|
ÖZET: Başvuru, 2017/408364 ihale kayıt numaralı “MKE Hurda İşletmesi Müdürlüğüne Bağlı Kırıkkale Hurda Müdürlüğünde Muhtelif İnşaat İşleri Yaptırılması Yapım İşi” sözleşmesi ile ilgilidir. Şikayetçi firma, sözleşme kapsamında talep ettikleri artışların, sürekli olarak Lisansör firma üzerine atıldığını ve bu nedenle taleplerinin karşılanmadığını belirtmiştir. Ayrıca, yapılan yazışmalarda, şikayetçinin Lisansör firma ile herhangi bir bağlantısının bulunmadığı ifade edilmiştir. Şikayetçi, projelerdeki değişikliklerin ve ilave imalatların değerlendirilmesi gerektiğini savunmuş ve bu konudaki itirazlarını yasal haklarıyla birlikte Yüksek Fen Kurulu’na taşımak istemiştir.
İdare ise, başvuruya ilişkin açıklamalarında, şikayetçinin taleplerinin ihale dokümanı ve teknik şartnamelere uygun olmadığını belirtmiştir. İdare, yapılan revizyon taleplerinin Lisansör firma tarafından yapılması gerektiğini, dolayısıyla şikayetçinin ilave imalat talebinin anahtar teslimi iş kapsamında değerlendirileceğini ifade etmiştir. Ayrıca, kırım imalatının da anahtar teslimi iş kapsamında olduğu, dolayısıyla ilave bir ödeme yapılmasının söz konusu olmadığı belirtilmiştir. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, uyuşmazlığın çözümü için Yüksek Fen Kurulu’nun görüşlerine başvurulmasını tavsiye etmiştir. Bu karar, şikayetçinin iddiaları ve idarenin açıklamaları doğrultusunda, konunun daha iyi bir şekilde aydınlatılması amacıyla alınmıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/5952-S.8959
BAŞVURU NO : 2019/1530
KARAR TARİHİ : 23/07/2019
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : MAKİNA VE KİMYA ENDÜSTRİSİ KURUMU GENEL
MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : 2017/408364 ihale kayıt numaralı “MKE Hurda İşletmesi
Müdürlüğüne Bağlı Kırıkkale Hurda Müdürlüğünde
Muhtelif İnşaat İşleri Yaptırılması Yapım İşi” sözleşmesi hakkında.
BAŞVURU TARİHİ : 25/01/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Şikayetçi … – … İNŞ. YAPI MALZ.TAAH. SAN. ve TİC. LTD. ŞTİ. tarafından
Kurumumuza yapılan başvuruda … ihale kayıt numaralı “MKE Hurda İşletmesi
Müdürlüğüne Bağlı Kırıkkale Hurda Müdürlüğünde Muhtelif İnşaat İşleri Yaptırılması
Yapım İşi” sözleşmesi kapsamında özetle; Hurda Makası Bağlantılı yapıları ile ilgili talep ettikleri artışların taraflarına verilmeme nedeninin devamlı olarak Lisansör … … firması üzerine atılarak ve … … firmasının talep etmediği revizelerin değerlendirilmeye alınmayacağı hususu bildirilerek, mukayeseli keşiflerinde değerlendirmeye alınmadığını, ancak yazışmalarında da belirttikleri üzere firmalarının Lisansör firma ile hiçbir bağlantısının olmadığını, Bilgi Amaçlı Dosyalarda verilen projelerin Lisansör firmanın projeleri olduğu için yapılan revize projelerin Bilgi Amaçlı Dosyalarda verilen teknolojik projelere göre yapıldığını, bu amaçla onaylanmış olan revize projeler ile sözleşme aşamasında taraflarına verilmiş olan onaylı projeler arasındaki üst yapıya yönelik olan mukayese farklarının tamamının onaylanarak taraflarına ödenmesi gerektiğini, Hurda Makası Bağlantılı Yapılarının (Hurda
Makası Temeli, Hidrolik Bina, Merdiven ve Gözetleme Platformu, Koruyucu Yapı-1, Koruyucu
Yapı-2) tüm proje değişikliklerinin artan/azalan çalışmalarında değerlendirmeye alınması gerektiğini,
1.1. Vagon Kantarı Temeli imalatı için “VK-01 Vagon Tartım Sistemi pozunun tanımında
“Kantar altyapısı ve İnşaat işleri, uzmanlıkları oranında Yüklenici ve kantar firması tarafından ortaklaşa yapılacaktır” ibaresine dayanarak temel imalatının pozun içinde değerlendirilmesi gerektiğinin belirtildiğini, ancak yapılan imalatların uygulama aşamasında karşılaşılan inşaat işleri tarzında olmadığını, onaylı uygulama projeleri arasında hiç olmayan bir proje çizilerek idareden onay alındığını, bu kalem için önceki yazışmalarında ayrıca bir ilave imalat artışı talep etmediklerini çünkü Yapı Denetim Görevlileri ile beraber yapılan mukayese hesaplarının içerisinde bu imalat kalemlerinin de yer aldığını, ancak mukayeseli keşif ve fiyat tutanaklarının karşılıklı imzalanması için 25.07.2018 tarihinde Yapım Projeleri Şubesi Müdürlüğüne davet edildiklerinde son anda bu imalat kalemlerinin mukayese hesaplarından çıkarıldığının görüldüğünü, bu sebepten ötürü ikinci kez mukayeseli keşfi ihtirazı kayıtla imzalayacaklarını bildirdiklerini,
