İhale sürecinde sunulan tekliflerin gerçeğe uygunluğu nasıl değerlendirilmelidir (KİK)

Yenimahalle Devlet Hastanesi’nce 28.02.2012 tarihinde Açık İhale Usulü ile yapılan 2012/964 IKN’li 106 İşçi İle 24 Aylık Bilgi Sistemi Kullanım Elemanı Hizmeti Alımı ihalesine ilişkin olarak,

Merdan Sağlık Hizmetleri Bilgi İşlem Otomasyon Gıda Temizlik Turizm San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.’nin 26.03.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 28.03.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibi 02.04.2012 tarih ve 13027 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.04.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 16.04.2012 tarihli ve 2012/UH.III-1769 sayılı karar ile: “4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, itirazen şikâyet başvurusunun reddine“karar verilmiştir.

Davacı Merdan Sağlık Hizmetleri Bilgi İşlem Otomasyon Gıda Temizlik Turizm San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul Kararının iptali ve yürütmesinin durdurulması istemiyle açılan davada Ankara 1. İdare Mahkemesinin 28.06.2012 tarih ve E:2012/728 sayılı yürütmenin durdurulması kararının uygulanmasını teminen 01.08.2012 tarih ve 2012/MK-250 sayılı Kurul Kararı ile “1- Kamu İhale Kurulunun 16.04.2012 tarihli ve 2012/UH.III-1769 sayılı kararının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında giyim bedeline ilişkin olarak sunulan belgelerin gerçeğe uygunluğunun araştırılmak suretiyle incelemenin yeniden yapılmasına” karar verilmiştir.

Ankara Bölge İdare Mahkemesi nezdinde yapılan itiraz sonucunda Ankara Bölge İdare Mahkemesinin 26.07.2012 tarih ve Y.D. İtiraz no: 2012/3454 sayılı kararı ile “Bakılan davada, her ne kadar Ankara 1. İdare Mahkemesince 106 personele verilmesi gereken giyecek bedeli olarak, ihaleyi yapan idarece yapılan piyasa araştırması sonucu, toplam giyim bedeli maliyeti 27.959,55-TL olarak belirlendiği, ancak, ihale üzerinde kalan firmanın teklif ettiği tutarın 15,29-TL olduğu, davacı şirketin teklif tutarının ise 24,02-TL olduğu, bu miktarların ticari hayatın olağan akışına aykırı olduğu, bu nedenle; her ne kadar proforma fatura Tebliğ’e uygun şekilde verilmiş ise de, ihaleyi yapan idarece yapılan piyasa araştırması sonucu belirlenen birim fiyatların çok altında olan ve ticari hayatın olağan akışına aykırı fiyatlar nedeniyle, davalı idarece, gerektiğinde, tüm istekliler yönünden, bu konuda piyasa araştırması ve ilgili yerlerden bilgi, belge istemek suretiyle, bu konuya ilişkin olarak, bu fiyat üzerinden mal alımının mümkün olup olmadığı yönünde araştırma yapmak suretiyle bir karar verilmesi gerekirken; salt Tebliğ’e uygun belge sunulması yeterli görülmek suretiyle, davacının bu yöndeki itirazen şikayet başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesi ile dava konusu işlemin yürütmesi durdurulmuş ise de, davacı şirket tarafından davalı idareye yapılan başvuruda iki husus ileri sürüldüğü, buna göre ihale uhdesinde bırakılan firmanın giyim gideri için verdiği fiyatın piyasa koşullarına uymadığı ve rayiç bedeli yansıtmadığı ve firmanın fiyat teklif cetvelinin 4 nolu kaleminde yer alan Bilgi Sistemi Kullanım Elemanı personel için herhangi bir giyim bedeli vermediği iddiaları ile anılan firmanın teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasını istediği, dava dilekçesinde ise ileri sürdüğü hususlardan giyim gideri için verilen fiyatın piyasa koşullarına uymadığı iddiası ile ilgili olarak itirazen şikayetlerinin reddine ilişkin kararın kendilerince de uygun olarak değerlendirildiğinin belirtildiği, yani dava konusu işlemin anılan iddia yönünden hukuka aykırılığının ileri sürülmediği, dava konusu işlemin sadece ileri sürülen ikinci husus yönünden iptal edilmesinin istenildiği anlaşıldığından, davacının ileri sürmediği sebep yönünden inceleme yapılarak anılan sebeple dava konusu işlemin hukuka aykırılığına hükmedilemeyeceği ve yürürlülüğünün durdurulamayacağı” gerekçesiyle davalı itirazının kabulüne, yürütmenin durdurulması talebinin kabulüne yönelik olarak Ankara 1. İdare Mahkemesince verilen 28.06.2012 gün ve E: 2012/728 sayılı kararın kaldırılmasına, davanın bu safhasında 2577 sayılı Yasa’nın 27’nci maddesinde öngörülen koşulların birlikte gerçekleşmediği gözetilerek yürütmenin durdurulması hakkındaki davacı isteminin reddine karar verilmesi üzerine alınan 29.08.2012 tarih ve 2012/MK-295 sayılı Kurul Kararı ile “1)Kamu İhale Kurulunun 01.08.2012 tarihli ve 2012/MK-250 sayılı Kararının iptaline,

2) 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,” karar verilmiştir.

Bu defa, Ankara 1. İdare Mahkemesinin 19.11.2012 tarih ve E:2012/728, K:2012/2566 sayılı kararı ile “… açık bir şekilde ticari hayatın olağan akışına aykırı durumun görülmesi halinde, belirlenen temel ilkelere göre ihale yapılabilmesi için, Kurumca sadece belgelerin usule uygun olup olmadığı değil, gerçeğe uygunluğunun da araştırılması gerekmektedir.

Olayda; 106 personele verilmesi gereken giyecek bedeli olarak, ihaleyi yapan idarece yapılan piyasa araştırması sonucu, toplam giyim bedeli maliyeti 27.959,55-TL olarak belirlenmiştir. Ancak, ihale üzerinde kalan firmanın teklif ettiği tutarın 15,29-TL olduğu, davacı şirketin teklif tutarının ise 24,02-TL olduğu, bu miktarların ticari hayatın olağan akışına aykırı olduğu görülmektedir.

Bu nedenle; her ne kadar proforma fatura Tebliğ’e uygun şekilde verilmiş ise de, ihaleyi yapan idarece yapılan piyasa araştırması sonucu belirlenen birim fiyatların çok altında olan ve ticari hayatın olağan akışına aykırı fiyatlar nedeniyle, davalı idarece, gerektiğinde, tüm istekliler yönünden, bu konuda piyasa araştırması ve ilgili yerlerden bilgi, belge istemek suretiyle, bu konuya ilişkin olarak, bu fiyat üzerinden mal alımının mümkün olup olmadığı yönünde araştırma yapmak suretiyle bir karar verilmesi gerekirken; salt Tebliğ’e uygun belge sunulması yeterli görülmek suretiyle, davacının bu yöndeki itirazen şikayet başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.” gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Anayasanın 138/4’üncü maddesinde, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari yargılama Usulü Kanununun 28/1’inci maddesinde; Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan Kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle,

1- Kamu İhale Kurulunun 29.08.2012 tarihli ve 2012/MK-295 sayılı, 16.04.2012 tarihli ve 2012/UH.III-1769 sayılı kararların iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında giyim bedeline ilişkin olarak sunulan belgelerin gerçeğe uygunluğunun araştırılmak suretiyle incelemenin yeniden yapılmasına,

Oybirliği ile karar verildi.