İdarelerin ihaleye sunulan belgelerin geçerli olup olmadığı hususunda belgeyi düzenleyen makamlar ile yazışma yapmasının zorunlu olup olmadığı (KİK)

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:     

Başkan V. II. Başkan: Kazım ÖZKAN

Üyeler : Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ

BAŞVURU SAHİBİ:

Asbey Temizlik Peyzaj Tekstil İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.,

S.Eyyübi Mah. 212 Sok. Asoğlu Apt. Altı No: 23/A ŞANLIURFA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Dairesi Başkanlığı,

Yenişehir Mah.241 Sok. Yaşar Apt. No:1/9,  Haliliye/ŞANLIURFA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/166719 İhale Kayıt Numaralı “İş Makinası, Araç Kiralama ve Nakliye Hizmet Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

            Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Daire Başkanlığı tarafından 09.01.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “İş Makinası, Araç Kiralama ve Nakliye Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Asbey Temizlik Peyzaj Tekstil İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 05.02.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 09.02.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 23.02.2015 tarih ve 16706 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.02.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

            Başvuruya ilişkin olarak 2015/533 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1) İhale üzerinde kalan İş Ortaklığının hisse oranlarına göre ciro yeterlik kriterini sağlamadığı,

2) a)İhale üzerinde kalan İş Ortaklığının ortaklarına ait iş deneyim belgelerine esas işlerin, ihale konusu işe benzer nitelikte olmadığı,  b) iş deneyim belgelerinin tutarlarının yeterli olmadığı, c)belgelerin geçerliliği ve fiyat farkı hesaplanıp belge tutarlarına yansıtılıp yansıtılmadığı hususlarına ilişkin olarak belgeleri düzenleyen idarelerden teyit alınması gerektiği, d) iş bitirme belgelerindeki kabul tarihlerinin ihale ilan tarihinden önce olması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

            1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36’ncı maddesinde “(1) İş hacmini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde;

a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun,

b) Taahhüt altında devam eden hizmet işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen hizmet işlerinin parasal tutarını gösteren ihalenin yapıldığı yıldan önceki yılda düzenlenmiş faturaların,

her ikisinin de idarelerce istenilmesi zorunludur.

(2) Aday veya isteklinin birinci fıkrada belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir. Serbest meslek erbabının iş hacmi serbest meslek kazanç defteri özeti ile belgelendirilir.

(3) Taahhüt altında devam eden işlerin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarını tevsik etmek üzere; hizmet işleri ile ilgili fatura örnekleri ya da bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı suretleri  sunulur.

(4) Toplam ciro; gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından, satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerin tutarları düşülmek suretiyle ulaşılan net satışlar tutarıdır.

(5) Taahhüt altında devam eden işlerin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında gerçekleştirilen işlerden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

…

(8) Altıncı ve yedinci fıkralardaki kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

…

(12) İş ortaklığı olarak ihaleye katılan aday ve isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur…”şeklinde ve  “İş hacmine ilişkin belge tutarlarının güncellenmesi” başlıklı 37’nci maddesinde ise “(1) İş hacmine ilişkin belge tutarları aşağıdaki şekilde güncellenir:

a) Yıllık toplam ciro, gelirin elde edildiği yılın Haziran ayına ait Türkiye İstatistik Kurumu Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks Sonuçları Tablosunun “Genel” sütunundaki (2003=100 Temel Yıllı) endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir…” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin ekonomik ve mali yeterlik kriterlerinin düzenlendiği 7.4.3’üncü maddesinde “ İstekli tarafından;

a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun,

b) Taahhüt altında devam eden hizmet işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen hizmet işlerinin parasal tutarını gösteren ihalenin yapıldığı yıldan önceki yılda düzenlenmiş faturaların,

birinin sunulması yeterlidir.

Taahhüt altında devam eden işlerin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında gerçekleştirilen işlerden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

Toplam cironun teklif edilen bedelin % 25’inden, taahhüt altında devam eden işlerin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarının ise teklif edilen bedelin % 15’inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.

Bu kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait gelir tablosunu sunmayanlar, iki önceki yılın gelir tablosunu sunabilirler. Bu gelir tablosunun yeterlik kriterini sağlayamaması halinde, iki önceki yılın ve üç önceki yılın gelir tabloları sunulabilir. Bu durumda, gelir tabloları sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Gelir tablosunun, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

İş ortaklığı olarak ihaleye katılan isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur.” şeklinde düzenleme yapılmıştır.

İhale dokümanında yapılan mevcut düzenlemeye göre isteklilerin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunu veya taahhüt altında devam eden hizmet işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen hizmet işlerinin parasal tutarını gösteren ihalenin yapıldığı yıldan önceki yılda düzenlenmiş faturalardan herhangi birisini sunması, sunulan söz konusu belgelerden de toplam cironun teklif edilen bedelin % 25’inden, taahhüt altında devam eden işlerin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarının ise teklif edilen bedelin %15’inden az olmaması şartını sağlaması, bu kriterlerin bir önceki yılda sağlanamaması halinde ise son iki yıla ait belgelerinin sunulabileceği, bu takdirde de, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılacağı anlaşılmaktadır.

İhale üzerinde kalan isteklinin 11.133.000,00 TL’lik teklif bedeli ile ihaleye iş ortaklığı olarak teklif verdiği, ortaklık oranlarının % 50 ile Osman Dağ,   % 35 ile Mustafa Kaya ve % 15 ile Cihanbey Temizlik Taşımacılık Turizm İnşaat Güvenlik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. şeklinde olduğu, şikâyete konu somut olayda ihale dokümanında yapılan düzenlemelere göre teklif edilen bedelin % 25’i oranındaki toplam cironun 2.783.250,00 TL olması gerektiği, bu tutarın da her bir ortağın ortaklık oranları dâhilinde sağlanması gerektiği, ihale üzerinde kalan İş Ortaklığında pilot ortak (% 50) Osman Dağ’ın 1.391.625,00 TL, özel ortak (% 35) Mustafa Kaya’nın 974.137,50 TL,  özel ortak (% 15) Cihanbey Temizlik Taşımacılık Turizm İnşaat Güvenlik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin de 417.487,50 TL tutarında ciro yeterlik şartını karşılaması gerektiği anlaşılmıştır.

İhale işlem dosyasında yer alan belgeler incelendiğinde, ihale üzerinde kalan İş Ortaklığını oluşturan tüm ortakların ciroya ilişkin yeterlik şartını sağladığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla başvuru sahibinin bu hususa yönelik iddiası yerinde bulunmamıştır.

            2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “…

b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;

…     

2)  (Değişik: 20/11/2008-5812/3 md.) İstekli tarafından kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

…

d) Son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan mal ve hizmet alımlarına ilişkin deneyimi gösteren belgeler,

e) Devredilen işlerde sözleşme bedelinin en az % 80’inin tamamlanması şartıyla, son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işleri ve son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan mal ve hizmet alımlarıyla ilgili deneyimi gösteren belgeler.

…

İhale konusu işin niteliğine göre yukarıda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtilir.

…” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “…

(2) İş deneyimini gösteren belgelerde yer alan ancak, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz.

…

(5) İş ortaklığı tarafından gerçekleştirilen işlerde ortakların iş deneyim tutarı, iş ortaklığındaki hisse oranı esas alınarak belirlenir. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde edilen iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması halinde, iş ortaklığının iş deneyim tutarı, ortakların hisse oranlarına bakılmaksızın belge tutarı esas alınarak hesaplanır.

…” hükmü bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlılklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: İş Makinası,Araç Kiralama ve Nakliye Hizmet Alımı İşi” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’inci maddesinde “…

7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,

sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 25’den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.

İş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az % 70’ini, diğer ortakların her birinin, istenen iş deneyim tutarının en az % 10’unu sağlaması ve diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamının ise istenen iş deneyim tutarının % 30’undan az olmaması gerekir. Ancak, ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde edilen iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması halinde, pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmı için istenen iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesini sunması halinde, iş deneyimine ilişkin yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir. İş ortaklığında teknolojik ürün deneyim belgesini sunan ortağın kendisine ait iş deneyim tutarına ilişkin asgari yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir. Konsorsiyum ortağının teknolojik ürün deneyim belgesini sunması halinde ise, belgeyi sunduğu kısım veya kısımlar için iş deneyimine ilişkin yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir.

7.5.2. Bu Madde boş bırakılmıştır.

7.5.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Her türlü iş araçları veya iş makinası kiralanması benzer iş olarak değerlendirilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale işlem dosyasında yer alan belgeler incelendiğinde, ihale üzerinde kalan İş Ortaklığının pilot ortağı Osman Dağ’ın,  Şanlıurfa İl Özel İdaresi tarafından verilen 10.04.2013 tarihli “Köy yollarında kullanılmak üzere kamyon, greyder, ekskavatör ve silindir (şoför ve operatör dahil) hizmet alımı” işine ait ve kendi adına düzenlenen, belge tutarı 2.216.810,00 TL olan iş bitirme belgesini sunduğu, özel ortak Mustafa Kaya’nın Siverek Kaymakamlığı, Köylere Hizmet Götürme Birliği tarafından verilen 28.03.2014 tarihli “İlçeye bağlı bozuk ve kullanılmaz durumda olan yolların bakım, onarım ve tamiratının yapılması için 13 adet kamyon, 2 adet ekskavatör, 1 adet silindir, 3 adet arazöz, ve 2 adet minibüsün 280 günlük kiralanması” işine ait ve SCB Tem. İnş. Taş. Gıda Taah. San. Taah. Tic. Ltd. Şti. (%51 oran) – Mustafa Kaya (%49 oran) İş Ortaklığı adına düzenlenen, belge tutarı 1.074.473,25 TL olan iş bitirme belgesini sunduğu, özel ortak Cihanbey Temizlik Taşımacılık Turizm İnşaat Güvenlik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin ise Karaköprü Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından verilen 03.12.2014 tarihli “Pick up, Hususi Binek Otomobil, Traktör (4 adet şoförlü), Beko Loader kepçe (6 adet şoförlü), Damperli kamyon (10 adet şoförlü), Sulama tankeri (7 adet şoförlü) hizmeti alımı” işine ait ve Cihanbey Temizlik Taşımacılık Turizm İnşaat Güvenlik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (%80 oran) – Celal Kubat Taş. Tur. İnş. Gıda Tar. San. Tic. Ltd. Şti. (%20 oran) İş Ortaklığı adına düzenlenen, belge tutarı 1.672.330,20 TL olan iş bitirme belgesini sunduğu görülmüştür.

İhale üzerinde kalan İş Ortaklığının ortakları tarafından sunulan, yukarıda bahsi geçen iş deneyim belgelerine esas işlerin, şikayete konu ihaleye ait İdari Şartname’de  yer alan benzer iş tanımına uygun olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının “a) İhale üzerinde kalan iş ortaklığının ortaklarına ait iş deneyim belgelerine esas işlerin, ihale konusu işe benzer nitelikte olmadığı” hususuna yönelik kısmı yerinde görülmemiştir. 

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’ne göre ihale üzerinde kalan iş ortaklığı tarafından iş deneyimini tevsik amacıyla sunulan belgeler ele alındığında, belge konusu işlerin ihale konusu işe benzer olduğu, dolayısıyla belge tutarlarının belgedeki oranına göre ortakların hissesine düşen kısmının tamamının değerlendirmede dikkate alınması gerektiği, buna göre ihale üzerinde kalan İş Ortaklığı tarafından sağlanması gerekli toplam iş deneyimi tutarının teklif bedeli olan 11.133.000,00 TL’nin % 25’i oranında yani  2.783.250,00 TL olması gerektiği, bu tutarın en az %70’inin (1.948.275,00 TL) pilot ortak, kalan kısmının ise her birinin %10’undan (278.325,00 TL) az olmamak üzere özel ortaklar tarafından karşılanması gerektiği anlaşılmıştır.

İhaleye sunulan belgelere bakıldığında, pilot ortak Osman Dağ’ın iş bitirme belgesinin tutarının 2.216.810,00 TL olduğu, buna göre kendi payına düşen asgari iş deneyim tutarını (1.948.275,00 TL)  karşıladığı, özel ortak Mustafa Kaya tarafından sunulan iş bitirme belgesinin tutarının 1.074.473,25 TL olduğu,  Mustafa Kaya’nın ortaklık oranının %49 olarak belirtildiği belgeye göre adı geçenin iş deneyim belgesi tutarının (1.074.473,25*0,49=) 526.491,89 TL olarak hesaplandığı, buna göre özel ortak  Mustafa Kaya’nın kendi payına düşen asgari iş deneyim tutarını olan 278.325,00 TL’yi  karşıladığı; özel ortak Cihanbey Temizlik Taşımacılık Turizm İnşaat Güvenlik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından sunulan iş bitirme belgesinin tutarının 1.672.330,20 TL olduğu,  Cihanbey Temizlik Taşımacılık Turizm İnşaat Güvenlik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin ortaklık oranının %80 olarak belirtildiği belgeye göre adı geçenin iş deneyim belgesi tutarının (1.672.330,20*0,80=) 1.337.864,16 TL olarak hesaplandığı, buna göre özel ortak  Cihanbey Temizlik Taşımacılık Turizm İnşaat Güvenlik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin kendi payına düşen asgari iş deneyim tutarını olan 278.325,00 TL’yi  karşıladığı; diğer yandan İş Ortaklığını oluşturan ortakların toplam iş deneyimi tutarının (4.081.166,05 TL) teklif bedelinin %25’i olan asgari iş deneyimi tutarını (2.783.250,00 TL) karşıladığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde başvuru sahibinin iddiasının “b) ihale üzerinde kalan iş ortaklığının iş deneyim belgelerinin tutarlarının yeterli olmadığı” hususuna yönelik kısmı da yerinde görülmemiştir.

Öte yandan ihale üzerinde kalan İş Ortaklığı tarafından ihaleye sunulan iş deneyim belgelerinin, düzenlenmesi ve belgelerin sunuluş şekli açısından mevzuata uygun olduğu, idarelerin ihaleye sunulan belgelerin geçerli olup olmadığı hususunda belgeyi düzenleyen makamlar ile yazışma yapmasının zorunlu olmadığı, idarelerce gerek görülmesi halinde bu yola başvurulabileceği, belge konusu işlerin benzer iş tanımına uygun olduğu hususu da göz önüne alındığında, belge tutarlarının belge sahibinin payına düşen kısmının tam olarak değerlendirilmesi gerektiği, belgelerdeki kabul tarihlerinin ihale ilan tarihinden önce olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının “c) belgelerin geçerliliği ve fiyat farkı hesaplanıp belge tutarlarına yansıtılıp yansıtılmadığı hususlarına ilişkin olarak belgeleri düzenleyen idarelerden teyit alınması gerektiği, d) iş bitirme belgelerindeki kabul tarihlerinin ihale ilan tarihinden önce olması gerektiği” hususlarına yönelik kısmı da yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

   Oybirliği ile karar verildi.