İhale komisyonlarında mali üye olarak görevlendirilen VHKİ’nin yeterli bilgiye sahip olmaması iddiası ve idarenin takdir yetkisiyle kamu yararı değerlendirmesi (KDK)

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2022/11638-S.22.17819

BAŞVURU NO : 2022/5643

KARAR TARİHİ : 12/09/2022

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : BEŞİKTAŞ BELEDİYE BAŞKANLIĞI

BAŞVURUNUN KONUSU : İhale komisyonlarında görevlendirilmeme talebi hk.

BAŞVURU TARİHİ : 14/04/2022

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran, Beşiktaş Belediye Başkanlığı Mali Hizmetler Müdürlüğü Tahsilat Şefliğinde V.H.K.İ. olarak görev yapmakta olduğunu, 10.04.2020 tarihinde gerçekleştirilen Marangoz Malzemeleri Alım İşi,

21.08.2020 tarihinde gerçekleştirilen Binek Araç Kiralama İşi, 06.07.2021 tarihinde gerçekleştirilen Çift

Taraflı Tente Alım İşi ihalelerinde asil mali üye olarak görevlendirildiğini, bu ihaleler dışında birçok ihalede de yedek mali üye olarak görevlendirildiğini, kendisi gibi tahsilat biriminde görev yapan ihale mevzuatına iş ve işlemlerine hakim olmayan, muhasebe bilgisi sınırlı personelin sürekli olarak ihalelerde mali üye olarak görevlendirildiğini, görev yaptığı birimde muhasebe ve mali işlerden sorumlu olmadığını, bu sebeple mali üye de olamayacağını, görevlendirilmiş olduğu ihaleler sonrasında bazı belgelere ulaşamaması, ihale sırasında elektronik olarak gelen evrakları ve diğer belgeleri görebileceği bir ekranın sunulmaması ve teknik olarak ihale konusuna hakim olmaması gibi sebeplerle ihale komisyonunda görev almak istemediğini beyan ederek görevlendirmesinin sonlandırılmasına yönelik dilekçe ile kendisiyle birlikte 8 kişinin başvuruda bulunduğunu, verilen dilekçelere istinaden kurum içerisinde 4 saatlik bir eğitim organize edilerek eğitime katılımlarının sağlandığını ancak bu 4 saatlik eğitimin yeterli olmadığını, belirtmiş olduğu hususlar nedeniyle meydana gelebilecek olumsuz herhangi bir durumdan şahsının ve görev yaptığı kurumun maddi ve manevi kayıp yaşayabileceğini, Anayasa’nın 18. maddesi gereğince çalışma, iş görme, kişinin serbest iradesiyle yüklendiği bir faaliyet olduğunu belirterek yeterli bilgi birikimine sahip olmaması nedeniyle ihalelerde mali üye olarak tarafına görev verilmemesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi-belge talebimize istinaden Beşiktaş Belediye

Başkanlığının 24/6/2022 tarihli ve – – sayılı cevabi yazısında özetle;

2.1. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4. ve 11. maddeleri bağlamında idarenin asli görevlerinden olan kamu hizmetlerinin 4734 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesi sürecinde, ilgili personelin görev tanımında da belirtildiği üzere diğer personel gibi ihale komisyonlarında üye olarak görevlendirilmiş olup bu hizmetin ifası için görevlendirme işleminin devam ettiği, idarenin kamu gücünü kullanarak çalışanlarının görev tanımı ve çalıştığı yerin görevleri dışında çalıştırması halinde bir uyuşmazlığın adından söz edilebileceği, Kurumumuzca çözüme kavuşturulması konusunda önerilerin sunulacağı muhakkak olmakla birlikte uyuşmazlık konusu kamu tarafından Kanun ile belirlenen ücret karşılığında çalıştırılan kişiye, kişi unvanı ve çalıştığı birim görev tanını içerisinde yer verilen görevi red etmesinin bir uyuşmazlık olarak değerlendirilemeyeceği, ilgili personelin talebi doğrultusunda bir çözüm aramanın esasında 5393 sayılı Belediye Kanunun l. maddesinde belediyelere yüklenen kamu hizmetlerinin yerine getirilmemesi sonucunu yaratacağından, bu konuda çözümün ilgili kişiye görev tanımında yer verilen görevlerin verilmemesi şeklindeki beklentinin, Mali Hizmetler Müdürlüğünde diğer çalışanlar açısından hakkaniyetten uzak bir durumun sergileneceğinin düşünüldüğü,

2.2. Personelin Görevi ve Görev Tanımı başlığı altında, Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeninin (VHKİ)

kamu kurum ve kuruluşlarında 657 sayılı Devlet Memurları Kanuna tabii Genel İdare Hizmetleri sınıfı kapsamında istihdam edilen memurluk türü olduğu; VHKİ unvanının, genel olarak yazışma işlerini yürütmek, bilgisayar ortamında belge hazırlamak, idareye ulaştırılan veya idarece gönderilmesi gereken işlemlere ilişkin veri girişi ve kayıt işlemlerini gerçekleştirmek, elektronik oramda veri hazırlamak ve kayıt altına almak, arşiv işlemlerini yürütmek, bilgisayara, çevre birimlerine ve ofis programlarına hakim, görevlendirildiği alanda üst idarecinin verdiği görevleri yapan, memurlara göre daha nitelikli ve donanımlı kişiler olarak tanımlandığı, Beşiktaş Belediye

Başkanlığı Mali Hizmetler Müdürlüğü Görev ve Çalışma Yönetmeliği’nin 14. maddesinde Tahsilat

Servisinin Görev, Yetki ve Sorumluluklarına yer verilmiş anılan maddede idarenin mali konularına ilişkin işlemlerinin bu servis vasıtasıyla yürütüleceği, (g) fıkrasında ise bu serviste çalışanların üst yönetici tarafından verilen tüm görevleri yapmakla yükümlü olduğu hususlarının düzenlendiği,

2.3. Kişinin çalışma serbestliği ve iradesi başlığı altında, Anayasanın 18. maddesinde hiç kimsenin zorla çalıştırılmayacağı, 48. maddesinde herkesin dilediği alanda çalışabileceği ve sözleşme yapma hürriyetine sahip olduğu, 50. maddesinde ise kimsenin yaşına, cinsiyetine ve gücüne uymayan işlerde çalıştırılmayacağı hususlarının hüküm altına alındığı, dolayısı ile Anayasanın çalışma hayatını, iş görmenin kişinin serbest iradesi ile yapılabileceğini güvence altına aldığı, şikayet başvurusunda bulunan kişinin görev tanımında yer alan genel idare hizmetini yapmaktan kaçınması veya yapmaması konusunda takdir hakkına sahip olduğu, kamu hizmetini yürütmekle sorumlu olan kişinin kendi görev alanındaki hizmeti kamuda çalıştığı sürece yapmakla mükellef olduğu, ancak takdir hakkının Anayasanın 48.

maddesindeki çalışma serbestliği ilkesi bağlamında, iş akdinin sonlandırması yönünde farklı bir irade ortaya konularak kullanabileceğinin açık olduğu, idarenin bu konudaki müdahalesinin Anayasa 48.

maddesi hükmüne aykırı olacağı, bu nedenle Belediye çalışanlarının çalışma hürriyetine iş serbestliğine pozitif yaklaştığı, kişinin idare ile çalışması veya çalışmamasını, çalışanın iradesine bıraktığı, kişinin idare ile çalışmak istemediği hallerde sözleşmeyi sonlandırması halinde idarenin, Anayasanın amir hükmü gereğince bu kişileri çalıştırmalarının mümkün olmadığı,

2.4. Belediyelerin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunun kapsamında yer alan bir idare olduğu ve yapılacak kamu alımlarını da 4734 sayılı Kanununa göre yapması gerektiği açık olup, söz konusu Kanunun 6 ncı maddesi dikkate alınarak Belediyede istihdam edilen personel nitelik ve sayısı yeterli olduğundan ihale yapmaya görevlendirilen komisyon üyelerinin tamamının idare personelinden oluşturulduğu, Belediye tarafından yapılan kamu alımlarının idarece kurulan bu komisyonlar marifetiyle sağlanmakta olduğu, ihale komisyonuna görevlendirilen mali üyenin ise Mali Hizmetler Müdürlüğünden görevlendirilmekte olduğu,

2.5. İhale komisyonlarında görevlendirmeyi sınırlandıran yasal düzenlemelere bakıldığında; 5018 sayılı

Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol kanunu 59 maddesinde, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve

Esasların 15. maddesinde; ön mali kontrol hizmetlerini yürütenlerin ihale komisyonu üyeliği dahil ihale sürecindeki işlemleri yapamayacakları, Kamu İhale Genel Tebliğin 5.8. maddesinde ise ihale yetkilisinin ihale komisyonunda görev alamayacağı, Kurulların ihale yetkilisi olduğu durumlarda da kurul üyelerinin ihale komisyonlarında üye olarak görev alamayacaklarının hüküm altına alındığı, Kanun kapsamında bulunan idarelerde çalışanlardan kısıtlama getirilenler tahdidi olarak belirtilmiş olup bunların dışında yer alan kamu çalışanlarının ihale komisyonlarında görevlendirilmelerine yasal bir sınırlama getirilmediği, diğer taraftan ihale komisyonu üyelerinden uzman niteliğinde aranan iki kişi dışında özel bir uzmanlığa da yer verilmediği, ihale komisyonlarına görevlendirilen mali üyelerin muhasebe veya mali hizmetler biriminde çalışmış olması şartının yeterli olduğu, Belediye tarafından yapılan ihalelerde bu birimlerde çalışan her personelin ihale komisyonu üyeliğine görevlendirildiği gibi şikayet başvurunda bulunan başvuranın da bu çerçevede görevlendirildiği, başvuranın mali hizmetler biriminde çalışmış olması nedeniyle görev tanımı itibarı ile mali üye niteliklerine fazlasıyla haiz olduğu, geçmişte çok sayıdaki ihale komisyonlarında görev aldığı, Beşiktaş Belediye Başkanlığı Mali Hizmetler Müdürlüğü Görev ve Çalışma

Yönetmeliği’nin 14. maddesinin (g) fıkrasında bu serviste çalışanların üst yönetici tarafından verilen görevleri yapmakla da yükümlü olduğu,

2.6. Beşiktaş Belediyesinin mali işlemlerine ilişkin hizmetlerin, Mali Hizmetler Müdürlüğü tarafından yürütüldüğü, ön mali kontrol işlemlerinin ise anılan Yönetmeliğin 10. maddesi ile Ön Mali Kontrol Servisi tarafından sağlandığı, diğer mali konulara ilişkin hizmetlerin ise diğer mali servisler tarafından yürütüldüğü, Mali Hizmetler Müdürlüğü teşkilat şemasında yer alan Tahsilat Şefliğinin de idare adına mali işlemleri yürüten bir servis olduğu, başvuranın da bu serviste çalıştığı ve mali konular hakkında bilgi sahibi olduğu hususunun açık olduğu, 2017 yılından itibaren ihale komisyonlarında üye ve hatta uzman üye olarak çalıştığı,

2.7. Zira ihale komisyonunda mali üye ağırlıklı olarak; isteklilerin teklifleri kapsamında sunulan iş hacmi belgeleri, bilanço veya eşdeğer belgeleri, idareye sunulan geçici teminat ve teminatın idarece aranan kriterlere uygunluğu, teminat oranın isteklinin sunduğu teklifi karşılayıp karşılamadığı, teminat olarak sunulan belgelerin neler olması gerektiği, istekliler tarafından güncelleme yapılmamış ise mali nitelik belgelerinin bu üye tarafından güncellemesi ve kontrol edilmesi gibi dar kapsamlı mali konulara ve belgelere bakması gerektiği, bunun için ayrıca bir ihtisasa sahip olmanın gerekmediği, ihtisas gerektiren birimin ön mali kontrol birimi olduğu ve bu birimde çalışanlarında ihale komisyonlarına üye olamayacakları, dolayısı ile Mali İşler müdürlüğünde kamu hizmeti görevini yürüten her hangi bir kişinin isteklilerce ihalelerde sunulan mali belgelere ilişkin işlemleri ve kontrolleri yapamamalarının mümkün olmadığı,

2.8. 01.09.2010 tarihinden önce Kanun kapsamında yer alan kamu ihaleleri Kamu Satın Alma Platformu üzerinden, bu tarihten sonra ise Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) üzerinden gerçekleşmekte olduğu, idarelerin yapacakları ihalelere ilişkin dokümanın tamamının (teknik şartname, idari şartname, sözleşme tasarısı, standart formlar ve varsa özel teknik şartname, ihale ilanı) EKAP üzerinden yayımlanmakta olduğu, dolayısı ile ihale dokümanlarına ihale komisyonu üyesi olunmasa bile https://ekap.kik.gov.tr/EKAP/Ortak/IhaleArama/index.html adresi üzerinden erişmenin mümkün olduğu, ihalede komisyon üyesi olarak kaydı yapılanlara, gönderilen aktivasyon linki ile kişi komisyon üyeline görevlendirildiği tebliğini almış olacağı, bu linkin aktif edilmesi ile kişinin bütün dokümana erişebilmekte olduğu, bu süreçte EKAP’a yüklenen belgelere ihale komisyonu üyesinin erişmeme veya bazı belgeleri (mevzuat gereğince gizliliği ihale saatine kadar sağlanan yaklaşık maliyet hariç) görmemesinin mümkün

olmadığı, diğer taraftan, idarenin tercih ettiği ihale usul ve sistematiğine bağlı olarak klasik veya elektronik teklif olarak yapılabilmekte olduğu, ihaleye teklif verildikten sonra istekliler tarafından, ihalenin elektronik veya klasik olma durumuna bağlı olarak farklı sunulmakta olduğu, klasik olarak yapılan ihalelerde isteklinin İdari Şartnamenin 7. maddesinde yapılan düzenleme gereğince aranan yeterlik belgelerini, ya kağıtlı belge olarak dosya içerisinde sunacağı, ya da Kamu İhale Kurumunca geliştirilen standart belgeler arasında yer alan Sunulmayacak Belgeler Listesi”nde teyit edilebilen belge bilgilerine yer vermek suretiyle liste olarak sunabileceği, bu belgelerin EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak teyit edileceği, komisyon üyelerinin kullanımına sunulan ekranlar üzerinden üyelerin bu belgelere erişimi sağlanarak yeterlik değerlendirmesi yapılabileceği, ihaleye katlım şartlarına uygun olmayan belgelerin geçersiz kabul edileceği, elektronik ihalelerde yeterlik bilgileri tablosunda (YTB) beyan edilen belgelerin ise yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilip teyidi yapılanlar için beyan edilen bilgilerin aktarılan platform veya ilgili internet siteleri üzerinden erişim sağlanarak yeterlik kontrollerinin yapılacağı, bu belgelerin elektronik ortamda görüleceği, bu konudaki hizmetin EKAP üzerinde Kamu İhale Kurumu tarafından sağlanmakta olduğu, komisyon üyelerinin elektronik ortamda kayıtlı olan her türlü belgeyi EKAP’ın entegrasyonları üzerinden görüntüleyebilmekte olduğu, bu hizmet ekranlarının 01.09.2010 tarihinden itibaren tedricen arttırılarak günümüzde tam e-ihale aşamasına getirildiği,

2.9. Başvuranın, komisyon üyesi yetkisi ile ihale değerlendirme sürecine ilişkin ekranları görmemesinin veya bu ekranlar üzerinden elektronik ortamda kayıtlı olan belgelere ulaşmamasının mümkün olmadığı, ihalelerde mali konuya ilişkin belgelerin tamamının (geçici teminatlar, bankalar ile EKAP entegrasyonu üzerinden, bilanço ve eş değer bilgeleri GİB ve EKAP entegrasyonu üzerinden) elektronik ortamda temin edilmekte olduğu, güncellemeleri klasik olarak yapılabileceği gibi EKAP platformunun komisyon üyelerine sunulan hesaplama modülleri üzerinde de yapılabilmekte olduğu,

2.10. Ayrıca, Mali Hizmetler Müdürlüğünde çalışan başvuranın belediyece, 22.03.2022 tarihinde gerçekleştirilen İhale Mevzuatı Eğitimine, Kişisel ve Kurumsal Gelişim açısından çok sayıda eğitime iştiraki sağlanarak kamuya verimli olması için idari sorumluluğun yerine getirildiği,

2.11. Bu itibarla başvuranın ihale sürecinde ihale komisyonunda mali üye olabilmek için gerek hukuki ve gerekse teknik anlamda bir engelinin bulunmadığı, ihale sürecinde istekliler tarafından elektronik ortamda sunulan bütün belgelere erişiminin mümkün olduğu, bu belgelere erişimi mümkün kılan bütün ekranların

EKAP tarafından komisyon üyelerinin kullanımına sunulduğu, anılan kişinin ihale komisyonu görevinin kendisine verilmemesi yönündeki isteğinin hiçbir hukuki dayanağının bulunmadığı,

2.12. Belediyece veya mali hizmetler birimince gerçekleştirilen ihalelerde, başvuran ile birlikte yine Mali

Hizmetler Müdürlüğünün Tahsilat ve diğer şefliklerinde 657 sayılı Devlet Memur Kanunu kapsamında istihdam edinilen (görev alan ) personelin ayrım gözetilmeksizin (yıllık-ücretsiz-doğum izni ve rapor haricinde) sırasına göre anılan ihalelerde mali üye veya üye olarak görevlendirilmekte olduğu

açıklamalarına yer verilmiş olup, söz konusu başvuruya ilişkin bilgi ve belgeler ek olarak Kurumumuza gönderilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkrasında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu

denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan

Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,

4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı

5 inci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü

eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,

5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun

5.1. 4 üncü maddesinde, “Kamu hizmetleri; memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler eliyle gördürülür.”,

5.2. “Devlet memurlarının görev ve sorumlulukları” başlıklı 11 inci maddesinde, “Devlet memurları kanun ve diğer mevzuatta belirtilen esaslara uymakla ve amirler tarafından verilen görevleri yerine getirmekle yükümlü ve görevlerinin iyi ve doğru yürütülmesinden amirlerine karşı sorumludurlar.

Devlet memuru amirinden aldığı emri, Anayasa, kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve yönetmelik hükümlerine aykırı görürse, yerine getirmez ve bu aykırılığı o emri verene bildirir. Amir emrinde ısrar eder ve bu emrini yazı ile yenilerse, memur bu emri yapmağa mecburdur. Ancak emrin yerine getirilmesinden doğacak sorumluluk emri verene aittir.

Konusu suç teşkil eden emir, hiçbir suretle yerine getirilmez; yerine getiren kimse sorumluluktan kurtulamaz.”

6. 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “İhale Komisyonu” başlıklı 6 ncı maddesinde, “İhale yetkilisi, biri başkan olmak üzere, ikisinin ihale konusu işin uzmanı olması şartıyla, ilgili idare personelinden en az dört kişinin ve muhasebe veya malî işlerden sorumlu bir personelin katılımıyla kurulacak en az beş ve tek sayıda kişiden oluşan ihale komisyonunu, yedek üyeler de dahil olmak üzere görevlendirir.

İhaleyi yapan idarede yeterli sayı veya nitelikte personel bulunmaması halinde, bu Kanun kapsamındaki idarelerden komisyona üye alınabilir.

Gerekli incelemeyi yapmalarını sağlamak amacıyla ihale işlem dosyasının birer örneği, ilân veya daveti izleyen üç gün içinde ihale komisyonu üyelerine verilir.

İhale komisyonu eksiksiz olarak toplanır. Komisyon kararları çoğunlukla alınır. Kararlarda çekimser kalınamaz. Komisyon başkanı ve üyeleri oy ve kararlarından sorumludur. Karşı oy kullanan komisyon üyeleri, gerekçesini komisyon kararına yazmak ve imzalamak zorundadır.

İhale komisyonunca alınan kararlar ve düzenlenen tutanaklar, komisyon başkan ve üyelerinin adları, soyadları ve görev unvanları belirtilerek imzalanır.”

hükümlerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönünde öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

8. Beşiktaş Belediye Başkanlığı Mali Hizmetler Müdürlüğü Tahsilat Şefliğinde VHKİ olarak görev yapan başvuran, 1 nolu paragrafta yer verilen hususlar çerçevesinde yeterli bilgi birikimine sahip olmaması nedeniyle ihalelerde mali üye olarak tarafına görev verilmemesini talep etmektedir.

9. Bilindiği üzere, Anayasanın 2 inci maddesinde Devletin temel nitelikleri arasında hukuk devleti ilkesine yer verilmiş olup, idarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları içinde hareket etmesi beklenmektedir. Bu kapsamda, idari işlemin belli bir sebebe dayanması gerektiği açık bir kuraldır. İdarenin takdir yetkisinin söz konusu olması halinde dahi keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmez. İdareye yasalarla tanınan takdir yetkisi mutlak olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır. İdare takdir yetkisini kullanırken kendisine verilen yetkinin amacı doğrultusunda hareket etmeli, nesnellik ve tarafsızlık içinde davranmalı, orantılılık ilkesine uymalı, kanunlar özel koşullar öngörmüşse bunlara uymalı, bu yetkiyi kamu yararı için ve gerekçeli olarak kullanmalıdır.

10. Dosya kapsamında sunulan bilgi ve belgelerden, başvuranın Beşiktaş Belediye Başkanlığı bünyesinde

Ruhsat ve Denetim Müdürlüğünde memur unvanında, Strateji Geliştirme Müdürlüğünde ve Mali Hizmetler

Müdürlüğünde VHKİ unvanında görev yaptığı, halen Mali Hizmetler Müdürlünde Tahsilat Şefliğinde görevini yürütmekte olduğu, ilgili idare bünyesinde görev yaptığı süre boyunca 2017 yılında 3 adet ihalede uzman üye olarak, 2018 yılında 3 adet ihalede Komisyon Başkanı olarak, 2020 yılında 3 adet ihalede mali üye olarak, 2021 yılında 2 adet ihalede mali üye olarak, 2022 yılında 4 adet ihalede mali üye olarak görevlendirildiği, 2020 yılında yapılan bir ihaleye ilişkin yürütülen soruşturma kapsamında bir komisyon üyesi belediye çalışanının ifadesine başvurulması hususuna da yer verilerek komisyon üyesi olarak yüklenilen sorumluluğa dikkat çekilerek yeterli bilgi düzeyine sahip olmaması nedeniyle bundan sonra yapılacak ihalelerde mali üye olarak görev yapmak istemediğini, gerekirse birim değişikliğinin de yapılabileceği içerikli 14/3/2022 tarihli dilekçesinin ilgili idare tarafından reddedildiği, 22/4/2022 tarihli

Başkanlık Oluru ile yeni bir ihale komisyonunda görevlendirmesinin yapıldığı, buna ilişkin tebligatı almaktan imtina etmesi üzerine hakkında disiplin soruşturmasının açıldığı, bu süreçte devam eden görevlendirmeler çerçevesinde başvuranın üzerine düşen görev ve sorumlulukları yerine getirdiği, ilgili idarenin de personelin bilgi düzeyine yönelik bazı eğitim programları düzenlediği, verilen görevin görev tanımına ve hizmet sınıfına uygun olduğu, ihale komisyonlarında yapılan görevlendirmelerde personel arasında ayrımcılık ve hakkaniyete aykırılık teşkil edecek şekilde bir görevlendirme yapılmadığı, başvuranın ihaleler kapsamında ulaşımında sıkıntı yaşadığı bilgilerin ihale belgelerinden ziyade kurumsal internet sınırlamalarından kaynaklandığı anlaşılmaktadır.

11. 657 sayılı Kanun gereğince, Devlet memurlarının, kanun ve diğer mevzuatla belirlenen görevleri zamanında ve eksiksiz olarak yapmaktan ve yaptırmaktan sorumlu bulunan amirleri tarafından verilen hukuka uygun emirleri yerine getirilmekle yükümlü olduğu, amirinden aldığı emrin, Anayasa, kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve yönetmelik hükümlerine aykırı olması halinde, yerine getirmeyerek bu aykırılığı o emri verene bildireceği, amir emrinde ısrar eder ve yazılı olarak yenilerse, memurun yine bu emri yerine getirmeye mecbur olduğu öngörülmüş; bu hükme uygun olarak 4734 sayılı Kanundaki iş ve işlemleri yürütmek üzere ihale komisyonu oluşturulacağı, ihale komisyonundaki üyelerin kararlarda çekimser kalamayacağı, komisyon başkanı ve üyelerinin oy ve kararlarından sorumlu olacağı, karşı oy kullanan komisyon üyelerinin, gerekçesini komisyon kararına yazmak ve imzalamak zorunda olduğu hususları da düzenlenmiş olup, ilgili idarelerin 4734 sayılı Kanun kapsamında ihale sürecindeki görevleri yürütmek üzere ihale komisyonunda görevlendirilecek personel konusunda belirlenen sınırlılıklar çerçevesinde takdir yetkisinin bulunduğu anlaşılmaktadır.

12. Bu kapsamda, 2017 yılından beri ihale komisyonlarında görevlendirilen ve halihazırda mali hizmetler müdürlüğünde görev yapmakta olan başvuranın ilgili idare tarafından 4734 sayılı Kanun kapsamında ihale

sürecindeki görevleri yürütmek üzere ihale komisyonlarında görevlendirilmesi konusunda kullanmış olduğu takdir yetkisinin yukarıda yer verilen tespitler çerçevesinde kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık teşkil edecek nitelikte kullanıldığına ilişkin bir tespit yapılamadığından başvuru konusu olayda hukuka ve hakkaniyet ilkelerine aykırılık bulunmadığı değerlendirilmiştir.

13. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın yeterli bilgi birikimine sahip olmaması nedeniyle ihalelerde mali üye olarak tarafına görev verilmemesi talebinin reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; başvuru kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkelerine uymadığı tespit edildiğinden, idareden bundan böyle bu ilkeye uyması beklenmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

15. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacak olup, ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı (varsa) dava açma süresinden arta kalan sürede İstanbul İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE,

Bu kararın BAŞVURANA ve BEŞİKTAŞ BELEDİYE BAŞKANLIĞINA tebliğine

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi