İhale dokümanında belirtilen iş kalemi miktarının sehven farklı yazılması teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına neden olur mu (KİK)

DSİ V. Bölge Müdürlüğü tarafından 09.02.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Çankırı Kızılırmak Hamzalı Sulaması” ihalesine ilişkin olarak İnelsan İnş. Elek. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Abdurrahim Temiz Ortak Girişimi’nin 07.09.2010 tarih ve 26489 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.09.2010tarihli dilekçesi ile yapılan itirazen şikâyet başvurusu üzerine Kamu İhale Kurulu’nun 11.10.2010 tarihli ve 2010/UY.I-3112 sayılı kararı ile, “4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Davacı Bloksan İnş. Taah. Ev Tic. Ltd. Şti. – Makro Yapı ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi tarafından anılan kararın iptali ve yürütmesinin durdurulması istemiyle açılan davada, Ankara 8. İdare Mahkemesinin 23.12.2010 tarihli ve E:2010/2599 sayılı kararı ile “yürütmenin durdurulması isteminin reddine” karar verilmesi üzerine, davacı tarafından Ankara Bölge İdare Mahkemesi nezdinde itirazda bulunulmuş olup, Ankara Bölge İdare Mahkemesinin 26.01.2011 tarihli ve Y.D. İtiraz No:2011/346 sayılı kararı ile;

“… Uyuşmazlık konusu ihalede; İnelsan İnş. Elk. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Abdurahim Temiz Ortak Girişimi tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında, teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulduğu, istekli açıklamasında toplulaştırma projeleri için toprak etütleri yapılması işi için Mil Tek Har. Müh. Mim. İnş. Taah. Dan. Müş. Müş. Hiz. Tic. Ltd. Şti.den demir kapak tertibatının yerine takılması işi için NE-SA Mak. San. inş. ve Tic. Ltd. Şti.’den iş sonu uygulama projeleri ile kesin hesabın yapılması işi için ALFAR Pro. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’den muhtelif kazı dolgu ve istifli tahkimat işleri için ATK YOL İnş. Mad. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’den anahtar teslimi yaptırmak üzere taahhütler aldığı, fiyat teklif alınanlarla adı geçen ortak girişim arasında alt yüklenici sözleşmesinin bulunmadığı, adı geçen ortak girişim tarafından ihale konusu işte alt yüklenici çalıştırmayı düşünmediklerinin belirtildiği dikkate alındığında fiyat teklifi alınanların adlarının alt yüklenici listesinde yer almaması sebebiyle söz konusu çelişkinin yol açacağı duraksama ile teklifi sakat hale getirdiği açık olup bu nedenle adı geçen ortak girişimin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı gerekçesiyle düzeltici işlem tesis edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.

Diğer taraftan adı geçen ortak girişim tarafından taş nakli ocak taşı ile istifli tahkimat yapılması, boru hendeğine sıkıştırılmış dolgu yapılması, idarece istenen kalınlıkta dolgu yapılması, her cins zeminde boru hendeği kazısı yapılması, dolgu veya depoya nakli, her cins zeminde her türlü kazı yapılması ve depoya veya dolguya nakli iş kısımlarına ilişkin olarak Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayınlanmış rayiçlerin kullanılmadığı, kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatların teklif edilmediği, anılan iş kısımlarına ilişkin olarak aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında ATK Yol İnş. Mad. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’den alınan 05.02.2010 tarihli fiyat tekliflerinin sunulduğu, ancak istekli tarafından ayrı iş kalemleri için Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından oluşturulan analiz

değerlerin altında bir bedele nasıl ulaşıldığına dair başkaca bir açıklamanın yer almadığı, Bayındırlık analizinde yer alan girdilerin cins ve miktar olarak kullanılmadığı durumlarda Bayındırlık rayicindeki işçilik tutarına göre önemli ölçüde düşük olan söz konusu maliyete hangi şekilde ulaşıldığına ilişkin bir belge sunulmadığı gibi söz konusu işlere ait maliyet tespit raporunun ekinde bulunan fiyat analizlerinde bu farkların bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanmadığı dolayısıyla adı geçen ortak girişim tarafından yapılan açıklamanın, fiyat teklifi ve eki belgelerin Tebliğin 45.1.6 (b) maddesine uygun olmadığı bu nedenle adı geçen ortak girişimin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşıldığından idarenin aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında adı geçen ortak girişimin açıklamalarının yukarıda belirtilen gerekçelerle yetersiz bularak değerlendirme dışı bırakmasına ilişkin işlemlerde 4734 sayılı kanun, yönetmelik ve Kamu İhale Genel Tebliğ hükümleri ile kamu yararına aykırılık bulunmadığından şikayet başvurusuna yönelik işleme karşı yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine ortak girişimin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı gerekçesiyle 4734 sayılı Yasa’nın 54. maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine ilişkin dava konusu Kamu İhale Kurulu kararında hukuka uyarlık bulunmamaktadır….” gerekçesi ile “… itirazın kabulüne, Ankara 8. İdare Mahkemesinin 23.12.2010 gün ve E:2010/2599 sayılı kararının kaldırılmasına, olayda 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 27. maddesinde öngörülen koşulların gerçekleşmiş olması nedeniyle, dava konusu işlemin teminat alınmaksızın yürütülmesinin durdurulmasına…” karar verilmiştir.

Bu karar üzerine Kamu İhale Kurulu’nun 24.02.2011 tarihli ve 2011/MK-35 sayılı kararı ile;

“Ankara Bölge İdare Mahkemesinin 26.01.2011 tarih ve Y.D. İtiraz No:2011/346 sayılı kararının uygulanması için;

1) Kamu İhale Kurulu’nun 11.10.2010 tarih ve 2010/UY.I-3112 sayılı kararının iptaline,

2) Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine, karar verilmiştir.

Dava konusu işlemimizi esastan inceleyen Ankara 8. İdare Mahkemesi tarafından 03.06.2011 tarihli ve E:2010/2599, K:2011/913 sayılı karar ile işlemin iptaline karar verilmiştir. Kurum tarafından anılan kararın temyizen incelenerek bozulması istemiyle yapılan başvuru üzerine, Danıştay 13. Dairesinin 11.01.2012 tarihli ve E:2011/3779, K:2012/10 sayılı kararı ile;

“Uyuşmazlık konusu ihaleye katılan İnelsan İnşaat Elektrik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (+) Abdurrahim Temiz Ortak Girişimi’nin ihaleye verdiği teklif üzerinde yapılan incelemede KS-YF142 nolu iş kalemine ilişkin 36.02117 nolu pozda miktar ile birim fiyatın çarpımında işlem hatası (aritmetik hata) yapıldığı, 47,86 TL birim fiyatın 3 ile çarpımı 143,58 TL olması gerekirken anılan miktar ile birim fiyatın çarpımının sonucunun analize 47,86 TL olarak yazıldığı, yine aynı analiz içerisinde yer alan 36.04769 nolu pozda da miktar ile birim fiyatın çarpımında işlem hatası (aritmetik hata) yapıldığı, 10,02 TL birim fiyatın 3 ile çarpımı 30,06 TL olması gerekirken anılan miktar ve birim fiyatın çarpımının sonucunun analize 10,02 TL olarak yazıldığından Ortak Girişim’in sunduğu analiz fiyatı ile teklif fiyatının uyumsuz olduğu gerekçesiyle teklifin değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşıldığından KS-YF142 nolu iş kaleminin miktarının saptanması gerekmektedir.

Dosya içeriğinde yer alan ve ihaleyi yapan idare tarafından ihaleye katılan isteklilere verilen birim fiyat teklif cetvelinde KS-YF142 nolu iş kaleminin miktarı 1 olarak belirtildiği, İdare Mahkemesi’nin 18.05.2011 tarih ara kararıyla anılan iş kaleminin gerçek miktarının kaç adet olduğu, iş kaleminin miktarının 1 adet olması durumunda işin gerçekleştirilip gerçekleştirilemeyeceğinin veya en az kaç adet ile gerçekleştirilebileceğinin sorulduğu, ihaleyi yapan idare tarafından verilen ve 27.05.2011 tarihinde Mahkeme kaydına giren cevapta, anılan iş kaleminin kaç adet teklif edilmesi gerektiği belirtilmeksizin bu iş kalemi kapsamında yapılan işlerin neler olduğu ifade edilerek İnelsan İnşaat Elektrik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (+) Abdurrahim Temiz Ortak Girişimi’nin bu iş kalemine ilişkin olarak verdiği teklifin 3 adet olduğu, anılan Ortak Girişim’in değerlendirme dışı bırakılmasının bu iş kalemine ilişkin vermiş olduğu teklifteki adet sayısının yetersizliğinden kaynaklanmadığı belirtilmiş, Mahkeme tarafından ise ara kararına verilen cevapta KS-YF142 nolu iş kaleminin miktarının 3 adet olması gerektiğinin belirtildiği tespiti yapılarak İnelsan İnşaat Elektrik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (+) Abdurrahim Temiz Ortak Girişimi’nin teklifinde bu pozun miktarının 3 adet olarak belirtilmesine rağmen birim fiyatla çarpılan miktarın 3 olması gerekirken miktarın 1 adet alınarak çarpımın yapıldığı, çarpımın 3 adetin esas alınarak yapıldığı kabul edilerek idarece düzeltme yapılması durumunda ise Ortak Girişim’in sunduğu analiz fiyatı ile teklif fiyatının uyumsuz olduğu bu nedenle de isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olduğu saptaması yapılmıştır.

Bu durumda, ihaleyi yapan idare tarafından isteklilere sunulan birim fiyat teklif cetvelinde KS-YF142 nolu iş kaleminin miktarının 1 olduğunun açıkça belirtildiği, Mahkeme’nin 18.05.2011 tarihli ara kararına verilen cevapta iş kaleminin miktarının 3 adet olması gerektiğine ilişkin herhangi bir bilgiye yer verilmemesi karşısında, inelsan İnşaat Elektrik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (+) Abdurrahim Temiz Ortak Girişimi’nin KS-YF142 nolu iş kalemine ilişkin olarak sunduğu teklifte bu iş kaleminin miktarının sehven 3 olarak belirtildiği, ancak birim fiyatın 1 adetle çarpılarak toplamın bulunduğu dikkate alındığında, ihaleyi yapan idarece anılan Ortak Girişim’in bu iş kalemine ilişkin vermiş olduğu teklife ilişkin adet sayısının 1 olarak düzeltilmesi durumunda isteklinin analiz fiyatı ile teklif fiyatı arasında uyumsuzluk olmayacağı göz önüne alındığında İnelsan İnşaat Elektrik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (+) Abdurrahim Temiz Ortak Girişimi’nin bu gerekçeyle değerlendirme dışı bırakılmasında hukuka uyarlık bulunmadığından Mahkeme tarafından anılan Ortak Girişim’in teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin diğer gerekçelerin irdelenerek bir karar verilmesi gerekirken, anılan Ortak Girişim’in sunduğu teklifteki aritmetik hatanın düzeltilmesi durumunda analiz fiyatı ile teklif fiyatı uyumsuz olduğundan teklifin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata uygun olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar veren temyize konu Mahkeme kararında hukukî isabet görülmemiştir.”gerekçesiyle “temyiz isteminin kabulüne Ankara 8. İdare Mahkemesinin 03.06.2011 tarih ve E:2010/2599, K:2011/913 sayılı kararının bozulmasına, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen Mahkeme’ye gönderilmesine…” karar verilmiştir.

T.C. Anayasasının 138 inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 28 inci maddesinin birinci fıkrasında; Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan Danıştay Kararının icaplarına göre Kamu İhale Kurulu’nca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

Danıştay 13. Dairesinin 11.01.2012 tarihli ve E:2011/3779, K:2012/10 sayılı kararının uygulanması için;

1) Kamu İhale Kurulu’nun 24.02.2011 tarihli ve 2011/MK-35 sayılı kararının iptaline,

2) 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.