İdari başvuru yolları tüketilmeden iptal davası açılması suretiyle idari mercii tecavüzü (BİM)

ÖZET : Dava, davacı tarafından, Antalya 2. İcra Müdürlüğünün dosyası kapsamında Antalya İli, Döşemealtı İlçesi, Kırkgöz Yeniköy Mahallesi, … parsellerde kain arsa vasıflı taşınmazların ihale edilerek satış işlemi gerçekleştirildiği, davacıdan 11 parselde kain arsa vasıflı taşınmaz için … parselde kain arsa vasıflı taşınmaz için ise 45.411,90-TL tutarında katma değer vergisi tahsilatı yapıldığı, yapılan tahsilatın haksız ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek ödenen katma değer vergilerinin iptal ve iadesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır. Uyuşmazlıkta, her ne kadar Mahkemece tahsilatın yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren 30 gün içerisinde görevsiz yargı yerine başvurulması gerekirken davanın bu süre geçirildikten sonra 22/02/2021 tarihinde Antalya 2. İcra Hukuk Mahkemesi kaydına giren dilekçeyle açıldığı anlaşıldığından, yasal dava açma süresi geçirildikten sonra açılan davada işin esasını incelenme olanağı bulunmadığı ifade edilmiş ise de; davalı idarenin temyiz dilekçesi ekinde yer alan bilgi ve belgelerden davacı tarafından ödenen KDV’nin iadesi istemiyle, dava açma süresi geçtikten sonra Üçkapılar Vergi Dairesi Müdürlüğü’ne yapılan başvuruların bulunduğu anlaşılmış olup, davacının başvurularının yukarıda yer verilen yasa hükümleri kapsamında düzeltme başvurusu olarak kabul edilmesi ve davalı idareye yapılmış olan düzeltme talebinin reddi nedeniyle şikayet yoluyla Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı’na başvurularak, şikayet yoluyla başvurusunun açık ya da zımnen reddi üzerine dava açılması gerekirken, idari mercii tecavüzü suretiyle idari başvuru yolları tüketilmeksizin doğrudan açılan dava dosyasında merciine tevdi kararı verilmesi gerekmekte olup, davanın süre aşımı yönünden reddi yolunda verilen vergi mahkemesi kararında hukuka uygunluk görülmemiştir.

İSTEMİN ÖZETİ : Davacı tarafından, Antalya 2. İcra Müdürlüğünün E: 2015/10971 Sayılı dosyası kapsamında 10/05/2017 tarihinde yapılan ihalede mülkiyeti Nebioğulları Motorlu Araç İnşaat Turizm Petrol Taş. Day. Tüketim Mal. ve Kuy. San. Tic. Ltd. Şti.’ye ait olan Antalya İli, Döşemealtı İlçesi, Kırkgöz Yeniköy Mahallesi, 1779 Ada, 11 ve 12 Parselde kain arsa vasıflı taşınmazların ihale edilerek satış işlemi gerçekleştirildiği, davacıdan 11 parselde kain arsa vasıflı taşınmaz için 47.112,90-TL, 12 parselde kain arsa vasıflı taşınmaz için ise 45.411,90-TL tutarında katma değer vergisi tahsilatı yapıldığı, yapılan tahsilatın haksız ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek ödenen katma değer vergilerinin iptal ve iadesine karar verilmesi istemiyle açılan davanın; tahsilatın yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren 30 gün içerisinde görevsiz yargı yerine başvurulması gerekirken davanın bu süre geçirildikten sonra 22/02/2021 tarihinde Antalya 2. İcra Hukuk Mahkemesi kaydına giren dilekçeyle açıldığı, yasal dava açma süresi geçirildikten sonra açılan davada işin esasını incelenme olanağının bulunmadığı gerekçesiyle 2577 Sayılı Kanun’un 15. maddesinin 1/b. bendi hükmü uyarınca davanın süre aşımı yönünden reddine ilişkin Antalya 1. Vergi Mahkemesi’nce verilen 30/11/2022 gün ve E:2022/882, K:2022/892 Sayılı kararın, vergilendirmenin kişilerin mülkiyet hakkına yönelik bir işlem olduğundan, bir Hukuk Devletinin hassasiyeti göstermesi gereken konulardan biri olduğu, bu nedenle KDV istisnası kapsamında bulunan borçlu mülkiyetindeki arsa vasıflı taşınmazların devir ve tesliminde vekil edenden her bir taşınmaz için ayrı ayrı %18 KDV tahsilatı yapılmasının usul ve yasalara aykırı olduğu iddia edilerek kaldırılması istenilmektedir.

