|
ÖZET: Uyuşmazlık, davacının Uşak Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği ile yaptığı ihale kapsamında, fark prim borcu bulunup bulunmadığına ilişkindir. Davacı, ihale şartnamesine uygun olarak işin süresinin 31.12.2016’da sona erdiğini ve işin merkez işyeri işçileri tarafından yapıldığını savunarak, davalı Kurumun 31.05.2017 tarihli tahakkuk işleminin hatalı olduğunu ileri sürmüştür. İlk Derece Mahkemesi, davacının ihale ile üstlendiği işin, belirtilen şartlar çerçevesinde yapıldığını ve Kurumun borç çıkarma işleminin yerinde olmadığını tespit etmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi, davacı şirketin taahhüt ettiği işin, daimi işçileri tarafından gerçekleştirildiğini ve yeterli işçilik bildiriminde bulunulduğunu belirterek, ilk mahkeme kararını onaylamıştır. Temyiz aşamasında ise, davalı Kurum vekilinin ileri sürdüğü nedenlerin kararın bozulmasını gerektirmediği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, temyiz edilen karar onanmış ve davacının borçlu olmadığı tespit edilmiştir. Bu durum, ihale şartlarının ve işin yürütülme şeklinin önemini vurgulamaktadır. |
10. Hukuk Dairesi 2024/7156 E. , 2024/11935 K.
“İçtihat Metni”
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2369 E., 2024/550 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 25. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/58 E., 2022/548 K.
Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili davacının Uşak Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliğinden 2015/125664 İKN ile ihale aldığı işin tanımının kron-köprü, iskelet protez döküm ve malzemeli hareketli protez (total ve parsiyel tek çene) bitim işleri (metal kaide hariç) ve sabit ve hareketli yer tutucu hizmet alımı olup, ihale gereği işin süresinin 01.01.2016-31.12.2016 arası olduğunu, işin ihale koşullarına göre teslim edildiğini, davalı tarafından 31.05.2017 günlü bildirimde fark işçilik olarak gecikme zammı dahil 21.096,08 TL tahakkuk ettirildiğinin belirtildiği, ancak bu işlemin hatalı olduğunu, işin merkez işyeri işçileri ve ekipmanları tarafından yapıldığını, ihale gereği istihdam edilen bir personelin ise malzemeyi doktorlara götürerek ölçü toplamak, paket yapmak ölçüyü merkeze göndermek faaliyetinde bulunduğunu, ihale şartnamesinde de bu kapsamda çalışacak personelin 1 kişi olarak belirtildiğini, bu personelin çalıştığını, fark işçiliğin tespitinin hatalı olduğunu, ayrıca Kurumun 26.05.2017 günlü Resmi Gazete’de yayımlanan oranı esas aldığını, oysa işin 31.12.2016’da sonlandığını, bu oranın esas alınamayacağını belirterek, aksi yöndeki Kurum işleminin iptali ile davacının borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; ilk itirazlarda bulunarak davanın reddini talep etmiş ek beyan dilekçesinde ise işe ait Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının 30.05.2017 günlü yazısına göre 26.05.2017 günlü Resmi Gazete’de yayımlanan oranların esas alınması gerektiğinin belirtildiğini, sözleşme ve şartnamede çalışacak personel sayısı belirtilmediğinden ihale bedeli üzerinden asgari işçilik hesap edildiğini, Kurum işleminin yerinde olduğunu beyanla, davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tüm dosya kapsamı incelenip değerlendirildiğinde; davacı şirketin ihale ile üstlenmiş olduğu işe ait Teknik Şartname’nin 5.3 maddesinde; davacı şirketin Uşak ilinde çalıştırılacak personel sayısının 1 (bir) olarak belirlendiği, bu personelin görevinin Kamu Hastaneleri Diş Bölümlerinden ihale konusu işe ait diş protez ölçülerini toplamak, Ankara’da bulunan daimi işyeri laboratuvara göndermek olduğu, imalat yapılmasıyla bir alakasının bulunmadığı, ihale konusu kron, köprü, iskelet, diş protez işlerinin davacı şirkete ait Ankara merkez işyerindeki laboratuvarda yapılmakta olduğu, davalı Kurum tarafından çıkarılan “İlişiksizlik Belgesi” konulu 2011/ 13 sayılı Genelgenin İhale Konusu İşlerin Devamlı İşyeri Sigortalıları İle Yapılması” bölümünün 4.1 maddesinin “İhale konusu işin devamlı mahiyetteki işyeri sigortalıları ile yapıldığının beyan edildiği hallerde sosyal güvenlik il müdürlüğünce/sosyal güvenlik merkezince ihale konusu iş, devamlı mahiyetteki işyeri ve sigortalılar yönünden aşağıda belirtilen hususlar çerçevesinde yapılacak olan araştırma sonucunda, ihale konusu işin devamlı mahiyetteki işyeri sigortalıları ile yapıldığının anlaşılması halinde, işverenlerin ve varsa alt işverenlerinin defter ve belgeleri incelenmeksizin, ihale konusu işin yapıldığı süre içinde söz konusu işyerinden Kuruma borcun da bulunmaması kaydıyla ilişiksizlik belgesi verilecektir.” hükmüne göre, ihale konusu işin devamlı mahiyetteki işyeri sigortalıları ile yapıldığının belirlenmesi üzerine, işverenin defter ve belgeleri incelenmeksizin, ihale konusu işin yapıldığı süre içinde söz konusu işyerinden Kuruma borcun da bulunmaması kaydıyla dosyada primlerin ödendiği, davacı işverenin davalı Kuruma borcunun bulunmadığı, ilişiksizlik belgesi verilmesi gerekirken, davalı Kurumca asgari işçilik araştırması yapılarak, işin bitiminden sonra yürürlüğe giren tebliğde belirlenen %23 oranında asgari işçilik esas alınmak suretiyle davacı şirket için fark prim borcu çıkarıldığı, davalı Kurumca yapılan asgari işçilik araştırmasının ve taahhüt konusu işin yapılmasından sonra davacı Kurumca çıkarılarak yayınlanan tebliğdeki asgari işçilik oranı esas alınarak davacı Şirket hakkında fark prim tahakkuku yapılmasının, taahhüt konusu işin, davacı şirketin Ankara’daki daimi işyerindeki işçiler vasıtasıyla yapılmış olması nedeniyle davalı Kurumun 31/05/2017 tarih ve 6953992 nolu Kurum işleminin yerinde olmadığı, iptali gerektiği ve SGK Sigorta Primleri Şenel Müdürlüğü Asgari İşçilik Daire Başkanlığının 28.12.2017 tarih ve 71582837-206.05-E.6586171 sayılı işlemiyle belirlenen tutardan davacı şirketin davalı Kuruma borçlu olmadığı kanısına varılarak davanın kabulüne davalı Kurumun 31.05.2017 tarih ve 6953992 nolu Kurum işlemin iptaline, SGK Sigorta Primleri Şenel Müdürlüğü Asgari İşçilik Daire Başkanlığı’nın 28.12.2017 tarih ve 71582837-206.05-E.6586171 sayılı işlemiyle belirlenen tutarı davacı şirketin davalı Kuruma borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B.İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemece verilen kararın hatalı olduğunu, Kurumca yapılan işlemlerde bir hata bulunmadığını belirterek, kararın kaldırılmasını, davanın reddini istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tüm dosya kapsamından davacı şirketin taahhüt konusu işi davacı şirketin daimi işçileri tarafından yapıldığı ve Kuruma yeterli işçilik bildiriminde bulunulduğu anlaşıldığından Kurumun borç çıkarma işleminin yerinde olmadığı, dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili, temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının fark prim borcu bulunup bulunmadığına ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri hükümleridir.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
28.11.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.