|
ÖZET: Danıştay kararında, başvuranın İcra Katibi olarak görev yaparken, İcra Müdür ve İcra Müdür Yardımcılığı sınavını kazanarak İcra Müdür Yardımcısı kadrosuna atandığı belirtilmektedir. Başvuran, yeni görevine başladığı tarihten itibaren, önceki görevdeki maaş farkının ödenmesini talep etmiş, ancak Adalet Bakanlığı bu talebi reddetmiştir. İlgili mevzuat ve emsal kararlar incelendiğinde, başvuranın atanma tarihinden itibaren kıst maaş ödemesine hak kazandığı sonucuna varılmıştır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun ilgili maddeleri ve 160 Seri No.lu Genel Tebliğ, memurun yeni görevine başladığı tarihi izleyen aybaşından itibaren yeni derecenin aylığına hak kazanacağını belirtmektedir. Bu bağlamda, başvuranın İcra Müdür Yardımcılığına atanmasının ardından, maaş farkının ödenmemesi hukuka aykırı bulunmuş ve Adalet Bakanlığına tavsiyede bulunulmuştur. Karar, başvuranın haklarının korunması ve idarenin hukuka uygun hareket etmesi açısından önem taşımaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/8970-S.22.13787
BAŞVURU NO : 2022/1006
KARAR TARİHİ : 08/07/2022
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ADALET BAKANLIĞI
Kıst maaş ödenmesi talebi
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 19/01/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza başvuruda bulunan özetle; Adliyesinde olarak görev yapmakta iken 28/12/2019 tarihinde yapılan açıktan ve naklen icra müdür ve icra müdür yardımcılığı sınavını kazanarak 27/10/2020 tarihli kura kararnamesi ile İcra Müdürlüğüne İcra Müdür
Yardımcısı olarak atandığını, 16/11/2020 tarihinde tebliğ alıp görevinden ayrıldığını, mehil süresi içinde 30/11/2020 tarihinde yeni görevine başladığını, 15/12/2020 tarihinde bir önceki ayın memurluk ve müdürlük arasındaki fark yatırılmadan müdür maaşının yatırıldığını, bu nedenle 18/01/2022 tarihinde başvuruda bulunduğunu, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı İdari İşler Müdürlüğü Maaş Mutemetliğinin yazısıyla talebinin reddedildiğini, ancak idare mahkemelerinin kendisi durumunda olanlar için ödenmesi yönünde emsal kararlarının bulunduğunu, aynı zamanda, Adalet Bakanlığı Strateji Geliştirme
Başkanlığının Ödemiş Cumhuriyet Başsavcılığına hitaben yazmış olduğu 07/12/2017 tarih, 4172 sayılı ödenmesi hususunda yazısının da bulunduğunu belirterek, kıst miktarın tarafına ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzca talep edilen bilgi ve belgelere cevaben Adalet Bakanlığının 25/12/2021 tarih, 10330337 sayılı yazı ve eklerinde özetle;
2.1 160 Seri Nolu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliği’nin C Bendinin 7 inci maddesinin (c) bendinde
“üst derece ile alt derecelere yapılan atamalarda ve görev değişikliğinde memur, atandığı göreve başladığı tarihi izleyen aybaşından itibaren atandığı derecenin aylığına hak kazandığından, yeni derece ve görevlerine ait zam ve tazminatlarının da buna göre ödenmesi…” hükümlerinin incelendiği, İcra Katibi unvanı ile İcra Müdür Yardımcılığı unvanlarının hizmet sınıfının Genel İdari Hizmetler Sınıfı olduğu ve
/
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
