İdarenin aşırı düşük teklif açıklama talebinde başvuru süresi ve yollarını belirtme yükümlülüğünü ihlal etmesi hak arama hürriyetini n (KİK)

DSİ 20. Bölge Müdürlüğü (Kahramanmaraş) tarafından yapılan 2017/164473 ihale kayıt numaralı “Kayacık Sulaması 1.Kısım (Kayacık+Doğanpınar)” ihalesine ilişkin olarak, Abdulkerim Akıncı-Özgehan Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 30.01.2018 tarihli ve 2018/UY.II-301 sayılı karar ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle, Abdulkerim Akıncı-Özgehan Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından açılan davada, Ankara 2. İdare Mahkemesinin 27.04.2018 tarihli E: 2018/489, K: 2018/843 sayılı kararı ile “…İdarece analiz formatlarının hatalı düzenlendiği, idarece verilen formüllerin güncel nitelikte olmadığı, formüllerde oldukça eski makine ve ekipmanların baz alındığı, bu sebeple yeni model teknolojik ekipmanlar kullanılarak açıklama yapıldığı ve mevzuata aykırılık teşkil etmediği, KDS-119 pozunda idarece hatalı değerlendirme yapıldığından zarar gösterildiği şeklinde yorumlama yapıldığı, ancak söz konusu iş kaleminin alt analizleri ile analizlerinin birbiri ile uyumsuz olduğu, idarece aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi gerektiği, ihale dokümanı kapsamında idarece söz konusu kaleme ilişkin herhangi bir analizin verilmediği, iş kaleminin analizinin işin projesine ve yaklaşık maliyete göre hesaplanmadığı, idarece sunulan alt analiz formatının miktar olarak fazla hesaplanarak oluşturulduğu” şeklindeki iddiaların ise, aşırı düşük teklif sorgulama yazısına yönelik olduğu, ilk sorgulama yazısının sınır değerin altında teklif veren isteklilere EKAP aracılığıyla 28.07.2017 tarihinde tebliğ edildiği ve başvuru sahibi tarafından sorgulama yazısına yönelik olarak idareye 03.08.2017 ve 14.08.2017 tarihlerinde başvuruda bulunulduğu, 14.08.2017 tarihli aynı hususa yönelik şikayet başvurusunun Yönetmelik’in 14’üncü maddesinin 2’nci fıkrası gereğince tekrardan başvuru süresini başlatmayacağı, bu çerçevede 03.08.2017 tarihli başvuruya ilişkin olarak idarenin 07.08.2017 tarihli cevabından sonra 10 gün içinde Kurum’a itirazen şikayet başvurusunda bulunulması gerekirken, 22.12.2017 tarihinde yapılan itirazen şikayet başvurusunun süresinde bir başvuru olmadığından davacının bu yöndeki iddialarının 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54’üncü maddesinin 11 ‘inci fıkrasının (c) bendi gereğince davalı idarece reddedilmesine ilişkin itirazlarına gelince; Anayasa’nın ”Anayasanın bağlayıcılığı ve üstünlüğü” başlıklı 11. maddesinde, Anayasa hükümlerinin, yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını ve diğer kuruluş ve kişileri bağlayan temel hukuk kuralları olduğu; “Hak arama hürriyeti” başlıklı 36. maddesinde, herkesin, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı ve davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahip olduğu hükümlerine yer verilmiştir. Anayasa’nın “Temel hak ve hürriyetlerin korunması” başlıklı 40. maddesine, 03.10.2001 tarih ve 4709 sayılı Kanun’un 16. maddesiyle eklenen ikinci fıkrada ise, “Devlet, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorundadır.” düzenlemesi yer almıştır.

…

Bu durumda, ihaleyi yapan idare tarafından “Aşırı Düşük Teklif Açıklama Talebi”ne ilişkin işleme karşı itirazen şikayete ilişkin hangi kanun yolları ve mercilere başvurulacağının ve sürelerinin belirtilmediği; Anayasa’nın 40. maddesindeki düzenleme ile son derece dağınık mevzuat karşısında idarelere, ilgililerin kaç gün içinde, hangi mercilere başvurabileceklerini bildirme yükümlülüğünün getirildiği ve bu durumun hak arama, hak ve hürriyetlerin korunması ve idarenin denetlenmesi yönünden zorunlu olduğu; başvuru süresinin kısa olması veya olağan başvuru yollarına istisna getirilmesi hâlinin ilgili kişilerin mağduriyetlerine yol açabileceği göz önünde tutulduğunda, ihaleyi yapan idarece bildirim yükümlülüğü yerine getirilmediğinden, 28/07/2017 tarihinde davacılara EKAP üzerinden gönderilen Aşırı Düşük Teklif Açıklama istemine ilişkin olarak davacılar tarafından yapılan 03.08.2017 tarihli başvuru hakkında idarenin 07.08.2017 tarihli cevabından sonra 10 gün içinde Kurum’a itirazen şikayet başvurusunda bulunulması gerekirken, 22.12.2017 tarihinde yapılan itirazen şikayet başvurusunun süresi içerisinde yapılmadığı gerekçesiyle süre yönünden reddine ilişkin kısım yönünden hukuka uyarlık görülmemiştir.” şeklinde gerekçe belirtilerek dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1- Kamu İhale Kurulunun 30.01.2018 tarihli ve 2018/UY.II-301 sayılı kararının süre yönünden reddine ilişkin kısmının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif sorgulama yazısına yönelik iddialarının esasının incelenmesine geçilmesine,

Oybirliği ile karar verildi.