İhale konusu işin faaliyet alanıyla uyumlu olmayan tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması hukuka uygun mudur (KİK)

TTK Genel Müdürlüğü Satınalma Daire Başkanlığınca 05.04.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan 2010/16591 IKN’li “Karadon Taşkömürlerinin Yıkattırılması ve Katı Atıkların Yayılması İşi” ihalesine ilişkin olarak, Yertaş İnş. Tur. San. ve Mad. Tic. Ltd. Şti. ve Karbomet Mad. İnş. Tur. Taş. Liman Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin 24.05.2010 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.06.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibi 10.06.2010 tarih ve 13620 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.06.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 12.07.2010 tarihli ve 2010/UH.I-2039 sayılı karar ile; “4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, itirazen şikâyet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Davacı Yertaş İnş. Tur. San. ve Mad. Tic. Ltd. Şti. ve Karbomet Mad. İnş. Tur. Taş. Liman Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada; Ankara 7. İdare Mahkemesince verilen 30.12.2011 tarihli E:2010/1470, K:2011/2083 sayılı kararla, “…Kamu Kurum ve Kuruluşları tarafından yapılan ihalelerde istenen belgeler arasında, ‘Mevzuatı gereği kayıtlı olduğu Ticaret ve/veya Sanayi Odası veya Meslek Odası belgesine’ yer verilmesinin nedeni, isteklilerin ihale konusu alanda ilgili mevzuatın zorunlu kıldığı odaya kayıtlı olarak faaliyet gösterip göstermediğinin ve faaliyet alanının tespit edilmesidir. Zira, Türk Ticaret Kanununun ‘Hükmi Şahısların Ehliyeti’ başlıklı 137 inci maddesinde; ‘Ticaret şirketleri hükmi şahsiyeti haiz olup, şirket mukavelesinde yazılı işletme mevzuunun çevresi içinde kalmak şartıyla bütün hakları iktisap ve borçları ilzam edebilirler. Bu husustaki kanuni istisnalar mahfuzdur.’ hükmü uyarınca ticaret şirketlerinin faaliyet alanı şirket ana sözleşmelerinde yer alan konuları ile sınırlı olacağından (Ultra vires ilkesi) faaliyet alanının tespit edilmesi gerekmektedir.

Bu çerçevede; söz konusu ihalede birinci en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Acarlar Mühendislik İnşaat Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti.’nin teklif dosyası kapsamında sunulan sicil kayıt suretlerinde yer alan faaliyet alanında ‘Madencilik Faaliyetinin’ bulunmadığı, ihale konusu işin madencilik faaliyeti olduğu hususu birlikte değerlendirildiğinde; söz konusu firmaların ihale konusu alanda faaliyet göstermedikleri; ihaleye katılmak isteyen isteklilerin ‘faaliyet alanında’ bulunmadığı mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalelerine katılması Kamu İhale mevzuatı uyarınca hukuken mümkün olmadığından değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bu duruma göre, davacı ortaklığın itirazen şikâyet başvurusu üzerine 1 inci en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Acarlar Mühendislik İnşaat Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti. ile Lotus Müteahhitlik Planlama İnşaat ve Mühendislik A.Ş.’nin ihale dışı bırakılması yönünde düzeltici işlem belirlenmesi gerekirken, davacının itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.”gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Anılan Mahkeme kararının uygulanması için, Kamu İhale Kurulu’nun 12.07.2010 tarihli ve 2010/UH.I-2039 sayılı kararının iptali ve Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı kanunun 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesi yönünde 30.04.2012 tarih ve 2012/MK-136 sayılı Kurul kararı alınmıştır.

Bu defa, Kurum tarafından Ankara 7. İdare Mahkemesince verilen 30.12.2011 tarihli E:2010/1470, K:2011/2083 sayılı kararına karşı, yürütmenin durdurulması talepli olarak temyiz yoluna başvurulması üzerine, Danıştay 13. Dairesinin 20.12.2012 tarih ve E:2012/1671 sayılı kararı ile “İdare Mahkemesi kararının yürütülmesinin durdurulmasına” karar verilmiştir.

Anayasanın 138/4 üncü maddesinde, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 28/1 maddesinde; Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerektiğinden,

Açıklanan nedenlerle;

1- Kamu İhale Kurulunun 30.04.2012 tarih ve 2012/MK-136 sayılı kararının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.