|
ÖZET: Başvuran, Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından görevine son verilmesi işleminin iptali için açtığı davada, İdare Mahkemesi tarafından verilen yürütmenin durdurulması ve iptal kararlarının uygulanmadığını belirterek göreve iadesini talep etmiştir. İdari Yargılama Usulü Kanunu gereğince, mahkeme kararlarının idareye tebliğinden itibaren 30 gün içinde yerine getirilmesi zorunludur. Ancak, başvuranın durumunda, idare bu yükümlülüğünü yerine getirmemiştir.
İdarenin bu durumu, hizmet kusuru olarak değerlendirilmekte ve mahkeme kararının yerine getirilmemesi, idarenin kusurlu sorumluluğunu doğurmaktadır. Sonuç olarak, başvuranın göreve iadesinin yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu durum, idarenin mahkeme kararlarına uyması gerektiğini ve hukukun üstünlüğünün sağlanması adına önemli bir gereklilik olduğunu ortaya koymaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/4298-S.23.7028
BAŞVURU NO : 2023/2612
KARAR TARİHİ : 04/04/2023
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
Mahkeme Kararının Uygulanması Talebi
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 22/02/2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran Emniyet Müdürlüğü bünyesinde, polis memuru olarak görev yaparken 375 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin Geçici 35/B maddesine istinaden 30.07.2022 tarihinden ihraç edildiğini, daha sonra kararın iptali için idare mahkemesine başvurduğunu idare mahkemesinin 05.10.2022 tarihli kararı ile ilgili kararın yürütmesinin durdurulmasına karar verildiğini 03.02.2023 tarihinde ise Bursa 4. İdare
Mahkemesince ilgili işlemin iptaline karar verildiğini, aradan geçen zamana rağmen İçişleri Bakanlığı
Emniyet Genel Müdürlüğü’nün yürütmenin durdurulması kararının uygulamadığını belirterek göreve iadesini talep etmektedir
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğünün 15/03/2023 tarihli cevabi yazısı ve eklerinde özetle; Başvuranın bu işlemin iptali talebiyle idare aleyhine açmış olduğu davada; Bursa 4. İdare Mahkemesince
03.02.2023 tarihinde ilgili işlemin iptaline karar verildiği, bahse konu kararın uygulanması noktasında
işlemlerin devam ettiği belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. İdari Yargılama Usulü Kanununun “kararların sonuçları” başlıklı 28 inci maddesinde; “Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur.
Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez.
Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemeleri kararlarına göre işlem tesis edilmeyen veya eylemde bulunulmayan hallerde idare aleyhine Danıştay ve ilgili idari mahkemede maddi ve manevi tazminat davası açılabilir.
Mahkeme kararlarının süresi içinde kamu görevlilerince yerine getirilmemesi hâlinde tazminat davası ancak ilgili idare aleyhine açılabilir.”
Hükümleri mevcuttur.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; İdarece mahkeme kararının uygulanması yönünde Tavsiye Kararı verilmesi gerektiği yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran görevine son verilmesi hususunda idare tarafından yapılan işleme karşı İdare Mahkemesi tarafından verilen iptal kararının yerine getirilmesini ve göreve atanmayı talep etmektedir.
8. İdari Yargılama Usulü Kanununda mahkemeler tarafından verilen yürütmenin durdurulması kararları da dâhil olmak üzere idareye tebliğinden itibaren 30 gün içinde yerine getirilmesi gerektiği düzenlenmiştir.
Başvuran hakkında görevine son verilmesi yönünde tesis edilen idari işlemin Bursa 4. İdare Mahkemesinin
05.10.2022 tarihli kararı ile yürütmesinin durdurulmasına karar verildiği akabinde 03.02.2023 tarihinde ise
Bursa 4. İdare Mahkemesince ilgili işlemin iptaline karar verildiğini görülmüştür. Bu tarihe kadar da idare tarafından kararın halen yerine getirilmediği anlaşılmıştır.
9. İdarenin hizmet kusuru, verilen hizmetin geç işlemesi hiç işlememesi veya gerektiği gibi işlememesi sebeplerinden oluşmakta olup, bu nedenle tazminat sorumluluğu da doğabilmektedir. Mahkeme kararının yerine getirilmemiş olması mevzuata aykırılığın yanı sıra hizmetin hiç işlememesi nedeniyle idarenin kusurlu sorumluluğunu da ortaya çıkarmaktadır.
10. Yukarıda anlatılan hususlar neticesinde; idareden istenen bilgi ve belge cevabı da dikkate alınarak idare tarafından mahkeme kararına uyulmadığı, bu nedenle hizmet kusurunun ortaya çıktığı, mahkeme kararı nedeniyle başvuranın göreve iadesinin yapılması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 11. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idare tarafından bu ilkelere uyulmadığı yönünde bir kanaate varılmamıştır.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
12. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup, Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE; Mahkeme kararına uyulması yönünde EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE TAVSİYEDE
BULUNULMASINA;
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemlerin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna
Kararın BAŞVURANA ve EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE TEBLİĞİNE, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi