| ÖZET: Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın teknisyen unvanına atanma talebini değerlendirirken, idarenin mevcut kadro durumu ve ihtiyaçları göz önünde bulundurularak gerekli işlemleri yapmadığını tespit etmiştir. İdarenin, 69 tekniker kadrosundan 59’unun dolu olduğu, 13 boş kadro bulunduğu ve başvuranın mezun olduğu muhasebe alanında hizmet ihtiyacının bulunmadığı belirtilmiştir. Ancak, başvuranla birlikte aynı bölüm mezunu diğer personellerin de atanma taleplerinin dikkate alınması gerektiği vurgulanmıştır. Sonuç olarak, idarenin başvuranın ve diğer hak sahiplerinin atanma taleplerine ilişkin hizmet ihtiyacı değerlendirmesi yaparak gerekli işlemleri en kısa sürede tesis etmesi gerektiği tavsiye edilmiştir. Bu durum, idarenin takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olduğunu ve keyfi hareket edemeyeceğini ortaya koymaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/8307-S.20.12918
BAŞVURU NO : 2020/3779
KARAR TARİHİ : 01/06/2020
TAVSİYE KARARI
KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ
BAŞVURUYA KONU İDARE :
REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : 2828 sayılı Kanunun Geçici 16 ncı maddesi uyarınca teknisyen unvanına atamasının yapılması taleplidir.
BAŞVURU TARİHİ : 25/02/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran özetle; 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun Ek-1 inci maddesi kapsamında,
20.10.2009 tarihinde Namık Kemal Üniversitesi’ne memur olarak atandığını, 01.10.2012
tarihinden itibaren Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsünde bilgisayar işletmeni olarak görev yaptığını, 2828 sayılı Kanunun Geçici 16 ncı maddesi düzenlemesiyle 2828 sayılı Kanun kapsamında kamuya yerleşenlere görevde yükselme sınavına tabi olmadan öğrenim durumlarına göre hak ettikleri unvana atanma imkânı getirildiğini, 3795 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi (a) bendi düzenlemesiyle ise meslek lisesi mezunlarına teknisyen unvanı verildiğini, anılan mevzuat hükümlerine göre teknisyen unvanına atanma şartlarını haiz olduğunu ve teknisyen unvanına atanma dilekçelerine verilen cevaplarda
“…Üniversitemizin mevcut kadro durumu ve ihtiyaçları göz ününde bulundurularak
Rektörlüğümüzce değerlendirilecektir…” denildiğini, ancak aradan 1 yıl 8 ay geçmesine rağmen halen konuyla ilgili bir işlem yapılmadığını belirterek 2828 sayılı Kanunun Geçici 16 ncı maddesi uyarınca öğrenim durumuna göre ihraz etmiş olduğu teknisyen unvanına atamasının yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 02.03.2020 tarihli ve sayılı bilgi ve belge talebine
istinaden Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Rektörlüğü Personel Daire
Başkanlığı tarafından Kurumumuza gönderilmiş olan 16.03.2020 tarihli ve S.
sayılı yazıda özetle;
2.1) Başvuranın 01.10.2012 tarihinde Üniversitenin Fen Bilimleri Enstitüsünde göreve
başladığı, 2828 sayılı Kanun uyarınca atanan ve Üniversitede görev yapan personelin talebinin, Üniversitenin mevcut kadro durumu ve ihtiyaçları göz önünde bulundurularak Rektörlük tarafından değerlendirileceği,
2.2) Başvuranın 26.06.2018 tarihli ve sayılı yazısına 27.27.2018 tarihli ve sayılı
yazıyla, 31.01.2019 tarihli ve sayılı yazısına 31.03.2019 tarihli ve sayılı yazıyla,
28.01.2020 tarihli ve sayılı yazısına 18.02.2020 tarihli ve sayılı yazı ile cevap
verildiği,
2.3) Teknik personel alımı ya da atamasının Kurumun ihtiyacı doğrultusunda yapıldığı,
ilgilinin mezun olduğu Ticaret Meslek Lisesi Muhasebe Bölümü alanında hizmet ihtiyacı bulunmamakla birlikte, adı geçen de dahil aynı bölüm mezunu 4 personel ile aynı Kanun kapsamında görev yapan farklı bölüm mezunu 3 personelin de atanma talep ettiği, anılan personellerin atamalarının kadro imkanları dahilinde ve teknik personel ihtiyacı göz önünde bulundurularak ilerleyen dönemlerde değerlendirileceği,
2.4) Üniversitede toplam teknisyen kadrosunun 69, dolu teknisyen kadro sayısının 59 olduğu,
bunlardan 3 teknisyenin şahsa bağlı kadroda görev yaptığı, boş teknisyen kadro sayısının 13 olduğu, teknisyen kadrosunun birinin “Bilgi İşlem” alanında unvan değişikliği sınavı için ilan edildiği,
2.5) Kurumda teknisyen olarak görev yapan personelin mezuniyet alanlarının; Ağaç İşleri ve
Mobilya alanında 4, Bilişim alanında 2, Elektrik alanında 18, Elektronik alanında 5, Giyim alanında 2, İnşaat alanında 1, Kimya alanında 2, Makine alanında 1, Matbaa alanında 2, Metal
İşleri alanında 4, Motor-Otomotiv alanında 12, Sıhhi Tesisat alanında 1, Doğalgaz alanında 1, Tesviye alanında 3, Torna Tesis alanında 1 şeklinde olduğu belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma
hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu
Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci
maddesinin birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun;
5.1) Ek 1 inci maddesinde (Ek: 25/2/1988-3413/1 md.; Değişik: 6/2/2014-6518/20 md.) “Bu
Kanun veya 5395 sayılı Kanun uyarınca haklarında korunma veya bakım tedbir kararı alınmış olup fasılalı olarak geçen yararlanma süreleri dâhil iki yıldan az olmamak üzere, Aile ve Sosyal
Politikalar Bakanlığının sosyal hizmet modellerinden yararlanan çocuklardan reşit olduğu tarih itibarıyla bu hizmetlerden yararlanmaya devam edenlerin işe yerleştirilmeleri aşağıdaki
usul ve esaslar çerçevesinde yapılır:
a) Kamu kurum ve kuruluşları tarafından hangi statüde olursa olsun serbest kadro ve pozisyonları toplamının binde biri, bu madde kapsamında istihdam edilecekler için ayrılır ve her yıl belirtilen oranda kişi istihdam edilir. Serbest kadro ve pozisyon toplamının binden az olması hâlinde dahi kamu kurum ve kuruluşlarında en az bir hak sahibi istihdam edilir.
b) (Değişik: 21/03/2018-7103/24 md.) Bu hükümden yararlanmak isteyenler, 18 yaşını doldurdukları ve korunma, bakım tedbir kararı veya bu Kanunun 24 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen himaye onayının sona erdiği tarihten itibaren beş yıl içinde
Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığına başvururlar. Bu madde hükümleri çerçevesinde Aile ve
Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafından hak sahibi olduğu onaylananlar Devlet Personel
Başkanlığına bildirilir. Hak sahiplerinin atamaları il tercihleri de dikkate alınarak Başkanlıkça kura usulü ile yapılır. İşe yerleştirmede öncelik, sırasıyla lisans, ön lisans ve ortaöğretim mezunlarına verilir…
ç) (Değişik: 21/03/2018-7103/24 md.) … Bu madde kapsamına girenlerin yerleştirilmeleri; ortaöğretim ve daha üst öğrenim mezunları için kurumların talepleri doğrultusunda öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanın 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararname eki cetvellerde yer alması şartıyla ihraz etmiş bulundukları unvanlara, bunların dışında kalan ortaöğretim ve yükseköğretim mezunları için memur unvanlı kadro ve pozisyonlara, diğer öğrenim mezunları için ise yardımcı hizmetler sınıfında yer alan kadro ve pozisyonlara yılda üç defadan az olmamak üzere Devlet Personel Başkanlığınca yapılır veya yaptırılır. Ek 1 inci madde kapsamında yerleştirme yapılacak kurumlarca teşkilat bazında dağıtımın bildirilmemesi hâlinde Devlet Personel Başkanlığınca belirlenecek usul ve esaslar dâhilinde resen yerleştirme yapılır…”,
5.2) Geçici 16 ncı maddesinde (Ek: 21/3/2018-7103/25 md.) “Bu Kanunun ek 1 inci maddesi
kapsamında ataması yapılan ve fiilen görevde bulunanlar kurumların kadroları ve ihtiyaçları göz önünde bulundurularak bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih ve öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanlara atanırlar.
Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce hak sahibi olanlardan daha önce istihdam hakkından yararlanmamış olanlar, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren beş yıl içerisinde Bakanlığa başvurmaları halinde ek 1 inci maddede yer alan istihdam hakkından maddede belirtilen diğer şartları taşımaları kaydıyla yararlanabilirler.”,
6) 3795 sayılı Bazı Lise, Okul ve Fakülte Mezunlarına Unvan Verilmesi Hakkında
Kanunun “Unvanlar” başlıklı 3 üncü maddesinde; “Gördükleri mesleki teknik öğretim alanlarına göre; a) Mesleki ve teknik öğretim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar ile denkliği Millî
Eğitim Bakanlığınca kabul edilen diğer mesleki ve teknik öğretim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar ve bu okullara denk mülga okullardan mezun olanlara
“teknisyen”, b) Lise üstü iki yıl süreli yüksek teknik öğretim görenlere, “tekniker”,…
Unvanı verilir.
Bu unvanlar, eğitim görülen dalın ismi ile birlikte kullanılır.”,
7) Sosyal Hizmetler Kanunu Kapsamında Tanınan İstihdam Hakkının Kullanımına
İlişkin Yönetmeliğin “Görevde olan hak sahiplerinin unvanlarına atanması” başlıklı
Geçici 2 nci maddesinde (Ek:RG-20/11/2018-30601) “(1) 2828 sayılı Sosyal Hizmetler
Kanununun ek 1 inci maddesi kapsamında ataması yapılan ve fiilen görevde bulunanlar görev yaptıkları kurumların kadro durumları ve ihtiyaçları göz önünde bulundurularak Kanunun geçici 16 ncı maddesinin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla öğrenimle ihraz etmiş oldukları unvanlara atanırlar. Bu maddeye ilişkin bütün iş ve işlemler ilgili kurumlarca yapılır.
(2) Bu maddeye ilişkin başvurular ilgililerce yazılı bir dilekçe ile görev yapılan kuruma yapılır.
(3) Bu kişilerin atanmasında ilgili kurumca mevcut kadro durumu, ilgililerin öğrenim durumu itibarıyla ihraz etmiş oldukları unvanlar ve kurumun hizmet ihtiyaçları dikkate alınarak yapılacak değerlendirme esastır.
(4) Kişilerin gördükleri öğrenim dolayısıyla unvan ihraz edip etmedikleri hususunda tereddüt hasıl olması halinde ortaöğretim düzeyi için Milli Eğitim Bakanlığından, ön lisans ve lisans düzeyi için Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından görüş alınır.
(5) Hak sahiplerinin öğrenimle ihraz ettikleri unvanlara ilişkin kadroların görev yaptıkları kurumlarda bulunmaması, öğrenimle ihraz ettikleri unvanlara ilişkin kadroların görev yaptıkları kurumlarda bulunmakla birlikte bu unvanlarda boş kadro bulunmaması veya kurumca kurum ihtiyaçları dikkate alınarak yapılan değerlendirme neticesinde ilgili unvanda hizmete ihtiyaç bulunmadığı sonucuna varılması halinde bu kişilerin atamaları yapılmaz.
(6) Kanunun geçici 16 ncı maddesinin yürürlüğe girdiği tarihten önce yerleştirmesi yapılmış olup da güvenlik soruşturmasının tamamlanamaması gibi idareden kaynaklanan sebeplerle göreve başlatılamayan kişiler bu madde hükümlerinden yararlandırılır.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
8) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın ve diğer
hak sahiplerinin atanma talebine ilişkin mümkün olan en kısa sürede hizmet ihtiyacı değerlendirmesi yapılarak gerekli işlemlerin tesisi için tavsiyede bulunulması yönünde hazırlanan Tavsiye Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9) Başvuran, 2828 sayılı Kanunun Geçici 16 ncı maddesi uyarınca teknisyen unvanına
atamasının yapılmasını talep etmektedir (§1).
10) 2828 sayılı Kanun; korunmaya, bakıma veya yardıma ihtiyacı olan aile, çocuk, engelli, yaşlı
ve diğer kişilere götürülen sosyal hizmetlere ve bu hizmetleri yürütmek üzere kurulan teşkilatın kuruluş, görev, yetki ve sorumluluklar ile faaliyet ve gelirlerine ait esas ve usulleri düzenlemekte olup söz konusu Kanunun Ek 1 inci maddesinde; bu Kanun veya 5395 sayılı
Kanun uyarınca haklarında korunma veya bakım tedbir kararı alınmış olan ve Aile ve Sosyal
Politikalar Bakanlığının sosyal hizmet modellerinden yararlanan çocuklardan reşit olduğu tarih itibarıyla bu hizmetlerden yararlanmaya devam edenlerin işe yerleştirilmeleri hüküm altına alınmış, anılan Kanunun Geçici 16 ncı maddesinde; 2828 sayılı Kanunun Ek 1 inci maddesi kapsamında ataması yapılan ve fiilen görevde bulunanların, kurumların kadroları ve ihtiyaçları göz önünde bulundurularak bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih olan 21.03.2018 tarihindeki öğrenim durumları itibariyle ihraz ettikleri unvanlara atanacakları düzenlenmiştir (§5).
11) Türkiye Büyük Millet Meclisinin 533 sıra sayılı Vergi Kanunları İle Bazı Kanun ve Kanun
Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Tasarısı (1/914) ile Plan ve
Bütçe Komisyonu Raporunda (https://www.tbmm.gov.tr/sirasayi/donem26/yil01/ss533.pdf); lisans, ön lisans ve ortaöğretim mezunu olanlardan öğrenim durumları dikkate alınmadan memur kadrosuna atananların, kamudaki unvan değişikliği sınavlarının kurumdan kuruma göre değişiklik göstermesi, uzun süreler boyunca sınav açılmaması gibi nedenlerle mağdur oldukları, yapılan değişikliklerle öğrenim durumlarına uygun olmayan kadrolarda istihdam edilenlerin öğrenim durumlarına uygun kadrolara atanarak mağduriyetlerinin giderilmesinin amaçlandığı belirtilmektedir. Bununla birlikte, idarelere kadro durumları çerçevesinde ihtiyaç değerlendirmesi yapmak suretiyle karar verme konusunda bir takdir yetkisi tanındığı görülmektedir.
12) İdarenin takdir yetkisine sahip olması, idarenin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına
gelmemektedir. İdareye yasalarla tanınan takdir yetkisi mutlak olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır. İdare, takdir yetkisini kullanırken kendisine verilen yetkinin amacı doğrultusunda hareket etmeli, nesnellik ve tarafsızlık içinde davranmalı, eşitlik kuralını gözetmeli, orantılılık ilkesine uymalı, kanunlarda özel koşullar öngörülmüşse bunlara uymalı; bu yetkiyi kamu yararı ve hizmetin gereklerine uygun bir şekilde objektif, makul ve geçerli neden ve gerekçelere dayalı olarak kullanmalıdır.
13) Somut olayda; idarenin cevap tarihi itibariyle 69 tekniker kadrosunun bulunduğu, dolu
teknisyen kadro sayısının 59 olduğu, bunlardan 3 teknisyenin şahsa bağlı kadroda görev yaptığı, boş teknisyen kadro sayısının 13 olduğu ve teknisyen kadrosunun birinin “Bilgi İşlem” alanında unvan değişikliği sınavı için ilan edildiği belirtilmiş, ayrıca başvuranın mezun olduğu muhasebe alanında hizmet ihtiyacı bulunmadığı, başvuranla birlikte aynı bölüm mezunu 4 personelin ve aynı Kanun kapsamında görev yapan farklı bölüm mezunu 3 personelin de atanma talebinde bulunduğu, söz konusu taleplerin kadro imkanları dahilinde ve teknik personel ihtiyacı göz önünde bulundurularak değerlendirileceği ifade edilmiş (§2), başvuran tarafından da kendisine verilen cevaplarda Üniversitenin mevcut kadro durumu ve ihtiyaçları göz önünde bulundurularak Rektörlük tarafından hususun değerlendirileceği açıklamalarına yer verildiği belirtilmiş (§1), ancak gerekli çalışmaların yapılarak ilgililerin bitirdikleri bölümler ve ihraz ettikleri unvanlar itibariyle ihtiyaç duyulan kadroların tespitine yönelik gerekli işlemlerin yapılmadığı dosya kapsamından anlaşılmıştır.
14) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; idare tarafından başvuranın mezun
olduğu muhasebe alanında hizmet ihtiyacı bulunmadığı, başvuranla birlikte aynı bölüm mezunu
4 personelin ve aynı Kanun kapsamında görev yapan farklı bölüm mezunu 3 personelin atanma
taleplerinin -kadro imkanları dahilinde ve teknik personel ihtiyacı göz önünde bulundurularakilerleyen dönemlerde değerlendirileceği belirtilmişse de boş teknisyen kadrosu bulunduğu ve idarenin başvuru konusu talebe ilişkin ihtiyaç belirlemesi yapmadığı anlaşıldığından idare tarafından, başvuranın ve diğer hak sahiplerinin atanma talebine ilişkin mümkün olan en kısa sürede hizmet ihtiyacı değerlendirmesi yapılmak suretiyle gerekli işlemlerin tesis edilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
15) İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında
Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği görülmüştür.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının
İdareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde İdare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup
Kahramanmaraş İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre; BAŞVURUNUN KABULÜNE,
Başvuranın ve diğer hak sahiplerinin atanma talebine ilişkin mümkün olan en kısa sürede hizmet ihtiyacı değerlendirmesi yapılarak gerekli işlemlerin tesis edilmesi yönünde
KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE
TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
idare tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın BAŞVURANA ve KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ
REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi