İdarenin takdir yetkisi, sağlık sorunları nedeniyle tayin taleplerinde nasıl sınırlandırılır? (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2020/55183-S.20.60199

BAŞVURU NO : 2019/22894

KARAR TARİHİ : 22/06/2020

TAVSİYE KARARI

ULAŞTIRMA VE ALTYAPI BAKANLIĞI

BAŞVURUYA KONU İDARE :

BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın tayin talebi hk.

BAŞVURU TARİHİ : 25/12/2019

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza yapılan başvuruda, başvuran , Ulaştırma ve Altyapı

Bakanlığı İstanbul Liman Başkanlığı bünyesinde Teknik Uzman ve sicil numarası ile görev yaptığını, 2008 yılında mevcut görevine KPSS, Sözlü Mülakat ve Dil puanı ile atandığını,

2008 öncesi Konya İl Milli Eğitim bünyesinde de 4 yıl olmak üzere toplam 14 yıl Kamu Hizmeti

olduğunu, mevcut Liman Başkanı ve Liman Başkan Yardımcısı olan iki amiri tarafından mobbing yapıldığını, Mart 2019 da CİMER üzerinden durumunu Bakanlığa bildirdiğini, Bakanlık Müfettişinin geldiğini sonrasında ise durumun daha da dayanılmaz boyutlara taşındığını ifade ederek görev yerinin değiştirilmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2) Kurumumuzun bilgi ve belge talebine istinaden Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı

tarafından Kurumumuza gönderilmiş olan 10/02/2020 tarihli ve E. sayılı yazıda özetle; Naklen atanma talebi kadro durumu ve birimlerin İhtiyaçları doğrultusunda değerlendirmeye alındığı, başvuranın sözünü ettiği 03/05/2019 tarihli müfettiş raporu ile

İstanbul Liman Başkam , İstanbul Liman Başkan

Yardımcısı hakkında hukuki, İdari ve disiplin yönünden soruşturma açılmasını, işlem yapılmasını gerektirir bir hususun olmadığının belirtildiği, kurum İçi geçici görevlendirme İle İlgili mevzuatta açık bir düzenleme bulunmamakta olup, 657 sayılı Devlet

Memurları Kanunu gereğince personelin asli görevi İle Bakanlığın kadro durumu ile merkez ve taşra teşkilatı hizmet birimlerinin ihtiyacı göz önünde bulundurulmak suretiyle, başvuranın dilekçesinin değerlendirmeye alınabileceği açıklamalarına yer verilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 3.1. “Devletin temel amaç ve görevleri” başlıklı 5 inci maddesinde; “Devletin temel amaç ve görevleri, Türk milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü, ülkenin bölünmezliğini, Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır.” 3.2. “Çalışma hakkı ve ödevi” başlıklı 49 uncu maddesinde; “Devlet, çalışanların hayat seviyesini yükseltmek, çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları ve işsizleri korumak, çalışmayı desteklemek, işsizliği önlemeye elverişli ekonomik bir ortam yaratmak ve çalışma barışını sağlamak için gerekli tebirleri alır.”

3.3 “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü

maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan

Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 3.4.“Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” bölümü altındaki “Genel İlkeler” başlıklı 128 inci maddesinde; “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir.” 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 76 ncı maddesinde “Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler… ” 6. Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin

“Sağlık Mazeretine Bağlı Yer Değişikliği” başlıklı 13 üncü maddesinde “Memurun sağlık mazeretine dayanarak yer değiştirme talebinde bulunabilmesi için; kendisi, eşi, annesi, babası, bakmakla yükümlü olduğu çocukları ve yargı kararı ile vasi tayin edildiği kardeşinin hastalığının görev yaptığı yerde tedavisinin mümkün olmadığı veya mevcut görev yerinin söz konusu kişilerin sağlık durumunu tehlikeye düşüreceğini eğitim ve araştırma hastanesi veya üniversite hastanesinden alınacak sağlık kurulu raporu ile belgelendirmesi gerekir Sağlık mazeretine dayalı olarak yapılacak yer değişikliğinde memur aynı hizmet bölgesi içinde başka bir hizmet alanına, bu şekilde mazeretin karşılanamaması halinde ise başka bir hizmet bölgesinde kurumca ihtiyaç duyulan ve mazeretinin karşılanabileceği bir hizmet alanına atanabilir.” hükümlerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE

ÖNERİSİ

7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin kabulü ve tavsiyede bulunulması yönünde öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran özetle; Bakanlığın görev yapmakta olduğu birimden başka herhangi bir birimine atamasının yapılmasını talep etmektedir.

9. 657 sayılı devlet memurları kanununun ilgili hükümleri gereğince personelin görev yerlerini değiştirmek hususunda idareye takdir yetkisi tanındığı görülmektedir. Esasen, İdareye belli konularda takdir yetkisinin tanınması idarenin görevlerinin niteliği gereği zorunludur. Ancak, idarenin takdir yetkisi, idarenin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmemektedir. Bir başka deyişle, idareye yasalarla tanınan takdir yetkisinin mutlak olmadığını, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olduğunu da belirtmek gerekmektedir. (Danıştay 2. Dairesinin, 17/09/2015 tarihli E. 2015/2662, K. 2015/7471 sayılı kararı).

10. Somut olayda, ilgili idarece, başvurana verilmiş bir takım yetkilerin geri alındığı dosya içeriğinde yer aldığından başvuranın hizmetine ihtiyaç bulunmadığı değerlendirilmekte olup başvuranın sağlık sorunları sebebiyle hem kendisinin hem de diğer çalışanların motivasyonunun olumsuz etkilemesi söz konusu olabileceğinden başvuranın Bakanlığın başka biriminde görevlendirilmesinin kamu yararı ve hizmet verimliliği açısından uygun olduğu değerlendirilmektedir.

11. Sonuç olarak, başvuranın tayin talebine ilişkin idareye çeşitli dilekçeler verdiği, 2019 yılında Teftiş Kurulu Başkanlığı tarafından soruşturma ve resmi yazışmaların yapıldığı anlaşılmıştır. Bakanlık tarafından gönderilen 10/02/2020 tarihli cevap yazısında belirtildiği gibi

Bakanlığın kadro durumu ile merkez ve taşra teşkilatı hizmet birimlerinin ihtiyacı göz önünde bulundurularak başvuranın sağlık durumu çerçevesinde Bakanlığın herhangi bir birimine ataması yapılarak başvuranın tayininin talebi doğrultusunda gerçekleştirilmesi yönünde tavsiye kararı verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 12. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar

Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikâyet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

13. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının

İdareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde İdare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse, (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İstanbul İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE,

Başvuranın açığa alındığı süre için mahrum kaldığı mali ve sosyal hakların başvurana iadesi hususunda ULAŞTIRMA VE ALTYAPI BAKANLIĞI’NA TAVSİYEDE

BULUNULMASINA,

6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası

uyarınca, ULAŞTIRMA VE ALTYAPI BAKANLIĞI tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,

Kararın başvurana ve gereği için ULAŞTIRMA VE ALTYAPI BAKANLIĞINA tebliğine,

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

e-imzalıdır

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi