İdarelerin ihale uygulama yönetmelikleri eklerinde, standart formu oluşturulan belgeler yerine farklı nitelikte belge oluşturmaları mümkün müdür (KİK)

BAŞVURU SAHİBİ:

Ergezen Yapı Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

T.C Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü YHT 8. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/251099 İhale Kayıt Numaralı “Eskişehir-İstanbul YHT Hattında Bulunan Tünellerin Yan Drenaj Kanallarının Temizlenmesi ve Tespit Edilen Hasarların Onarılması İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

T.C Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü YHT 8. Bölge Müdürlüğü tarafından 15.05.2020 tarihinde pazarlık usulü ile gerçekleştirilen “Eskişehir-İstanbul Yht Hattında Bulunan Tünellerin Yan Drenaj Kanallarının Temizlenmesi ve Tespit Edilen Hasarların Onarılması İşi” ihalesine ilişkin olarak Ergezen Yapı Tic. Ltd. Şti.nin 20.05.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 21.05.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 29.05.2020 tarih ve 23109 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 29.05.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/884 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1) Söz konusu ihalenin yapım işi olarak ihale edildiği anlaşılmakla birlikte, başvuruya konu ihaleye ait İdari ve Teknik Şartname düzenlemelerinden ihale konusu işin mahiyetinin %75-80 oranında hizmet alımı ihalesi olduğunun anlaşıldığı, dolayısıyla hizmet alımları ihaleleri için mevzuatta öngörülen hesaplama yöntemi ile sınır değer hesabının yapılması sonucunda sınır değerin değişeceği ve Ergezen Yapı Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin sınır değerin altında olmayacağı,

2) Solmaz Taah. İnş. A.Ş.nin son fiyat teklifini birim fiyat teklif cetveli formu esas alınarak sunmadığı, dolayısıyla teklifin değerlendirme dışı bırakılarak sınır değer hesabının yeniden yapılmasının zorunlu olduğu, öte yandan idareye yapılan konuyla ilgili şikâyet başvurusuna “İkinci oturumda tüm isteklilerden sadece son teklifler istenmiştir. Son teklife göre hazırlanan yeni birim fiyat teklif cetveli idaremizce daha sonra istenilecektir.” şeklinde cevap verildiği, söz konusu cevabi yazıdan hareketle birim fiyat teklif cetvelinin sonradan istenilmesinin ihale mevzuatına aykırı olduğu, idarenin şikâyete cevabının 4734 sayılı Kanunu’nda belirtilen temel ilkelerine aykırı olduğu, diğer yandan hem yapım işi hem de hizmet alımı ihalelerinde sınır değer hesabında, ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminat mektubu mevzuata göre uygun olarak sunan isteklilerin tekliflerinin değerlendirilmeye alınacağı, dolayısıyla CEM-Pa İnş. Tem. Pet. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin vekile ait imza beyannamesinin sunulmaması sebebiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak söz konusu teklifin sınır değer hesabında değerlendirmeye alınması gerektiği, bu çerçevede pazarlık usulü ile yapılan ihalede söz konusu istekliden ikinci teklif alınmadığı için sınır değer hesabının doğru bir şekilde yapılmasının mümkün olmadığı,

3) İdare tarafından hesaplanan yaklaşık maliyetin kamu ihale mevzuatına aykırı olarak belirlendiği, fiyat araştırması yapılırken faaliyet göstermeyen firmalardan teklif alındığı,  ayrıca alınan fiyatların KDV dahil olarak alındığı, sonuç olarak yaklaşık maliyetin doğru hesaplanması durumunda başvuru sahibinin teklifinin sınır değerin altında kalmayacağı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler…” hükmü,

           Anılan Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikâyetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır. Şikâyet üzerine yapılan incelemede tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin bulunması ve idarece ihale dokümanında düzeltme yapılmasına karar verilmesi halinde, gerekli düzeltme yapılarak 29 uncu maddede belirtilen usule göre son başvuru veya ihale tarihi bir defaya mahsus olmak üzere ertelenir. Ancak belirlenen maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin ilanda da bulunması halinde 26 ncı maddeye göre işlem tesis edilir.

İdare, şikâyet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikâyetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz.

Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir…” hükmü, 

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

  (2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir…” hükmü,

          Aynı Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1)Süreler;

a)İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini,

b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın satın alındığı tarihi, belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ihale dokümanının teslim alındığı tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi,

…izleyen günden itibaren başlar.” hükmü,

Başvuruya konu ihale ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı:Eskişehir-İstanbul YHT Hattında Bulunan Tünellerin Yan Drenaj Kanallarının Temizlenmesi ve Tespit Edilen Hasarların Onarılması İşi

b) Yatırım proje no’su/kodu:2019.E010070.08.15

c) Miktarı (fiziki) ve türü:

2 Adet Tünel içerisinde yer alan drenaj borularının onarım ve temizliklerinin yapılması

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer:Bilecik

d) İşe ait (varsa) diğer bilgiler: Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan doküman düzenlemesinden, başvuruya konu ihalenin “Eskişehir-İstanbul YHT Hattında Bulunan Tünellerin Yan Drenaj Kanallarının Temizlenmesi ve Tespit Edilen Hasarların Onarılması İşi” yapım işi olduğunun anlaşıldığı, başvuru sahibince “ihale konusu işin yapım işi olarak değil de hizmet alımı olarak ihaleye çıkılması gerektiği, bu durumda sınır değerin, hizmet alım ihaleleri için öngörülen hesaplama yöntemleri kullanılarak hesaplanacağı, hizmet alımı ihalelerinde kullanılan sınır değer hesaplama yönteminin kullanılması sonucunda ise sınır değerin değişeceği, dolayısıyla teklifinin sınır değerin altında kalmasının mümkün olmadığı” iddia edilmekte olup yapılan inceleme sonucunda, başvuru sahibi istekli tarafından 13.05.2020 tarihinde ihale dokümanının EKAP üzerinden indirildiği, dolayısıyla şikâyete yol açan durumun farkına varılması gereken tarihin 13.05.2020 olduğu, istekli tarafından 15.05.2020 tarihindeki ihaleye teklif verildiği, isteklinin idareye şikâyet başvuru tarihinin 20.05.2020 olduğu, bu çerçevede şikâyetçinin şikâyete konu durumun farkına varıldığı tarihten itibaren 5 gün içinde (18.05.2020) ihale dokümanına itiraz niteliğinde şikâyet başvurusunda bulunmadığı anlaşılmıştır.

           Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddiasının dokümana itiraz niteliğinde olduğu, gelinen aşamada ihale dokümanı düzenlemelerinin kesinleştiği, ayrıca şikâyete konu hususların farkına varıldığı tarihin dokümanın satın alındığı tarih olduğu, anılan istekli tarafından dokümana yönelik olarak 5 günlük şikâyet süresi içinde herhangi bir başvuruda bulunulmadığı görülmüş, başvuru sahibinin iddiasının süre yönünden reddedilmesi gerektiği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “…Pazarlık usulü: Bu Kanunda belirtilen hallerde kullanılabilen, ihale sürecinin iki aşamalı olarak gerçekleştirildiği ve idarenin ihale konusu işin teknik detayları ile gerçekleştirme yöntemlerini ve belli hallerde fiyatı isteklilerle görüştüğü usulü…” hükmü,

Bahsi geçen Kanun’un “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,

Aynı Kanun’un “Pazarlık usulü” başlıklı 21’inci maddesinde “Aşağıda belirtilen hallerde pazarlık usulü ile ihale yapılabilir:

…          

b) Doğal afetler, salgın hastalıklar, can veya mal kaybı tehlikesi gibi ani ve beklenmeyen veya yapım tekniği açısından özellik arz eden veya yapı veya can ve mal güvenliğinin sağlanması açısından ivedilikle yapılması gerekliliği idarece belirlenen hallerde veyahut idare tarafından önceden öngörülemeyen olayların ortaya çıkması üzerine ihalenin ivedi olarak yapılmasının zorunlu olması.

…           

(b), (c) ve (f) bentlerinde belirtilen hallerde ilan yapılması zorunlu değildir. İlan yapılmayan hallerde en az üç istekli davet edilerek, yeterlik belgelerini ve fiyat tekliflerini birlikte vermeleri istenir.

            …

Bu madde kapsamında yapılacak ihalelerde, ilk fiyat tekliflerini aşmamak üzere isteklilerden ihale kararına esas olacak son yazılı fiyat teklifleri alınarak ihale sonuçlandırılır…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “Yapım işleri ihalelerinde, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan geçerli teklifler tespit edildikten sonra;

Yaklaşık maliyetin % 120’sinin üzerindeki ve % 40’ının altındaki teklifler dikkate alınmaksızın, geçerli tekliflerin aritmetik ortalaması ve standart sapması hesaplanır.

