ÖZET: Kamu İhale Kurulu, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesi sürecinde, idarenin teklifte önemli maliyet bileşenlerini belirlemeden açıklama istemesinin mevzuata aykırı olduğuna karar vermiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38. maddesi uyarınca, ihale komisyonunun aşırı düşük teklifleri tespit etmesi ve bu teklifler için önemli bileşenler hakkında açıklama istemesi gerektiği vurgulanmıştır.

Kurul, idarenin, aşırı düşük teklif sorgulaması sırasında önemli maliyet bileşenlerini belirtmeden isteklilerden açıklama talep etmesinin, ihale sürecinin şeffaflığı ve adilliği açısından sorunlu olduğunu tespit etmiştir. Bu bağlamda, idarelerin, teklifte önemli olduğu düşünülen bileşenleri belirleyerek, isteklilerden bu bileşenler hakkında yeniden açıklama istemesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi için düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmiştir. Bu durum, kamu ihale süreçlerinde şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkelerinin korunması adına önemli bir adımdır.

Karar no 2013/UH.I-4420
Karar tarihi 27.11.2013
Toplantı No 2013/075
Gündem No 14
Gündem Konusu 2013/88647 İhale Kayıt Numaralı “2013-2014 Öğretim Yılı Hadim İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Taşıma Merkezi İlkokul Ve Ortaokullara Taşınan Öğrencilerine Öğle Yemeği Hizmet Alım İşi” İhalesi

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı, iddialarına ilişkin idarece hiçbir açıklama yapılmamasının iddiaların doğruluğunun ispatı olduğu, ihalenin kendileri üzerinde bırakılması gerektiği iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adının “2013-2014 Öğretim Yılı Hadim İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Taşıma Merkezi İlkokul ve Ortaokullara Taşınan Öğrencilerine Öğle Yemeği Hizmet Alım İşi” olarak belirtildiği, 19’uncu maddesinde teklif ve sözleşme türünün birim fiyat teklif ve sözleşme olacağının belirtildiği, 25’inci maddesinde “25.1. her türlü ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç giderleri yükleniciye aittir. KDV hariçtir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.”düzenlemesinin bulunduğu, Sözleşme Tasarısı’nın 9’uncu maddesinde, işe başlama tarihinin 16.09.2013, işin bitiş tarihinin 13.06.2014 olarak belirtildiği,

Birim fiyat teklif cetvelinin,

A1

B2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

1

Aşağı Hadim Ahmet Yavuz İO-OO taşınan 113 öğrenci

İş Günü

180

2

Bademli İO-OO taşınan 110 öğrenci

İş Günü

180

3

Dedemli İO-OO taşınan 50 öğrenci

İş Günü

180

4

Göynükkışla FD İO-OO taşınan 87 öğrenci

İş Günü

180

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

şeklinde düzenlendiği,

Teknik Şartname’de “1-Yemeğin taşınmasında, yemek Servisini yapılmasında, yemek sonrası temizlik hizmetlerinin yapılmasında görevlendirilecek personel yüklenici firma tarafından temin edilecek, bu hususta yapılacak tüm giderler (maaş, SSK pirimi vergi vb) giderler yüklenici firma tarafından karşılanacaktır. Bu personellerin Sabıka kaydı, sağlık raporları kimlik bilgileri yüklenici firma tarafından kuruma ibraz edilecektir. Personellerin sağlık raporları 3 ayda bir yenilenecek ve ilgili kuruma verilecektir. Yemeğin hazırlanması servis edilmesi ve dağıtımında çalışan personel görev başında iken kişisel bakımına özen gösterecek, tırnaklar kesilmiş, eller temiz ve açıkta yara olmayacaktır. Çalışırken bone, maske ve eldiven takacaklardır.

10-Yemek hazırlama, pişirme, saklama ve dağıtımında kullanılan ekipmanlar paslanmaz çelik-krom olacaktır. Eğer plastik kap kullanılacaksa plastikler mutlaka Tarım ve Köy İşleri Bakanlığından izinli olacaklardır. Temizliğe özen gösterilecek, hijyenik kurallara uyulmasından Yüklenici Firma Sorumludur.

14-Yüklenici tarafından, öğrencilere verilmek üzere yapılan yemeklerde meydana gelebilecek besin zehirlenmelerine karşı, yemek verilecek öğrenci sayısını kapsayacak şekilde Mesul Mali Sorumluluk Sigortası yaptırılacaktır. Öğrencilerin yedikleri yemekten zehirlenmeleri halinde tüm sorumluluk ve tedavi masrafları yükleniciye aittir.

17 -Yemek verilecek Taşıma Merkezi İlköğretim Okulu yemekhanesinde yemek masaları yüklenici tarafından hazırlanacak, masalar hazırlanır iken masaların üzerinde yemeğin özelliğine göre çatal, kaşık, bıçak, sürahi, bardak, tuzluk, biberlik ve peçete mutlaka bulunduracaklardır.

18- Yemekler sıcak olarak verilmesi mecburiyeti vardır. Yoksa ısıtılmalıdır.

28- Bal, reçel, pekmez, krema ve süt gibi ürünlerin dağıtımında öğrenci adeti kadar plastik çubuk veya kaşık, çatal verilecektir.” düzenlemelerine yer verildiğigörülmüştür.

Başvuruya konu ihalede Kurul tarafından alınan düzeltici işlem belirlenmesine yönelik 11.09.2013 tarihli ve 2013/UH.I-3549 sayılı kararda “…İkaş Nakliyat Orman Ürünleri Gıda Maddeleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve Tekinler Turizm Nakliyat Temizlik Gıda İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden idarece örnek menü oluşturulması ve teklifteki önemli bileşenlerin tespit edilmesi suretiyle aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi, isteklilerce sunulan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yer alan açıklamalar çerçevesinde değerlendirilmesi” gerektiği ifade edilmiştir.

Bahsi geçen Kurul kararı üzerine idare tarafından anılan isteklilere tebliğ edilen aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin yazının ekinde 1 haftalık örnek menünün yer aldığı, söz konusu yazıda “a) Yazımız ekinde bulunan örnek menüyü esas alarak bu hizmeti nasıl sağlayacağınıza ilişkin detaylı ve belgeli açıklama yapmanızı, b) Yaklaşık maliyetin altında vermiş olduğunuz teklifin detaylı bileşenlerine ilişkin aynı şekilde belgelere dayalı detaylı bilgi vermenizi ve söz konusu bilgi ve belgeyi 3 (üç) günlük süre sonunda Komisyonumuza teslim etmenizi” ifadelerine yer vermek suretiyle İkaş Nakliyat Orman Ürünleri Gıda Maddeleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve Tekinler Turizm Nakliyat Temizlik Gıda İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nden açıklama istendiği, bahse konu yazı üzerinde yer alan bilgilerden idarece teklifte önemli görülen bileşenlerin tespit edilmediği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde ihale komisyonunca diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanlar belirlenerek, bu tekliflerin önemli olduğu düşünülen bileşenleri hakkında açıklama isteneceği hüküm altına alınmıştır.

Keza, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4’üncü maddesinde “İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.” açıklaması yapılarak, personel çalıştırılmasına dayalı olsun ya da olmasın, tüm hizmet alımı ihalelerinde idarelerin aşırı düşük teklifleri tespit etme, bu tekliflerde önemli olduğunu düşündükleri bileşenleri belirleme ve bu bileşenler hakkında açıklama isteme ödevine bir kez daha vurgu yapılmıştır.

Dolayısıyla, 11.09.2013 tarihli ve 2013/UH.I-3549 sayılı Kurul kararında da ifade edildiği üzere idarece teklifi oluşturan önemli maliyet bileşenleri de belirtilerek yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, İkaş Nakliyat Orman Ürünleri Gıda Maddeleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve Tekinler Turizm Nakliyat Temizlik Gıda İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden teklifteki önemli bileşenlerin idarece tespit edilmesi suretiyle yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi, isteklilerce sunulan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yer alan açıklamalar çerçevesinde değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi