İçkili lokanta ruhsat başvurusunun reddinde kolluk görüşünün somut gerekçelerle desteklenmemesi ve hukuka aykırılık değerlendirmesi (Danıştay)

Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2021/17330 E.  ,  2021/3482 K.

“İçtihat Metni”

T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/17330
Karar No : 2021/3482

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; davacı tarafından, Ankara ili Altındağ ilçesi … Mahallesi … Sokak No:… adresinde bulunan işyerinde içkili lokanta çalıştırmak için işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin … günlü, … sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : Danıştay Onuncu Dairesinin 18/11/2020 günlü, E:2016/12633 K:2020/5042 sayılı, karar düzeltme aşamasındaki bozma kararına uyularak verilen … İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; davacı tarafından içkili lokanta olarak çalıştırılmak istenen işyerinin bulunduğu adresin içkili yer bölgesi içinde olması, bu işyeri için yapılan tüm işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurularının kabul edileceği anlamına gelmediği, yapılan başvuruların değerlendirilmesi aşamasında mevzuatta aranan fiziki ve teknik şartların yanı sıra alınması gerekli kurum görüşlerinin de değerlendirilmesi gerektiği; davacının işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusuna istinaden alınan ve dava konusu işlemin dayanağını teşkil eden Altındağ İlçe Emniyet Müdürlüğünün 12/07/2012 tarih ve 1035 sayılı yazısı ve eki tahkikat raporunda; açılmak istenilen işyerinin 10 katlı binanın zemin katında olduğu, kapısının sokağa doğrudan açıldığı, binanın ön tarafından yangın çıkışı olmak üzere iki giriş ve çıkışının bulunduğu, işhanı olan binanın kısmen dolu olduğu, sokak üzerinde genellikle otel ve içkili yerlerin bulunduğunun tespit edildiği, bölgede yer alan sokaklar dar ve tek yönlü olup, gece trafiğinin de yoğun olması ile işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusuna konu işyeriyle aynı sokak üzerinde çok sayıda içkili yer bulunması nedeniyle denetlenmesinde sakıncalar olacağı değerlendirilerek genel emniyet ve aşayiş açısından uygun görülmediğinin bildirildiği anlaşılmakla dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; mahkemece, bir önceki kararıyla zıt bir görüş ve gerekçeyle davanın reddine karar verildiği; hukuka uygun olmadığı; ilgili mevzuat uyarınca, mülki idare amirinin olumlu görüşü doğrultusunda içkili yer bölgesi ilan edilmiş olan bir yerde içkili işyerlerinin açılacağının da tartışmasız olduğu; söz konusu yerde içkili yer açamayacağına ilişkin görüş bildirilmesinin kabulü mümkün olmadığı gibi, gerek yürürlükteki yönetmelik ve gerekse hukuk sistemimizce bunun korunmayacağı ileri sürülerek Daire kararının düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesi’nce; Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararı uyarınca doğrudan Dairemize iletilen dosyada, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından, yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin, Tetkik Hâkimi’nin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacı tarafından, Ankara ili, Altındağ ilçesi, … Mahallesi, … Sokak, No:.. adresinde bulunan işyerinde içkili lokanta olarak faaliyet göstermek için işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesinin talep edildiği, bu başvurusu üzerine davalı idarece, anılan adreste açılmak istenen işyerinin içkili lokanta olarak faaliyet göstermesinde genel emniyet ve asayiş açısından herhangi bir sakıncanın olup olmadığı hususunda Emniyet Müdürlüğünden görüş istendiği; Altındağ İlçe Emniyet Müdürlüğünün 12/07/2012 günlü, 1035 sayılı yazısı ve eki tahkikat raporunda, içkili lokanta olarak faaliyet göstermek istenen yerde işyeri açılması halinde, sokakların dar ve tek yönlü olması, gece trafiğinin yoğun olması ve bölgede çok sayıda içkili yer olması nedeniyle denetlenmesinde sakıncalar olacağının bildirildiği; ayrıca 27/07/2012 tarihinde yapılan denetimde, işyerinin mimari projesine aykırı olarak ön cephesinde yangın çıkışı olarak ikinci kapı açıldığından 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun’un 4. maddesinde belirtilen işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilebilmesi için imara uygunluğunun bulunmadığının belirtilmesi üzerine davacının ruhsat başvurusunun reddi yönünde tesis edilen … günlü, … sayılı işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 5. maddesinin (d) bendinde; “Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinde genel asayiş ve güvenlik yönünden yetkili kolluk kuvvetinin görüşünün alınmış olması” İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilecek işyerlerinde taşımak zorunda olduğu şartlar arasında sayılmıştır.