hizmet sınıfı değişikliği olmadığından, Adalet Bakanlığı Strateji Başkanlığının 07/12/2017 tarih, 4172 sayılı görüşüne göre günlük maaş farkının ödenemeyeceği,
Açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir…”,
4. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun;
Atamalarda görev yerine hareket ve işe başlama süresi başlıklı 62 inci maddesinde; “İlk defa veya yeniden veyahut yer değiştirme suretiyle; a) Aynı yerdeki görevlere atananlar atama emirlerinin kendilerine tebliğ gününü, b) Başka yerdeki görevlere atananlar, atama emirlerinin kendilerine tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içerisinde o yere hareket ederek belli yol süresini, izleyen iş günü içinde işe başlamak zorundadırlar….”,
“Deyimler” başlıklı 147 nci maddesinde; “Bu Kanunda geçen; A) Aylık: Bu Kanuna tabi kurumlarda görevlendirilen memurlara hizmetlerinin karşılığında, kadroya dayanılarak ay itibariyle ödenen parayı, …İfade der.”,
“Derece değişikliğinde verilecek aylık” başlıklı 161 nci maddesinde; “Derece yükselmesi veya daha aşağı bir dereceye atama halinde, A) Bulunduğu dereceden yukarı derecelere atanan memur; a) 68 nci maddenin (B) bendi hükümleri saklı kalmak kaydıyla, yeni girdiği derecenin ilk kademe göstergesine,(…)
tekabül eden aylığı alır…”, “Aylığın ödeme zamanı ve Esasları” başlıklı 164 üncü maddesinde; “Memurlara aylıkları her ayın başında peşin ödenir.”,
“Derece değişikliğinde aylığa hak kazanma” başlıklı 167 nci maddesinde; “Derece yükselmesinde veya daha aşağı derecelere atamada memur, yükseldiği veya atandığı derecenin görevine başladığı tarihi takip eden aybaşından itibaren bu derecenin 161 inci maddeye göre kazandığı kademe aylığını alır. Ancak, yürütülmekte olan görevin niteliğinde bir değişme olmaması halinde derece yükselmesine ilişkin onayın geçerlilik tarihini takip eden ay başından itibaren bu derecenin 161 inci maddeye göre kazandığı kademe aylığını alır.”,
5. 160 Seri No.lu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliğinin;
E- Uygulamaya İlişkin Ortak Açıklamalar” Bölümünün 4 üncü maddesinde; “Kararın 6 ncı maddesinin birinci fıkrasında, zam ve tazminatların ödenebilmesi için, Karara ekli I, II ve III sayılı cetvellerde gösterilen personelin kadro unvanı ile kariyer ve yürüttüğü görevin gerektirdiği hizmeti kanunların öngördüğü durumlar saklı kalmak üzere fiilen yapmasının zorunlu olduğu belirtilmiştir.
Buna göre, kanunların öngördüğü saklı durumlar gereğince; a) Yıllık, mazeret ve hastalık izinlerinde,
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
b) Yer değiştirme suretiyle yapılan atamalarda yeni göreve başlamak üzere verilen sürede (mehil müddeti), c) Yurtiçi ve yurtdışı geçici görevlendirmelerde, d) Hizmet içi eğitim, seminer ve kurslarda, e) Süresi ne olursa olsun görevden uzaklaştırılan ve herhangi bir suçtan tutuklanan veya gözaltına alınanlardan; kovuşturmaya yer olmadığına, yargılamanın men’ine veya beraatına ve her ne sebeple olursa olsun kamu davasının düşmesine veya ortadan kaldırılmasına karar verilenlerin, görevden uzakta, tutuklulukta veya gözaltında geçirdikleri sürelerde, görevin fiilen yapılması şartı aranmayacaktır.
