|
ÖZET: Başvuru, Ankara Valiliği İl Sanayi ve Teknoloji Müdürlüğü tarafından kesilen 1.910 TL idari para cezasının iptali talebiyle yapılmıştır. Başvuran, cezanın hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek, asansör işletme ve bakım yönetmeliğine uygun hareket etmediği gerekçesiyle ceza uygulandığını belirtmiştir. İdare, yapılan denetimlerde, başvuran firmanın gerekli kurtarma eğitim tutanaklarını ibraz edemediğini ve mesleki sorumluluk sigortasını zamanında yaptırmadığını tespit etmiştir.
Ankara Valiliği, 06/04/2019 tarihli Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği’ne dayanarak, başvuran firmanın yasal yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle ceza uygulandığını ifade etmiştir. Yönetmelik, asansörlerin güvenli bir şekilde işletilmesi ve bakımının yapılması amacıyla düzenlenmiştir. İlgili mevzuat çerçevesinde, başvuranın talebinin hukuka uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuruyu değerlendirerek, idarenin uyguladığı para cezasının geçerli olduğuna ve başvurunun reddedilmesi gerektiğine karar vermiştir. Başvuru sahibinin, idarenin kararına karşı yargı yoluna başvurma hakkı saklıdır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/16130-S.21.25855
BAŞVURU NO : 2021/10562
KARAR TARİHİ : 12/11/2021
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ANKARA VALİLİĞİ
İdari para cezasının kaldırılması talebi.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 09/06/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Çankaya Ankara’da bulunan firmalarına Ankara Valiliği İl Sanayi ve Teknoloji Müdürlüğünce
Asansör Kurtarma Tutanağı ibraz edilmemesi ve Mesleki Sorumluluk Sigortasının zamanında yaptırılmamış olmasından bahisle 1705 sayılı Ticarette Tağşişin Men’i ve İhracatın Murakabesi ve
Korunması Hak. Kanunun 06/04/2019 tarih 30737 sayılı Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği’ ne göre, 08/04/2021-2477005 Tarih ve Sayılı Karar ile 1.910 TL para cezası kesildiğini, cezanın yasaya ve hukuka aykırı olduğunu belirterek idari para cezasının kaldırılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Konuyla ilgili olarak Ankara Valiliği İl Sanayi ve Teknoloji Müdürlüğünün 28.5.2021 tarihli yazısında; 2.1. 06.04.2019 tarih ve 30737 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliğinin Bakımla ilgili diğer hususlar başlıklı 10. maddesinin 6. fıkrası gereği asansör monte eden veya onun yetkili servisinin, belli sayıda kişiye acil durumlarda kurtarma çalışması konusunda yılda en az bir defa eğitim vermesi ve bununla ilgili de tutanak düzenlenmesi gerektiği, 2.2. Yetkili Servis ile İlgili şartlar başlıklı 13. maddesinin 12. fıkrasında yetkili servisin en az 500.000
TL tutarında mesleki sorumluluk sigortasını yaptırması gerektiği, 2.3. İdari yaptırımlar başlıklı 17. maddesinin l. fıkrası gereği bu Yönetmeliğe aykırı hareket eden asansör monte eden veya ön sorumlusuna veya kat maliklerine ve asansör yaptırıcısına 1705 sayılı
Kanunun 6. maddesinde öngörülen idari para cezası uygulanacağının düzenlendiği, 2.4. İdari para cezasına konu asansörlerin bulunduğu bina sakinleri tarafından yapılan şikayet üzerine, Mah. Sok. Apartmanı No: / adresinde faaliyette
bulunan – Asansör Sanayi ünvanlı firmada İl Müdürlüğü denetçilerince hizmet yeri denetimi gerçekleştirildiği, 2.5. Bu denetim sonucunda – Asansör Sanayi ünvanlı firmanın; Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği’nin 10 uncu maddesinin 6 ıncı fıkrasında belirtilen kurtarma eğitim tutanakları bulunmadığı ve ibraz edemediği (2019 yılına ait tutanağın ibraz edilememesi), 13’üncü maddesinin 12’nci fıkrasında belirtilen mesleki sorumluluk sigortasını zamanında yaptırmadığının tespit edildiği, 2.6. Bu hükümler çerçevesinde mesleki sorumluluk sigortasının bu yönetmeliğin yayım tarihinden 12 ay sonrası yani 06.04.2020 tarihi itibarıyla yaptırılması zorunluyken ve bu zorunlu uygulama için firmalara yeterli süre yönetmelik ile sağlanmış olmasına rağmen Mesleki Sorumluluk Sigorta Poliçesinin itiraz eden firma tarafından zamanında yaptırılmadığı ve geç bir tarih olan 15.04.2020 tarihinde yaptırıldığı, 2.7. Tespit edilen bu sebeplerle, – Asansör Sanayi firmasına, Asansör
İşletme ve Bakım Yönetmeliğinin 10. maddesinin 6. fıkrasına ve 13. maddesinin 12. fıkrasına aykırı davranması nedeniyle, aynı Yönetmeliğin 17. maddesinin l. fıkrası gereğince, 1705 Sayılı Ticarette
Tağşişin Men’i İhracatın Murakabesi ve Korunması Hakkında Kanunun 6. maddesi gereği, 5326 sayılı
Kabahatler Kanunun 17. maddesi dikkate alınarak işlenen kabahatin haksızlık içeriği ile failin kusuru ve ekonomik durumu göz önünde bulundurularak idari para cezası kararı uygulandığı, 2.8. Dolayısıyla İl Müdürlüğü tarafından tesis edilen idari para cezası kararı ilgili yönetmelik ve kanun hükümleri çerçevesinde uygulandığı, belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan
Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 4. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. 1705 sayılı Ticarette Tağşişin Men’i ve İhracatın Murakabesi ve Korunması Hakkında Kanunun 6. maddesinde, “Bu Kanun uyarınca ilgili Bakanlıkça alınan kararlara ve düzenlemelere aykırı hareket edenlere, tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın, beşyüz Türk Lirasından yirmibin Türk Lirasına kadar idarî para cezası verilir. Ayrıca, sınai veya ticari tesiste ya da ürünlerde, bu Kanun uyarınca ilgili
Bakanlıkça alınan karar ve düzenlemelere uygunluk sağlanması için zamana ihtiyaç bulunması hâlinde, bu eksiklikler giderilinceye kadar sınai ve ticari faaliyetin durdurulmasına karar verilebilir. Ürünlerin, ikinci
fıkra uyarınca verilen süre içerisinde alınan karar veya düzenlemelere uygun hâle getirilmemesi hâlinde bunların mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verilir.” 6. 5326 sayılı Kabahatler Kanunun; 6.1. Yaptırım türleri başlıklı 16. maddesinde; “(1) Kabahatler karşılığında uygulanacak olan idarî yaptırımlar, idarî para cezası ve idarî tedbirlerden ibarettir. (2) İdarî tedbirler, mülkiyetin kamuya geçirilmesi ve ilgili kanunlarda yer alan diğer tedbirlerdir.” 6.2. İdarî para cezası başlıklı 17 nci maddesinde; “(1) İdarî para cezası, maktu veya nispi olabilir. (2)
İdarî para cezası, kanunda alt ve üst sınırı gösterilmek suretiyle de belirlenebilir. Bu durumda, idarî para cezasının miktarı belirlenirken işlenen kabahatin haksızlık içeriği ile failin kusuru ve ekonomik durumu birlikte göz önünde bulundurulur.” 7. 06.04.2019 tarih ve 30737 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Asansör İşletme ve
Bakım Yönetmeliğinin; 7.1. Bakımla İlgili Diğer Hususlar başlıklı 10. maddesinin 6. fıkrasında, “Bakım sözleşmesi yapıldıktan sonra asansör monte eden veya onun yetkili servisi, binadaki/yapıdaki asansör sayısı dikkate alınarak bina sorumlusunun belirleyeceği sayıda kişiye acil durumlarda kurtarma çalışması konusunda yılda en az bir defa eğitim verir. Eğitim, yetkili servis teknik bakım ve onarım personeli tarafından verilir. Verilen bu eğitim yetkili servis teknik sorumlusu ve eğitimi veren kişi tarafından imzalanan bir tutanakla kayıt altına alınır ve tutanağın bir sureti bina sorumlusuna iletilir. Bina sorumlusu, eğitim alan kişi/kişilerin değişmesi halinde yeni kişi/kişilere eğitim verilmesini sağlar. Kurtarma talimatının, kurtarma çalışmasını yapacak kişi/kişilerin kolaylıkla görebilecekleri yerlerde muhafaza edilmesi ve amacına uygun hazırlanmış olması gerekir.” 7.2. Yetkili Servis ile İlgili Şartlar başlıklı 13. maddesinin 12. fıkrasında, “Yetkili servis kendisi tarafından asansöre verilen bakım, onarım ve servis hizmeti ile ilgili olarak mesleki hata ve/veya ihmaller nedeniyle bina sorumlusunun ve diğer üçüncü şahıslar tarafından ileri sürülecek zarar ve ziyan taleplerini karşılamak üzere en az 500.000 TL tutarında mesleki sorumluluk sigortasını yaptırır. Bir sonraki yıl için geçerli sayılacak olan mesleki sorumluluk sigortasının değeri, 213 sayılı Kanun hükümleri uyarınca o yıl tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranı kadar arttırılır.” 7.3. İdari Yaptırımlar başlıklı 17. maddesinin l. fıkrasında, “Bu Yönetmeliğe aykırı hareket eden asansör monte eden veya onun yetkili servisine, bina sorumlusuna veya kat maliklerine ve asansör yaptırıcısına 1705 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinde öngörülen idari para cezası uygulanır. Ancak bina sorumlusuna veya kat maliklerine geçici 1 inci maddede belirtilen tescil işlemini yaptırmadığından dolayı birinci cümlede ifade edilen idari para cezası uygulanmaz.” 7.4. Yürürlük başlıklı 20. maddesinde, “ (1) Bu Yönetmeliğin; a) 13 üncü maddesinin on ikinci fıkrası yayımı tarihinden on iki ay sonra, b) Diğer hükümleri yayımı tarihinde, /
yürürlüğe girer.” düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Başvuru konusu, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; talebin hukuka uygun olmadığı sonucuna varılarak hazırlanan “Ret Karar Önerisi”
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. 1 no.lu paragrafta ayrıntılı belirtildiği üzere başvuran, firmalarına Asansör İşletme ve Bakım
Yönetmeliği’ ne göre, 1.910 TL para cezası kesildiğini, cezanın yasaya ve hukuka aykırı olduğunu belirterek idari para cezasının kaldırılmasını talep etmektedir.
10. 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı
Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 388 inci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendine, 29/6/2001 tarihli ve 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanuna ve 10/6/1930 tarihli ve 1705 sayılı Ticarette Tağşişin Men’i ve İhracatın Murakabesi ve Korunması Hakkında
Kanuna dayanılarak Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği düzenlenmiştir.
11. Yönetmeliğin düzenlenme amacının asansörlerin, insan can ve mal güvenliğini tehdit etmeyecek şekilde kullanımlarını sağlamak ve çevreyi korumak üzere tescili, işletilmesi, bakımı, garanti ve satış sonrası hizmetleri ile hizmet denetimi ve mevcut asansörlerin iyileştirilmesiyle ilgili uyulması gereken kuralların belirlenmesi olduğu anlaşılmaktadır.
12. Firmanın asansör hizmeti verdiği binanın sakinlerince yapılan şikayet üzerine gidilen denetimlerde, Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği’nin 10 uncu maddesinin 6 ncı fıkrasında belirtilen kurtarma eğitim tutanakları bulunmadığı ve ibraz edemediği (2019 yılına ait tutanağın ibraz edilememesi), 13 üncü maddesinin 12 nci fıkrasında belirtilen mesleki sorumluluk sigortasını yasal süresinde yaptırmadığının tespit edildiği görülmektedir.
13. Firmanın Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliğinin ilgili maddelerine uygun davranmaması nedeniyle
1705 Sayılı Ticarette Tağşişin Men’i İhracatın Murakabesi ve Korunması Hakkında Kanunun 6. maddesi
gereği idari para cezası kararı uygulandığı tespit edilmiştir.
14. İdare tarafından üst norm olan 1705 Sayılı Ticarette Tağşişin Men’i İhracatın Murakabesi ve Korunması
Hakkında Kanuna dayanarak düzenlenen Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği gereği idari para cezasının uygulandığı, üst norma aykırı bir hususun bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.
15. Yukarıda yapılan açıklamalar, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı ile birlikte değerlendirildiğinde; idarenin para cezası uygulamasının hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu, başvuranın talebinin reddedilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
B. İyi Yönetişim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
/
16. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi
Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde de yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği ancak karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
17. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın başvuran ile ANKARA VALİLİĞİ İL SANAYİ VE TEKNOLOJİ MÜDÜRLÜĞÜ’NE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/