ÖZET: Başvuran, 2020/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi uyarınca kronik rahatsızlık nedeniyle 20/06/2020 tarihinden itibaren idari izne ayrıldığını ve bu süreçte yersiz ödendiği iddia edilen ek ders ücretinin geri ödenmesini talep etmektedir. Başvuran, idari izinli personelin mali haklarının korunması gerektiğini belirterek, kendisi gibi idari izne ayrılan diğer personelin ek ders ücretlerinden faydalandığını ifade etmektedir.

Ancak, Danıştay kararında, başvuranın 31/08/2020 tarihinden itibaren uzaktan çalışma esasına göre görev verilmediği ve bu nedenle ek ders ücretinin ödenmemesinin hukuka uygun olduğu değerlendirilmiştir. 2020/8 sayılı Genelge’de idari izinli sayılanların mali haklarının korunacağı belirtilse de, başvurana uzaktan çalışma kapsamında görev verilmediği için ek ders ücretinin ödenmemesi işlemi hukuken geçerli kabul edilmiştir.

Sonuç olarak, başvuranın talebinin reddedilmesi, idarenin hukuka uygun hareket ettiği sonucuna varılmasıyla gerçekleşmiştir. Bu durum, idari izinli personelin ek ders ücretlerinden yararlanma şartlarının dikkatlice değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir.

ek ders görevinin yapılmış sayılacağı haller bakımından ise bu Karar’ın 16 ncı maddesinde öngörülen koşulların oluşması gerektiği, 2.2. Pandemi nedeniyle 2019-2020 eğitim-öğretim yılında 16 Mart-19 Haziran 2020 tarihleri arasında eğitim kurumlarının tatil edildiği, yönetici ve öğretmenlerin idari izinli sayıldığı, 2.3. 2020/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi kapsamında ilgililerin ek ders ücretinden faydalandırıldığı, 2.4. 2020-2021 eğitim-öğretim yılının başladığı 31 Ağustos 2020 tarihinden itibaren uzaktan ve/veya yüz yüze eğitim yoluyla eğitim-öğretim faaliyetlerinin yürütüldüğü, bu nedenle yönetici ve öğretmenlerin genel idari izinli ve aylık karşılığı ders ve ek ders görevlerini yapmış sayılamayacağı, 2.5. Başvurana 30/09/2020 tarihine kadar ek ders ücreti ödendiği, 2.6. Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün 23/09/2020 tarihli ve sayılı yazısına istinaden 23/09/2020 tarihinden itibaren başvurana ek ders ücreti kesilmesine son verildiği ve 6 günlük ek ders ücretinin geri ödemesinin talep edildiği, 2.7. Başvurana 30/09/2020 tarihinden itibaren uzaktan çalışma esasına göre görev verilmediği, açıklamalarına yer verilmektedir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği

Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir…”, 5. 29/05/2020 tarihli ve 31139 sayılı Resmi Gazete’de (mükerrer) yayımlanan “COVID-

19 Kapsamında Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Normalleşme ve Alınacak Tedbirler”

konulu 2020/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’nin ikinci paragrafında; “Ancak çalıştırılma biçimlerine bakılmaksızın kamu kurum ve kuruluşlarında (Sağlık Bakanlığı ve Milli

İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı hariç) çalışan yönetici kadro ve pozisyonunda bulunanlar hariç

60 yaş ve üzerinde olanlar ile Sağlık Bakanlığının belirlediği kronik hastalığı bulunanlar idari

izinli sayılacaktır. İdari İzinli Sayılanlar bu sürede görevlerini fiilen yerine getirmiş sayılacak; bunların mali ve sosyal hak ve yardımları ile diğer özlük hakları saklı kalacaktır. Bu personel amirin izni dışında görev mahallinden ayrılmayacak ve hizmetine ihtiyaç duyulanlar çağrıldıkları anda görevlerine döneceklerdir.”, 6. 01/09/2019 tarihli ve 30875 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu Görevlilerinin

Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2020 ve 2021 yıllarını kapsayan Kamu Görevlileri Hakem Kurulunun 28.08.2019 tarihli ve 2019/1 sayılı Kararı’nın “Eğitim, Öğretim ve Bilim Hizmet Koluna İlişkin Mali ve Sosyal

Haklar” bölümünün “Ders görevinin yapılmış sayılacağı haller” başlıklı 2 nci maddesinde; “Milli Eğitim Bakanlığına bağlı örgün ve yaygın eğitim kurumlarında ders yılı içerisindeki iş günlerinde genel idari izinli olmaları sebebiyle eğitim ve öğretim faaliyetlerini fiilen yerine getiremeyen yönetici ve öğretmenler ile öğrencilerin çeşitli nedenlerle sınıf veya okul bütünlüğünde izinli sayılmaları sebebiyle eğitim ve öğretim faaliyetlerini fiilen yerine getiremeyen yönetici ve öğretmenler, bu sürelerde üzerlerinde bulunan aylık karşılığı ders, varsa ek ders, ders niteliğinde yönetim, hazırlık ve planlama görevlerini yapmış sayılırlar.”, 7. 16/12/2006 tarihli ve 26378 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim

Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar’ın

“Ders niteliğinde yönetim görevi” başlıklı 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (d)

bendinde; “(1) İlgili mevzuat hükümleri ile tespit edilen inceleme, araştırma, planlama, programlama, yönetim, denetim, eğitim ve öğretim gibi görevlerinden;… d) Her derece ve türdeki örgün ve yaygın eğitim kurumları rehber öğretmenlerinin ders yılı süresince haftada

18 saati,… ders niteliğinde yönetim görevi sayılır ve fiilen görev yapma karşılığında ek

ders ücreti ödenir.”, “Görevin yapılması başlıklı 25 inci maddesinin birinci fıkrasında;

“Bu Karar kapsamında ek ders ücreti ödenebilmesi için, ek ders görevinin fiilen yapılmış olması, ek ders görevinden sayılan veya ek ders görevinin yapılmış sayılacağı hâller bakımından ise bu Kararda belirlenen koşulların oluşması şarttır…”, ikinci fıkrasında; “Yapılan inceleme sonucunda fiilen yapılmadan ve gerekli koşullar oluşmadan ödendiği anlaşılan ek ders ücretleri ilgililerden yasal faizi ile birlikte geri alınır.”, düzenlemelerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE

ÖNERİSİ

8. Kamu Denetçisi tarafından, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin hazırlanan

Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuran, 2020//8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi kapsamında kronik rahatsızlık raporunu sunup 20/06/2020 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere idari izne ayrıldığını, yersiz ödendiği iddia edilen ek ders ücretini ödemesinin talep edildiğini belirtmektedir.

Başvuran kendisi gibi rehberlik merkezilerinde çalışıp idari izne ayrılan personele 29/05/2020 tarihli ve 2020//8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile Millî Eğitim Bakanlığı

Covid-19 Kapsamında Esnek Çalışmaya İlişkin Usul ve Esasların 8 inci maddesinin onuncu fıkrasında idari izinli personelin fiil çalışma şartını yerine getirmiş sayılarak bu personele her türlü mali haklarının ödeneceğine yer verildiğini, Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel

Müdürlüğünün Uşak Valiliğine göndermiş olduğu idari izne ayrılan personele ek ders ödemesi konusundaki yazıda Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’ne göre idari izinli personelin ek ders ücretinden faydalanmalarına yer verildiğini açıklamaktadır. Bu kapsamda başvuran

Kurumumuzdan ek ders ücreti ödemesini, kamu zararı olarak çıkarılan geri ödemenin iadesi ve ülke genelinde RAM’larda görevli personele ait ek ders ödemelerinin ülke genelinde eşit ve adil mevzuatta olan kurallara uygun bir şekilde yapılmasını talep etmektedir.

10. 2020/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’nde Sağlık Bakanlığının belirlediği kronik hastalığı bulunanlar idari izinli sayılacağı, bu sürede görevlerini fiilen yerine getirmiş, bunların mali ve sosyal hak ve yardımları ile diğer özlük hakları saklı kalacağı düzenlenmiştir. Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal

Haklara İlişkin 2020 ve 2021 yıllarını kapsayan Kamu Görevlileri Hakem Kurulunun 2019/1 sayılı Kararı’nda da eğitim kurumlarında ders yılı içerisinde genel idari izinli olmaları sebebiyle eğitim ve öğretim faaliyetlerini fiilen yerine getiremeyen öğretmenlerin bu sürelerde üzerlerinde bulunan aylık karşılığı ders, varsa ek ders, ders niteliğinde yönetim, hazırlık ve planlama görevlerini yapmış sayılacağına yer verilmiştir.

11. Kurumumuza sunulan bilgi ve belgelerden, pandemi nedeniyle 2019-2020 eğitimöğretim yılında 16 Mart-19 Haziran 2020 tarihleri arasında eğitim kurumlarının tatil edildiği, yönetici ve öğretmenlerin idari izinli sayılıp ilgilerin ek ders ücretinden faydalandırıldığı, 2020-

2021 eğitim-öğretim yılının başladığı 31 Ağustos 2020 tarihinden itibaren uzaktan ve/veya yüz

yüze eğitim yoluyla eğitim-öğretim faaliyetlerinin yürütüldüğü, bu nedenle yönetici ve öğretmenlerin genel idari izinli ve aylık karşılığı ders ve ek ders görevlerini yapmış sayılamayacağı anlaşılmaktadır.

12. Başvurusu konusu olayda, başvuranın 20/06/2020 tarihinden itibaren kronik rahatsızlığı sebebiyle idari izinli sayıldığı, geri ödemesi istenen ek ders ücretinin ödenmeme talebine Personel Genel Müdürlüğünce cevap verilen 23/09/2020 tarihine kadar da ek ders ücretini almaya devam ettiği, kendisinden 23-30/09/2020 dönemine ilişkin ek ders ücretini geri ödemesinin talep edildiği ve 30/09/2020 tarihinden itibaren de kendisine uzaktan çalışma esasına göre görev verilmediği görülmektedir.

13. 2020/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’nde idari izinli sayılanların her türlü mali ve sosyal haklarının ödenmesini, Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik

Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2020 ve 2021 yıllarını kapsayan Kamu Görevlileri Hakem

Kurulunun 28.08.2019 tarihli ve 2019/1 sayılı Kararı’nda “ders yılı içerisinde” genel idari izinli sayılara ilişkin hakları düzenlendiği ve 31/08/2020 tarihi itibarıyla yeni ders yılının uzaktan çalışma esasına göre başladığı, idari izinli sayılan başvurana uzaktan çalışma esasına göre herhangi bir görev tevdi edilmediği dikkate alındığında, İdarenin başvurana ek ders ücretini ödememesi işleminin hukuka uygun olduğu değerlendirilmiştir.

14. Başvuranın başvurusunda belirttiği Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün

Uşak Valiliğine hitaben gönderdiği 26/08/2020 tarihli yazıda da, salgın nedeniyle Sağlık

Bakanlığınca belirlenen kronik hastalığı bulunanların idari izinli sayıldıkları süreçte 24-28

Ağustos tarihleri arasında yapılacak olan meslekle ilgili çalışmalarını fiilen yerine getirmiş sayılarak karşılığında ek ders ücretinden yararlandırılmaları gerektiğine yer verildiği görülmektedir. Başvurusu konusu olayda da, belirtilen tarihler için başvurana ek ders ücreti ödendiği anlaşılmaktadır.

15. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın talebinin İdare tarafından reddedilmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 16. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar

Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin ‘karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

17. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Konya İdare

Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;

Kararın başvurana ve MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

e-imzalıdır

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi

i