|
ÖZET: Sayıştay kararı, kamu idaresinin ihale mevzuatına aykırı olarak yeni birim fiyatların belirlenmesi sürecinde yapılan hataları ele almaktadır. İdare, iş artışı kapsamında yedi iş kaleminin fiyatlarını, Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 22’nci maddesine uygun analizler yapmadan ve usulüne uygun rayiçler kullanmadan belirlemiştir. Bu durum, kamu zararına yol açmış ve sözleşme hükümlerine aykırılık teşkil etmiştir.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’ne göre, yeni iş kalemlerinin bedellerinin belirlenmesinde belirli analiz yöntemlerine ve rayiçlere uyulması gerekmektedir. Ancak, idarenin bu yükümlülüğe riayet etmemesi sonucunda, toplam kamu zararı hesaplanmış ve bu zarar Harcama Yetkilileri ile Gerçekleştirme Görevlileri’ne müştereken ve müteselsilen ödettirilmesine karar verilmiştir. Karar, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince işleyecek faizlerle birlikte kamu zararının tahsil edilmesini öngörmekte ve temyiz yolu açık olmak üzere altmış gün içerisinde itiraz edilebileceğini belirtmektedir. Bu durum, kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılmasının önemini vurgulamaktadır. |
| Kamu İdaresi Türü | Genel Bütçe Kapsamındaki İdareler |
| Yılı | 2018 |
| Dairesi | 1 |
| Karar No | 10874 |
| İlam No | 262 |
| Tutanak Tarihi | 10.11.2022 |
| Kararın Konusu | İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar |
Yeni birim fiyat, imalat eksiklikleri
… İl Müdürlüğünce, … Anonim Şirketine ihale edilen … TL sözleşme bedelli … Ek Bina ve Tesisleri Yapım İşi’nde;
A) İdare tarafından iş artışı kapsamında … yılı içinde yapılan yedi (7) adet iş kaleminin yeni birim fiyatlarının Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 22’nci maddesine aykırı olarak analiz yapılmaksızın ve bu analizlere usulüne uygun tespit edilmiş rayiçler uygulanmaksızın doğrudan piyasada faaliyet gösteren firmalardan proforma faturalar alınarak tespit edilmiştir.
… tarihinde imzalanan işe ait Sözleşmenin 28’inci maddesinde, sözleşme ve eklerinde birim fiyatı bulunmayan yeni iş kalemlerinin bedelinin Yapım İşleri Genel Şartnamesi (YİGŞ) hükümlerine göre hesaplanacağı belirtilmiştir.
Sözleşme eki Yapım İşleri Genel Şartnamesi (YİGŞ)’nin “Sözleşmede bulunmayan işlerin fiyatının tespiti” başlıklı 22’nci maddesinin ihale tarihi itibarıyla yürürlükte olan halinde;
“(1)… proje değişikliği şartlarının gerçekleştiği hallerde, işin yürütülmesi aşamasında idarenin gerekli görerek yapılmasını istediği ve ihale dokümanında ve/veya teklif kapsamında fiyatı verilmemiş yeni iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının bedelleri ile 21 inci maddeye göre sözleşme kapsamında yaptırılacak ilave işlerin bedelleri, ikinci fıkrada belirtilen usuller çerçevesinde yüklenici ile birlikte tespit edilen yeni birim fiyatlar üzerinden yükleniciye ödenir.
(2) Yeni fiyatın tespitinde iş kalemi veya iş grubunun niteliğine göre aşağıdaki sıralamaya uyularak oluşturulan analizlerden biri kullanılır:
a) Yüklenicinin birim fiyatlarının/teklifinin tespitinde kullanarak teklifi ekinde idareye sunduğu ve yeni iş kalemi/grubu ile benzerlik gösteren iş kalemlerine/gruplarına ait analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler.
b) İdarede veya diğer idarelerde mevcut olan ve yeni iş kalemine/grubuna benzerlik gösteren analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler.
c) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan iş kalemleri/gruplarına ait maliyet analizleriyle kıyaslanarak bulunacak analizler.
ç) Yeni iş kaleminin/grubunun yapılması sırasında tutulacak puantajla tespit edilecek malzeme miktarları, işçi ve makinelerin çalışma saatleri ile diğer tüm girdiler esas alınarak oluşturulacak analizler.
(3) İş kalemi veya iş grubunun niteliğine uygun olarak yukarıdaki analizlere, kaynakların verimli kullanılması gözetilerek aşağıdaki rayiçlerden biri, birkaçı veya tamamı uygulanabilir:
a) Varsa yüklenicinin teklifinin ekinde idareye verdiği teklif rayiçler.
b) İdarede veya diğer idarelerde mevcut rayiçler.
c) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatlar.
ç) İdarece kabul edilmek şartıyla, ticaret ve/veya sanayi odasınca onaylanmış uygulama ayına ait yerel rayiçleri.” hükmü yer almaktadır.
Bu hükme göre, proje değişikliği şartlarının gerçekleştiği hallerde, işin yürütülmesi aşamasında idarenin gerekli görerek yapılmasını istediği ve ihale dokümanında ve/veya teklif kapsamında fiyatı verilmemiş yeni iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının bedelleri; iş kalemi veya iş grubunun niteliğine göre maddenin ikinci fıkrasında yer alan sıralamaya uyularak kullanılacak analizlere, kaynakların verimli kullanılması gözetilerek maddenin üçüncü fıkrasındaki rayiçlerden biri, birkaçı veya tamamı uygulanarak tespit edilecek yeni birim fiyatlar esas alınarak belirlenmesi gerekirken buna uyulmaması sonucunda kamu zararı oluşmuştur.
Konu ile ilgili olarak, (7) adet imalat kaleminin yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ile birlikte ayrı ayrı değerlendirilmeye tabi tutulması sonucunda;
Sorguda kamu zararı olarak hesaplanan toplam … TL’nin;
Kamu zararı olarak değerlendirilmeyen … TL’si için ilişilecek husus bulunmadığına,
Kamu zararı olarak değerlendirilen … TL’nin ise Harcama Yetkilileri ve Gerçekleştirme Görevlileri …’a müştereken ve müteselsilen,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleriyle birlikte ödettirilmesine,
Anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere karar verildi.
B) …
C) Uygulama projesine göre yapılması gereken imalatların mahallinde yapılmaması veya yerine farklı bir imalat yapılması sonucunda oluşan … TL kamu zararının Harcama Yetkilileri-Gerçekleştirme Görevlileri …’a müştereken ve müteselsilen,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,
Anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere karar verildi.
D) İş artışı/azalışı kapsamında yer alan imalat kalemlerinin miktarlarının hatalı hesaplanması sonucunda oluşan … TL kamu zararının Harcama Yetkilileri-Gerçekleştirme Görevlileri …’a müştereken ve müteselsilen,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,
Anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere karar verildi.