İhale dokümanındaki aykırılıklar nedeniyle şikayet hakkı ihale tarihinden önce doğar mı (KİK)

Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı tarafından 02.07.2010 tarihinde pazarlık usulü ile yapılan “Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Nokta Özel Güvenlik Sav. Sis. Eğ. Dan. Hiz. Ltd.Şti.‘nin 09.07.2010 tarih ve 16033 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.07.2010 tarihli dilekçe ile başvurusu üzerine Kamu İhale Kurulu’nun 26.07.2010 tarih ve 2010/UH.II-2177 sayılı Kararı ile, “Başvurunun reddine” karar verilmiştir.

Davacı Nokta Özel Güvenlik Sav. Sis. Eğ. Dan. Hiz. Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul Kararının yürütmesinin durdurulması ve iptali istemiyle açılan davada, Ankara 14. İdare Mahkemesinin 29.12.2010 tarih ve E:2010/2265 sayılı kararında,

“Dava, Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü İdarî ve Malî İşler Dairesi Başkanlığı tarafından 02/07/2010 tarihinde pazarlık usûlü ile yapılan “Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak ihaleye davet edilmeyen davacı şirketin yaptığı itirazen şikâyet başvurusunun süre yönünden reddedilmesine yönelik Kamu İhale Kurulu’nun 26/07/2010 gün ve 2010/UH.II-2177 sayılı kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılmıştır.

4734 sayılı Kanunun 5. maddesinde; “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılamasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.”, 55. maddesinde; “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır. Şikayet üzerine yapılan incelemede tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin bulunması ve idarece ihale dokümanında düzeltme yapılmasına karar verilmesi halinde, gerekli düzeltme yapılarak 29 uncu maddede belirtilen usule göre son başvuru veya ihale tarihi bir defaya mahsus olmak üzere ertelenir. Ancak belirlenen maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin ilanda da bulunması halinde 26 ncı maddeye göre işlem tesis edilir.

(……)” hükmüne yer verilmiştir.

03.01.2009 tarih ve 27099 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğinin 6. maddesinde, “…İlan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.” kuralı yer almıştır.

Dava dosyasının incelenmesinden; Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü idari ve Mali işler Dairesi Başkanlığı tarafından pazarlık usulü ile yapılan “Hizmet Alımı” ihalesinde, yaklaşık maliyetin KİK işçilik modülü esas alınarak toplam 98.482,27- TL olarak belirlendiği, söz konusu ihalede 4 firmanın davet edildiği, 5 firmanın doküman satın aldığı, 02.07.2010 günüde yapılan ihaleye bir isteklinin katıldığı, bir isteklinin teşekkür mektubu verdiği ve ihalenin Ugem Özel Güvenlik ve Eğitim Merkezi Ltd. Şti. üzerinde kaldığı, davacı şirketin 01.07.2010 gününde doküman satın aldığı ve aynı günde idareye şikayet başvurusunda bulunduğu, bu şikayet başvurusunun, idarenin 05.07.2010 günlü yazısı ile reddi üzerine, 08.07.2010 günlü dilekçe ile yaptığı itirazen şikayet başvurusunun dava konusu Kamu ihale Kurulu kararı ile süre yönünden reddedildiği, bu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Anılan mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden görüldüğü üzere; ihale dokümanında Kanunda belirtilen süreleri kapsayacak ve hak arama hürriyetini kısıtlamayacak şekilde makul bir süre verilmesi, başka bir anlatımla Kanunun temel ilkeleri göz önüne alınarak, ihale onay kararı ile ihale tarihi arasındaki sürenin istekli olabileceklerin şikâyet ehliyet hakkının kullanılmasına engel olacak şekilde belirlenmemesi gerekmektedir.

Dava konusu olayda; başvuru konusu ihalenin ihale onay belgesi tarihinin 28.06.2010 günü olduğu, ihaleyi yapan idarece, 01.07.2010 gününde davacı şirkete ihale dokümanın satıldığı, ihale tarihinin 02.07.2010 günü olması nedeniyle başvuru sahibi tarafından ihale dokümanın satın alındığı günde (01.07.2010 tarihinde) idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu görülmüştür.

Bu duruma göre; ihale dokümanında gördüğü aykırılıklar nedeniyle ihale tarihinden üç işgünü öncesine kadar şikâyet etme hakkı hiç doğmadığı anlaşılan davacı şirketin itirazen şikayet başvurusunun süresi içerisinde idareye başvuruda bulunmadığı gerekçesiyle süre yönünden reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.” şeklinde gerekçe belirtilerek yürütmenin durdurulmasına karar verilmiştir.

Anayasanın 138 inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 27 nci maddesinin ikinci fıkrasında; Danıştay veya idari mahkemelerin, idari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda gerekçe göstererek yürütmenin durdurulmasına karar verebileceği, aynı Kanunun 28 inci maddesinin birinci fıkrasında ise; Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulu’nca işlem tesis edilmesi gerektiğinden,

Açıklanan nedenlerle;

1) Kamu İhale Kurulu’nun 26.07.2010 tarih ve 2010/UH.II-2177 sayılı Kararının iptaline,

2) Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, yeniden esasın incelenmesine geçilmesine,

Oybirliği ile karar verildi.