İdarenin başvuru ehliyeti gerekçesiyle itirazen şikayeti reddetmesi hukuka uygun mudur (KİK)

Bursa Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından 12.02.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2010/1 Muhtelif Mahallelerde İçmesuyu Şebeke Rehabilitasyonu ve Yeni Şebeke İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Cenkçi İnşaat San. Taah. Tur. Tic. Ltd. Şti.’nin 11.03.2010 tarih ve 5226 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile başvurusu üzerine Kamu İhale Kurulu’nun 23.03.2010 tarih ve 2010/UY.II-850 sayılı Kararında; “Başvurunun reddine“karar verilmiştir.

Davacı Cenkçi İnşaat San. Taah. Tur. Tic. Ltd. Şti. vekilleri Av. Nedim Erkuş ve Av. Tülay Aydoğar tarafından anılan Kurul Kararının yürütmesinin durdurulması ve iptali istemiyle açılan davada, Ankara 13 üncü İdare Mahkemesince verilen 27.05.2010 tarih ve E:2010/605 sayılı kararda;

“Davacı şirketin itirazen şikayet başvurusunun, davalı idarece; kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesi için, aday, istekli veya istekli olabileceklerin hukuken korunması gerekli bir hakkının veya menfaatinin olmasının gerektiği, başvuru sahibi idareye verdiği teklif ile bağlı olup, hukuken korunması gerekli bir hakkının veya menfaatinin bulunmadığı, dolayısıyla davacı şirketin başvuru ehliyetini haiz olmadığının değerlendirildiği, bu itibarla, 4734 sayılı Kanunun 54. maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, başvurunun ehliyet yönünden reddedildiği görülmektedir.

İdareye şikâyet veya Kamu İhale Kuruluna itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilmesi için, aday, istekli veya istekli olabileceklerin hukuken korunması gerekli bir hakkının veya menfaatinin olması gerektiği hususunda tartışma yoktur.

Kamu ihale mevzuatındaki itirazen şikâyet başvurusu, idarelerin ihale sürecinde tesis ettikleri idari işlemlere yönelik olarak hak kaybı ya da zarara uğrayanların yaptığı başvuru sonucu yapılan bir denetim yöntemidir. Yapılan incelemelerdeki temel unsur, bir kişinin başvurusu olmakla birlikte, içerik yönünden bir idari işlem denetimi olan itirazen şikâyet incelemesinin amacı, kamu hukukuna tabi olarak tesis edilen işlemlerin hukuka uygunluk denetimidir. Dolayısıyla idareler açısından bir denetim biçimi olan bu yöntem, hukuk özneleri için de bir hak ve özgürlük arama aracıdır. Bu nedenle de hukukun genel ilkeleri çerçevesinden, söz konusu hak arama yolunun genişletici biçimde yorumlanması gerekmektedir.

Uyuşmazlık konusu ihalede, davacı şirket tarafından ihale dokümanı satın alınarak, ihaleye teklif verildiği, anılan Kanun ve Yönetmelik hükmü uyarınca istekli statüsünü kazandığı, bu nedenle ihale üzerinde kalmış olsa da itirazen şikâyet başvurusunun esasının ileri sürülen iddialar açısından incelenmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, hukuken korunması gerekli bir hakkı ve menfaati bulunan, dolayısıyla başvuru ehliyetine de haiz olan davacı şirketin dava konusu ihaleye yönelik itirazen şikayet başvurusunun 4734 sayılı Kanunun 56.maddesine göre esas yönünden incelenip bir karar verilmesi gerekirken, 4734 sayılı Kanunun 54. maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, başvurunun ehliyet yönünden reddedilmesine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı olduğu ortaya konulan dava konusu işlem telafisi güç ve imkansız zararlara da yol açabilecek niteliktedir.”şeklinde gerekçe belirtilerek yürütmenin durdurulmasına karar verilmiştir.

Anayasanın 138 inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 27 nci maddesinin ikinci fıkrasında; Danıştay veya idari mahkemelerin, idari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda gerekçe göstererek yürütmenin durdurulmasına karar verebileceği, aynı Kanunun 28 inci maddesinin birinci fıkrasında ise; Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerektiğinden,

Açıklanan nedenlerle,

1) Kamu İhale Kurulu’nun 23.03.2010 tarih ve 2010/UY.II-850 sayılı Kararının iptaline,

2) Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda esasın incelenmesine geçilmesine,

Oybirliği ile karar verildi.