|
ÖZET: Bu Sayıştay kararı, bir belediyenin yüklenici firmaya verdiği süre uzatımının hukuka uygunluğunu incelemektedir. İhaleye ilişkin sözleşmede, gecikme cezasının uygulanacağı belirtilmesine rağmen, yükleniciye mücbir sebepler ve idare kaynaklı nedenlerle toplamda 415 gün süre uzatımı verilmiştir. Yönetmelik gereği, mücbir sebeplerin belirli koşullara bağlı olarak kabul edilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Denetçi, süre uzatımına ilişkin gerekçelerin hukuki ve gerçekçi olmadığını savunsa da, yapılan incelemeler sonucunda, yüklenicinin herhangi bir kusuru bulunmadığı ve gecikmelerin çoğunun idare kaynaklı nedenlerden kaynaklandığı tespit edilmiştir.
Sonuç olarak, Sayıştay, verilen süre uzatımlarına ilişkin olarak kamu zararı iddialarını reddetmiştir. Bu karar, kamu idarelerinin yüklenicilere süre uzatımı verme yetkisini ve bu sürecin hukuki çerçevesini net bir şekilde ortaya koymaktadır. İdarelerin, yüklenicinin kusurundan kaynaklanmayan gecikmelerde süre uzatımı verme yükümlülüğü, kamu zararının önlenmesi açısından önem taşımaktadır. Bu bağlamda, yüklenicinin işin tamamlanmasında yaşadığı gecikmelerin gerekçeleri, hukuki değerlendirmelerin temelini oluşturmuştur. |
| Kamu İdaresi Türü | Belediyeler ve Bağlı İdareler |
| Yılı | 2013 |
| Dairesi | 6 |
| Karar No | 167 |
| İlam No | 145 |
| Tutanak Tarihi | 18.12.2014 |
| Kararın Konusu | İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar |
Gecikme Cezası
Denetçi sorgusunda yer alan; … yükleniminde bulunan, …TL sözleşme bedelli “…..İşi”nde yüklenici firmaya mevzuata aykırı olarak süre uzatımı verildiği ve bu suretle, işin sözleşmesi uyarınca kesilmesi gereken gecikme cezasının kesilmemesi sonucu toplam …TL kamu zararına neden olunduğu iddiasına ilişkin olarak dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;
04.03.2009 tarih ve 27159 sayılı mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği eki Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “İşin süresi ve sürenin uzatılması” başlıklı 29’uncu maddesinde;
“(Değişik:RG-16/7/2011-27996) (1) İşin, sözleşmesinde belirlenen zamanda tamamlanıp geçici kabule hazır hale getirilmemesi durumunda, gecikilen her gün için sözleşmesinde öngörülen günlük gecikme cezası uygulanır.
(2) Mücbir sebepler nedeniyle süre uzatımı verilebilecek haller aşağıda sayılmıştır:
a) Doğal afetler.
b) Kanuni grev.
c) Genel salgın hastalık.
ç) Kısmi veya genel seferberlik ilanı.
d) Gerektiğinde Kamu İhale Kurumu tarafından belirlenecek benzeri diğer haller.
(3) İkinci fıkrada belirtilen hallerin mücbir sebep olarak kabul edilmesi ve Yükleniciye süre uzatımı verilebilmesi için, mücbir sebep olarak kabul edilecek durumun;
a) Yüklenicinin kusurundan kaynaklanmamış olması,
b) Taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması,
c) Yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemesi,
ç) Mücbir sebebin meydana geldiği tarihi izleyen yirmi gün içinde Yüklenicinin İdareye yazılı olarak bildirimde bulunması,
d) Yetkili merciler tarafından belgelendirilmesi,
zorunludur.
(4) İdarenin, sözleşmenin ifasına ilişkin yükümlülüklerini Yüklenicinin kusuru olmaksızın yerine getirmemesi (yer teslimi, projelerin onaylanması, iş programının onaylanması, ödenek yetersizliği gibi) ve bu sebeple sorumluluğu Yükleniciye ait olmayan gecikmelerin meydana gelmesi, bu durumun taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması ve Yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemiş olması halinde, işi engelleyici sebeplere ve yapılacak işin niteliğine göre, işin bir kısmına veya tamamına ait süre en az gecikilen süre kadar uzatılır.
…”
denilmekte olup söz konusu işe ait Sözleşmede işin bitim tarihi “02.05.2011 olarak belirlenmiş ve Sözleşmenin 25’nci maddesinde ise yüklenicinin sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmemesi halinde gecikilen her gün için sözleşme bedelinin %0,06’sı oranında gecikme cezası uygulanacağı belirtilmiştir.
Anılan hükümler uyarınca, bahse konu yapım işinde, mücbir sebepler veya idareden kaynaklanan nedenlerle süre uzatımı verilmesi mümkündür.
Bahse konu olayda da, …tarihinde kış dönemi olumsuz hava koşulları dayanak gösterilerek 120 gün, …tarihinde proje değişiklikleri gerekçe gösterilerek 120 gün, …tarihinde yine proje değişiklikleri gerekçe gösterilerek 45 gün ve …tarihinde yoğun kış şartları dayanak gösterilerek 130 gün olmak üzere toplam 415 gün süre uzatımına gidildiği görülmüştür. Her ne kadar Denetçisince söz konusu süre uzatım kararlarına esas alınan gerekçelerin hukuki ve gerçekçi olmadığı ileri sürülmekte ise de, sorumlularca yapılan savunmalar ve gönderilen belgelerden; söz konusu işin yürütümüyle ilgili olarak … yılı kış dönemi sıcaklıklarının ortalamanın oldukça altında seyretmesi ve inşaatın kazı ve temel betonu atma aşamasının bu döneme denk gelmesi, işin çatı imalatında önceden öngörülmeyen fiili bir değişikliğe gidilmesi ve özellikle de bu işle ilgili hak ediş ödemelerinde toplamda yaklaşık 470 gün gibi bir süre gecikmeler yaşanması dolayısıyla söz konusu işin süresinde bitirilemediği, bundan dolayı, bir kısmı mücbir koşullardan, bir kısmı ise imalat değişikliği ve hak edişlerin geç ödenmesi gibi İdare kaynaklı nedenlerden doğan ve yüklenicinin herhangi bir kusuru bulunmayan bahse konu gecikmeler nedeniyle süre uzatımına gidildiği anlaşılmıştır.
Bu itibarla, bahse konu işle ilgili verilen süre uzatımlarına ilişkin olarak Denetçisince kamu zararı olarak hesap edilen …TL için ilişilecek bir husus bulunmadığına, oy birliğiyle,