ÖZET: Danıştay İkinci Dairesi, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesi çerçevesinde, Bölge İdare Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulmasının ancak belirli sebeplerin varlığı halinde mümkün olduğunu belirtmiştir. Bu bağlamda, temyiz edilen kararın usul ve hukuka uygun olduğu, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenlerin ise kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı ifade edilmiştir. Sonuç olarak, davalı ve davalı yanında müdahilin temyiz istemleri reddedilmiş ve Bölge İdare Mahkemesi’nin kararı onanmıştır. Bu durum, idari yargı süreçlerinde temyiz incelemesinin sınırlarını ve gerekliliklerini net bir şekilde ortaya koymaktadır.

Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2021/15467 E.  ,  2022/1368 K.

“İçtihat Metni”

T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/15467
Karar No : 2022/1368

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR :
1- (DAVALI) : …Belediye Başkanlığı
VEKİLLERİ : Av. …, Av. …

2- DAVALI YANINDA MÜDAHİL : …
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesince verilen …günlü, E:…, K:…sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; Muğla ili, Marmaris ilçesi, …Mahallesi, …Bulvarı, No:…adresinde faaliyet gösteren davacıya ait manav işletmesinin, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin …günlü, …sayılı Marmaris Belediye Başkanlığı işlemi ile işyerinin tahliyesi için 3 gün süre verilerek, süre bitiminde işyerinin mühürleneceğinin bildirilmesine ilişkin 03/12/2018 günlü ruhsatsız işyeri tespit ve tebliğ tutanağının iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : …. İdare Mahkemesinin …günlü, E:…, K:…sayılı kararıyla, işyeri açma ve çalışma ruhsatında belirtilen faaliyet kapsamının aşılarak toptan meyve ve sebze satışı yapıldığının somut verilerle ortaya konulamadığı gerekçesiyle dava konusu işlemler iptal edilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : …Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesinin …günlü, E:…, K:…kararıyla; davalı idarenin, istinaf başvurusunun kabulüyle ilk derece Mahkemesi kararı kaldırılarak, davanın reddi yolunda verilen kararının, Danıştay Onuncu Dairesinin 08/07/2020 günlü, E:2020/472, K:2020/2681 sayılı kararıyla bozulması üzerine, bozma kararına uyulmak suretiyle; geçerli bir işyeri açma ve çalışma ruhsatına istinaden yürütülen faaliyetin, ruhsatlandırılan alan dışında yürütülen ruhsatsız bir faaliyet nedeni ile engellenmesinin Anayasa ve uluslararası sözleşmelerde tanınmış ve güvence altına alınmış olan çalışma hakkının özüne aykırı olacağı, idarenin işletmenin mevcut işyeri açma ve çalışma ruhsatı faaliyet konusu dışında kalan faaliyetini engellemesi gerekirken, usulüne uygun alınmış ruhsatının iptal edildiği, oysa davacının anılan işyerinde ruhsatlı faaliyet alanının tamamen dışında bir başka faaliyette bulunduğundan bahsedilemeyeceği, bu nedenle de dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davalı idarenin istinaf başvurusu reddedilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacının, toptan sebze ve meyve satışı yaptığına ilişkin fotoğraf ve belgelerin dosyada bulunduğu ve üstün kamu yararı gözetilerek tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu; Davalı yanında müdahil tarafından ise, davacının, her gün sabaha karşı, kamyonlarla yükleme- boşaltma yaptığı, Marmaris’teki turizm işletmelerine dağıtım yaptığı, apartmanın ortak alanlarını da işgal etmek suretiyle, işyerini-apartmanı hal gibi kullandığı belirtilerek kararın temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge İdare Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI ve DAVALI YANINDA MÜDAHİLİN TEMYİZ İSTEMLERİNİN REDDİNE,
2. …Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesince verilen …günlü, E:…, K:…sayılı kararın ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davalı idare ve müdahil üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 7035 sayılı Kanun ile değişik 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara ve bir örneğinin …Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın, kararı veren …. İdare Mahkemesine gönderilmesine, 17/03/2022 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.

İÇERİĞE İLİŞKİN KISA SORU VE CEVAPLAR:
Sorular ve Cevapları:

1. **Danıştay İkinci Dairesinin görevi nedir?**

Cevap: Danıştay İkinci Dairesi, İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde bölge idare mahkemesinin nihai kararlarının temyizen bozılmasını sağlar.

2. **İçtihat Metni ne demektir?**

Cevap: İçtihat Metni, Danıştay İkinci Dairesince verilen bir kararın niteliğidir ve bu kararda yer alan açıklamalar ile ilgili davalara uygulanması gereken ilkeler belirlenir.

3. **2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesi hangi durumlarda temyizen incelenme sağlar?**

Cevap: Bu maddeye göre temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülürken, temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmezse, temyiz edenin talebi doğrultusunda bu maddeye göre temyiz işlemleri uygulanır.

4. **İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 50. maddesi nedir?**

Cevap: İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 50. maddesi, Danıştay Dairelerinin kararlarının taraflar ve ilgili mahkemelere gönderilmesini düzenlemektir.

5. **İçtihat Metni’nin niteliği nedir?**

Cevap: İçtihat Metni, idari yargı uygulamalarında bir rehberlik niteliğindedir ve bu metin içerisinde yer alan ilkeler ile davalara uygulanması gereken temel prensipler belirlenir.

6. **Danıştay İkinci Dairesinin kararları nelerdir?**

Cevap: Danıştay İkinci Dairesi, açıklanan nedenlerle temyiz isteminin reddine ve …Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesince verilen …günlü, E:…, K:…sayılı kararının onanmasına ve temyiz giderlerinin istemde bulunan davalı idare ve müdahil üzerinde bırakılmasına ilişkin bir kararı vermektedir.

7. **İçtihat Metni’nin uygulanması nasıl olur?**

Cevap: İçtihat Metni, Danıştay İkinci Dairesince belirlenen ilkeler doğrultusunda ilgili mahkemelerde davalara uygulanır ve bu metin içerisinde yer alan prensipler, idari yargı uygulamalarında temel bir kaynak niteliği taşır.

8. **Danıştay İkinci Dairesinin görevi nelerdir?**

Cevap: Danıştay İkinci Dairesi, içtihat metni oluşturmak ve temyiz işlemlerini gerçekleştirmektedir.