İhale belgelerindeki eksikliklerin teklifin esasını etkilemediği durumlarda nasıl değerlendirilmesi gerekir (KİK)

Kütahya Özel İdaresi Destek Hizmetleri Müdürlüğü’nce 15.11.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Kütahya İli, Merkez Akşemsettin Anadolu İmam Hatip Lisesi Pansiyon Binası Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Hacıhasanlar İnş.Turizm Gıda San.Ve Tic.Ltd.Şti. tarafından yapılan şikâyet başvurusu üzerine, Kamu İhale Kurulunun 05.03.2012 tarih ve 2012/UY.II-1191 sayılı kararı ile; “4734 sayılı Kanunun 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince, düzeltici işlem belirlenmesine,” karar verilmiştir.

Anılan Kurul kararının yürütmesinin durdurulması istemiyle, Mert Gündoğdu İnş. Tem. Hur. Taş. İth. İhr. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından açılan davada, Ankara 10. İdare Mahkemesinin 23.05.2012 tarihli kararı ile “Dosyanın incelenmesinden, Kütahya Özel İdaresi Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından “Kütahya İli, Merkez Akşemsettin Anadolu İmam Hatip Lisesi Pansiyon Binası Yapım İhalesi”nin en avantajlı teklifi sunan davacı şirket üzerinde bırakıldığı, 2011 yılı birim fiyatları esas alınarak yaklaşık maliyetin 3.329.468,32 TL olarak hesaplandığı[M1] , bahse konu ihalede 27 adet ihale dokümanı satın alındığı, 15.11.2011 tarihinde yapılan ihaleye 20 isteklinin katıldığı, 4 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, idarece belirlenen yaklaşık maliyet ve geçerli tekliflere göre aşırı düşük teklif sınır değerinin 2.434.551,82 TL olarak belirlendiği ve bu tutarın altında 2.178.000,00 TL teklif veren davacı şirketin teklifinin aşırı düşük teklif olarak belirlendiği ve davacıdan açıklama istenildiği, davacı tarafından yapılan açıklamaların idaresince uygun bulunduğu, 06.01.2012 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin davacı şirket üzerinde bırakıldığı, daha sonra ihaleye katılan Hacıhasanlar İnş. Turizm Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında yapmış oldukları açıklamaların mevzuata uygun olmadığı iddiasıyla 17.01.2012 tarihinde ilgili idaresine yaptığı şikayet başvurusunun reddi üzerine, 02.02.2012 tarihli dilekçe ile davalı idareye itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu, bu başvuru üzerine ihale üzerinde bırakılan davacı şirketin açıklamaları incelendiğinde; davacı tarafından sunulan analizlerin, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına uygun olduğu, ancak analizlere dayanak teşkil etmek amacıyla; “4+4 mm kalınlıkta 12 mm ara boşluklu yalıtım camı”, “Akıllı analog adresli optik duman dedektörü”, “Analog adresli yangın alarma santrali”, “Düz yüzeyli her renk ve desende seramik duvar karosu”, “sırsız porselen karo”, “Fayans ve seramik yapıştırıcısı”, “60x60cm ebadında 0,70mm kalınlığında ENAW3000 serisi alüminyum deliksiz plaka”, Elastomer Esaslı Polyester Keçe Taşıyıcılı Örtü”, “Elastomer Esaslı Cam Tülü Taşıyıcılı Örtü”, “Plastomer Esaslı Polyester Keçe Taşıyıcılı Örtü”, “Saten alçı toz”, “su bazlı astar”, “yarı mat su bazlı duvar boyası”, “Sıva filesi”, “Isı yalıtım yapıştırıcısı”, “Isı yalıtım sıvası”, “ekstrüde polistren köpük”, “cam yünü şilte”, “1. ve 2. Sınıf çam kereste”, “Dekoratif amaçlı asma tavan armatürü”, “Yatay hat tipi yangın pompası”, “Yangın dolabı, “Test drenaj vanası”, “İnsan asansörü”, “Yük asansörü”, “İki kanatlı otomatik”, “Kademesiz hız ayarlı tahrik farkı”, “Acil kurtarma güç tertibatı fiyat farkı”, “Diesel elektrojen grubu”, “Otomatik çamaşır makinası”, “Ütü makinası”, “Çamaşır kurutma makinası” “Davlumbaz yangın söndürme sistemi” ve “Kontraplak” için sunulan proforma fatura ekinde yer alan maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının anılan Tebliğin 45.1.13.11 inci maddesi uyarınca, her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekirken taraflarca son sayfasının imzalandığı tespit edildiğinden, yapılan açıklamaların anılan Tebliğe uygun olmadığı gerekçesiyle davacı şirket ile en avantajlı ikinci teklif sunan HSC İnş. Nak. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesine ilişkin olarak dava konusu işlemin tesisi üzerine davacı şirket tarafından söz konusu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlığa konu olaya ilişkin mevzuat hükümleri ile dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu ihaleye davacı şirket tarafından sunulan teklifin en avantajlı teklif olduğu ve bu teklif en yakın teklif olan ve dava konusu işlemle değerlendirme dışı bırakılan HSC. İnş. Nak. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifi arasında yaklaşık 200.000,00 TL fark olduğu, davacı şirketin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin işlemde, aşırı düşük teklife ilişkin açıklamaların yetersiz olduğu noktasında bir tespite yer verilmeyip sadece açıklama istenilen ve ayrıntılı olarak yukarıda belirtilen bazı ürünlere ilişkin olarak proforma fatura ekinde yer alan maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının anılan Tebliğin 45.1.13.11. maddesi uyarınca her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekirken taraflarca son sayfasının imzalanmasının gerekçe olarak gösterildiği, ancak yukarıda hükmüne yer verilen 4734 sayılı Kanununun 37. maddesinde yer alan “teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak isteneceği” şeklindeki düzenleme dikkate alındığında davacı tarafından sunulan belgelerin içerik yönünden eksikliğinin bulunduğu noktasında herhangi bir tespitin söz konusu olmamamsı nedeniyle dava konusu işleme gerekçe oluşturan eksikliğin teklifin esasını etkileyecek nitelikte olmayan bilgi eksikliği kapsamında mütalaa edilmesinin hakkaniyet gereği olduğu, aksi düşüncenin kamu yararı ve kaynakların verimli kullanılması ilkelerine de aykırılık teşkil edeceği kanaatine ulaşıldığından bu husus gözetilmeksizin tesis edildiği anlaşılan dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.”şeklinde gerekçe belirtilerek dava konusu işlemin yürütmesinin durdurulmasına karar verilmiştir.

Anayasanın 138 inci maddesinin dördüncü fıkrasında; yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında; Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

1- 05.03.2012 tarih ve 2012/UY.II-1191 sayılı Kurul Kararının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanunun 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince, düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.