1.2. … parselinde yapılan beton kırımına ilişkin olarak; idare yapılan yazışmalarda hiçbir şekilde ilave imalat talep edilmediği ve işe ait özel inşaat teknik şartnamesinde “İmalat yerinde bulunan tüm bina ve tesisler rölöve projelerinde gösterilsin veya gösterilmesin, yüklenici firma tarafından bedelsiz olarak kaldırılacaktır ve çıkan malzemeler idarenin istediği yere dökülecektir.” ibaresine dayanılarak kırım imalatının anahtar teslim iş kapsamında değerlendirilmesi gerektiğinin belirtildiğini, ancak … parselinde yapılan beton kırımı, bina ve tesis olarak değerlendirilemeyeceğini, … parselinde yapılan beton kırımı saha betonu olduğunu ve kırım yapılan alanın üzerinin tamamen tressubatlı malzeme ve hurda malzemeler ile dolu olduğu için daha önceden görülecek bir imalat olmadığını, hafriyat aşamasında karşılarına çıktığını, bu kalem için de, önceki yazışmalarımızda ayrıca bir ilave imalat artışı talep etmediklerini çünkü idare ile yapılan toplantı sonucuna göre bu imalat kaleminin mukayese hesaplarına dahil edileceğinin söylendiğini, İdarenin, işi ilk ihaleye çıkardığı zaman tressubatlı malzemenin altında ne olup ne olmadığının tespitini yapmadan ihaleye çıktığını, yer tesliminde üzerinde hurda malzeme olduğundan dolayı daha sonradan karşılarına çıkan bir imalatın bedelini almadan yapmalarının kabul edilemez bir durum olduğunu, Yapı Denetim Görevlileri ile beraber yapılan mukayese hesaplarının içerisinde bu imalat kalemlerinin de yer aldığını, ancak mukayeseli keşif ve fiyat tutanaklarının karşılıklı imzalanması için 25.07.2018 tarihinde
Yapım Projeleri Şubesi Müdürlüğüne davet edildiklerinde son anda bu imalat kalemlerinin mukayese hesaplarından çıkarıldığının görüldüğünü, bu sebepten ötürü ikinci kez mukayeseli keşfi ihtirazı kayıtla imzalayacaklarını bildirdiklerini ve ihtirazı kayıtla imzaladıklarını,
1.3. Yukarıda belirtilen hususlar doğrultusunda, Hurda Makası Bağlantılı Yapılarına, Vagon
Kantarı Temeli İmalatına ve … Parselinde yapılan beton kırım imalatına ait 1.Mukayeseli
Keşfe dahil edilmeyen işlerin hesaplarını detayları ile birlikte sunulduğunu, 2.Mukayeseli
Keşfin yapılması için idareye başvurulduğunu ve konunun yasal haklarıyla beraber Yüksek Fen
Kuruluna taşınmasının talep edildiğini, ancak idarenin taleplerini redderek, konuyu Yüksek
Fen Kuruluna taşımadığını,
1.4. Ayrıca işin Geçici Kabulü yapıldıktan sonra Hurda Müdürlüğü çalışanları tarafından
Yangın Hidrant hattına fazla basınç yüklemesi yapılmasından dolayı Hidrant hattından su sızıntısı geldiğinin taraflarına bildirildiğini, konu ile ilgili fizibilite çalışmaları yapıldığını, yaşanılan arızanın kullanıcı hatası olduğunun bildirildiğini, arızanın, mevcut saha üzerinde daha fazla tahribata neden olmaması için ve mağduriyet yaşamamaları için tadilatın taraflarınca yapılacağını ancak çıkacak olan maliyetlerin, talep ettikleri 2.Mukayeseli Keşfe eklenmesini talep ettiklerini, ifade ve iddia ederek,
1.5. … ihale kayıt numaralı “MKE Hurda İşletmesi Müdürlüğüne Bağlı Kırıkkale Hurda
Müdürlüğünde Muhtelif İnşaat İşleri Yaptırılması Yapım İşi” sözleşmesi kapsamında başvuruya konu idare ile firmaları arasında yaşanan ve yukarıda detaylı olarak arz ve izah edilen ihtilaflar ilişkin Ombudsmanlık kararı tesis edilmesi için talep ederek Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 26/02/2019 tarih ve … sayılı bilgi-belge isteme yazısına istinaden
Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu Genel Müdürlüğü’nden alınan 06/03/2019 tarihli ve … sayılı yazıda; “Kurumumuz Kırıkkale Hurda Müdürlüğünde …-… İnş. Yapı Malz. Taah.
