|
ÖZET: Sayıştay, 2641 poz nolu imalatın bedelinin, ihale şartnamesine uygun olarak belirlenmesi gerektiğini vurgulamıştır. İlgili imalat için kullanılan kum-çakılın yıkanması gerektiği, ancak bu işlemin birim fiyat tarifinde yer almadığı belirtilmiştir. Dolayısıyla, yıkama bedelinin ayrıca ödenemeyeceği sonucuna varılmıştır. İhalelerde belirlenen birim fiyatların, sözleşme eki şartnamelere uygun olarak yapılması zorunluluğu, hukuki bir gereklilik olarak ortaya çıkmaktadır.
Yapılan inceleme sonucunda, kum-çakılın yıkanması için yapılan harcamaların, birim fiyat tarifinde “dahil olmayan masraflar” arasında sayılmadığı ve bu nedenle ayrıca bir bedel ödenemeyeceği tespit edilmiştir. Sayıştay, bu durumun kamu zararına yol açtığını ve sorumluların bu zararı ortaklaşa ve zincirleme olarak ödemesi gerektiğine karar vermiştir. Bu karar, ihale mevzuatının ve şartnamelerin titizlikle uygulanmasının önemini ortaya koymaktadır. |
| Kamu İdaresi Türü | Diğer Özel Bütçeli İdareler |
| Yılı | 2011 |
| Dairesi | 4 |
| Karar No | 10 |
| İlam No | 33 |
| Tutanak Tarihi | 24.1.2013 |
| Kararın Konusu | İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar |
HAKEDİŞ ÖDEMESİ
……………. Adi Ortaklığı yüklenimindeki ……………. ABD Doları ihale bedelli “……………. Yapım İşi” ile ilgili olarak; 2641 poz nolu “Elenmiş Malzeme ile Sanat Yapıları ve Köprü temel tabanına, beton yol ve tretuvar altlarına kum çakıl tabakası serilmesi ve drenaj hendekleri ile her türlü büz yanlarında, kum çakıl dolgu yapılması” imalatında kullanılan kum-çakıl için 08007/K poz nolu “kum-çakıl yıkanması” pozundan ödemede bulunulduğu tespit edilmiştir.
Konuyla ilgili olarak Sorumlularca yapılan savunmalarda özetle; Yol inşaatları yapılırken uyulması gereken başlıca rehberlerden birisi onaylanmış proje, ikincisi ise Yollar Fenni Şartnamesidir. Onaylı projemizde gösterilen yüzey altı drenajlarının kaba ve ince filtre malzemeleri İmrahor kum çakıl ocaklarından elde edilmiştir. Bu ocakların tabii gradasyonları Y.F.Ş.’nin 53.2.4 maddesinde belirtilen şartlara uydurulabilmesi için elenmesi gerekmektedir. Hatta elenmiş malzeme gradasyonları da şartname limitleri içinde kalmadığından idarenin bilgisi dahilinde yıkama yapılması gerektiği ortaya çıkmıştır.
Nitekim şantiye karar defterine yazılan 23/06/2004 tarih ve 14 sayılı kararı ile malzemenin içinde bulunan kil ve siltin kaba agrega üzerine yapıştığı ancak yıkandıktan sonra YFŞ’nin 53.2.4 kısmındaki gradasyonlara uyduğu tesbit edildiğinden yıkanmasına karar verilmiştir. Konu ile ilgili laboratuar deney raporları ve alınan karar fotokopisi ekte sunulmaktadır.
Bazı ocaklarda yıkama yapılmadan Y.F.Ş 53.2.4 kısmında belirtilen özelliklere uygun malzeme temin edilebilirken bazılarında yıkama işlemi gerekmektedir. Bu durumda farklı iki uygulama ve maliyetle yapılan “kum çakıl malzemesi temini işine”; aynı birim fiyatın uygulanması ve sadece tariften yola çıkılarak birim fiyat analizinde kum çakıl yıkama bedelinin ödenmediğini göz önüne almamak doğru bir yaklaşım olarak görülmemektedir,
Denilmektedir.
2641 poz nolu elenmiş malzeme ile sanat yapıları ve köprü temel tabanına, beton yol ve tretuvar altlarına kum, çakıl tabakası serilmesi ve drenaj hendekleri ile her türlü büz yanlarında kum-çakıl dolgu yapılması birim fiyat tarifinde; “kum ve çakılın; ocaklardan çıkarılması, elenmesi, vasıtalara yüklenmesi, iş yerinde boşaltılması, figüre edilmesi, figüre yerinde yüklenmesi, kullanılacağı yere taşınması, boşaltılması, suyun işyerinde temini, depolanması, hazırlamış taban üzerine veya büz yanlarına kum ve çakılın; tabaka tabaka serilmesi veya doldurulması, sulanması ve tokmaklanarak sıkıştırılması suretiyle kum-çakıl tabakası veya dolgu yapılması, aşağıda “Birim fiyat dahil olmayan masraflar” başlığı altında sayılanlar dışında kalan diğer bütün işlerin yapılması….” nın birim fiyata dahil olduğu belirtilmiştir.
Kum çakılın işyerine taşınması birim fiyat tarifinde birim fiyata dahil olmayan masraflar olarak sayılmıştır.
Karayolları Birim Fiyat Tarifinin “Genel Hükümler” başlıklı 1.Bölümünün “Açıklamalar” kısmının (1.2) ve (1.3) maddelerinde aynen,
(1.2) “Her poza ait birim fiyatların tarifi, aşağıda belirtilen 6 grubu ihtiva etmektedir:
1.Grup: Birim Fiyatı Adı ve Tarifi,
2.Grup: Birim Fiyata Dahil Olan Masraflar,
3.Grup: Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar,
4.Grup: Birim Fiyata Ait Ölçü Tarzı,
5.Grup: Birim Fiyata Ait Ödeme Şekli,
6.Grup; Birim Fiyata Ait Notlar,
(1.3) Birim fiyat tarifinde kabul edilen esaslar:
1.3.1 yukarıda 1.2. de belirtilen 6 gruptan herhangi biri veya birkaçı ayrı ayrı ifade edilemez. Herhangi bir birim fiyat; kendisine ait pozda belirtilen grupların hepsi birlikte ve bir kül halinde göz önünde tutularak uygulanacaktır.
1.3.2. Bütün pozlarda “Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar” başlığı altında sayılan unsurlar, kesin olarak belirtilmiş olup, sadece bunlar için ilgili pozlarındaki birim fiyatları üzerinden ayrıca ödeme yapılır.” denilmektedir.
Kum-çakılın dolguda kullanıldığı imalatlara ilişkin birim fiyat tariflerinde (2640,2641 gibi) yıkama bedelinin birim fiyatlara dahil olmadığına dair bir ibare yer almamaktadır.
2641 poz nolu birim fiyat tariflerinde, bu imalatın 2640 poz nolu birim fiyat tarifindeki esaslar dahilinde yapılacağı, 2640 poz nolu birim fiyat tarifinde ise, bu birim fiyatın Y.F.Ş.’nin 53.kısmındaki esaslara uygun olarak yapılan imalat birim fiyatı olduğu belirtilmiştir.
Birim fiyat esasına göre yapılan ihalelerde belirlenen birim fiyat, sözleşme eki şartnamelere uygun olarak yapılan imalatın bedelidir. Sözleşme eki şartnamelere uygun olmayan imalat için bir bedel ödenmesi söz konusu olamaz. Yine yapılan bir imalatın şartnamelere uygun olması için yapılan masraflar için birim fiyat dışında bir bedel ödenmesi mümkün değildir.
Özetle 2641 poz nolu birim fiyat, Y.F.Ş.’nin 53.kısmında belirtilen şartlarla yapılan imalatın bedelidir. İmalatın şartnameye uygun olarak yapılması zorunludur. 2641 poz nolu birim fiyat analiz ve tarifinde yıkama bedeli olmadığı için, bu imalatta kullanılan kum çakıla yıkama bedeli ödenmesi mümkün değildir. Sözleşme eki birim fiyat tarifi kitabı hukuki olarak bağlayıcı bir metin olduğu gibi teknik açıdan da imalatın yapımı için gerekli işleri belirlemektedir. Açıklamalar bölümünde açıkça belirtildiği üzere, “Birim fiyata dahil olmayan masraflar” arasında sayılmayan bir unsur için ayrı birim fiyatlar üzerinden bedel ödenmesi mümkün değildir. İmalatın tarife ve şartnameye uygun olarak yapılması için kum-çakılın yıkanması gerekiyorsa bu işlem gerçekleştirilecektir. Ancak birim fiyatlara dahil olmayan masraflar arasında yıkama bedeli yer almadığından yıkama yapıldığı gerekçesiyle ayrıca bir bedel ödenemez.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ve gerekçeler doğrultusunda Y.F.Ş.’nin 53. kısmında belirtilen şartlara uygun olarak gerçekleştirilmesi zorunlu olan 2641 poz nolu “Elenmiş Malzeme ile Sanat Yapıları ve Köprü temel tabanına, beton yol ve tretuvar altlarına kum çakıl tabakası serilmesi ve drenaj hendekleri ile her türlü büz yanlarında, kum çakıl dolgu yapılması” imalatında kullanılan kum-çakıl için 08007/K poz nolu “kum-çakıl yıkanması” pozundan ödemede bulunulması sonucu meydana gelen ve hesabı gösterilen toplam ……………. ABD Doları kamu zararının sorumlulara ortaklaşa ve zincirleme ödettirilmesine oy birliği ile karar verildi.