İhalelerde fiyat dışı unsur uygulaması ilişkin kapsayıcı anlatım içeren karar (KİK)

BAŞVURU SAHİBİ:

Şa-Ra Enerji İnşaat Tic. ve San. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Türkiye Elektrik İletim A.Ş Genel Müdürlüğü(TEİAŞ) Merkez,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2018/298592 İhale Kayıt Numaralı “H.392 Referanslı (~2,80 Km) 380 Kv 3B 2X1272 Mcm + (~30,20 Km) 380 Kv 3B 1272 Mcm İletkenli Beyhan 1 Hes-Karakoçan Tm Eih Teklif Birim Fiyatlı Komple Tesis İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Türkiye Elektrik İletim A.Ş Genel Müdürlüğü(TEİAŞ) tarafından 02.08.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “H.392 Referanslı (~2,80 Km) 380 Kv 3B 2X1272 Mcm + (~30,20 Km) 380 Kv 3B 1272 Mcm İletkenli Beyhan 1 Hes-Karakoçan Tm Eih Teklif Birim Fiyatlı Komple Tesis İşi” ihalesine ilişkin olarak Şa-Ra Enerji İnşaat Tic. ve San. A.Ş.nin 17.07.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 19.07.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 27.07.2018 tarih ve 40343 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.07.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/1226 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

İdari Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinin B-2 kısmında yer alan “Kapasite Durum Puanı” düzenlemesinin mevzuata aykırı olduğu, şöyle ki;

Söz konusu kapasite durum puanı düzenlemesinin idareye iş yapan, tecrübeli, iş bitirmiş ve devam eden işleri bulunan isteklilerin haksız şekilde elenmesine, diğer taraftan deneyimsiz ve yeterli organizasyonu bulunmayan isteklilerin ise daha yüksek bedel ile ihalenin üzerlerine kalmasına sebebiyet vereceği, dolayısıyla daha yüksek teklif bedeli ile ihale üzerlerine kalan isteklilerin deneyimsiz, idari ve organizasyon yapısı ve mali durumları nedeniyle işin tasfiye olmasına ve kaynakların verimli kullanılması ilkesinin ihlaline neden olacağı, ayrıca söz konusu ihalede uygulanan fiyat dışı unsurlara yönelik puanlama sisteminde devam eden işleri bulunan isteklilere eksi puan verileceği, bu durumunda ihalede rekabeti engelleyeceği ve eşitlik ilkesine aykırılık teşkil edeceği, sadece devam eden işleri bulunmayan isteklilere avantaj sağladığı, ayrıca kapasite, iş bitirme ve personel gibi etkenler dikkate alınmaksızın sadece elinde iş olan firmaya eksi puan yazıldığı bir puanlama sisteminin kamu zararına neden olduğu,

Öte yandan kamu ihale mevzuatı kapsamında yer alan puanlama sisteminin sadece aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yapılan puanlamaya ilişkin olduğu, bahse konu puanlamaya ilişkin yapılan düzenlemenin usulüne uygun olmadığı, zira istekliler tarafından aynı direkler, aynı iletkenler ve aynı işçiliğin kullanıldığı, bu nedenle istekliler açısından fark yaratan bir kalite ayrımının bulunmadığı, yine yapılan söz konusu düzenlemelerin isteklilerin yurtdışında katılabileceği ihaleleri azalttığı, şirketlerinin büyümesi ve genişlemesinin önüne geçtiği, ayrıca kapasiteye dair puanlama yapılsa bile bunun isteklilerin elinde bulundurduğu iş sayısına göre değil o işlerin parasal ve hacimsel büyüklüklere göre yapılması gerektiği, ancak mevcut düzenleme ile ihaleye teklif veren isteklilerin elinde bulundurduğu iş sayısının eşit kabul edilmek suretiyle aynı derecede puanlamaya dâhil edildiği, oysa ki her bir enerji nakil hattı yapım işinin birbirinden çok farklı değerlerde bulunduğu, bu nedenle her bir işin aynı kabul edilerek puanlamaya dahil edilemeyeceğinin açık olduğu, istekliler açısından daha önce aynı kapsamda alınan işlerin hızlı ve başarılı bir şekilde bitirilmiş olması durumunda isteklilere puan verilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiası temelde, İdari Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinin B-2 kısmında fiyat dışı unsur olarak belirlenen “Kapasite Durum Puanı” düzenlemesinin mevzuata aykırı olduğu yönündedir.

Söz konusu iddia ile ilgili mevzuat düzenlemeleri şöyledir:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ncı maddesinde “37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır.

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde, ihale dokümanında bu unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları belirlenir ….” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 61’inci maddesinde “(1) Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Fiyat dışı unsurlar ve bu unsurlara yönelik düzenleme” başlıklı 62’nci maddesinde “(1) İhale konusu işin özelliği göz önünde bulundurularak işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer, süre gibi unsurlar fiyat dışı unsur olarak belirlenebilir.

(2) Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurların da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde; fiyat dışı unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları ile hesaplama yöntemi ve bu unsurlara ilişkin değerlendirmenin yapılabilmesi için sunulacak belgeler idari şartnamede açıkça belirtilir.

(3) Fiyat dışı unsurlar, bir marka veya model esas alınarak rekabeti ortadan kaldırıcı bir şekilde belirlenemez.

(4) Fiyat dışı unsurlara, bu unsurların parasal değerlerine veya nispi ağırlıklarına ve hesaplama yöntemine yönelik düzenlemeyi yapan birim veya görevliler tarafından gerekçeli bir açıklama belgesi hazırlanır ve bu belge ihale onay belgesinin ekinde yer alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenmesi ile ilgili hususlar” başlıklı 53.3’üncü maddesinde “53.3.1. Kanunun 40 ıncı maddesi uyarınca, ekonomik açıdan en avantajlı teklif; sadece fiyat esasına göre belirlenebileceği gibi fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar dikkate alınarak belirlenebilmektedir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin hangi yöntem kullanılarak belirlenebileceği hususu tamamen idarenin takdirinde olup fiyat dışı unsurlar kullanılarak belirlenmesi durumunda aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir.

53.3.2. Fiyat dışı unsurların, Kanunun 5 inci maddesinde belirtilen ilkelere halel getirmeyecek bir biçimde idari şartnamede açık ve net olarak düzenlenmesi gerekmektedir.

53.3.3. İdari şartnamede fiyat dışı unsur olarak belirlenen hususların parasal değerlerinin veya nispi ağırlıklarının belirlenmesi gerekmektedir.

53.3.4. Fiyat dışı unsur olarak yalnızca niceliksel unsurların belirlenmesi zorunlu olmayıp bu kapsamda niteliksel belirlemeler de yapılabilir. Bu bağlamda, ihale konusu işin beklenen kaliteye uygun olarak gerçekleştirilmesini sağlamaya yönelik parametreler, kamuya karşı yükleniminde bulunan işlerin miktarı veya tutarı bakımından kapasite durumu ya da ihale konusu işi oluşturan bileşenler itibariyle isteklinin teklifi ile yaklaşık maliyet yapısının birbiri ile uyumu gibi hususlar fiyat dışı unsur olarak belirlenebilecektir.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde “35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirlenecektir.

35.1.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirlenecektir. Değerlendirme; “fiyat puanlaması” ile “kalite ve teknik nitelik puanlaması” (fiyat dışı unsur puanlaması) olmak üzere iki bölümde yapılacaktır.

A- Fiyat Puanı (FP) (50 PUAN)

Geçerli teklif veren İstekliler için fiyat puanlaması 50 tam puan üzerinden yapılacaktır.

…

B- Fiyat Dışı Unsur Puanı (FDUP) (50 Puan)

B-1  Kalite ve Teknik Nitelik Puanı  (KTNP) (45 PUAN)

…

B-2 Kapasite Durum Puanı (KDP) (3 PUAN)

Bu puanın uygulanmasında, Teşekkülümüz Tesis Dairesi Başkanlıklarına (Trafo Merkezleri Tesis Dairesi Başkanlığı ve İletim Hatları Tesis Dairesi Başkanlığı) karşı yüklenimde bulunulan yapım işi sayısı baz alınacaktır.  İhale ilan tarihi itibariyle devam eden yani geçici kabulü yapılmamış (geçici kabül itibar tarihi esas alınacaktır) yapım işi sayısı belirlenecektir. 

Bu sayı belirlenirken, ihale ilan tarihi itibariyle güncellenmiş (Yabancı para birimi ile teklif verilen ihalelerde, ihale ilan tarihi itibariyle geçerli T.C. Merkez Bankası Döviz Satış Kurları ile)  sözleşme bedeli, ihalede teklif edeceği bedelin (teklif tutarı) %10’ından fazla olan yapım işlerinin sayısı esas alınacaktır.  Bu kapsamda, belirlenen iş sayısı için kapasite durum puanı (KDP) hesaplanacaktır.

Puanlama Tablosu

Örnek :

İstekli tarafından teklif edilen bedel : 10.000.000,00 TL olsun.

10.000.000,00 x 0,10 = 1.000.000,00 TL

İsteklinin Teşekkülümüz Tesis Dairesi Başkanlıklarına (Trafo Merkezleri Tesis Dairesi Başkanlığı ve İletim Hatları Tesis Dairesi Başkanlığı) karşı yüklenimde bulunulan yapım işi/işleri arasından, ihale ilan tarihi itibariyle güncellenmiş sözleşme bedeli 1.000.000,00 TL altındaki yapım işleri değerlendirmeye alınmayacak olup, ihale ilan tarihi itibariyle güncellenmiş sözleşme bedeli 1.000.000,00 TL üzerindeki geçici kabulü yapılmamış (geçici kabül itibar tarihi itibariyle) yani devam eden işlerinin sayısı esas alınacaktır.

İsteklinin iş ortağı olması durumunda, puan hesabında her bir ortağın Teşekkülümüz Tesis Dairesi Başkanlıklarına (Trafo Merkezleri Tesis Dairesi Başkanlığı ve İletim Hatları Tesis Dairesi Başkanlığı) karşı yüklenimde bulunulan ve ihale ilan tarihi itibariyle güncellenmiş sözleşme bedeli Ör:1.000.000,00 TL üzerindeki geçici kabulü yapılmamış (geçici kabül itibar tarihi itibariyle) yani devam eden işlerinin sayısı temel alınacaktır. Kısaca, bu isteklinin değerlendirmeye esas puanı belirlenirken, her ortağın tekil olarak yürüttüğü işlerin toplam sayısı baz alınacaktır.

Örnek : İş ortaklığının 2 ortak olması halinde;

A&B iş ortaklığının Kapasite Durum Puanı (KDP) 2 puan olarak değerlendirmeye alınacaktır.

İsteklinin belirlenmiş olan kriterlere uygun olarak Teşekkülümüz Tesis Dairesi Başkanlıklarına (Trafo Merkezleri Tesis Dairesi Başkanlığı ve İletim Hatları Tesis Dairesi Başkanlığı) karşı yüklenimde bulunulan ve geçici kabulü yapılmamış (geçici kabül itibar tarihi itibariyle) yapım işlerinin sayısı (adet) belirlenip yukarıdaki tabloya (Puanlama Tablosu) göre değerlendirilerek puan verilecektir.

Değerlendirme yapılırken idare kayıtları esas alınacaktır.

İsteklinin Teşekkülümüz Tesis Dairesi Başkanlıklarına (Trafo Merkezleri Tesis Dairesi Başkanlığı ve İletim Hatları Tesis Dairesi Başkanlığı) karşı yüklenimde bulunulan herhangi bir iş ortaklığının ortağı olması halinde, ortak olduğu her yapım işi, ortaklık oranına bakılmaksızın 1 (bir) adet iş olarak değerlendirilecektir …” düzenlemesi yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 40’ıncı maddesinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesine ilişkin olarak mevcut uygulamadan farklı şekilde en düşük fiyatın esas alınması veya fiyatla birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınmak suretiyle belirleme yapılması husussunda idarelere takdir yetkisi verilmiştir. Böylece işin niteliğine ve idarenin ihtiyacına göre kaliteli mal, hizmet veya yapım işlerinin temini amaçlanmıştır.

Ayrıca yapım işlerine ilişkin olarak ilgili Yönetmelik ve Kamu İhale Genel Tebliği’nde ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin fiyat dışı unsurlar kullanılarak belirlenmesi durumunda uyulması gereken esaslar hakkında düzenlemelere yer verilmiştir. Buna göre ihale konusu işin özelliği göz önünde bulundurularak işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer, süre gibi unsurların fiyat dışı unsur olarak belirlenebileceği ortaya konulmuş olup ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurların da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde; fiyat dışı unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları ile hesaplama yöntemi ve bu unsurlara ilişkin değerlendirmenin yapılabilmesi için sunulacak belgelerin İdari Şartname’de açıkça belirtilmesi gerektiği hükme bağlanmıştır. Yine fiyat dışı unsurların, bir marka veya model esas alınarak rekabeti ortadan kaldırıcı bir şekilde belirlenemeyeceği ve fiyat dışı unsurlara, bu unsurların parasal değerlerine veya nispi ağırlıklarına ve hesaplama yöntemine yönelik düzenlemeyi yapan birim veya görevliler tarafından gerekçeli bir açıklama belgesinin hazırlanması gerektiği ifade edilmiş olup bu belgenin ihale onay belgesinin ekinde yer alması gerektiği vurgulanmıştır.

Diğer taraftan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yapım işlerine ilişkin diğer hususlar” başlıklı 53’üncü maddesine, 23/8/2013 tarih ve 28744 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Kamu İhale Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ”in 2’nci maddesi ile eklenen “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenmesi ile ilgili hususlar” başlıklı 53.3’üncü maddesinde değişiklik yapılmış olup söz konusu değişiklik ile 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 40’ıncı maddesinde fiyat dışı unsur olarak sayılan kriterlerin birim fiyat teklif almak suretiyle yapılan yapım işleri ihalelerinde özellikle işin erken tasfiye edilmesi suretiyle kaynakların verimli kullanılmasını ilkesinin muhtemel ihlallerini engelleyecek şekilde etkin kullanımının sağlanması gerektiği, bu çerçevede, anılan Kanun’un 40’ıncı maddesinde ‘kalite’ olarak belirtilen ve ‘teknik değer’ unsurundan bağımsız olarak zikredilmiş olması nedeniyle muhteviyatının teknik özellikler haricinde ele alınması gereken fiyat dışı unsurun, özellikle yapım işleri ihalelerinde kaynakların verimli kullanılmasını sağlamaya yönelik olarak açıklanması ve örneklendirilmesi amaçlandığı anlaşılmıştır. Öte yandan fiyat dışı unsurların, anılan Kanun’un 5’inci maddesinde belirtilen ilkelere halel getirmeyecek bir biçimde İdari Şartname’de açık ve net olarak düzenlenmesi gerekmektedir.

Bununla birlikte fiyat dışı unsur olarak yalnızca niceliksel unsurların belirlenmesinin zorunlu olmadığı belirtilmiş olup bu kapsamda niteliksel belirlemeler de yapılabileceği açıklanmıştır. Bu bağlamda, ihale konusu işin beklenen kaliteye uygun olarak gerçekleştirilmesini sağlamaya yönelik parametreler, kamuya karşı yükleniminde bulunan işlerin miktarı veya tutarı bakımından kapasite durumu ya da ihale konusu işi oluşturan bileşenler itibariyle isteklinin teklifi ile yaklaşık maliyet yapısının birbiri ile uyumu gibi hususlar fiyat dışı unsur olarak belirlenebileceği açıklanmıştır.

Bu bağlamda İdari Şartname düzenlemelerine bakıldığında, uyuşmazlığa konu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği düzenlenmiş olup değerlendirmenin ise; “fiyat puanlaması” ile “kalite ve teknik nitelik puanlaması” (fiyat dışı unsur puanlaması) olmak üzere iki bölümde yapılacağı açıklanmıştır. Buna göre geçerli teklif veren istekliler için fiyat puanlaması 50 tam puan üzerinden yapılacağı ortaya konulmuştur. Fiyat dışı unsur puanlamasının ise, geçerli teklif veren istekliler için kalite ve teknik puanlaması (45 puan üzerinden yapılacaktır), kapasite durum puanı (3 puan üzerinden yapılacaktır) ve sicili puanı (2 puan üzerinden yapılacaktır) olmak üzere 3 unsur üzerinden yapılacağı düzenlenmiştir.

Bu noktada başvuru sahibi tarafından iddiaya konu edilen İdari Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinin B-2 kısmında yer alan “Kapasite Durum Puanı” düzenlemesine bakıldığında; bu puanın uygulanmasında, idarenin ait Tesis Dairesi Başkanlıklarına (Trafo Merkezleri Tesis Dairesi Başkanlığı ve İletim Hatları Tesis Dairesi Başkanlığı) karşı yüklenimde bulunulan yapım işi sayısının baz alınacağı düzenlenmiş ihale ilan tarihi itibarıyla devam eden ( geçici kabulü yapılmamış geçici kabul itibar tarihi esas alınacaktır) yapım işi sayısının belirleneceği ortaya konulmuştur.

Bununla birlikte söz konusu sayının belirlenmesi aşamasında, ihale ilan tarihi itibarıyla güncellenmiş (Yabancı para birimi ile teklif verilen ihalelerde, ihale ilan tarihi itibarıyla geçerli T.C. Merkez Bankası Döviz Satış Kurları ile) sözleşme bedeli, ihalede teklif edeceği bedelin (teklif tutarı) %10’ından fazla olan yapım işlerinin sayısı esas alınarak belirlenen iş sayısı için kapasite durum puanının (KDP) hesaplanacağı belirtilmiştir. Buna göre yüklenimde bulunulan yapım işi sayısının 0-2 adet olması durumunda değerlendirmeye esas puanın 3, 3-4 adet olması durumunda değerlendirmeye esas puanın 2, 5 adet olması durumunda değerlendirmeye esas puanın 1, 6 ve daha fazla olması durumunda değerlendirmeye esas puanın 0 olacağı düzenlenmiştir.

Öte yandan, idare tarafından şikâyet üzerine alınan kararda, yükleniciler tarafından inşa ve tesis edilen yapım işleri sürecinde, taahhüdün ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirilmemesi, bunun yanı sıra, sözleşmeden doğan alacaklarına konulmuş olan hacizleri kaldıramaması gibi nedenlerden ötürü iş programlarının gerisinde kalarak gecikmeli olarak yürütüldüğü ve bu nedenle tesislerin gecikmeli olarak tamamlandığı, buna ilaveten de sözleşmeler fesih ve devir sürecine girebildiği ifade edilmiştir.

Ayrıca, fiyat dışı unsurlara ilişkin olarak idare tarafından hazırlanan gerekçeli açıklama belgesine bakıldığında, son zamanlarda yapılmış olan EİH tesis yapım işi ihalelerinde bazı isteklilerin imalatçısının kullanım tablosuna göre miktarları değişebilecek olan 380 Kv EİH iletken hırdavatı olan Spacer Damper iş kalemi, OPGW imalatçısının makara boyuna göre belirlenecek etapların uygulanması sonucu ek noktalarının geleceği taşıyıcı direklerde kullanılan OPGW özel askı takımı iş kalemi, az sayıda olan nihayet direkleri temeli iş kalemi ya da birden fazla EİH tesisi içeren yapım işlerinde ilk bitecek EİH kısmı işine ait iş kalemleri teklif fiyatlarına anormal fiyat teklifinde bulunduklarının gözlemlendiği, söz konusu iş kalemlerindeki piyasa fiyatları ile uyuşmayan anormal teklif fiyatlarının,

Yüksek birim fiyat teklif edilen iş kalemlerindeki miktar artışı nedeniyle sözleşme bedelinde olağan dışı artış olması ve ilk sözleşme bedeline göre daha yüksek bedelle işin bitirilmesi, yüksek birim fiyat teklif edilen iş kalemlerinin bedelinin sözleşme bedelinin büyük bir kısmını oluşturması, işin bedelinin önemli kısmının işin başında yapılan imalatlarda ödenmesi, sözleşme konusu iş kapsamındaki bazı imalatlar gerçekleşmeden işin tasfiye edilmesi, kamu hizmetlerinde gecikmeye neden olması, kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılamaması ve ihalede haksız rekabet ortamının oluşması sonuçlarını doğurduğu ifade edilmiş olup bu sebeplerden dolayı 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda uygulanması idarelerin tercihine bırakılan ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışı unsurlar da kullanılarak belirlenmesi ilkesinin EİH tesis yapım işi ihalelerinde kullanılmasının zaruri hale geldiği belirtilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un 40’ıncı maddesinde düzenlenen fiyat dışı unsurun, ihale konusu işin beklenen kaliteye uygun olarak gerçekleştirilmesini ve özellikle yapım işleri ihalelerinde işin erken tasfiye edilmesi suretiyle kaynakların verimli kullanılması ilkesinin muhtemel ihlallerini engelleyecek şekilde etkin kullanımını sağlamaktır. Bu bağlamda, yapım işi ihalelerinde özellikle işin niteliği itibarıyla yüklenimde bulunan işlerin miktarı ve tutarının fazla olması durumunda, işin gerçekleştirilmesi aşamasında sözleşme konusu iş kapsamındaki bazı imalatlar gerçekleştirilmeden işin tasfiye edilmesi sonucunu doğurduğu ve bu suretle kamu hizmetlerinin gecikmesine ve kaynakların verimli kullanılamamasına neden olacağı değerlendirildiğinde, söz konusu Tebliğ maddesinde yer alan ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenmesi ile ilgili açıklamalar kapsamında kamuya karşı yükleniminde bulunan işlerin miktarı veya tutarı bakımından kapasite durumunun karşılaştırılmasının amaçlandığı anlaşılmaktadır.

Yapılan açıklamalar çerçevesinde başvuru sahibinin iddiasına konu olan fiyat dışı unsur düzenlemesi incelendiğinde, idarenin, kurumlarına karşı yükleniminde bulunan işlerin miktarının kapasite durumuna ilişkin olarak fiyat dışı unsur puanı verileceğinin düzenlendiği görülmüş olup yükleniminde bulunan işlerin sayının belirlenmesi aşamasında da ihale ilan tarihi itibarıyla güncellenmiş (Yabancı para birimi ile teklif verilen ihalelerde, ihale ilan tarihi itibarıyla geçerli T.C. Merkez Bankası Döviz Satış Kurları ile) sözleşme bedeli, ihalede teklif edeceği bedelin (teklif tutarı) %10’ından fazla olan yapım işlerinin sayısı esas alınarak iş sayısı için kapasite durum puanının (KDP) hesaplanacağı belirtilmiştir. Bu çerçevede idarenin ihale konusu işin niteliğine bağlı olarak işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik ve kalite ve teknik değer gibi unsurları, mevzuatın kendisine tanıdığı takdir yetkisini kullanarak fiyat dışı unsur olarak belirleyebileceği, fiyat dışı unsur olarak yalnızca niceliksel unsurların belirlenmesinin zorunlu olmadığı, bu kapsamda niteliksel belirlemelerin de yapılabileceği dikkate alındığında, ihale konusu işin beklenen kaliteye uygun olarak gerçekleştirilmesini sağlamaya yönelik olarak yapılan anılan düzenlemenin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 53.3’üncü maddesinde yer alan açıklama ve bu maddenin genel gerekçesinde belirtilen konularla uyumlu olduğu, buna ilaveten sözleşme konusu iş kapsamındaki bazı imalatların gerçekleşmeden işin tasfiye edilmesi, bu bağlamda kamu hizmetlerinde gecikmeye sebebiyet vermesiyle birlikte kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılmaması riski karşısında bu düzenlemeye gidildiği görüldüğünden, iddia konusu doküman düzenlemesinde kamu ihale mevzuatına aykırılık görülmemiştir.

Bu itibarla, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

   Oybirliği ile karar verildi.