…

45.1.1.1. Sınır değer eşitliğinde yer alan (N), “sınır değer katsayısı”nı temsil etmekte olup bu katsayı, 11/06/2011 tarihli ve 27961 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği”nde yer alan “B-Üstyapı (Bina) İşleri”, “C-Sıhhi Tesisat ve Mekanik Tesisat İşleri”, “D-Elektrik İşleri”, “E-Elektronik ve İletişim İşleri” grubundaki yapım işleri ile bu işlerle ilgili tamamlama, onarım, sondaj, yıkma, güçlendirme ve montaj işlerinde (1,00), diğer yapım işlerinde (1,20)’dir. İhale konusu yapım işinin kapsamında farklı katsayılara tabi iş kısımlarının bulunması durumunda; sınır değer katsayısı, söz konusu kısımlardan toplam yaklaşık maliyeti içindeki ağırlık oranı en fazla olana göre belirlenir.

…

45.1.1.3. İhalede uygulanacak sınır değer katsayısı, ihale ilanı veya davet mektubu ile idari şartnamenin “Diğer hususlar” başlıklı bölümünde belirtilir.

45.1.1.4. …Sınır değer hesaplanmasında idarelerin faydalanmasına yönelik olarak hazırlanan “Yapım işlerinde sınır değer hesaplama aracı” programına Kurumun (www.kik.gov.tr) internet sayfasından erişilebilir.

45.1.1.5. Bu madde kapsamında sınır değer hesaplanmasında, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklilerin teklifleri “geçerli teklif” olarak dikkate alınacaktır…” açıklaması,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 34’üncü maddesinde “34.1.İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

34.2.Teklifi sınır değerin altında olduğu tespit edilen isteklilerin teklifleri, Kanunun 38 inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin reddedilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin “Eskişehir-İstanbul YHT Hattında Bulunan Tünellerin Yan Drenaj Kanallarının Temizlenmesi ve Tespit Edilen Hasarların Onarılması İşi” olduğu, ihale konusu işin alım yönteminin pazarlık (21/b) usulü olduğu, 15.05.2020 tarihli ihale komisyon kararına göre ihaleye 5 isteklinin teklif verdiği,  Cem-Pa İnş. Tem. Pet. Öz. Güv. Sis. Yem. İh. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklif mektubunu imzalayan vekilin imza beyannamesinin sunulmaması sebebiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihaleye katılan isteklilerin ilk fiyat tekliflerini aşmamak üzere ihale kararına esas olacak son yazılı fiyat tekliflerin istenildiği, son teklifler esas alınarak ve geçici teminatı ve teklif mektubu usulüne uygun sunan isteklilerin teklifleri (Cem-Pa İnş. Tem. Pet. Öz. Güv. Sis. Yemit. İh. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifi hariç) göz önünde bulundurularak hesaplanan sınır değerin “4.889.709,80” TL olduğu, söz konusu değerin altında kalan başvuru sahibi Ergezen Yapı Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin İdari Şartname’nin 34’üncü maddesi gereğince reddedildiği, Efor Yapı İnş. Taah. ve Tic. A.Ş.nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif, Menga İnş. Taah. Proje Yönetimi San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olduğu görülmüştür.

İhale işlem dosyası üzerinde yapılan inceleme sonucunda, idare tarafından başvuruya konu ihalenin sonuçlandırılması için Cem-Pa İnş. Tem. Pet. Öz. Güv. Sis. Yemit. İh. San. Tic. Ltd. Şti. haricinde diğer isteklilerden ilk fiyat tekliflerini aşmamak üzere ihale kararına esas olacak son yazılı fiyat tekliflerini “pazarlık tutanağı” adlı belge istenilerek ihalenin sonuçlandırıldığı görülmüştür. Bu durum üzerine ihale işlem dosyasında yapılan tespitler çerçevesinde söz konusu tutanağa ulaşılamamış, 10.06.2020 tarihli ve E.2020/8205 sayılı Kurum yazısında “…Yapılan incelemede, pazarlık usulü ile alımı gerçekleştirilen başvuruya konu ihalede son tekliflerin nasıl istenildiğine dair bilgi ve belgelere de ihtiyaç duyulmuştur…” şeklinde ifadelere yer verilmek suretiyle idare tarafından son fiyat tekliflerinin nasıl istenildiğine dair ek bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur.

İdare tarafından Kurum’a gönderilen 11.06.2020 tarihli ve E.160819 sayılı cevabi yazıda “İhale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda yeterliği tespit edilen diğer 4 (Dört) teklifin geçerli olduğuna karar verilmiştir. 1.Oturumda firmaların teklifleri alındıktan sonra işin acil olması sebebiyle zaman kaybı yaşamamak için “Eskişehir-İstanbul YHT Hattında Bulunan Tünellerin Yan Drenaj Kanallarının Temizlenmesi ve Tespit Edilen Hasarların Onarılması ” işini idari şartnamesinin 32.maddesine göre isteklilerden, ilk fiyat tekliflerini aşmamak ve ihale kararına esas olmak üzere pazarlık tutanağı son yazılı fiyat tekliflerini vermeleri istenmiştir. Firmalardan gelen talep üzerine, isteklilere son fiyat tekliflerini sunmaları için 1 saat süre tanınmıştır. İhale komisyonu aynı gün saat 15:30’da tekrar toplanarak firmalara tekliflerini sunmaları için yazımız ekinde sunulan boş Pazarlık Tutanaklarını vermiş ve firmalardan ihale kararına esas olmak üzere pazarlık tutanağı ile son yazılı fiyat tekliflerini vermeleri istenmiştir. İsteklilerden, zaman kısıtlaması söz konusu olduğundan yeni birim fiyat teklif mektubu ve birim fiyat teklif cetveli vermeleri zorunlu tutulmamıştır. Alınan son tekliflere göre ihale üzerinde kalan istekliden sözleşme öncesi yeni birim fiyat teklif cetveli istenmektedir.

İhale komisyonu son teklif bedelleri ile işin yaklaşık maliyetini hazır bulunanlara açıklayarak YAPIM İŞLERİ İHALELERİ UYGULAMA YÖNETMELİĞİ’nin KİK016.0/Y numaralı İSTEKLİLERCE TEKLİF EDİLEN FİYATLAR tutanağı ile kayıt altına alınarak oturumu sonlandırmıştır.” şeklinde ifadeler yer verildiği görülmüştür.

Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinde Kurum’un görev alanları sayılmış olup, Kurum, Kurul kararıyla bu Kanunun uygulanmasına ilişkin standart ihale dokümanı, tip sözleşme, yönetmelik ve tebliğler çıkarmaya yetkilidir ve Kurul ve Kurum yetkilerini, düzenleyici işlemler tesis ederek ve özel nitelikli kararlar alarak kullanmaktadır. Bu çerçevede, idarelerin İdari Şartname’ler düzenlerken Kurum’un belirlediği sınırlar çerçevesinde davranma yükümlülükleri vardır. Bu itibarla, idarelerin ihale uygulama yönetmelikleri eklerinde, standart formu oluşturulan belgeler yerine farklı nitelikte belge oluşturmaları mevzuata uygun olmayacaktır.

Öte yandan, kamu ihale mevzuatında birim fiyat teklif mektubu ile eki cetvelinin isteklilerin tekliflerinin mevzuata uygun olarak sunmasında önemli bir yeri bulunmakta olup, teklif cetveli teklif mektubunun ayrılmaz bir parçasıdır. Söz konusu mektubun eki olan cetvelde satırlarda yer alan iş kalemleri için teklif edilecek birim fiyatlar esas alınarak verilen teklifler oluşturularak toplam teklif tutarlarına ulaşılmakta, söz konusu mektup ve eki cetvellerde mevzuata aykırı durumlar (aritmetik hata, teklif vermeye yetkili kişilerin imzası bulunmaması vb.) bulunması sonucunda isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılmaktadır.

Bu itibarla, Kurum’a gönderilen bilgi ve belgeler ile yukarıda yapılan açıklamalar ışığında, başvuruya konu ihaleyi yürüten idarenin, geçerli teklif sahibi isteklilerden son yazılı fiyat tekliflerini ihale gününde dağıtılan “Pazarlık Tutanakları” ile şifahen vermelerinin istendiği, ancak teklif veren isteklilerden sadece Ergezen Yapı Tic. Ltd. Şti. ile Menga İnş. Taah. Proje Yönetimi San. ve Tic. Ltd. Şti.nin son fiyat tekliflerini hem birim fiyat teklif mektubu ve eki cetveli hem de pazarlık tutanağı ile diğer isteklilerin ise son yazılı tekliflerini ise sadece “Pazarlık Tutanağı” adlı form ile idareye sundukları görülmüştür.

Bu çerçevede, idare tarafından oluşturulan bu formun, ihale dokümanında yer alan birim fiyat teklif mektubu ve eki cetvel dışında bir belge olduğu ve son fiyat teklifi istenilmesi aşamasında isteklilere verilmiş olmasının istekliler nezdinde tereddüt oluşturabileceği, nitekim isteklilerin farklı şekilde son fiyat tekliflerini sundukları, bahse konu formun tek başına teklif mektubu ve teklif cetvelinin ikamesi olarak değerlendirilemeyeceği, bu durumun oluşmasındaki temel gerekçenin ise idare tarafından teklif mektubu ve eki teklif cetveli şeklindeki standart formdan farklı bir belgenin isteklilere verilmek suretiyle son teklif fiyatını istemesinden kaynaklandığı, gelinen aşama itibarıyla isteklilerce verilen son tekliflere ilişkin belgeler üzerinden sağlıklı bir değerlendirme yapılmasına imkân bulunmadığı anlaşılmış olup, başvuruya konu ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “…f) Yaklaşık maliyet: İhale onay belgesi düzenlenmeden önce idarece her türlü fiyat araştırması yapılarak, katma değer vergisi (KDV) hariç olmak üzere hesaplanan ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilen, ihale konusu işin öngörülen bedelini … ifade eder.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre miktar tespiti ve fiyat araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyet hesabına esas fiyat ve rayiçlerin tespiti” başlıklı 10’uncu maddesinde “(1) İdarelerce, ihale konusu işin yaklaşık maliyetine ilişkin fiyat ve rayiçlerin tespitinde;

a) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği, ihale konusu işe benzer nitelikteki işlerin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatlar,

b) Kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyat ve rayiçler,

c) İlgili meslek odaları, üniversiteler veya benzeri kuruluşlarca belirlenerek yayımlanmış fiyat ve rayiçler,

ç) Yüklenici veya alt yüklenici olarak faaliyet gösteren, konusunda deneyimli kişi ve kuruluşlardan alınacak, ihale konusu işe benzer nitelikteki işlere ilişkin maliyetler,

d) İdarenin piyasa araştırmasına dayalı rayiç ve fiyat tespitleri,

esas alınır.

(2) İdareler, yaklaşık maliyete ilişkin fiyat ve rayiçlerin tespitinde (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyat ve rayiçlerin birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(3) İşin bütünü, iş grubu, iş kalemi ve malzeme rayici bazında yapılacak piyasa araştırmasına dayalı fiyat tespitlerinde; iş, imalat ve/veya malzemenin yapımcılarından, üreticilerinden, ana bayilerinden, toptancılarından, yetkili satıcılarından ve satıcılarından fiyatlar veya proforma faturalar alınmak ve gerekli karşılaştırmalar yapılmak suretiyle uygun fiyatlar belirlenir. Tereddüt edilen fiyatların gerçek piyasa rayiçlerine uygun olup olmadığı hususu Ticaret ve/veya Sanayi Odalarından alınacak yazılı rayiçlerle netleştirilir.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu, iş kalemi veya malzemenin ayrıntılı özellikleri ve standardına yer verilir, fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar Katma Değer Vergisi hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan fiyat bildirimleri ve proforma faturaları dikkate alınmaz.” hükümleri yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri kapsamında idare tarafından gönderilen bilgi ve belgeler üzerinde yapılan incelemeler neticesinde, idarece yaklaşık maliyetin mevzuatta öngörülen piyasa fiyat araştırması yöntemiyle yapıldığı, ortalama birim fiyatların piyasada faaliyet gösterdiği anlaşılan 3 firmadan KDV hariç fiyat teklifi alınarak oluşturulduğu, farklı firmalardan alınan fiyat teklif içeriklerinin inşaat iş kalemleri birim fiyat analizlerinde yer alan girdiler ile aynı olduğu, dolayısıyla yaklaşık maliyetin piyasa koşullarını yansıtır bir şekilde belirlenmiş olduğu, sonuç olarak mevzuatta öngörülen hesaplama yöntemleri kullanılarak yaklaşık maliyetin oluşturulduğu görülmüş olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

   Oybirliği ile karar verildi.