İhale dokümanını satın alıp kabul eden isteklinin itirazen şikâyet ehliyeti var mıdır (KİK)

Karar no	2012/UH.II-4943
Karar tarihi	24.12.2012
Toplantı No	2012/077
Gündem No	22
Gündem Konusu	2012/123200 İhale Kayıt Numaralı “11 Kişi İle Silahsız Özel Güvenlik Hizmeti Alım İşi” İhalesi

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

1. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idarenin birim fiyat teklif cetvelinde yer alan “resmi tatil” satırına ilişkin olarak “birim” sütununun “gün” yerine “işçi”, “miktar” sütununun ise “işçi sayısı” ile “toplam tatil günü” yazılarak birim fiyat teklif cetveline ilişkin standart form –KİK015.3/H’ye aykırı ve eksik düzenleme yapıldığı,

2) İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının hayatın olağan akışına ve kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu, anılan isteklinin teklif bedeli ile 12 aylık yasal işçilik ücretinin, ayni giyim bedelinin, mali sorumluluk sigorta bedelinin vb. giderlerle firma kârının hayatın olağan akışı içerisinde karşılanmasının mümkün olmadığı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin öngördüğü %3 dahil 2,72 TL bedel ile 11 kişi için 132 parça kıyafet bedelini karşılamasının mümkün olmaması ve teklifinde şirket kârı olarak herhangi bir bedel öngörmemesi nedeniyle teklifinin aşırı düşük olarak değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

3) Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen isteklinin birim fiyat teklif cetvelini idarenin düzenlediği şekilde vermesi halinde bedel toplamının matematiksel olarak mümkün olmadığı, bayram ve resmi tatil olarak teklif ettiği 7.825,07 TL bedelin matematiksel olarak birim fiyat mektubuna göre mümkün olmaması ve yanlış teklif verilmesi nedeniyle; idarenin belirlediği şeklin dışına çıkılması halinde ise örnek evraka uygun olmaması nedeniyle kamu ihale mevzuatına aykırılık teşkil edeceği için anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve ihalenin firmaları üzerinde bırakılması veya idarenin ihale evraklarında bulunan birim fiyat teklif cetvelindeki yanlış düzenleme ve birinci ve ikinci ihale komisyonu kararlarında yaptığı KİK uygulamalarına aykırı yanlış uygulamaları nedeniyle ihalenin iptal edilmesi gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru konusu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale dokümanının kapsamı” başlıklı 5’inci maddesinde Standart form–KİK015.3/H:Birim fiyat teklif cetvelinin ihale dokümanına dâhil olduğu düzenlenmiştir.

4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinde, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri hüküm altına alınmıştır.

Öte yandan, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Şikâyet Ehliyeti” başlıklı 5’inci maddesinin ilk fıkrasının (c) bendinde ihaleye teklif veren isteklilerin, yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemlere başvuruda bulunabileceği sınırlı sayma yoluyla belirtilerek, ihaleye teklif veren kişilerin dokümana yönelik başvuruda bulunmalarına olanak tanınmamıştır.

İncelenen başvuruda şikâyetçi, idarece hazırlanan birim fiyat teklif cetvelinin standart form –KİK015.3/H’ye aykırı ve eksik düzenlendiğini iddia etmektedir. Ancak, yukarıda atıf yapılan düzenlemeden hareketle ilgilinin bu iddiasının ihale dokümanına yönelik olduğu, ihaleye teklif veren başvuru sahibi tarafından 01.10.2012 tarihinde ihale dokümanının satın alındığı ve teklif mektubunda ihale dokümanını okuyup kabul ettiğinin belirtildiği ve buna yönelik olarak tekliflerin değerlendirilmesi öncesinde herhangi bir başvuruda bulunmadığı görüldüğünden, başvuru sahibinin bu aşamada ihale dokümanına yönelik itirazen şikâyet ehliyetinin bulunmadığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla ihale dokümanına yönelik başvurunun 4734 sayılı Kanunun 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince ehliyet yönünden reddi gerekmektedir. Kaldı ki, ihalenin 02.10.2012 tarihinde gerçekleştirildiği hususu göz önüne alındığında, anılan isteklinin ihale dokümanına yönelik iddiasını ilk olarak 22.10.2012 tarihinde idare kayıtlarına alınan 15.10.2012 tarihli şikâyet başvurusu dilekçesinde dile getirdiği, ilk ihale komisyonu kararının kaldırılarak 18.10.2012 tarihli ikinci bir ihale komisyonu kararı alınması üzerine 30.10.2012 tarihinde idare kayıtlarına alınan 24.10.2012 tarihli şikâyet başvurusu dilekçesinde aynı iddiayı yinelediği görüldüğünden, dokümana yönelik iddianın 4734 sayılı Kanun’un 55’inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince, ihale tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabileceği için söz konusu başvuru süre yönünden de uygun değildir.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru konusu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde ihale konusu hizmetin adı “11 kişi ile silahsız özel güvenlik hizmeti alım işi” olarak belirlenmiştir.

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Bu işte resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günü çalışılacaktır.

Toplam 14,5 gün ve 11 adet güvenlik personeli çalıştırılacak olup ödenecek ücret aşağıdaki gibi hesaplanacaktır.

Resmi ve dini bayram günler yaptırılacak günlük çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47. maddesi uyarınca, ücret ödenecektir.

Çalıştırılacak güvenlik personeline asgari ücretin %25 fazlası ödenecektir.

Bu işte fazla mesai ücreti verilmeyecektir.

Özel güvenlik birimlerinde istihdam edilen özel güvenlik personeli için özel güvenlik mali sorumluluk sigortası yüklenici tarafından yaptırılacak olup, sigorta poliçe bedeli teklif fiyata dahil edilecektir.

Hizmet ifası sırasında güvenlik personelince idari ve teknik şartnamede belirttiğimiz kıyafet ve teçhizat bedeli ayni olarak verilecektir.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

Yemek bedelinin günlük brüt tutarı 6,70 TL olarak hesaplanıp aylık gün sayısı 22 gün esas alınarak personele ödenecek ve ücret bordrosunda gösterilecektir.

Yol bedelinin günlük brüt tutarı 7,52 olarak hesaplanıp, aylık gün sayısı 26 gün olarak esas alınarak personele ödenecek ve ücret bordrosunda gösterilecektir.

Personelin giyecek ihtiyacı istekli tarafından karşılanacaktır. Giyeceklerin özelliği ve adedi aşağıdaki gibi olacaktır.

Cinsi Adet

Kep (Şirket armalı gabardin kumaş) 11

Kışlık Gömlek (Şirket armalı terikon kumaş) 22

Yazlık Gömlek (Şirket armalı) 22

Kışlık Pantolon (Serj kumaş) 11

Yazlık Pantolon (Fresko kumaş) 11

Kravat (Orta kalite) 11

Kazak 11

Mont (Şirket armalı Bondir kumaş) 11

Çorap 11

Ayakkabı 11

25.3.3. Malzeme giderleri:

Cinsi Adet

El feneri 11

Cop 11

Kemer 11

El Güvenlik Dedektörü 5

Kapı Dedektörü 2

…

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Bu işte toplam çalıştırılacak personel sayısı 11 olup yaklaşık maliyet hesabında dikkate alınan kısa vadeli sigorta kolları prim oranı %1 olarak tespit edilmiştir.”düzenlemesi yer almaktadır.

Kurum’a gönderilen ihale işlem dosyası içerisinde yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, idare tarafından 03.10.2012 tarihli ve 2233, 2236, 2237 ve 2238 sayılı yazılar ile başvuru sahibi istekli de dâhil olmak üzere dört isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, bahse konu yazılarda maliyet bileşenlerinden giyim ve özel güvenlik mali sorumluluk sigortası ile ilgili açıklamaların 05.10.2012 tarihi mesai bitimine kadar idareye sunulmasının istenildiği görülmektedir.

10.10.2012 tarihli ihale komisyonu kararında, Aktif Güvenlik Koruma Hiz. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, giyim gideri için öngörmüş olduğu 2,72 TL tutarının hayatın olağan akışı içerisinde giyim maliyetini karşılayamayacağı, Sentez Güvenlik Koruma Eğitim Hiz. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin belgelerde eksiklik bulunduğu ve birim fiyat teklif cetvelinde yer alan resmi tatil birim fiyatının KİK İşçilik hesaplama modülünde yer alan birim fiyata uygun olmadığı belirtilerek, aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülen isteklilerden Şifre Özel Güvenlik ve Koruma Hiz. Tic. Ltd. Şti.nin ihale üzerinde bırakılan istekli, başvuru sahibi Temag Güvenlik Koruma ve Eğitim Hiz. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği,

Söz konusu ihale komisyonu kararına karşı Aktif Güvenlik Koruma Hiz. Tic. Ltd. Şti.nin, kamu ihale mevzuatına göre giyim maliyeti için öngörülen bedelle hayatın olağan akışı içerisinde bu maliyet kaleminin karşılanamayacağı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılamayacağı ancak ilgili belgelerin bağlı olunan Vergi Dairesine gönderilmesi gerektiği yönünde 12.10.2012 tarihli şikâyet başvurusu üzerine ihale komisyonunun 18.10.2012 tarihinde ikinci bir karar alarak, ihaleyi adı geçen istekli üzerinde bıraktığı ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak Şifre Özel Güvenlik ve Koruma Hiz. Tic. Ltd. Şti.nin belirlendiği 31.10 2012 tarihli ve 2501 sayılı yazı ile Antalya Kurumlar Vergi Dairesi’ne Aktif Güvenlik Koruma Hiz. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu belgeler ile ilgili bildirimde bulunulduğu görülmektedir.

Başvuru sahibi istekli tarafından 18.10.2012 tarihli ikinci ihale komisyonu kararına karşı 24.10.2012 tarihli dilekçe ile şikâyet başvurusunda bulunulduğu görülmüştür. İdarenin 10.10.2012 tarihli ilk ihale komisyonu kararını 12.10.2012 tarihinde tebellüğ eden başvuru sahibinin birim fiyat teklif cetvelinin yanlış ve eksik düzenlendiği ile ihale üzerinde bırakılan Şifre Özel Güvenlik ve Koruma Hiz. Ltd. Şti.nin sunduğu birim fiyat teklif cetvelinin uygun olmadığı iddiası ile 22.10.2012 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, idarenin Aktif Güvenlik Koruma Hiz. Tic. Ltd. Şti.nin şikâyet başvurusu üzerine 18.10.2012 tarihli ikinci bir ihale komisyonu kararı alarak ihalenin adı geçen istekli üzerinde bırakıldığı ve bu kararın başvuru sahibi istekliye 19.10.2012 tarihinde bildirildiği ve 30.10.2012 idare kayıtlarına alınan şikâyet dilekçesi ile birim fiyat teklif cetvelinin yanlış ve eksik düzenlendiği, ihale üzerinde bırakılan Aktif Güvenlik Koruma Hiz. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Şifre Özel Güvenlik ve Koruma Hiz. Ltd. Şti.nin sunduğu birim fiyat teklif cetvelinin uygun olmadığı iddialarına yer verildiği görülmektedir.

Bu anlamda Aktif Güvenlik Koruma Hiz. Tic. Ltd. Şti.nin şikâyet başvurusu sonrası ikinci bir ihale komisyonu kararı alınarak, anılan isteklinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli olarak belirlenmesi ile başvuru sahibi isteklinin hak kaybına veya zarara uğradığını ya da zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia edebileceği görülmekle birlikte birim fiyat teklif cetvelinin hatalı hazırlandığı ve Şifre Özel Güvenlik ve Koruma Hiz. Ltd. Şti.nin sunduğu birim fiyat teklif cetvelinin uygun olmadığı iddialarının ilk ihale komisyonu kararı üzerine yapılan şikâyet başvurusunda yer aldığı, ikinci bir ihale komisyonu kararı alınarak yeni bir işlem tesis edildiği için bu iddiaları ikinci şikâyet dilekçesinde de yinelediği anlaşılmıştır.

Bu itibarla İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “İtirazen şikayet başvuruları” başlıklı 14’üncü maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan“Şikayet başvurusu üzerine idarece alınan kararla bir hak kaybına veya zarara uğradığını ya da zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia edenler bu hususa ilişkin başvuruyu itirazen şikayet başvurusu olarak doğrudan Kuruma yaparlar.” hükmünün mevcut durumda uygulanamayacağı ve söz konusu istekli tarafından öncelikle idareye şikayet sonrasında Kurum’a itirazen şikayet başvurusunda bulunulmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

Konuyla ilgili olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde“…78.5. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinin birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilmesi ve ihale üzerinde bırakılan istekli ile birim fiyat sözleşme imzalanması zorunludur. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde yapılan değişiklikle Uygulama Yönetmeliğinin 1 No’lu eki olan standart formlardan KİK015.3/H Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımlarına İlişkin Birim Fiyat Teklif Cetveli Standart Formu yürürlükten kaldırılmış ve KİK015.3/H Birim Fiyat Teklif Cetveli Standart Formu personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları da dahil olmak üzere tüm hizmet alımlarında kullanılmak üzere yeniden düzenlenmiştir.

78.5.1. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 10 uncu maddesinin beşinci fıkrasında “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında, ihale konusu işin niteliği dikkate alınarak işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemleri bulunması halinde, bu kalemlerin kapsamındaki işler dahil, ihale konusu işin yerine getirilmesi için çalıştırılacak asgari personel sayısının ihale dokümanında belirtilmesi kaydıyla, işçi sayısı yerine, yaptırılacak işi oluşturan iş kalemi veya kalemleri üzerinden teklif alınabilir.” hükmüne yer verilmiştir. Bu çerçevede, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında, idarece birim fiyat teklif cetveli hazırlanırken işçi sayısı üzerinden teklif alınması uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri bulunup bulunmadığı belirlenecektir. Buna göre, işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kaleminin/kalemlerinin bulunması halinde, idare bu iş kalemi/kalemleri için teklife esas alınacak birimi, “işçi sayısı” yerine, o iş kalemini/kalemlerini oluşturan unsurları dikkate almak suretiyle kendisi belirleyerek birim fiyat teklif cetvelinde ait olduğu iş kaleminin/kalemlerinin “birim” sütununa yazacaktır.

78.5.2. (İşçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kaleminin/kalemlerinin bulunduğu personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarının ihale dokümanında, ihale konusu işin tamamı için çalıştırılması öngörülen asgari toplam personel sayısı belirlenecek, ayrıca bu sayının içinde yer alan ve işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen her bir iş kalemi kapsamında çalıştırılacak olan asgari personel sayısı da belirtilecektir. Bu ihalelerde, asgari işçilik maliyetinin ihale konusu işte çalıştırılacak toplam personel sayısı üzerinden hesaplanması zorunludur.

78.6. Tekliflerin hazırlanmasında ve asgari işçilik maliyetinin hesaplanmasında, ihale tarihinde yürürlükte bulunan asgari ücret dikkate alınacaktır.

78.7. Yaklaşık maliyet içerisinde yer alan işçilik maliyeti; çalıştırılacak personel sayısı ile brüt asgari ücret tutarı ve bu tutar üzerinden hesaplanan işveren payı dikkate alınarak hesaplanacaktır. İstekliler tarafından yaşlılık aylığı veya emekli aylığı bağlanmış olan personel çalıştırılacağı belirtilmiş olsa dahi işveren paylarının hesabında bu hususlar dikkate alınmayacaktır. İdarelerce yaptırılacak işin niteliği dikkate alınarak brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak ücret belirlenebilecek, ancak brüt asgari ücretin işverene maliyetinin (%) fazlası olarak belirleme yapılmayacaktır.

78.8. Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde (ulusal bayram, resmi ve dini bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü ve yılbaşı günü) yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi, fazla çalışmalar için ise aynı Kanunun 41 inci maddesi uyarınca hesaplanacak ücret, brüt asgari ücret üzerinden; idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası öngörülmüş ise bu tutar üzerinden hesaplanacaktır. Bu durumda, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi uyarınca belirlenecek ücretin hesaplanabilmesi açısından çalışılacak gün ve personel sayısı ile fazla çalışma yapılacak hallerde toplam fazla çalışma saati ihale dokümanında belirtilecektir.

78.9. İhale konusu işte çalışacak personele ilişkin yemek ve yol maliyetlerinin istekli tarafından karşılanmasının öngörüldüğü hallerde, bu maliyetlerin brüt tutarları dikkate alınacaktır.

78.10. Nakdi olarak ödenecek brüt yemek ve yol bedeli üzerinden işveren sigorta primi ayrıca hesaplanacak ve yemek bedeli hesaplanırken yemek prim istisna tutarı da dikkate alınacaktır.

78.11. İhale konusu hizmetin iş kazası ve meslek hastalığı bakımdan gösterdiği tehlike sınıf ve derecelerine ilişkin kısa vadeli sigorta kolları prim oranı, Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünden alınacak yazı ile tespit edilerek yaklaşık maliyet hesabı buna göre yapılacak ve bu prim oranına idari şartnamenin ilgili maddesinde yer verilecektir. Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne yazılacak yazılarda; prim oranının doğru belirlenmesi için ihale konusu işin niteliği ihale dokümanında yapılan düzenlemeler esas alınarak ayrıntılı bir şekilde belirtilecektir. İdareler, sözleşmenin uygulanması aşamasında aylık prim ve hizmet belgelerindeki prim oranının prim tarifesine uygun olup olmadığını kontrol ederek, hakediş ödemelerini yapacaklardır.

78.12. İhale konusu işin niteliği dikkate alınarak işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemleri hariç, birim fiyat teklif cetvelindeki işçilik kalemleri için (işçi x ay) üzerinden teklif alınması zorunludur. Ancak, işin başlama tarihi ile bitiş tarihi arasında, hafta tatili ve genel tatil günleri dahil 30 günden daha kısa süreli çalışma yapılması öngörülen aylar ile takvim yılına göre 29 veya 28 günden daha kısa süreli çalışma yapılması öngörülen Şubat ayı için (işçi x gün) üzerinden teklif alınacaktır.

78.13. Yemek ve yol bedelinin nakdi olarak ödeneceği öngörülen ihalelerinin idari şartnamelerinde, yemek ve yol bedelinin günlük brüt tutarları ve ayda kaç gün ödeneceği yazılacak, bu brüt tutarların nakdi olarak ödeneceği ve ücret bordrosunda gösterileceği açıkça belirtilecektir. Her ay 30 gün olarak kabul edilecek ve bazı ayların 30 günden daha fazla ya da eksik günleri dikkate alınmayacaktır. İdari şartnamede 26 veya 22 olarak belirlenen aylık gün sayısı üzerinden hesaplama yapılacak ve 31 veya 28 gün olan aylardaki fiili gün sayısı dikkate alınmayacaktır. Yemek ve yol için aylık gün sayısı belirlenmemiş ise 26 gün olarak hesaplama yapılacaktır.

…

78.19. Personele ilişkin giyecek giderleri, işin yapılması sırasında personelce kullanılması istenen kıyafetle ilgili olduğundan giyecek giderinin işçilere aylık veya nakdi olarak ödeneceğine dair bir düzenleme yapılmayacak, giyecek giderleri için parasal tutar öngörülmeyecek ve giyeceğin özellikleri ile sayısı ihale dokümanında belirtilecektir. Ancak süresi 3 ay ve daha az olan personel çalıştırmasına dayalı hizmet alım ihalelerinde, teklif fiyata dahil olacak masraflar arasında giyecek giderine yer verilmeyecek ve istekliler giyecek giderini tekliflerine dahil etmeyecektir.

78.21. Yukarıda sayılan hususlardan teklif fiyatına dahil olacaklar idari şartnamede düzenlenecek, teknik şartnamede ise bunların uygulanması ilgili hükümlere yer verilecektir. Teknik şartnamede, teklife dahil olacak masraflara yer verilmeyecek, idari şartnamede yer alan hükümlerle çelişecek bir düzenleme yapılmayacaktır.

78.22. Birim fiyat teklif cetvellerinde işçilik maliyeti, fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde (ulusal bayram, resmi ve dini bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü ve yılbaşı günü) yapılacak çalışmalar ve malzeme gideri ile brüt asgari ücretin üzerinde ücret öngörülen personel varsa bunlara ilişkin maliyetlerin ayrı ayrı iş kalemleri şeklinde düzenlenmesi gerekmektedir. …

…

Teklif fiyatına dahil edilmesi öngörülen malzemelerin tamamı tek bir iş kalemi olarak kabul edilmek suretiyle birim fiyat teklif cetvelinde malzeme için tek bir satır açılması halinde “birim” sütununda “ay” veya “gün” ibaresine yer verilecek, her bir malzeme için ayrı satır açılması halinde ise “birim” sütununa malzemenin türüne göre adet, kg, lt, m, kutu, paket vb. yazılacak ve “miktar” sütununda işin toplam süresi boyunca kullanılması öngörülen malzeme miktarı (toplam adet, kg, lt, m, kutu, paket vb.) belirtilerek teklif alınacaktır.

…” açıklaması,

“Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. (Değişik: 9/2/2011 -27841 RG/ 4. md.) Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden% 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

79.2. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki giderlerin genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir. Sözleşme giderleri ve genel giderler içinde değerlendirilmesi öngörülen giderler idari şartnamelerde “teklif fiyata dahil olan diğer giderler” kısmında belirtilmeyecektir.

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

…

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen

bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

…

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

…

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

…

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

…

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

…

Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.

79.4.2.20. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; malzeme ve diğer maliyet kalemlerine ilişkin sözleşme giderinin de % 3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler içinde yer aldığı kabul edildiğinden, malzeme ve diğer maliyet kalemleri için ayrıca sözleşme gideri hesaplanmayacaktır.

79.4.2.21. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, % 3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler, sadece aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin olduğundan, bu sözleşme giderleri ve genel giderler idarece hazırlanan teklif mektubu eki cetvelde ayrı bir birim fiyat kalemi olarak öngörülmeyecektir. İhale sonuçlandırıldıktan sonra ihale üzerinde kalan isteklinin ödeyeceği ihale kararı damga vergisi, sözleşme damga vergisi ile diğer sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanacaktır.

…

79.4.2.23. Özel güvenlik hizmet alımlarında ihale konusu işe ilişkin her türlü güvenlik sistem ve cihazları ile ekipman, alet, edevat, kelepçe, cop, dedektör, telsiz, el feneri, düdük gibi makine ve ekipman maliyetlerinin tamamı, sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan amortisman olarak kabul edilecek ve aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak değerlendirilmeyecektir.

Özel güvenlik hizmet alım ihalelerinde aşırı düşük teklif sorgulamasında giyim bedeli ise önemli bir bileşen olarak görülecek ve isteklilerce giyim bedelini tevsik eden belgeler sunulacaktır. Giyeceklerin daha önce alındığı ve bunun için bir gider öngörülmediği gibi açıklamalar kabul edilmeyecektir.

Özel güvenlik hizmet alım ihalelerinde mali sorumluluk sigortası gideri aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilecek ve isteklilerce aşırı düşük teklif sorgulaması çerçevesinde sigorta acentelerinden alınarak sunulan poliçe, proforma fatura veya sözleşmelerin ekine sigorta acentelerince Özel Güvenlik Mali Sorumluluk Sigortası Tarife ve Talimatında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla özel güvenlik mali sorumluluk sigortası hizmetini geçekleştirebileceklerine ilişkin ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu teyitlerin yetkili kişilerin imzasını taşıması gerekecektir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlüklerinden alınmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınmasına gerek bulunmamaktadır.

…

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

…

79.7. Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, Kurumca ilgililerin faydalanmasına yönelik olarak hazırlanan “işçilik hesaplama modülü”ne (www.kik.gov.tr) adresinden ulaşılabilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartnamenin “Teklif fiyata dahil giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “malzeme” giderinin ayrı bir gider kalemi olarak öngörüldüğü ve ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilen standart formlar arasında yer alan birim fiyat teklif cetvelinde bu gider kaleminin “makine ve teçhizat” gider kalemi olarak adlandırılarak ayrı satır açıldığı görülmektedir.

Aktif Güvenlik ve Koruma Hiz. Ltd. Şti.’nin 25.09.2012 tarihli ihale dokümanına yönelik şikâyet başvuru dilekçesinde “…koruma ve güvenlik ihalenizin birim fiyat teklif cetveli 3 sıra nolu makine ve teçhizat satırınızın açıklamasının KİK mevzuatına göre tutarsızlık içerdiği gözükmektedir. Şöyle ki fiyat açıklamasını istediğiniz makine ve teçhizat gideri %3 sözleşme giderlerinden karşılanacak bir maliyet olup teklif fiyata dahildir…. Bu durum ihalenize teklif verecek istekli firmaların sağlıklı olarak teklif hazırlamasına engel bir durum teşkil etmektedir.” ifadeleri yer almaktadır.

İdarenin 26.09.2012 tarihli şikâyete cevap yazısında, şikâyet başvurusunun geçerli bulunduğu ve birim fiyat teklif cetvelinden 3 no’lu makine ve teçhizat gideri satırının kaldırılarak düzeltici işlem tesis edildiği ve 26.06.2012 tarihli zeyilname ile gerekli bildirimlerin yapıldığı belirtilmektedir.

26.06.2012 tarihli zeyilname bildiriminde, birim fiyat teklif cetvelindeki “3” sıra numaralı “makine ve teçhizat” kaleminin çıkarıldığı görülmektedir.

Bu itibarla İdari Şartname’nin teklif fiyata dâhil giderleri düzenleyen 25’inci maddesi ile birim fiyat teklif cetveli ve idarenin yaklaşık maliyet hesap cetvelindeki maliyet bileşenleri bir arada değerlendirilerek KİK işçilik hesapla modülü kullanılarak bir hesaplama yapıldığında, giyim bedeli hariç asgari işçilik maliyetinin 257.464,24 TL olduğu, bu tutara idarece giyim için öngörülen bedel ile mali sorumluluk sigorta bedeli için öngörülen bedel eklendiğinde kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının 259.887,76 TL olduğuve ihale üzerinde bırakılan Aktif Güvenlik ve Koruma Hiz. Ltd. Şti. hariç diğer isteklilerin kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerinde teklif verdiği görülmektedir.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, teklif bileşenleri tablosu, KİK işçilik hesaplama modülü çıktısı, giyim giderinin tevsiki için proforma fatura ve Ek-O.5 maliyet satış tutarı tespit tutanağı, özel güvenlik mali sorumluluk sigorta bedelinin tevsiki için sigorta teklifi ile teklifi veren sigorta şirketinin bölge müdürlüğünün teyit yazısının sunulduğu görülmektedir.

Anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu söz konusu belgeler üzerinden Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesi kapsamında yapılan inceleme neticesinde kamu ihale mevzuatına aykırılık tespit edilmemiştir.

Ayrıca anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu belgelerde öngörülen fiyatlarla ilgili olarak idare tarafından Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan 79.4.2.15’inci maddesine göre 31.10 2012 tarihli ve 2501 sayılı yazı ile Antalya Kurumlar Vergi Dairesi’ne Aktif Güvenlik Koruma Hiz. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu belgeler ile ilgili bildirimde bulunulduğu görülmektedir.

Bu itibarla anılan isteklinin ikinci iddiası bakımından itirazen şikâyet başvurusunun reddi gerekmektedir.

1. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Şifre Özel Güvenlik ve Koruma Hiz. Ltd. Şti.nin birim fiyat teklif cetvelinde “resmi tatil (1 kişi 14,5 gün)” iş kaleminin miktarının 11 işçi ve 159,5 gün, birim fiyatın ise 4,46 alınarak toplam 7.825.07 TL bedel öngörüldüğü,

Söz konusu birim fiyat teklif cetvelinin, idarece hazırlanan standart formlar arasında yer alan birim fiyat teklif cetveline uygun olduğu, aritmetik hata yapılmadığı görülmektedir.

İdari Şartname’nin yukarıda aktarılan teklif fiyata dâhil giderleri düzenleyen 25’inci maddesindeki veriler çerçevesinde KİK İşçilik Hesaplama Modülü üzerinden yapılan hesaplamada ulusal bayram ve genel tatil günlerindeki çalışma ücretinin anılan isteklinin öngördüğü bedelden farklı olarak toplam maliyetinin 7.821,88 TL olduğu,

Bu itibarla anılan isteklinin “resmi tatil (1 kişi 14,5 gün)” iş kalemi için öngördüğü tutarın, idarece anılan iş kalemi için belirlenen tutardan fazla olduğu görüldüğünden, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin belgelerde eksiklik bulunduğu ve birim fiyat teklif cetvelinde yer alan resmi tatil birim fiyatının KİK İşçilik Hesaplama Modülünde yer alan birim fiyata uygun olmadığı gerekçesiyle teklifi değerlendirme dışı bırakılan Sentez Güvenlik Koruma Eğitim Hiz. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının (259.887,76 TL) üzerinde olduğuve birim fiyat teklif cetvelindeki resmi tatil için öngörülen birim fiyatın “49,04” yerine “51,49” olarak öngörülmesi nedeniyle idarece belirlenen 7.821.88 TL’den daha yüksek bir tutar olarak 8.212,66 TL belirlendiği; bu nedenlerle anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmaması gerektiği anlaşılmakla birlikte, adı geçen isteklinin ihaleye verilen geçerli teklifler içerisinde üçüncü sırada yer aldığı görüldüğünden, söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirmeye alınması yönünde düzeltici işlem belirlenmesine gerek bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES Başkan
Kazım ÖZKAN II. Başkan	Ali Kemal AKKOÇ Kurul Üyesi	Ahmet ÖZBAKIR Kurul Üyesi
Mehmet Zeki ADLI Kurul Üyesi	Hamdi GÜLEÇ Kurul Üyesi	Mehmet AKSOY Kurul Üyesi