San. ve Tic. Ltd. Şti’nin yükleniminde yapımı tamamlanarak geçici kabulü yapılan “MKE Hurda
İşletmesi Müdürlüğüne Bağlı Kırıkkale Hurda Müdürlüğünde Muhtelif İnşaat İşleri
Yaptırılması Yapım İşi”ne ait ilgi yazıdaki şikayetçinin talebi hakkında İdaremiz tarafından ihale dokümanı ve ilgili mevzuat dikkate alınarak iş süreci boyunca yapılmış olan değerlendirmelere ilişkin yazılarımız ekte gönderilmekte olup, bununla birlikte özetle
İdaremizce işe ait sözleşme, onaylı uygulama projeleri ve teknik şartnamelere yönelik olarak yapılan değerlendirmeler aşağıda sunulmaktadır.
2.1. 1) Hurda makası bağlantı yapılarında (hurda makası temeli, hidrolik bina, merdiven ve gözetleme platformu, koruyucu yapı-1, koruyucu yapı-2) artan/azalan imalatlara yönelik olarak işe ait teknik şartnamede yer alan “Hurda makası temeli ve hurda makası muhafaza yapısına ait projeler tedarikçi firma olan … … firmasının kontrolünden sonra, uygulamasına başlanacaktır. Lisansör firmanın hurda makası temeli ve hurda makası muhafaza yapısı projelerinde, değişiklik öngörmesi durumunda, proje revizyonları yüklenici tarafından yapılacak olup, bu hususu iş artışı/eksilişi kapsamında değerlendirilecektir.” ifadesinden dolayı
Lisansör … … firması ve Hurda İşletmesi Müdürlüğü tarafından talep edilen proje revizyonuna bağlı olarak meydana gelen artan veya azalan imalatların ödemesi Yapı Denetim Görevlisi ye
Yüklenici firma tarafından karşılıklı olarak hazırlanan metrajlara göre, İnş.YF-6 (Hurda
Makası Muhafaza Yapıları ve Altyapı Revize Proje İmalatları). İnş.YFA-7 (Hidrolik Bina
Revize Proje İmalatları) ve İnş.YFA-8 (Çelik Merdiven Revize Proje İmalatları) olmak üzere toplamda … TL ilave imalat bedeli ödenmiştir. İdaremizle yapılan tüm proje revizyonu yazışmalarından da görüleceği üzere lisansör … … firması tarafından üst yapıya yönelik olarak revizyonlar yapılması talep edilmiş olup, hurda makası temeline yönelik olarak herhangi bir revizyon talebi söz konusu değildir.
2.2. a) Uygulama projelerinde belirtilen eksiklikler ve revize projelerin yapımına yönelik olarak Yüklenici firmanın yapmış olduğu tüm yazışmalarda “uygulama projelerinin yeterli yük hesaplarını karşılamadığına dair verilmiş bir statik rapor bulunmamaktadır. Ayrıca, Yüklenicinin yazılarında belirtilen proje revizyonlarından kaynaklı olarak meydana gelen ilave artış talepleri de İdaremizce “Hurda makası temeli ve hurda makası muhafaza yapısına ait projeler tedarikçi firma olan … … firmasının kontrolünden sonra uygulamasına başlanacaktır.
Lisansör firmanın hurda makası temeli ve hurda makası muhafaza yapısı projelerinde değişiklik öngörmesi durumunda, proje revizyonları yüklenici tarafından yapılacak olup, bu hususu iş artışı/eksilişi kapsamında değerlendirilecektir.” şeklinde cevaplanmıştır.
2.3. b) İhale dokümanı ile birlikte verilen teknolojik paftalardan da görüleceği üzere teknolojik projelerin bilgi amaçlı olduğu ve uygulama projesi ile arasında farklılık olması halinde teknolojik projelere göre revizyon yapılacağı aşikar olup, uygulama projelerinin yeterli yük hesaplarını karşılamadığına yönelik olarak yapılan imalatların değerlendirilmesi işe ait anahtar teslimi götürü bedel şözleşme eki olan; 2.4. İnşaat İşleri Genel Teknik Şartnamesi’nin “A. Genel” kısmındaki “Birim fiyatlarda belirtilmemiş olup, isin komple tamamlanması için gerekli malzeme, yardımcı malzeme, aksam ve işçilikler ilgili birim fiyatların ve tüm işin içinde kabul edilecek, bunlarla ilgili ek bir ödeme yapılmayacaktır.”, 2.5. Mekanik İşler Genel Teknik Şartnamesi’nin 30. maddesindeki “İş sırasında karşılaşılacak beklenmedik proje ve detay problemin yüklenici firma tarafından çizilecek her türlü proje ve detay İdare tarafından onaylandıktan sonra uygulanacaktır. Söz konusu iş kapsamında yükleniciye hazırlattırılacak projeye detaylar için ihale bedeli haricinde ayrıca bir bedel ödenmeyecektir.”.
2.6. Mekanik İşleri Genel Teknik Şartnamesi’ndeki “4.5. Uygulama Kuralları” bölümünün 13.
maddesindeki ”Yüklenici, işi, idare tarafından onaylanan uygulama projesinde belirtildiği gibi yapacaktır. İsin daha iyi, kolay ve güvenilir yapılması için önerilerde bulunabilecek, ancak ne nedenle olursa olsun, teklif bedeline ek bir bedel isteminde bulunamayacaktır.” 2.7. Mekanik İşler Genel Teknik Şartnamesindeki “4.1. Genel Hükümler” bölümünün 13.
maddesindeki “Uygulama safhasında tespit edilen aksaklıklar için Yüklenici Firma bir bedel talep etmeyecek ve idarenin onaylayacağı imalat şekliyle imalata devam edecektir.” ibarelerine göre hurda makası temelinde yapılan revizyondan dolayı Yüklenicinin ilave imalat talebi anahtar teslimi iş kapsamında değerlendirilmiştir.
2.8. 2) … parselinde yapılan beton kırımına ilişkin olarak Yüklenici firmanın kırım imalatı süresince, kırım imalatı yapıldığını ve bu imalat ile ilgili olarak ilave imalat talebinin olduğunu belirten bir yazışması bulunmamaktadır. İdaremize yapılan yazışmalarda hiçbir şekilde ilave imalat talebinin bulunmaması ve işe ait İnşaat Özel Teknik Şartnamesindeki “İmalat yerinde mevcut bulunan tüm bina ve tesisler rölöve projelerinde gösterilsin veya gösterilmesin.
yüklenici firma tarafından bedelsiz olarak kaldırılacak ve çıkan malzemeler idarenin istediği yere dökülecektir” ve ayrıca İnşaat İşleri Genel Teknik Şartnamesindeki “B. İşlerin
Yürütülmesi” bölümünde “Yüklenici, inşaat yerinin mahalli şartlarından doğabilecek bütün güçlükleri araştırmaya ve teklifinde bunları dikkate almaya mecburdur. Yüklenici, inşaat sahasında bulunan muhtemel su, akaryakıt, muhabere, elektrik ve diğer tesisleri tespit etmek ve inşaatın yürütülmesi sırasında dikkate almak mecburiyetindedir. Tesislerin uğrayacağı zarar ve ziyanı ödeyeceği gibi İdarenin vereceği talimatlara ve teknik kaidelere göre tamir edecektir.” ifadelerinin bulunması nedenleriyle kırım imalatı anahtar teslimi iş kapsamında değerlendirilmiştir.
2.9. 3) İşe ait Mekanik Özel Teknik Şartname’de VK-01 VAGON TARTIM SİSTEMİ (VAGON
KANTARI SİSTEMİ) pozu olarak bulunan vagon kantarının yeri onaylı mekanik vaziyet planında gösterilmiştir. İşe ait pozun tanımında vagon tartım sisteminin temini ve vagon kantarı sisteminin kurularak İdareye çalışır halde teslim edilmesi gerektiği belirtilmektedir. Buna göre vagon kantarı ekipmanının malzeme onayını müteakip ekipman temini ile ilişkili olarak
İdaremize sunulan vagon kantarı temel planı onaylanarak imalatların yapılması bildirilmiştir.
Yüklenici firmanın yapılacak olan kantar temel imalatına ilişkin olarak hiçbir şekilde ilave imalat artışına ait talep yazısı bulunmamaktadır.
2.10. Buna göre VK-01 VAGON TARTIM SİSTEMİ (VAGON KANTARI SİSTEMİ) pozun tanımındaki “Kantar altyapısı ve inşaat isleri, uzmanlıkları oranında Yüklenici ve kantar firması taralından ortaklaşa yapılacaktır.” ve ayrıca işe ait Mekanik İşleri Genel Teknik
Şartnamesi’ndeki 4.1, 13. ve 15. maddelerinde “Uygulama safhasında tespit edilen aksaklıklar için Yüklenici Firma bir bedel talep etmeyecek ve idarenin onaylayacağı imalat şekliyle imalata devam edecektir.” ile “Projede eksik bırakılan ve sistemin çalışması için gerekli olan düzeltmeler ve ekipman İdareye ek masraf getirilmeden yüklenici firma tarafından yapılacak, temin edilecektir.” ifadelerinden dolayı kantar temelinin yapımı, işin kapsamında bulunan pozun içinde anahtar teslimi iş kapsamında değerlendirilmiştir.
2.11. 4) Ayrıca işin geçici kabulü yapıldıktan sonra Kırıkkale Hurda Müdürlüğü tarafından bildirilen yangın hidrant hattındaki su sızıntısı ile ilgili olarak Yapı Denetim Görevlisi ve Firma yetkilisinin birlikte yerinde yapmış olduğu fizibilite çalışmasında 42 no’lu hidrantın bulunduğu bölgede su sızıntısının olduğu tespit edildiğinden Firmaya 21.12.2018 tarihli yazımızda, işin teknik şartnamesine ve projesine uygun olarak yapılmış olması gereken söz konusu imalatların
13.5 bar’a dayanması gerekliliği göz önünde bulundurularak, Hurda Müdürlüğü çalışanları
tarafından yangın pompasının kendi azami kapasitesindeki en büyük basınç değeri olan 13.5 bar’a değin basınçlandırma yapılması durumunda bile söz konusu boru ve bağlantılarının bu basınç değerine dayanması gerekliliği ayrıntılı olarak açıklanmıştır. Tadilata ait kazı çalışmaları neticesinde sızıntının boru birleşim yerinde meydana geldiği görülmüş olup.
Yüklenici firma tarafından gerekli tamirat yapılarak arıza giderilmiştir. Mekanik İşleri Genel
Teknik Şartnamesinin 4.1 maddesinin 29. ve 30. fıkraları ve Yapım İşleri Genel Şartnanesi’nin 43. maddesinin 1. ve 4. fıkraları gereğince meydana gelen arıza ile ilgili olarak kullanıcının herhangi bir şekilde kusuru bulunmamakta olup, kullanmadan ve işletmeden kaynaklanmayan kusur ve aksaklıkların giderilmesi ve teminat süresince işlerin bakım giderleri Yükleniciye ait olduğu görüşüne varılmış olduğundan, Yükleniciye bu tadilata ilişkin olarak herhangi bir şekilde ödeme yapılması öngörülmemektedir” açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Anayasa’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.”
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Kurumun görevi başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “ Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5. 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin
“Yüksek Fen Kurulu Başkanlığı” başlıklı 112 nci maddesinde; “ (1) Yüksek Fen Kurulu
Başkanlığının görev ve yetkileri şunlardır:
a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca yapım ve yapım ile ilgili danışmanlık hizmet işlerine ilişkin olarak akdedilen sözleşmelerin yürütülmesinden doğan yeni fiyat tespiti anlaşmazlıkları hariç olmak üzere diğer anlaşmazlıkları ilgili idarenin talebine istinaden inceleyip karara bağlamak ve yeni fiyat tespiti anlaşmazlıklarında ise tarafları bağlayacak şekilde fiyatı kesin olarak tespit etmek, b) Çevre ve imar mevzuatının yürütülmesinden doğan anlaşmazlıkları ilgili idarelerin talebine istinaden inceleyip karara bağlamak, c) Teknik veya fiziki yönden birbirini etkileyen plan ve yapım işleri ile ilgili olarak, kamu kurum ve kuruluşları arasında doğan anlaşmazlıkları, taraf olan idarelerin birlikte talep etmeleri halinde inceleyip karara bağlamak, ç) Plan, çevre, yapım ve yapımla ilgili hizmet işlerine ilişkin konularda kamu kurum ve kuruluşları ile yapı kooperatiflerine görüş vermek, d) Bayındırlık ve iskân işleri ile ilgili şartname, tip sözleşme, yıllık rayiç, birim fiyat, birim fiyatlara ait analiz ve tarifleri hazırlamak ve yayımlamak, e) Yapı, tesis ve onarım işleri ihalelerinde kullanılan müteahhitlik karneleri ve iş bitirme belgelerinin yıllara ait değerlendirme katsayılarını, mimarlık ve mühendislik hizmet bedellerinin hesabında kullanılacak yapı yaklaşık birim maliyetlerini ve proje ve kontrollük işlerinde uygulanacak fiyat artış oranlarını tespit etmek ve yayımlamak, f) Bakanlığın görev alanı ile ilgili olarak yurt içinde ve yurt dışında meydana gelen teknik gelişmeleri izlemek, değerlendirmek ve bunlardan faydalı görülenler hakkında teklifte bulunmak, g) Bakanlık birimleri arasında teknik konularda uygulama birliği ve koordinasyonu sağlamak, ğ) Bakan tarafından verilen diğeri görevleri yapmak.
(2) Yüksek Fen Kurulu; bir Başkan ve onyedi üyeden oluşur. Kurul Başkan ve üyelerinin; en az dört yıllık eğitim veren mühendislik ve mimarlık fakülteleri ile bunlara denkliği yetkili makamlarca kabul edilen yurtdışındaki yükseköğrenim kurumlarından mezun olmaları gerekir.
(3) Başkan ve üyeler, kendileri ve eşleri ile üçüncü dereceye kadar kan ve ikinci dereceye kadar kayın hısımlarını ilgilendiren kararlarla ilgili toplantı ve oylamaya katılamaz.
(4) Yüksek Fen Kurulu, en az üçte iki çoğunluk ile toplanır ve toplantıya katılanların çoğunluğu ile karar alır; oyların eşitliği halinde, Başkanın taraf olduğu görüş çoğunlukta sayılır. Üyeler çekimser oy kullanamaz. Karşı görüşte olanlar, görüşlerini yazılı olarak karara ekler.
(5) Yüksek Fen Kurulu Başkanlığının çalışma usul ve esasları yönetmelikle belirlenir.” 6. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu Başkanlığının Çalışma Usul ve
Esasları Hakkında Yönetmelik’in “Başkanlığın görevleri” balıklı 5 nci maddesinde; “ (1)
Başkanlığın görevleri şunlardır:
a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca yapım ve yapım ile ilgili danışmanlık hizmet işlerine ilişkin olarak akdedilen sözleşmelerin yürütülmesinden doğan yeni fiyat tespiti anlaşmazlıkları hariç olmak üzere diğer anlaşmazlıkları ilgili idarenin talebine istinaden inceleyip karara bağlamak ve yeni fiyat tespiti anlaşmazlıklarında ise tarafları bağlayacak şekilde fiyatı kesin olarak tespit etmek.
b) Çevre ve imar mevzuatının yürütülmesinden doğan anlaşmazlıkları ilgili idarelerin talebine istinaden inceleyip karara bağlamak.
c) Teknik veya fiziki yönden birbirini etkileyen plân ve yapım işleri ile ilgili olarak, kamu kurum ve kuruluşları arasında doğan anlaşmazlıkları, taraf olan idarelerin birlikte talep etmeleri halinde inceleyip karara bağlamak.
ç) Plân, çevre, yapım ve yapımla ilgili hizmet işlerine ilişkin konularda kamu kurum ve kuruluşları ile yapı kooperatiflerine görüş vermek.
d) Bayındırlık ve iskân işleri ile ilgili şartname, tip sözleşme, yıllık rayiç, birim fiyat, birim fiyatlara ait analiz ve tarifleri hazırlamak ve yayımlamak.
e) Yapı, tesis ve onarım işleri ihalelerinde kullanılan müteahhitlik karneleri ve iş bitirme belgelerinin yıllara ait değerlendirme katsayılarını, mimarlık ve mühendislik hizmet bedellerinin hesabında kullanılacak yapı yaklaşık birim maliyetlerini ve proje ve kontrollük işlerinde uygulanacak fiyat artış oranlarını tespit etmek ve yayımlamak.
f) Bakanlığın görev alanı ile ilgili olarak yurtiçinde ve yurtdışında meydana gelen teknik gelişmeleri izlemek, değerlendirmek ve bunlardan faydalı görülenler hakkında teklifte bulunmak.
g) Bakanlık birimleri arasında teknik konularda uygulama birliği ve koordinasyonu sağlamak.
ğ) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.” 6.1. Anılan Yönetmeliğin “Başvuru usulü” başlıklı 14 üncü maddesinde; “ (1) Başkanlığa
yapılacak müracaatlarda aşağıdaki usul ve esaslara uyulur:
a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca yapım ve yapım ile ilgili danışmanlık hizmet işlerine ilişkin olarak akdedilen sözleşmelerin yürütülmesinden doğan anlaşmazlıklar hakkında görüş isteme başvurularına dair idare talep yazısına, anlaşmazlık konusu işin sözleşmesi ile hakkında görüş sorulan konuya dair eklerinin, konu ile ilgili diğer belgelerin, yüklenicinin beyan ve itirazlarına dair belgelerin birer suretleri eklenir. Ayrıca talep yazısında veya ekinde, talepte bulunan idarenin hakkında görüş sorulan konuya dair görüşleri, gerekçeli dayanakları ile birlikte açık olarak belirtilir.
b) İşin yürütülmesi aşamasında yaptırılan yeni iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının fiyatlarının tespit edilmesi hususunda sözleşme sürecinde meydana gelen anlaşmazlıklar ile ilgili idaresince Kuruldan konu ile ilgili görüş ve/veya fiyatların belirlenmesinin talep edilmesi halinde, Kurul bu talebi değerlendirerek sonuçlandırır. Ancak talebin Kurulda değerlendirilebilmesi için anlaşmazlık tutanağının taraflarca birlikte düzenlenmiş olması şarttır. Anlaşmazlık tutanağı ile birlikte, tarafların görüşleri ve dayandıkları ilgili mevzuat, tarafların ayrı ayrı düzenledikleri uyuşmazlık konusu fiyat tespit tutanakları ile var ise bunlara ilişkin analiz ve benzeri belgeler gibi talep konusu ile ilgili bilgi ve belgeler idarenin talep yazısına eklenir ve ilgili mevzuatında yazılı süresi içinde Bakanlığa intikal ettirilir.
c) Çevre ve imar mevzuatının yürütülmesinden doğan anlaşmazlıklar ile ilgili görüş talep yazılarında, ilgili idarî tarafların talebe ilişkin hususlar hakkındaki görüşleri, gerekçeli dayanakları ile birlikte açık olarak belirtilir ve ilgili belgeler talep yazısına eklenir.
ç) Teknik veya fizikî yönden birbirini etkileyen plân ve yapım işleri ile ilgili görüş talep yazılarında, ilgili idarî tarafların talebe ilişkin hususlar hakkındaki görüşlerinin, gerekçeli dayanakları ile birlikte açık olarak belirtilmesi ve anlaşmazlığa taraf olan bütün idarelerce talepte bulunulması şarttır.
d) Plân, çevre, yapım ve yapıma dair hizmet işlerine ilişkin konular hakkında kamu kurum ve kuruluşları ile yapı kooperatiflerince görüş talep edilen hâllerde, sözleşmeye bağlı olma şartı aranmaksızın Kurulca görüş verilir. Talebin Kurulda görüşülebilmesi için; talep sahibinin talebe ilişkin hususlara dair görüşleri, gerekçeli dayanakları ile birlikte talep yazısında veya ekindeki belgelerde açık olarak belirtilir ve talep yazısına konu hakkındaki diğer belgeler de eklenir.
(2) Yeni fiyat tespiti anlaşmazlıkları, tarafların yargı yoluna müracaat hakları saklı kalmak üzere, Kurulca kesin olarak karara bağlanır ve Kurulca tespit edilen yeni fiyat sözleşmenin taraflarını bağlar.
(3) Yargı mercilerine ve Sayıştay’a intikal etmiş konular hakkında idarelerce görüş talebinde bulunulamaz ve bulunulmuş ise Kurulca görüş ve karar verilmez.
(4) Başkanlığın görevleri dışında kalan konular ile ilgili başvurular işleme konulmaz.
(5) Başvurulara ilişkin diğer usûl ve esaslar bir genelge ile düzenlenir.” hüküm ve açıklamalara yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ Av. HÜSEYİN YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
7. Şikayetçinin iddiaları, idarenin konuyla ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesi neticesinde hazırlanan “Tavsiye Kararı Önerisi” Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
IV. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Uyuşmazlık konusu; “MKE Hurda İşletmesi Müdürlüğüne Bağlı Kırıkkale Hurda
Müdürlüğünde Muhtelif İnşaat İşleri Yaptırılması Yapım İşi” kapsamında başvuruya konu idareyle şikayetçi şirket arasında yaşanan uyuşmazlık hakkındadır.
9. Yukarıda özetlenen ayrıntılarına Kararın ‘Başvuranın İddia ve Talepleri’ bölümünde yer verilen başvuru konusu iddialar hakkında, idarenin görüş ve değerlendirmesinde özetle: Lisansör … … firması tarafından üst yapıya yönelik olarak revizyonlar yapılması talep edildiği, hurda makası temeline yönelik olarak herhangi bir revizyon talebinin söz konusu olmadığı ; Lisansör firmanın hurda makası temeli ve hurda makası muhafaza yapısı projelerinde değişiklik öngörmesi durumunda, proje revizyonları yüklenici tarafından yapılacağı ve bu hususun iş artışı/eksilişi kapsamında değerlendirileceği ; hurda makası temelinde yapılan revizyondan dolayı yüklenicinin ilave imalat talebinin anahtar teslimi iş kapsamında değerlendirildiği ; kırım imalatının anahtar teslimi iş kapsamında değerlendirildiği ; kantar temelinin yapımının, işin kapsamında bulunan pozun içinde anahtar teslimi iş kapsamında değerlendirildiği ; ayrıca işin geçici kabulü yapıldıktan sonra Kırıkkale Hurda Müdürlüğü tarafından bildirilen yangın hidrant hattındaki su sızıntısı ile ilgili olarak kullanıcının herhangi bir şekilde kusurunun bulunmadığı, kullanmadan ve işletmeden kaynaklanmayan kusur ve aksaklıkların giderilmesi ve teminat süresince işlerin bakım giderlerinin yükleniciye ait olduğu görüşüne varıldığından, yükleniciye bu tadilata ilişkin olarak herhangi bir şekilde ödeme yapılması öngörülmediği, hususlarının ifade edildiği tespit edilmiştir.
10. Ayrıca, adı geçen şirketin yükleniminde yapımı tamamlanarak geçici kabulü yapılan
“M.K.E. Hurda İşletmesi Müdürlüğüne Bağlı Kırıkkale Hurda Müdürlüğünde Muhtelif İnşaat
İşleri Yaptırılması Yapım İşi” ile ilgili olarak şikayetçi şirketin 10.12.2018 tarihli ve … sayılı dilekçeyle idareye yaptığı ‘Mukayeseli keşif hesaplarına olan itirazlarının Yüksek Fen
Kuruluna taşınması’ talebinin, idarenin 24.12.2018 tarih ve … sayılı yazısında ‘Mukayeseli keşfe yönelik yapılan itirazlarınız 10.08.2018 tarih ve … sayılı yazımızla cevaplanmıştır.’ şeklinde değerlendirildiği tespit edilmiştir.
11. Kamu kurum ve kuruluşlarınca yapım ve yapım ile ilgili danışmanlık hizmet işlerine ilişkin olarak akdedilen sözleşmelerin yürütülmesinden doğan anlaşmazlıklar hakkında, Yüksek Fen
Kurulu Başkanlığına yapılacak başvuruların 13/03/2012 tarih ve 28232 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yüksek Fen Kurulu Başkanlığının Çalışma Usul ve Esasları Hakkında
Yönetmeliğin “Başvuru Usulü” başlıklı 14 üncü maddesine uygun olarak, görüş isteme başvurularında bulunulabileceği düzenlenmiştir.
12. Bu kapsamda, şikayet konusunun incelenmesi ve karar sürecinde ihtisas gerektiren teknik bilgiye ihtiyaç duyulduğu hususu ile birlikte Yüksek Fen Kurulu Başkanlığı’nca, kamu kurum ve kuruluşları tarafından ihale edilerek sözleşmeye bağlanan yapım işlerine ait sözleşmelerin yürütülmesi sırasında ortaya çıkan anlaşmazlıklar ve yeni fiyat tespiti uyuşmazlıklarına ilişkin aldığı kararlar ve oluşturduğu görüşler ile uyuşmazlık konularını çözüme kavuşturduğu hususu birlikte dikkate alındığında, mezkur şikayet başvurusu hakkında mevcut ihtilafın açıklığa kavuşması için Yüksek Fen Kurulu görüşlerine başvurulmasının bir zaruret olduğu mütalaa edilmiştir.
13. Şikayetçinin iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde: Uyuşmazlık konusunun çözümüne ilişkin olarak Yüksek
Fen Kurulu Başkanlığı’nın görüşlerine başvurulmasının uygun olacağı tespit edilmiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
14. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; ilgili idareden istenilen bilgi ve belgelerin Kurumumuza süresi içinde gönderildiği tespit edilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup, Ankara
Asliye Hukuk Mahkemesi’ne yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre, ŞİKAYETİN KABULÜNE;
Uyuşmazlık konusunun çözümüne ilişkin olarak Yüksek Fen Kurulu Başkanlığı’nın görüşlerine başvurulması için MAKİNA ve KİMYA ENDÜSTRİSİ KURUMU GENEL
MÜDÜRLÜĞÜ’NE TAVSİYEDE BULUNULMASINA
Kararın BAŞVURANA ve MAKİNA ve KİMYA ENDÜSTRİSİ KURUMU GENEL
MÜDÜRLÜĞÜ’NE tebliğine,
6328 sayılı Kanunun 20 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Makina ve Kimya
Endüstrisi Kurumu Genel Müdürlüğü’nce bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi