İhale dokümanında mahalle ve sokak bilgisi eksikliği teklif oluşturma sürecini nasıl etkiler (KİK)

Akdeniz Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü tarafından yapılan 2023/199682 ihale kayıt numaralı “Akdeniz Belediyesi Sınırları İçerisinde İdare Malı Asfalt Plenti İle Bsk Üretimi Yapılarak Muhtelif Mahallelerdeki Sokaklarda Bsk Kaplama ve Yama Yapılması İşi” ihalesine ilişkin olarak Emir Yıldız İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 10.05.2023 tarihli ve 2023/UY.II-737 sayılı karar ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Davacı Emir Yıldız İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada, Ankara 14. İdare Mahkemesinin E:2023/983, K:2023/1676 sayılı kararında “…1-Davacının “ihale dokümanı ve ekleri incelendiğinde isin yapılacağı yerlerin Akdeniz Belediye sınırları içerisinde olduğu ancak hangi yolların yapılacağının belirtilmediği, Mersin Akdeniz Belediyesinde 64 (altmış dört) mahalle ve 812 km yol ağı bulunduğu, belediye plentinin bulunduğu yer ile işin yapılacağı yerin 2 km ile 83 km arasında değiştiği, ihale konusu iş tek bir mahallede gerçekleştirileceği gibi 64 mahallenin tamamında da gerçekleşebileceği varsayımıyla yolun coğrafi eğimi ve trafik yoğunluğu, nakliye mesafesindeki uzaklık gibi etkenlerin maliyet bedellerini ciddi anlamda etkilediği, belirtilen gerekçelerle idare tarafından ihale konusu gerçekleştirileceği yerlerle ilgili mahal listelerinin verilmesi gerektiği” yönündeki iddiasının incelenmesi,

…

Başvuruya konu ihalenin Akdeniz Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğüne ait “Akdeniz Belediyesi Sınırları İçerisinde İdare Malı Asfalt Plenti İle Bsk Üretimi Yapılarak Muhtelif Mahallelerdeki Sokaklarda Bsk Kaplama ve Yama Yapılması İsi” olduğu, ihalenin birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilmek istenildiği, ihale dokümanı kapsamında yer alan birim fiyat teklif cetveli incelendiğinde, birim fiyat teklif cetvelinde ihale konusu iş kapsamında gerçekleştirilmesi öngörülen 8 adet iş kalemine ve söz konusu iş kalemlerine ilişkin ölçü ile miktar bilgilerine yer verildiği, ihale dokümanı kapsamında isin yapılacağı mahalle ve sokaklara ilişkin mahal listesinin bulunmadığı görülmektedir.

Bu durumda; ihale dokümanında ihale konusu is kapsamında gerçekleştirilmesi öngörülen 8 adet iş kalemine ve söz konusu iş kalemlerine ilişkin ölçü ile miktar bilgilerine yer verilmişse de; ihale dokümanı kapsamında işin yapılacağı mahalle ve sokaklara ilişkin mahal listesine yer verilmemesinin sağlıklı teklif verilmesine engel teşkil edeceği bu durumun da “ihtiyaçların uygun şartlarla karşılanması”, “kaynakların verimli kullanılması” ve “saydamlık” ilkelerine aykırılık teşkil edeceği anlaşıldığından dava konusu işlemin bu kısmı yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

2-Davacının “Birim fiyat teklif cetvelinde yer alan ÖBF-10 poz numaralı “2. kademe basınç düşürme istasyonu ve doğalgaz dahili (iç) tesisatının kurulumu” iş kaleminin birim fiyat tarifinde mahal listesi şeklinde liste verildiği, ancak söz konusu iş kalemi anahtar teslimi götürü bedel niteliği taşıdığından bu iş kalemine ait projenin de verilmesi gerektiği, ihale dokümanı ve ekleri incelendiğinde iş kalemine ait projesinin bulunmaması nedeniyle sağlıklı bir maliyet hesabı yapılamayacağı, projesi bulunmayan bir is için ihaleye çıkılamayacağı, diğer taraftan anılan iş kalemine ilişkin olarak pursantaj cetvelinin yüzdeliklerine yer verilmediği, pursantaj cetvelinin yüzdelik dilimlerine yer verilmemiş olmasının işin yapımında da uyuşmazlıklara yol açacağı, örneğin mahal listesinde yer altı doğalgaz hatları yapım işinin 25 metre olarak belirtildiği, ancak bu miktarın artması veya azalması sonucunda nasıl bir ödeme yapılacağının belirtilmediği, ÖBF-10 poz numaralı “2.kademe basınç düşürme istasyonu ve doğalgaz dahili(iç) tesisatının kurulumu” iş kaleminin ihalenin yapılmasındaki özetten bağımsız olduğu, bu is kaleminin endüstriyel tesis inşaatı bölümünde yer aldığı, ayrıca bu iş kaleminin nitelik, nicelik ve işin bütününün karakteristiğini yansıtmadığı görüldüğünden idare tarafından ayrı bir proje olarak ihale edilmesi gerektiği,” yönündeki iddiasının incelenmesi;

…

İşlem dosyası yer alan teklif türünün belirlenmesine ilişkin formda ihale konusu işe ön proje üzerinden çıkıldığı, gerekçe olarak da “İşin 4734 sayılı KİK Tanımlar Madde 4’e göre yapım işi olması ayrıca Gaziantep Şahinbey Belediyesinde çalışır vaziyette iken demontaj yapılıp Kürkçü Asfalt Şantiyemize montajı yapılan 160Ton/saat kapasiteli E-MAK marka Batch tipi asfalt plentinin, gaz arzı sağlanarak devreye alınıp, işin esasını teşkil eden 4734 sayılı KİK madde 62 uyarınca bina işi olmadığından,…” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

Davacı tarafından iddia edilen hususun özet olarak “ÖBF-10” pozu numaralı “2.kademe basınç düşürme istasyonu ve doğalgaz dahili (iç) tesisatının kurulumu” iş kaleminin anahtar teslimi götürü bedel niteliği taşıması sebebiyle ihale dokümanı kapsamında anılan kaleme ilişkin projelere, pursantaj cetveli yüzdeliklerine yer verilmesi gerektiği, mevcut düzenlemeler çerçevesinde sağlıklı bir maliyet hesaplaması yapılamayacağı, diğer yandan anılan iş kaleminin ihale konusu işten bağımsız olduğu ve bu iş kalemi için ayrı bir ihaleye çıkılması gerektiği yönündedir.

Başvuruya konu ihalenin Akdeniz Belediye Başkanlığı Fen İsleri Müdürlüğüne ait “Akdeniz Belediyesi Sınırları İçerisinde İdare Malı Asfalt Plenti ile Bsk Üretimi Yapılarak Muhtelif Mahallelerdeki Sokaklarda Bsk Kaplama ve Yama Yapılması İşi” olduğu, ihalenin birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilmek istenildiği, Teknik Şartname kapsamında itirazen şikayete konu iş kalemine ilişkin düzenlemelere yer verildiği, idarece ihale dokümanı kapsamında “ÖBF-10” poz numaralı “2. Kademe Basınç Düşürme İstasyonu ve Doğalgaz Dahili (İç) Tesisatının Kurulumu” iş kalemine ilişkin projeye yer verilmemesinin isteklilerin teklif fiyatları oluşturmalarını engelleyecek nitelikte olmadığı, isteklilerin mevcut doküman çerçevesinde teklif fiyatlarını oluşturabilecekleri, idarece belirtilen gerekçelerle birim fiyat teklif alınmak suretiyle ihaleye çıkıldığı, dolayısıyla pursantaj listelerine de yer verilmesinin gerekmediği, öte yandan ihale konusu is kapsamında idareye plent tesisinin devreye alınarak çalıştırılması ile Akdeniz belediyesi sınırları içerisinde Bsk üretimi yapılarak muhtelif mahallelerdeki sokaklarda Bsk kaplama işi yapılacağı, dolayısıyla itirazen şikayete konu iş kaleminin ihale konusu iş ile bağlantılı olduğu, bu çerçevede değerlendirildiğinde ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde anılan iş kalemi için ayrı bir ihaleye çıkılıp çıkılamaması idarenin yetkisinde olduğundan, dava konusu işlemin bu kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

3-Davacının “ÖBF-06” poz numaralı “Asfalt Yama ve kaplama yapılması (7 cm aşınma Tabakası)(Plent ve Bitüm İdareden)” iş kalemine ait Teknik Şartname içerisindeki birim fiyat tariflerinde “asfalt yama yapılacak yerin asfalt kesme makinası ile kesilmesi, kazısı, moloz ve tozdan arındırılması, daha sonra dolgusunun makine ile veya el ile serilmesi sıkıştırılması” ifadelerine yer verildiği, ancak asfalt yama yapılacak yerin kaç cm derinlikte kesileceği ve yeniden hangi malzeme ile doldurulacağının belirtilmediği, bu durumun sağlıklı bir maliyet oluşturulmasına engel teşkil ettiği, söz konusu kaleme ilişkin olarak bir zeyilname yayımlanması gerektiği” yönündeki iddiasının incelenmesi;

Teknik Sartname’nin “Yama ve Kaplama Yerinin Tespiti” başlıklı 10.6’ncı maddesinde “Sıcak karışım kaplama ve yama yapılacak yerler idare tarafından görevlendirilen kontrol elemanlarınca tespit edilecektir. Yüklenici de idare tarafından tespit edilen yerlerde kaplama ve yama islerini KTS’ye uygun olarak yapacaktır. İdarenin bilgisi dışında yapılan imalatların bedeli ödenmeyecektir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

İtirazen şikayete konu “ÖBF-06” poz numaralı “Asfalt Yama ve Kaplama Yapılması (7 Cm Aşınma Tabakası) (Plent ve Bitüm İdareden)” iş kaleminin birim fiyat tarifinin “Birim Fiyata Dahil Olan Masraflar

Asfalt yama yapılacak yerin asfalt kesme makinası ile kesilmesi, kazısı, moloz ve tozdan arındırılması, daha sonra dolgusunun makine ile veya el ile serilmesi sıkıştırılması, Katyonik asfalt emülsiyonu (crs-1 tipi) püskürtülmesi, asfalt aşınma tabakasının 7 cm kalınlıkta sıkışmış olacak şekilde serilmesi, silindirle sıkıştırılması, iş bitince çalışma yapılan alanın temizliğinin yapılması, üretim ve çalıştırma için gerekli tüm malzemelerin bedeli, isçilikler ve nakliyeler dahildir.

Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar : Yoktur.

Ölçü: Yama yapılan yerin m2 cinsinden alanıdır.

Ödeme: Birim Fiyat Teklif Cetvelinde, Poz ÖBF-06’daki “Asfalt Yama ve kaplama yapılması(7 cm aşınma tabakası)(Plent ve Bitüm İdareden)” m² teklif birim fiyatı üzerinden yapılır.” seklinde yapıldığı görülmektedir.

Bu durumda, Teknik Şartname düzenlemeleri incelendiğinde itirazen şikayete konu “ÖBF-06” poz numaralı “Asfalt Yama ve Kaplama Yapılması ( 7 Cm Aşınma Tabakası) (Plent ve Bitüm İdareden)” iş kalemine ilişkin birim fiyat tarifine yer verildiği, itirazen şikayete konu iş kalemi kapsamında yapılacak olan kesme işleminin yama yapılacak yerinin niteliğine göre değişebileceği, daha sonra yapılacak dolgunun KTS’ne uygun olarak yapılması gerektiğine ilişkin düzenlemelere Teknik Sartname’de yer verilmişse de; davacı tarafından ileri sürülen asfalt yama yapılacak yerin kaç cm derinlikte kesileceği ve yeniden hangi malzeme ile doldurulacağının belirtilmediği yönündeki iddiasının sağlıklı bir maliyet/teklif oluşturulmasına engel teşkil edeceği, öte yandan ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve bu alanda tecrübe sahibi olmaları beklenen isteklilerin “ÖBF-06″ poz numaralı iş kaleminin birim fiyat tarifini dikkate alarak teklif fiyatlarını oluşturmasının kendilerinden beklenmesinin ise yukarıda yer verilen saydamlık ilkesiyle bağdaşmayacağı dikkate alındığında dava konusu işlemin bu kısmı yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.” gerekesiyle dava konusu işlemin, 2. iddiasına ilişkin kısmı yönünden davanın reddine, 1. ve 3. iddialara ilişkin kısmı yönünden ise dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

1- Kamu İhale Kurulunun 10.05.2023 tarihli ve 2023/UY.II-737 sayılı kararının 1. ve 3’üncü iddialar ile ilgili kısmının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.