……….”,
“E- Uygulamaya İlişkin Ortak Açıklamalar” Bölümünün 11 inci maddesi (c) bendinde; “Üst derece ile alt derecelere yapılan atamalarda ve görev değişikliğinde memur, atandığı göreve başladığı tarihi izleyen aybaşından itibaren atandığı derecenin aylığına hak kazandığından, yeni derece ve görevlerine ait zam ve tazminatlarının da buna göre ödenmesi, ancak 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendine göre atananların aylık ve diğer hakları atandıkları yeni kadro dereceleri üzerinden göreve başladıkları günden itibaren ödendiğinden, bu kadro dereceleri için öngörülen zam ve tazminatların da anılan Kanunun
165 inci maddesinde olduğu gibi göreve başladıkları günden itibaren ödenmesi,… gerekmektedir.”,
düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
6. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ilgili idare tarafından başvurana yönelik uygulanan idari işlemde hukuka aykırılık bulunduğu tespit edildiğinden, idareye tavsiyede bulunulması yönünde hazırlanan “Tavsiye Kararı Önerisi”
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7. Başvuran tarafından, Adliyesinde olarak görev yapmakta iken 27/10/2020 tarihli kura kararnamesi ile İcra Müdürlüğüne İcra Müdür Yardımcısı olarak atandığı, mehil süresi içinde 30/11/2020 tarihinde yeni görevine başladığı, 15/12/2020 tarihinde bir önceki ayın memurluk ve müdürlük arasındaki fark yatırılmadan müdür maaşının yatırıldığı belirtilerek, kıst maaşının yatırılması talep edilmektedir.
8. Adalet Bakanlığından istenilen bilgi ve belgeler doğrultusunda Kurumumuza gönderilen belgeler incelenmiş, aşağıdaki bulgulara ulaşılmıştır.
9. Başvuranın, Kocaeli İcra Katibi olarak görev yapmakta iken, İcra Müdür ve İcra Müdür Yardımcılığı yazılı ve sözlü sınavlarında başarılı olarak 27/10/2020 tarihli Kura Kararnamesi ile İstanbul İcra Müdür
Yardımcılığına atandığı,
10. 16/11/2020 tarihinde yeni görevine başlamak üzere eski görevinden ayrıldığı, mehil müddeti süresi içinde 30/11/2020 tarihinde İcra Müdür Yardımcılığı görevine başladığı, 15/12/2020 tarihinde almış olduğu ilk aylıkta bir önceki ayın memurluk ve müdürlük arasındaki fark yatırılmadan yeni görevine ait maaşın
/
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
yatırılması nedeniyle 18/01/2022 tarihli dilekçe ile müracaat ederek, iki görev arasındaki maaş farkını da talep ettiği,
11. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının 18/01/2022 tarih, 2022/1644 sayılı cevabi yazıda; Strateji
Geliştirme Başkanlığının 07/12/2017 tarih, 7054172 sayılı görüş yazılarına istinaden icra müdür yardımcısı olarak göreve başladığı tarihi takip eden aybaşından itibaren hak kazanmış olduğundan, maaş farkının ödenmesinin mümkün olmadığı belirtilerek, talebin reddedildiği,
12. Konuyla ilgili mevzuat incelendiğinde; kadro kavramı, kamu hizmeti ifa eden kurumların içerisinde; işgal ettiği yer bakımından sınıfı, unvanı, görev, yetki ve sorumlulukları, özlük haklarını gösteren, düzenleyen hukuki bir kavram olup 657 sayılı Kanunun 33 üncü maddesindeki kadrosuz memur çalıştırılamayacağı kuralıyla birlikte düşünüldüğünde, kamu personel sistemimizin temelinin kadro rejimine dayandığı, bu kapsamda Kocaeli ilinde icra katibi olarak görev yapmakta iken Adalet Bakanlığı
Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Sınavını kazanarak icra müdür yardımcılığı kadrosuna atanması yapılan başvuranın kadro değişikliğine bağlı olarak icra müdür yardımcılarına ödenen tazminat ve zamlardan yararlandırılması gerektiği,
13. Aylık kavramının, 657 sayılı Kanunun 147 nci maddesinde; bu Kanuna tabi kurumlarda görevlendirilen memurlara hizmetlerinin karşılığında, kadroya dayanılarak ay itibariyle ödenen parayı ifade eder şeklinde tanımlandığı ve aynı Kanunun 167 nci maddesinde; derece yükselmesinde veya daha aşağı derecelere atamada memurun, yükseldiği veya atandığı derecenin görevine başladığı tarihi takip eden aybaşından itibaren bu derecenin 161 inci maddeye göre kazandığı kademe aylığı alacağının hükme bağlandığı,
14. Adalet Bakanlığı tarafından 160 Seri No.lu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliği’nin C bendinin 7 nci maddesinin c bendinde “üst derece ile alt derecelere yapılan atamalarda ve görev değişikliğinde memurun, atandığı göreve başladığı tarihi izleyen aybaşından itibaren atandığı derecenin aylığına hak kazandığından, yeni derece ve görevlerine ait zam ve tazminatlarının da buna göre ödenmesi hükmü ve başvuranın İcra Katibi ve İcra Müdür Yardımcılığı unvanlarının Genel İdari Hizmetler Sınıfı içerisinde olduğu ve hizmet sınıfı değişikliği olmaması nedeniyle ödenmeyeceğinin belirtildiği,
15. İcra Katibi kadrosundan İcra Müdür Yardımcısı kadrosuna ataması yapılan başvuran, 16/11/2020 tarihinde görevinden ayrılıp mehil müddeti içerisinde 30/11/2020 tarihinde görevine başlamış olup, icra müdür yardımcılığına bağlı aylık ve özlük haklarının ilk defa 15/12/2020 tarihinde ödendiği, ancak 16/11/2020 – 15/12/2020 tarihleri arasına tekabül eden icra müdür yardımcılığına bağlı aylık ve özlük haklarına ilişkin ödemenin yapılmadığı,
16. Buna göre, başvuranın icra müdür yardımcılığına atamasının yapılarak görevinden ayrıldığı 16/11/2020 tarihinden itibaren (mehil müddeti dahil) icra müdür yardımcı olarak çalıştırıldığı, icra müdür yardımcısı kadrosuna ilişkin aylık ve özlük haklarının atanma tarihinden itibaren ödenmesini engelleyici bir mevzuat hükmü bulunmadığı ve dolayısıyla başvurana atanma tarihinden takip eden aybaşına kadar olan dönem için kıst ödeme yapılabileceği,
17. Nitekim Sayıştay 4. Dairesinin 18.11.1997 tarihli ve 28494 sayılı Kararında; Maliye Bakanlığının değişik birimlerinde memur olarak çalışmaktayken açılan sınavı kazanarak müfettiş yardımcılığı kadrosuna atanan kişilerin görev değişikliklerinin 657 sayılı Kanunun 169 uncu maddesi kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olmadığına ve ilgililere yeni görevlerinin gerektirdiği zam ve tazminat farklarının kıst olarak ödenmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığına karar verildiği,
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
18. Ayrıca, Kurumumuzca şikayet numaralı başvuru için verilen 07/01/2019 tarihli Tavsiye
Kararında “Adalet Uzman Yardımcılığı kadrosundan Adalet Uzmanı kadrosuna atanma tarihini takip eden aybaşına kadar olan kıst dönem için Adalet Uzmanı kadrosuna ilişkin aylık ve özlük haklarının ödenmesi yönünde ADALET BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA” karar verildiği ve Adalet
Bakanlığının söz konusu tavsiye kararımızı yerine getirdiğinin Adalet Bakanlığı Ceza Tevkifevleri Genel
Müdürlüğünün 07/02/2019 tarihli, E.170/21088 sayılı yazısıyla Kurumumuza bildirildiği,
Anlaşılmış olup,
19. Başvuranın iddiaları, idarenin açıklamaları, emsal yargı kararları ve tüm dosya kapsamı ele alınarak Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; “İcra Katibi” kadrosundan “İcra Müdür
Yardımcısı” kadrosuna ataması yapılan başvurana, atanma tarihinden takip eden aybaşına kadar olan dönem için kıst ödeme yapılması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
20. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin; başvuranla ilgili işlemlerinde
“kanunlara uygunluk”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun davrandığı, ancak “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uygun davranması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
21. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup, İstanbul İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE;
İcra Katibi kadrosundan İcra Müdür Yardımcısı kadrosuna ataması yapılan başvurana, İcra Müdür
Yardımcılığına atanma tarihinden takip eden aybaşına kadar olan dönem için kıst ödeme yapılması yönünde makul sürede işlem tesis etmesi için Adalet Bakanlığına TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Adalet Bakanlığınca bu karar
üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın BAŞVURANA ve ADALET BAKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr