İdarenin aşırı düşük açıklama yazısına karşılık vermeyen isteklilerin tekliflerinin yine de değerlendirmeye alınmasının mümkün olup olmadığı (KİK)

Gönen Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğütarafından 17.12.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Personel Destek Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Ay-Ça İnş. Tur. Nak. Haf. Tem. Bes. Gıda ve Mar. Spor ve Gençliğe Ait Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Sağlık Hizm. Tur. İnş. Mal. Tic. Med. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin 02.01.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 03.01.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 10.01.2013 tarih ve 1197 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.01.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

            Başvuruya ilişkin olarak 2013/213 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1) İhale üzerinde kalan istekli olan Zerrin Sevinç’in sunduğu iş deneyim belgesinin tek bir sözleşme kapsamında düzenlenmediği,

2) Anılan isteklinin teklif fiyatı ile ihalede istenen giyim malzemelerinin maliyetini karşılamasının mümkün olmadığı, bu nedenle aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı,

iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

           
1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyim tutarının tespiti” başlıklı 46’ncı maddesinde “(1) İş bitirme belgelerine, son hakediş raporu veya varsa kesin hakediş raporundaki fiilen gerçekleştirilen işle ilgili tutarlar herhangi bir güncelleştirmeye tabi tutulmadan yazılır.

(2) Bu tutar;

a) Götürü bedel veya birim fiyat üzerinden sözleşmeye bağlanmış işlerde; her türlü fiyat farkları hariç, varsa iş artışları dahil, hakedişteki sözleşme fiyatları ile yapılan işin tutarı üzerinden,

b) Yabancı para cinsinden sözleşmeye bağlanan işlerde ise; varsa fiyat farkları hariç, iş artışları dahil, işin sözleşme fiyatları ile gerçekleştirilen döviz cinsinden tutarı üzerinden,

KDV hariç olarak belirlenir.”hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’de isteklilerden teklif ettikleri bedelin en az % 30’u tutarında personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarına ilişkin iş deneyim belgesi istenmiştir.

Yapılan incelemede ihale üzerinde kalan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinin PTT Genel Müdürlüğü Denizli Başmüdürlüğü tarafından düzenlendiği görülmüş olup anılan idareden söz konusu belgeye dayanak teşkil eden belgeler istenmiştir. Gönderilen belgeler incelendiğinde belgeye konu işin 17 kişi ile tekel dışı posta maddelerinin dağıtımı işi olduğu ve 132.736,00 TL tutarında 13.01.2008 tarihinde imzalanan sözleşmeye dayandığı, sözleşmenin 6.2’nci maddesinde sözleşme konusu taahhüdün bitiminde hizmetin aksamaması amacıyla yeni ihale yapılıp sözleşmeye bağlanıncaya kadar sözleşme süresinin 3 ay uzatılabileceğinin düzenlendiği, söz konusu işte 2 kişilik iş artışı ve 3 aylık süre uzatımı yapıldığı görülmüştür. Sözleşmenin bitiminde süresinin uzatılmasının yeni bir sözleşme yapılması olarak değerlendirilmesi gerekmekle birlikte, incelemeye konu olan iş deneyim belgesine ilişkin ana sözleşmede süre uzatımının ayrıca öngörülmüş olması nedeniyle söz konusu belgenin düzenlenmesinde süre uzatımının yeni bir sözleşme olarak değerlendirilemeyeceği sonucuna varılmıştır. Dolayısıyla iş deneyim belgesi tutarının tespitinde süre uzatımı kapsamında yapılan işlere ilişkin ödemelerin de dikkate alınması gerekmektedir. Bu çerçevede sözleşme kapsamında yapılan işe ilişkin fiyat farkları hariç fatura tutarlarının toplamının 198.883,21 TL olduğu, ancak idarece iş deneyim belgesi tutarının fiyat farkları dahil edilerek 206.100,09 TL olarak belirlendiği, fiyat farkları hariç fatura tutarları toplamı olan 198.883,21 TL güncellendiğinde belge tutarının 262.280,49 TL olduğu,  bu tutarın isteklinin sahip olması gereken iş deneyim tutarı olan 262.256,60 TL’yi karşıladığı görülmüştür. Bu itibarla başvuru sahibinin ihale üzerinde kalan istekli olan Zerrin Sevinç’in sunduğu iş deneyim belgesinin tek bir sözleşme kapsamında düzenlenmediği yönündeki iddiası uygun bulunmamıştır. Diğer taraftan iş deneyim belgesi tutarlarına fiyat farkları dahil edilemeyeceğinden söz konusu belgenin iptal edilerek fiyat farkı hariç tutarlar üzerinden yeniden düzenlenmesi konusunda PTT Genel Müdürlüğü Denizli Başmüdürlüğü’ne bildirimde bulunulması gerekmektedir.  

           
2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde, ihale komisyonunun, teklifi aşırı düşük olan isteklilerden, teklifin önemli bileşenleriyle ilgili, hizmetin ekonomik olmasını sağlayan yönteme, seçilen teknik çözümlere ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temininde kullanacağı avantajlı koşullara ve teklif edilen hizmetin özgünlüğüne ilişkin belgelere dayalı açıklama isteyeceği, isteklilerce yapılan açıklamaları değerlendirerek yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerini reddedeceği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin esasların açıklandığı 79’uncu maddesinde, isteklilerin açıklamalarını tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar, fiyat teklifleri, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri, kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar, perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar, ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler, yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler ve isteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarına dayanarak yapacakları ve bu belgelerin Tebliğin (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine uygun olacağı açıklamalarına yer verilmiştir.

Anılan Tebliğ’in, aşırı düşük tekliflerin belgelere dayalı olarak açıklanmasına ilişkin maddelerinin devamında, “79.1. (Değişik: 9/2/2011 -27841 RG/ 4. md.) Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

79.2. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki giderlerin genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir. Sözleşme giderleri ve genel giderler içinde değerlendirilmesi öngörülen giderler idari şartnamelerde “teklif fiyata dahil olan diğer giderler” kısmında belirtilmeyecektir.

79.3.  Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

…

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.”açıklaması bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde teklif fiyata dahil olan giderlerin, çalıştırılması öngörülen 13 çevre düzenleme park bahçe personeli ile 17 alt yapı kanalizasyon personeline asgari ücretin %30 fazlası tutarında ödenecek ücretler, her personele her birinden ikişer adet verilmek üzere yazlık pantolon, kışlık pantolon, tişört, yazlık ayakkabı, kışlık yelek, çizme ve yağmurluk maliyetinden oluştuğu ve iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranlarının çevre düzenleme park bahçe personeli için % 1, alt yapı kanalizasyon personeli için % 1,5 olduğu düzenlemelerine yer verilmiştir.

Yapılan incelemede başvuruya konu ihalede olması gereken giyim hariç asgari işçilik tutarının 874.182,97 TL olduğu, ihale tarihinde Kurum internet sitesinde yayımlanan modül yardımıyla hesaplanan giyim hariç asgari işçilik tutarının da bu tutarla aynı olduğu, idarece teklifi kâr hariç yaklaşık maliyet tutarı olan 881.020,50 TL’nin altında olan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, bu isteklilerden Türkay Et Gıda Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin açıklama sunmadığı, açıklama sunan isteklilerin açıklamaları uygun görülerek ihalenin Zerrin Sevinç üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

İhale üzerinde kalan istekli olan Zerrin Sevinç’in aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde giyim hariç asgari işçilik maliyetinin ihale tarihinde Kurum internet sitesinde yayımlanan işçilik hesaplama modülü kullanılarak yapılan hesaplama ile belirlendiği, giyim malzemeleri maliyetini tevsik etmek üzere Semiha Kayalar’dan alınan 14.12.2012 tarihli proforma faturanın sunulduğu, proforma faturada her bir giyim malzemesi için 0,01 TL olmak üzere toplam 4,20 TL teklif edildiği ve belge üzerinde anılan Tebliğ açıklamasında belirtilen meslek mensubu beyanının bulunduğu, giyim malzemeleri maliyeti üzerinden hesaplanması gereken % 3 oranındaki sözleşme ve genel giderler karşılığının 0,12 TL olarak belirlendiği ve teklif tutarından kalan 1,38 TL’nin şirket kârı karşılığı olarak tespit edildiği görülmüştür. Yapılan hesaplamada 4,20 TL tutarındaki giyim malzemesi maliyeti üzerinden % 3 oranında belirlenmesi gereken sözleşme ve genel giderler karşılığının 0,126 TL olduğu ve 0,13 TL olarak yuvarlanması gerektiği anlaşılmıştır. Bu çerçevede ihale üzerinde kalan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı anlaşılmış olup teklifin reddedilmesine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Zerrin Sevinç- Akzer Tem. Yem. Yap. ve Dağ. Hiz. İnş. Müt. Bil. İşl. Otom. ve Med. Ür. Tic. Deri ve Teks. Ür. Top. Tic. Taah. İşl.nin aşırı düşük teklif açıklaması kabul edilmeyerek teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1) 4734 sayılı Kanunun 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2) Zerrin Sevinç tarafından sunulan iş deneyim belgesinin iptal edilerek fiyat farkı hariç tutarlar üzerinden yeniden düzenlenmesi konusunda PTT Genel Müdürlüğü Denizli Başmüdürlüğü’ne bildirimde bulunulmasına,

Esasta
   Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

EK GEREKÇE

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği ikinci iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından, 4,20 TL tutarındaki giyim malzemesi maliyeti üzerinden % 3 oranında belirlenmesi gereken sözleşme ve genel giderler karşılığının 0,126 TL olduğu ve 0,13 TL olarak yuvarlanması gerektiği, bu çerçevede ihale üzerinde kalan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığından, anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği hususlarında “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

            Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği ikinci iddiası kapsamında “düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki Kurulca verilen karara katılmakla beraber, başvuru sahibinin ikinci iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden yapılan incelemeye göre;

Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinde;“İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.“ açıklaması yer almaktadır.

Kurumca bu açıklama uyarınca yapılan incelemelere göre, hizmet alımlarında aşırı düşük teklif açıklamasında giyim bedeline ilişkin yapılan açıklamalarda, istekli tarafından giyim bedeline ilişkin sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarıile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alanbilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda, belirtilen proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilmesi, ayrıca konunun önemine göre de Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılması hususlarının anlaşılması gerektiğinin aşikar olması nedeni ve bu yönde verilen Kurul Kararları ile konu içtihat niteliğini kazanmış olmasının yanında Tebliğin yukarıda sözü edilen düzenlemesi birbirine bağlı/bağımlı iki temel açıklamadır.

Şöyle ki; cari piyasa koşullarına, temel ekonomik verilere ve hayatın olağan durumuna uygun olmadığı anlaşılan fiyat teklifinin bir şekilde şekle uygun olarak müşavir tarafından tevsik edilmesi halinde, bu durumun ilgili vergi dairesine bildirilerek “bu tevsikin” doğruluğunun testi istenilmekte ve sistemin sigortası genel kabulüyle yapılmış bir mevzuat düzenlemesi şeklinde tezahür etmiştir. Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinin birbirine bağımlı son açıklama cümlesinin uygulanmaması halinde başlangıç cümlesine göre tekliflerin değerlendirilmesinin sağlıklı ve hukuken uygun bir yanı olmayacaktır.

İstekliler tarafından asgari işçilik bedelinin çok az üstünde verilen teklif bedelinin en düşük teklife yakın olmasının sağlanması için teklif bileşenlerinden olan giyim bedeli açıklamasına yönelik olarak verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşük bedelli olarak oluşturulduğunun konu ile ilgili içtihat niteliğinde verilmiş Kurul kararlarından anlaşıldığı, verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılmasına rağmen, düşük bedelli de olsa, istekli tarafından verilen proforma fatura ve fiyat tekliflerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili hükümlerine göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespiti halinde anılan açıklamanın mevzuat uyarınca uygun görüldüğünün içtihat niteliğinde verilmiş olan Kurul kararlarından anlaşıldığı, ancak sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılması durumunda da, teklif açıklaması bu yönden mevzuata uygun görülmekle birlikte proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşüklüğünün düzenlenen ve idareye sunulan belgenin usulüne uygun olmadığına ilişkin eylemi ortadan kaldırmayacağı düşüncesi ile, Kanunun temel ilkelerinden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda çalıştırılmasının temini yönünden incelenmesi için bağlı bulunan vergi dairesine gönderilmiştir.

Yukarıda yapılan iki değerlendirmenin belge üzerinde aynı anda var olduğu durumda, bildirim yapılmasının anlamlı olduğu yönünde bütünlük sağladığı şeklinde yapılan değerlendirmelerin birbirinden bağımsız işletilmesi durumunda, yani aşırı düşük açıklamada, isteklinin giyime ilişkin sunduğu proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının açıkça bilinmesine rağmen, sırf, anılan belgelerin Tebliğinin sözü edilen açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartlara uygun olarak taşıdığı tespitine dayanılarak isteklinin açıklamasının mevzuata uygun olduğunu kabul etmenin mevzuat ile çelişki yarattığı, bu nedenle, anılan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı durumunun incelenmesi için Tebliğin ilgili açıklaması uyarınca ilgili vergi dairesine bile bile gönderilmemesi durumunda, Kanunda belirtilen temel ilkelerden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda zedelendiği işlemlerin gerçekleştirilmiş olacağı düşüncesiyle, Tebliğin ilgili açıklamalarına göre, belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, vergi dairesine bildirim yapılmasına gerek görülmeyen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının, ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşıldığı durumda, anılan isteklinin aşırı düşük açıklamalarının “mevzuata uygun olmadığı” şeklinde gerekçe ile kabul edilmemesi gerekmektedir.

            İncelemeye konu ihalede;

Aşırı düşük teklif açıklamaları idarece uygun bulunarak ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesi Kurul çoğunluğunca “giyim malzemeleri maliyeti üzerinden hesaplanması gereken % 3 oranındaki sözleşme ve genel giderler karşılığının 0,12 TL olarak belirlendiği ve teklif tutarından kalan 1,38 TL’nin şirket karı karşılığı olarak tespit edildiği görülmüştür. Yapılan hesaplamada 4,20 TL tutarındaki giyim malzemesi maliyeti üzerinden % 3 oranında belirlenmesi gereken sözleşme ve genel giderler karşılığının 0,126 TL olduğu ve 0,13 TL olarak yuvarlanması gerektiği anlaşılmıştır. Bu çerçevede ihale üzerinde kalan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı” gerekçesi ile uygun bulunmayan Akzer Tem. Yem. Yap. ve Dağ. Hiz. İnş. Müt. Bil. İşl. Otom. ve Med. Ür. Tic. Deri ve Teks. Ür. Top. Tic. Taah. İşl.-Zerrin SEVİNÇ ile aşırı düşük teklif açıklaması idarece uygun bulunarak geçerli teklif olarak belirlenmesi Kurul çoğunluğunca da uygun bulunan Acun Pak Tem. Ltd.Şti.’nin,aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunduğu bilgi ve belgeler yukarıda aktarılan değerlendirmeler ışığı altında değerlendirildiğinde;

            Aşırı düşük teklif açıklamaları idarece uygun bulunarak ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmeleri Kurul çoğunluğunca uygun görülmeyen Akzer Tem. Yem. Yap. ve Dağ. Hiz. İnş. Müt. Bil. İşl. Otom. ve Med. Ür. Tic. Deri ve Teks. Ür. Top. Tic. Taah. İşl.-Zerrin SEVİNÇtarafındanaşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için; 60 adet yazlık iş pantolonu için 0,01 TL, 60 adet t-şört için 0,01 TL, 60 çift ayakkabı için 0,01 TL, 60 adet kışlık iş pantolonu için 0,01 TL, 60 adet yelek için 0,01 TL, 60 çift çizme için 0,01 TL ve 60 adet yağmurluk için 0,01 TL olarak önerilen birim fiyatları içeren Semiha KAYALAR tarafından istekli adına tanzim edilen 14.12.2012 tarihli proforma fatura ile ekinde maliyet/satış tespit tutanağının (Ek-O.5) sunulduğu anlaşılmış olduğundan, anılan isteklininaşırı düşük açıklaması kapsamında sunduğu; proforma fatura ile maliyet/satış tespit tutanağında, ön görülen giyim maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığından teklifinin bu gerekçe ile de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

            Aşırı düşük teklif açıklamaları idarece uygun bulunarak geçerli teklif olarak belirlenmesi Kurul çoğunluğunca da uygun görülen Acun Pak Tem. Ltd.Şti.tarafındanaşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için; 60 adet yazlık iş pantolonu için 0,01 TL, 60 adet t-şört için 0,01 TL, 60 çift ayakkabı için 0,01 TL, 60 adet kışlık iş pantolonu için 0,01 TL, 60 adet yelek için 0,01 TL, 60 çift çizme için 0,01 TL ve 60 adet yağmurluk için 0,01 TL olarak önerilen birim fiyatlar üzerinden toplamda 5,20 TL fiyat öngören Karaefe İnş. ve Taah. Nak. Hurda Plastik Geri Dön. Teks. Temz. san. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından istekli adına tanzim edilen 04.12.2012 tarihli proforma fatura ile ekinde maliyet/satış tespit tutanağının (Ek-O.5) sunulduğu anlaşılmış olduğundan, anılan isteklininaşırı düşük açıklaması kapsamında sunduğu; proforma fatura ile maliyet/satış tespit tutanağında, ön görülen giyim maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığından teklifinin bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

            Değerlendirilmiştir.

            Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği ikinci iddiası kapsamında “düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki Kurulca verilen karara katılmakla beraber, başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden yapılan incelemeye göre; ticari şirketlerin iktisadi amacının kâr elde etmek olduğu, kâr elde etmese dahi en azından zarar etmemek üzere ticari faaliyetlerine devam etmelerinin bir zorunluluk olduğu aksi takdirde söz konusu şirketlerin zarar etmemek ve kâr elde etmek için kayıt dışı ticari yollara başvurmalarının kuvvetle muhtemel olduğu düşüncesi ile, inceleme konusu ihalede giyimine ilişkin açıklamaları kapsamında verdikleri proforma faturadaki teklif fiyatlarının maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı belirlenen, aşırı düşük teklif açıklamaları idarece uygun bulunarak ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesi Kurul çoğunluğunca “giyim malzemeleri maliyeti üzerinden hesaplanması gereken % 3 oranındaki sözleşme ve genel giderler karşılığının 0,12 TL olarak belirlendiği ve teklif tutarından kalan 1,38 TL’nin şirket karı karşılığı olarak tespit edildiği görülmüştür. Yapılan hesaplamada 4,20 TL tutarındaki giyim malzemesi maliyeti üzerinden % 3 oranında belirlenmesi gereken sözleşme ve genel giderler karşılığının 0,126 TL olduğu ve 0,13 TL olarak yuvarlanması gerektiği anlaşılmıştır. Bu çerçevede ihale üzerinde kalan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı” gerekçesi ile uygun bulunmayan Akzer Tem. Yem. Yap. ve Dağ. Hiz. İnş. Müt. Bil. İşl. Otom. ve Med. Ür. Tic. Deri ve Teks. Ür. Top. Tic. Taah. İşl.-Zerrin SEVİNÇ’in teklifinin de belirtilen gerekçeler üzerinden de, değerlendirme dışı bırakılması gerektiği ve bu gerekçelerin de, anılan isteklinin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin Kurulun çoğunluk karar gerekçeleri içinde yer alması gerektiği, diğer yandan aşırı düşük teklif açıklaması idarece uygun bulunarak geçerli teklif olarak belirlenmesi Kurul çoğunluğunca da uygun bulunan Acun Pak Tem. Ltd.Şti.’nin teklifinin de belirtilen gerekçeler üzerinden değerlendirme dışı bırakılması gerektiğiyönündeki düşüncem ile, bu hususlar dışında Kurulca alınan“düzeltici işlem belirlenmesine”  niteliğindeki karar gerekçesine katılıyorum.