Aynı Yönetmeliğin 29. maddesinde; “İçkili yer bölgesi, mülkî idare amirinin genel güvenlik ve asayiş durumu hakkındaki görüşü doğrultusunda belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde belediye meclisi, bu sınırlar dışında il genel meclisi tarafından tespit edilir. İçkili yer bölgesi haricinde içkili yer açılamaz.” hükmüne yer verilmiş, 32. maddesinde de; “Umuma açık istirahat ve eğlence yeri açmak ve işletmek isteyen gerçek ve tüzel kişiler Örnek-1’de yer alan başvuru ve beyan formu ile yetkili idareye başvurur. Umuma açık istirahat ve eğlence yerinin açılması ve faaliyette bulunmasına belediye sınırları ve mücavir alan sınırları içinde belediye, bu alanlar dışında il özel idaresi tarafından izin verilir. İl özel idaresi ve belediyeler, umuma açık istirahat ve eğlence yeri ruhsatını vermeden önce kolluk kuvvetinin görüşünü alır. Yetkili kolluk kuvveti, açılacak yerin genel güvenlik ve asayişin korunması açısından kolaylıkla kontrol edilebilecek bir yerde ve konumda olup olmadığını dikkate alarak, işyeri hakkındaki görüşünü mülki idare amiri vasıtasıyla yedi gün içinde bildirir. Umuma açık istirahat ve eğlence yeri açılması hususundaki başvurular yetkili idareler tarafından bir ay içinde sonuçlandırılır. ..” hükmü yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Yukarıda yer verilen yasal düzenlemeler uyarınca, umuma açık istirahat ve eğlence yeri ruhsatı verilmeden önce kolluk kuvvetinin görüşünün alınması gerekmekle birlikte, idari kolluk olarak, emniyet ve asayiş ile kamu düzenini sağlamanın, korumanın ve kollamanın polisin asli görevlerinden olduğu kuşkusuzdur.
Olayda, Ankara Altındağ ilçe Emniyet Müdürlüğünce yapılan incelemeler sonucunda düzenlenen raporda; açılması istenilen yerin emniyet ve asayiş yönünden sakınca bulunduğu yolunda görüş belirtildiği, ancak dava konusu işleme dayanak teşkil eden kolluk görüşünde yer verilen gerekçelerin somut ve geçerli olmadığı görülmektedir.
Ayrıca, Mahkemenin … günlü, E:… sayılı ara kararına, davalı idarenin 10/01/2013 tarihli cevap dilekçesi ve eklerinde; “davacı tarafından işyerinin ön tarafında bulunan yangın çıkışının kapatıldığı, mimari projesine aykırılık bulunmadığı, ancak içkili lokanta olarak açılmak istenen işyerinin yangın çıkışı olmadığından ve itfaiyeden rapor alamadığından ruhsat verilemeyeceğinin” belirtildiği; davalı idarenin sözkonusu cevabı üzerine davacı tarafından verilen 18/01/2013 tarihli beyan dilekçesi ekinde ibraz edilen Altındağ Belediye Başkanlığına hitaben Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı İtfaiye Dairesi Başkanlığının 17/01/2013 günlü, 941 sayılı yazısında; “davaya konu binanın 26/06/2012 günlü, 2709 sayılı yazılarında belirtilen tahliye çıkış kapısının kapatılmış olduğunun tespit edildiği, ancak Binaların Yangından Korunması Hakkındaki Yönetmeliğin 147. maddesinin 6. fıkrasına göre bina dışına tek çıkışın uygun olduğu, bu durumu muhafaza etmesi kaydıyla yangın önlemleri yönünden yeterli görüldüğü” bildirilmiştir.
Bu durumda, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 29. maddesinde içkili yer bölgesinin ne şekilde seçileceğinin belirtildiği ve dava konusu yerin içkili yer bölgesi olduğu dikkate alındığında, içkili yer bölgesinde çok sayıda içkili yerin olmasının normal olduğu, davaya konu bölgenin içkili yer bölgesi olarak seçilmesinde denetlenmesinin daha kolay olması sebebiyle sokakların dar ve tek yönlü olmasının tercih edildiği hususu da gözönünde bulundurulduğunda; emniyet güçlerinin asayişi sağlamakla görevli olduğu bölgelerde açılacak içkili lokantaların güvenlik ve asayiş açısından sakınca doğuracağı gibi soyut ve kolluk kuvvetlerinin etkinliğine aykırı beyan ve ifadelerin kişinin çalışma hakkının engellenmesine gerekçe olarak gösterilemeyeceği; öte yandan, mimari projeye aykırılıkların davacı tarafından giderildiği ve Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı İtfaiye Dairesi Başkanlığının 17/01/2013 tarih ve 941 sayılı yazısı ile de dava konusu binanın yangın önlemleri yönünden yeterli görüldüğü anlaşılmakla, davacının 27/06/2012 tarihinde içkili lokanta işletmek üzere sıhhi iş yeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun temyize konu ilk kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. Aynı Kanun maddesinin 3622 sayılı Yasa ile değişik 3. fıkrası uyarınca, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen İdare Mahkemesi’ne gönderilmesine,
4. Kullanılmayan … TL yürütmeyi durdurma harcının davacıya verilmesine,
5. 2577 sayılı Yasa’nın (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştay’da karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 18/10/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.