|
ÖZET: Danıştay, davacının İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi’nde (İSKİ) mühendis olarak atanmasına ilişkin işlemin iptali istemini değerlendirmiştir. İdare Mahkemesi, davacının görevinde başarısızlığına dair somut bir gerekçe bulunmadığını, dolayısıyla atama işleminin hukuka aykırı olduğunu belirtmiştir. Ancak, Bölge İdare Mahkemesi, idarenin atama konusunda geniş takdir yetkisi olduğunu ve davacının kariyer ve liyakat ilkelerine uygun bir şekilde atanmadığını öne sürerek ilk mahkeme kararını bozmuştur.
Danıştay, idarenin personel atama yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olduğunu vurgulamış, davacının geçmiş hizmetlerinin mevcut görevine uygun olduğunu ve hakkında herhangi bir disiplin cezası ya da soruşturma bulunmadığını tespit etmiştir. Bu bağlamda, davacının görevinden alınmasını gerektirecek bir nedenin sunulmadığı sonucuna vararak, Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görmemiştir. Sonuç olarak, Danıştay, davacının temyiz istemini kabul ederek, dava konusu işlemin iptaline karar vermiştir. |
Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2021/17119 E. , 2022/1130 K.
“İçtihat Metni”
T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/17119
Karar No : 2022/1130
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi (İSKİ) Genel Müdürlüğünde … Bölge Abone İşleri … olarak görev yapan davacının, Emlak ve İstimlak Dairesi Başkanlığı Kamulaştırma Şube Müdürlüğü bünyesine mühendis olarak naklen atanmasının yapılmasına ilişkin İSKİ Yönetim Kurulunun … günlü, … sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : … İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla; savunma dilekçesi ve ekinde davacının atanmasını gerektirir somut bilgi ve belge sunulmadığı, … olarak görev yapan davacının bu görevinden alınarak mühendis olarak atanmasını gerektirir somut herhangi bir gerekçe ileri sürülmediği ve davacının görevinde başarısızlığı ya da yetersizliği hususunda denetime elverişli bir nedenin de ortaya konulamadığı; bu durumda, hakkında yapılmış herhangi bir soruşturma veya verilmiş bir disiplin cezası ya da görevinde başarısız yahut yetersiz olduğuna ilişkin herhangi bir somut tespit bulunmayan davacının, salt takdir yetkisi kullanılarak … görevinden alınarak … olarak atanmasına ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline hükmedilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti: … Bölge İdare Mahkemesi .. İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; daire başkanlığı kadrosunun kamu kurum ve kuruluşlarının geleceğe dönük planlarını ve politikalarını saptayan, bu plan ve politikalardaki hedefleri gerçekleştirmek için gerekli kaynakları ve bu kaynakların kullanım yerlerini belirleyen ya da bu kişilerin emir ve direktifleri yönünde uygulamayı yapan veya onlara yardımcı olan bir kadro olduğu; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda atama yapma ve görevden alma konusunda idareye tanınan takdir yetkisinin bu tür kadrolar için daha geniş olduğunun kabulü gerektiği, bu görevlerden başka görevlere atanmaya ilişkin işlemlerin kazanılmış hakları veya genel olarak hukuk güvenliği ilkesini ihlal eden bir yönü bulunmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde; yöneticilik görevine atanmadan önce bulunduğu görevlere herhangi bir mesleki yarışma sınavı veya kurum içi görevde yükselme sınavında başarılı olmak suretiyle gelmeyen, bir başka deyişle kariyer ve liyakat ilkelerine uygun bir şekilde daire başkanlığı kadrosuna atanmayan davacının, bu görevinden alınması yolunda tesis edilen işlemde hukuka, kamu yararına ve hizmet gereklerine aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, … İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; görevinde başarısız olduğuna ilişkin somut bilgi-belge bulunmadığı, hizmet süresi içinde herhangi bir soruşturma geçirmediği, daire başkanının üst düzey kamu yöneticisi olmadığı, vatandaşın işlemlerini kolaylaştırıcı yenilikler yaptığı, kazanılmış hak aylık ve derecelerinin gözetilmediği, emsal yargı kararlarının lehine olduğu
ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Davalı idare tarafından; kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda işlem yapıldığı, üst düzey yöneticilerin atanması ve görevden alınmalarında geniş takdir yetkisinin bulunduğu, içtihadi nitelik kazanan yargı kararlarının da bu yönde olduğu, 657 sayılı Kanun’un 71 ve 76. maddeleri ile 2560 sayılı Kanun’un 12. maddesi kapsamında hareket edildiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Dosyanın incelenmesinden; 2005 yılında … Emlak ve Kamulaştırma Daire Başkanlığında … olarak göreve başlayan davacının, 2013 yılında aynı unvanla … Abone İşleri … bünyesine naklen atandığı, 25/08/2014-03/03/2016 tarihleri arasında vekaleten ve 03/03/2016-22/09/2016 tarihleri arasında asaleten şube müdürlüğü görevini yürüttüğü, 23/09/2016 tarihi itibarıyla aynı unvanla … Bölge Abone İşleri … bünyesine naklen atandığı ve aynı zamanda vekaleten … Bölge Abone İşleri … görevini ifa etmeye başladığı, vekalet ettiği bu göreve 21/02/2017 tarihinde asaleten atandığı, … günlü, … sayılı dava konusu işlem ile de bu görevinden alınarak Emlak ve İstimlak Dairesi Başkanlığı bünyesine … olarak atanması üzerine temyizen bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT :
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 71/2. maddesinde, kurumların, memurlarını meslekleri ile ilgili sınıftan genel idare hizmetleri sınıfına veya genel idare hizmetleri sınıfından meslekleri ile ilgili sınıfa, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle atayabilecekleri hükme bağlanmış; aynı Yasa’nın “Memurların kurumlarınca görevlerinin ve yerlerinin değiştirilmesi” başlıklı 76. maddesinde de; kurumların, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68. maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst veya kurum içinde aynı veya başka yerdeki diğer kadrolara naklen atayabilecekleri hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Anılan maddeler ile davalı idareye, personelini sınıflarının da değiştirilmesi suretiyle atama konusunda takdir yetkisi tanınmış ise de, takdir yetkisinin kullanımının mutlak ve sınırsız olmayıp, kamu yararı ve kamu hizmetinin gerekleriyle sınırlı olduğu ve bu açıdan yargı denetimine tabi bulunduğu idare hukukunun bilinen ilkelerindendir.
Atama işlemi, kamu hizmetinin rasyonel ve verimli bir biçimde görülmesi için tesis edilmesi gereken bir tasarruf olduğundan, bunun, hizmetin en iyi şekilde yerine getirilmesi ve kamu görevlisinin en yararlı olabileceği yer ve görevde çalıştırılması maksatlarıyla yapılması, nihayet kamu yararının sağlanması amacına dayalı bulunması gerekmektedir.
Uyuşmazlık konusu olayda, davacının geçmiş hizmetlerinin, davalı idare bünyesinde görev yaptığı Abone İşleri … görevi ile uyumlu olduğu, kariyer ve liyakat ilkelerine uygun olarak daire başkanlığına atandığı, … olarak görev yaptığı süre zarfında, söz konusu göreviyle ilgili olarak hakkında hiçbir adli ve idari soruşturma açılmadığı gibi, disiplin cezası da almadığı ve görevinde başarısız veya yetersiz olduğu yönünde nesnel ve hukuken kabul edilebilir bilgi ve belgenin dosyada bulunmadığı görülmektedir.
Bu durumda, davacının görevinden alınmasını gerektirecek somut bir tespitin davalı idarece sunulamaması karşısında, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olarak davacının … görevinden alınarak … olarak atanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık, dava konusu işlemin iptaline dair İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile davanın reddi yolunda verilen … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi kararında ise hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun temyize konu kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 6545 sayılı Kanun’la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’na 6545 sayılı Kanun’un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 08/03/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
| İÇERİĞE İLİŞKİN KISA SORU VE CEVAPLAR: |
|
Sorular ve cevapları aşağıda bulabilirsiniz:
1. **Bu davada açıklanan hukuksal değerlendirmede davalı idareye hangi yetki tanınmıştır?** Cevap: Davalı idareye, personelini sınıflarının da değiştirilmesi suretiyle atama konusunda takdir yetkisi tanınmış ise de, bu takdir yetkisinin kullanımının mutlak ve sınırsız olmayıp kamu yararı ve kamu hizmetinin gerekleriyle sınırlı olduğu ve bu açıdan yargı denetimine tabi bulunduğu idare hukukunun bilinen ilkelerindendir. 2. **İlgili mevzuatta yer alan hangi maddeler davanın temelini oluşturmaktadır?** Cevap: İlgili mevzuatta yer alan 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 71/2. ve 76. maddeleri, davanın temelini oluşturmaktadır. 3. **Uyuşmazlık konusu olayda davacının geçmiş hizmetlerinin niteliği nedir?** Cevap: Uyuşmazlık konusu olayda, davacının geçmiş hizmetlerinin, davalı idare bünyesinde görev yaptığı Abone İşleri … görevi ile uyumlu olduğu ve kariyer ve liyakat ilkelerine uygun olarak daire başkanlığına atandığı, … olarak görev yaptığı süre zarfında hakkında hiçbir adli ve idari soruşturma açılmadığı gibi, disiplin cezası da almadığı, görevinde başarısız veya yetersiz olduğu yönünde nesnel ve hukuken kabul edilebilir bilgi ve belgenin dosyada bulunmadığını gösterir. 4. **Bu davada hangi kararın temyizi yapılmıştır?** Cevap: Bu dava kapsamında, … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararının temyizi yapılmıştır. 5. **İlgili maddeler ile bu kararın hangi yönünün temyiz edilmiş olduğu?** Cevap: İlgili maddeler ile davalı idareye, personelini sınıflarının da değiştirilmesi suretiyle atama konusunda takdir yetkisi tanınmış ise de, takdir yetkisinin kullanımının mutlak ve sınırsız olmayıp kamu yararı ve kamu hizmetinin gerekleriyle sınırlı olduğu ve bu açıdan yargı denetimine tabi bulunduğu idare hukukunun bilinen ilkelerindendir. 6. **Davada hangi sonuca ulaşılmıştır?** Cevap: Bu davaya ilişkin temyiz incelemesi neticesinde, açıklanan nedenlerle;1. Davacının temyiz isteminin kabulü ile2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun temyize konu kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA, 3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 6545 sayılı Kanun’la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesine gönderilmesine,4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’na 6545 sayılı Kanun’un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 08/03/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verilmiştir. — Tanımlar: 1. **İstinaf başvurusu**: İdare mahkemesi kararlarına karşı yapılan temyiz başvurusudur. |