SAVUNMANIN ÖZETİ : İstinaf başvurusunun reddi gerektiği savunulmuştur.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Konya Bölge İdare Mahkemesi 1. Vergi Dava Dairesince işin gereği görüşüldü:

KARAR : Dava, davacı tarafından, Antalya 2. İcra Müdürlüğünün E: 2015/10971 Sayılı dosyası kapsamında Antalya İli, Döşemealtı İlçesi, Kırkgöz Yeniköy Mahallesi, 1779 Ada, 11 ve 12 parsellerde kain arsa vasıflı taşınmazların ihale edilerek satış işlemi gerçekleştirildiği, davacıdan 11 parselde kain arsa vasıflı taşınmaz için 47.112,90-TL, 12 parselde kain arsa vasıflı taşınmaz için ise 45.411,90-TL tutarında katma değer vergisi tahsilatı yapıldığı, yapılan tahsilatın haksız ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek ödenen katma değer vergilerinin iptal ve iadesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

213 Sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 122’nci maddesinde, mükelleflerin vergi muamelelerindeki hataların düzeltilmesini vergi dairesinden yazı ile isteyebilecekleri; 123’üncü maddesinin 2’nci fıkrasında, düzeltme merciinin talebi yerinde görmesi durumunda düzeltmenin yapılmasını emredeceği, yerinde görmemesi halinde keyfiyetin düzeltmeyi isteyene yazı ile tebliğ olunacağı; 124’üncü maddesinde ise, vergi mahkemesinde dava açma süresi geçtikten sonra yaptıkları düzeltme talepleri reddolununların şikayet yolu ile Maliye Bakanlığına müracaat edebilecekleri, bu madde gereğince il özel idare vergileri hakkında valiliğe ve belediye vergileri hakkında belediye başkanlığına müracaat edileceği düzenlemelerine yer verilmiştir.

Dava dosyasının incelenmesinden; davacının Antalya 2. İcra Dairesi’nin 2015/10971 Esas sayılı dosyasından yapılan ihaleden satın aldığı Antalya İli, Döşemealtı İlçesi, Kırkgöz Yeniköy Mahallesi, 1179 ada, 11 ve 12 parsel sayılı taşınmazların ihale bedeli üzerinden %18 oranında toplam 92.524,80 TL KDV alındığı, 3065 Sayılı KDV Kanun’un 17/4-r maddesi gereğince ihaleye konu taşınmazların KDV’den muaf olduğunu, KDV’nin iadesine ilişkin taleplerinin icra müdürlüğünce reddedildiğini beyanlar 24/11/2020 tarihli müdürlük işleminin iptaline, davacı tarafından haksız olarak tahsil edilen KDV’nin iadesine karar verilmesi istemiyle Antalya 2. İcra Hukuk Mahkemesinde 22/02/2021 tarihinde açmış olduğu davanın anılan Mahkemenin 22/03/2021 tarih ve E: 2021/114, K: 2021/73 tarihli kararıyla süre aşımı nedeniyle reddine karar verildiği, bu karara karşı yapılan istinaf incelemesinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesinin 07/09/2022 tarih ve E: 2021/2435, K: 2022/1814 Sayılı kararı ile ilk derece Mahkemesi kararının kaldırılması ve yeniden karar verilmek üzere Mahkemesine gönderilmesi üzerine Antalya 2. İcra Hukuk Mahkemesi’nin 07/11/2022 tarih ve E:2022/744, K:2022/998 Sayılı kararı ile uyuşmazlıkta Vergi Mahkemesi’nin görevli olması nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden davanın reddine karar verildiği, akabinde de 24/11/2022 tarihinde Mahkeme kaydına giren dava dilekçesi ile bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, her ne kadar Mahkemece tahsilatın yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren 30 gün içerisinde görevsiz yargı yerine başvurulması gerekirken davanın bu süre geçirildikten sonra 22/02/2021 tarihinde Antalya 2. İcra Hukuk Mahkemesi kaydına giren dilekçeyle açıldığı anlaşıldığından, yasal dava açma süresi geçirildikten sonra açılan davada işin esasını incelenme olanağı bulunmadığı ifade edilmiş ise de; davalı idarenin temyiz dilekçesi ekinde yer alan bilgi ve belgelerden davacı tarafından ödenen KDV’nin iadesi istemiyle, dava açma süresi geçtikten sonra Üçkapılar Vergi Dairesi Müdürlüğü’ne yapılan 20/10/2020 tarihli 434459 ve 434468 numaralı başvuruların bulunduğu anlaşılmış olup, davacının başvurularının yukarıda yer verilen yasa hükümleri kapsamında düzeltme başvurusu olarak kabul edilmesi ve davalı idareye yapılmış olan düzeltme talebinin reddi nedeniyle şikayet yoluyla Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı’na başvurularak, şikayet yoluyla başvurusunun açık ya da zımnen reddi üzerine dava açılması gerekirken, idari mercii tecavüzü suretiyle idari başvuru yolları tüketilmeksizin doğrudan açılan dava dosyasında merciine tevdi kararı verilmesi gerekmekte olup, davanın süre aşımı yönünden reddi yolunda verilen vergi mahkemesi kararında hukuka uygunluk görülmemiştir.

SONUÇ : Açıklanan nedenlerle, istinaf başvurusunun kabulüne, Antalya 1. Vergi Mahkemesi’nce verilen 30/11/2022 gün ve E:2022/882, K:2022/892 Sayılı kararın kaldırılmasına, 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 45/5. maddesi uyarınca yukarıda açıklanan hususlar doğrultusunda yeniden karar verilmek üzere dava dosyasının mahkemesine gönderilmesine, kaldırma kararı üzerine mahkemece verilecek kararla birlikte yargılama giderleri ve vekalet ücreti de hüküm altına alınacağından bu hususta ayrıca hüküm tesisine gerek bulunmadığına, kesin olarak, 03.03.2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.