İhalelerde yüklenicilerin temin edeceği kontrol, denetim ve servis araçlarının birim fiyat teklifinde yer alıp almayacağı (KİK)

03.07.2008 tarih ve 08.17.85.0168/2008-60E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

            Mimarsinan  Belediye Başkanlığı’nca 21.05.2008 tarihinde Açık İhale Usulü ile yapılan “Çöp Toplama ve Nakli Genel Temizlik Hizmet Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Piramit Makine İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 02.06.2008 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 04.06.2008 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin  19.06.2008 tarih ve 17407 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.06.2008 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi gereğince, ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

Başvuru dilekçesinde özetle;

            1) İş deneyim belgesinin teklif edilen fiyatın % kaçını karşılaması gerektiğine ilişkin düzenleme yapılmadığı,

            2) Sözleşme tasarısının 22 nci maddesinin mevzuata uygun olmadığı,

            3) İhale dokümanında tüm resmi ve dini bayramlarda personel çalıştırılması öngörülmüş olmasına rağmen, resmi ve dini bayram günlerinde çalıştırılacak gün ve personel sayısına ilişkin düzenleme yapılmadığı

İddia edilmektedir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1)      Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak;

İşe ait ilanın 4.3.1 inci maddesinde; “İsteklinin son beş yıl içinde yurt içinde veya yurt dışında , kamu veya özel sektörde sözleşme bedelinin en az %70’i oranında gerçekleştirdiği, idarece kusursuz kabul edilen ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili deneyimini gösteren ve teklif bedelinin %50 oranından az olmamak üzere, tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim belgesi” şeklinde düzenleme yapılmıştır.

            Ancak idari şartnamenin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.3 üncü maddesinde iş deneyim belgeleri ile ilgili düzenleme bulunmakla beraber istenilen oranın belirtilmediği görülmüştür.

            Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İhale ve Ön Yeterlik İlanlarının Düzenlenmesi” başlıklı 30 uncu maddesinde; “İhale ilanları, ihale dokümanında yer alan bilgiler esas alınmak suretiyle, ihale usulsüne göre oluşturulan standart ihale ve ön yeterlik ilan formlarına uygun olarak hazırlanır.İhale ve ön yeterlik ilanlarında yer alan bilgiler ile ihale veya ön yeterlik dokümanını oluşturan belgelerde idarece yapılan düzenlemelerin birbirine uygun olması gerekir.İhale ve ön yeterlik dokümanında belirtilmeyen hususlara ilanlarda yer verilemez.” hükmü bulunmaktadır.

            Anılan Yönetmelik hükmü gereği ihaleye katılımda yeterlik kriteri olan iş deneyim belgesine ilişkin oranın ilanda belirtilip idari şartnamede belirtilmemesi mevzuata uygun bulunmamıştır.

2)      Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak;

Sözleşme tasarısının “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 22 nci maddesinde; “Üçüncü şahıslara karşı risk sigortası (all risk) yüklenici tarafından yaptırılacaktır.” şeklinde düzenleme yapılmıştır.

            Diğer taraftan sözleşme tasarısının Mali Hükümler bölümünün 29 uncu maddesinde de; “Çalıştırılacak araçlarla, her türlü personelin vergi, sigorta, resim ve harcı yükleniciye aittir ve hiçbir hak talep edemez.Araçlar 3.şahıslara karşı risk sigortası (all risk) yüklenici tarafından yaptırılacaktır.” düzenlemesi de yapılmıştır.

Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 19 uncu maddesinin 4 üncü fıkrasında da yer alan, “Hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türü veya türleri ve teminat limitleri günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmesinde veya eklerinde belirtilir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Hizmet Alımları Tip Sözleşmesinin “İş ve İşyerlerinin Korunması ve Sigortalanması” başlıklı 22 nci maddesinin dipnotunda; iş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanmasına ilişkin sorumluluğun Genel Şartnamenin 19 uncu maddesinde düzenlenen esaslar dahilinde kime ait olacağı hususu ile idarenin işin nitelik ve özelliğine göre ihtiyaç duyduğu sigorta türleri ile teminat kapsam ve limitlerinin bu maddede belirtilmesi gerektiğine yer verilmiştir.

Hizmet alımlarına ilişkin öngörülen tip sözleşmenin, söz konusu 22 nci maddeye ilişkin 31 no’lu dipnotunda ise, “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanmasına ilişkin sorumluluğun Genel Şartnamenin 19 uncu maddesinde düzenlenen esaslar dahilinde kime ait olacağı hususu ile İdarenin işin nitelik ve özelliğine göre ihtiyaç duyduğu sigorta türleri ile teminat kapsam ve limitleri burada belirtilecektir.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

Bu itibarla, iş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanmasına ilişkin sorumluluğun Genel Şartnamenin 19 uncu maddesinde düzenlenen esaslar dahilinde yükleniciye ait olabilmesi için, idarenin işin nitelik ve özelliğine göre ihtiyaç duyduğu sigorta türleri ile teminat kapsam ve limitlerini belirtmesi gerektiği, ancak idarece bu kapsam ve limitlerin belirtilmemesinin yapılan düzenlemede eksiklik olduğunu gösterdiği ve söz konusu sigortanın yaptırılmasına ilişkin maliyetin, isteklilerce tespit edilmesi ve teklif fiyata dahil edilmesinin mevcut düzenlemeyle mümkün bulunmadığı anlaşıldığından iddia yerinde bulunmuştur.

3)      Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak;

            İhale konusu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olmadığı ve Kamu İhale Genel Tebliğinde resmi ve dini bayram günlerinde personel çalıştırılacak ise kişi sayısı ve çalıştırılacak günlerin belirtilmesinin gereğinin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları ile sınırlandırılmış olduğu dikkate alındığında incelenen ihalede resmi ve dini bayram günlerinde çalıştırılacak gün ve personel sayısına ilişkin düzenleme yapılmaması iddiası yerinde bulunmamıştır.

B) İhalelere Yönelik Yapılacak Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 20 nci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda (g) bendi yönünden tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

            Teknik Şartnamenin “Kontrollük Hizmetleri” başlıklı bölümünün 26 ncı maddesinde; “Belediye kontrollük hizmetlerinin sağlıklı yürütülmesi için yüklenici araç temin etmek zorundadır. Kullanılacak kontrol aracı işçi taşımada kullanılmayacak, sadece belediye kontrol elemanlarına tahsis edilecektir. İşçi taşıma, getirme, götürme işleri için ayrı bir servis aracı kullanılacaktır.” düzenlemesi yapılmıştır.

            Söz konusu kontrol aracı ve servis aracına ihale dokümanı ekinde yer alan ihaleye ait birim fiyat teklif mektubu eki cetvelde yer verilmediği görülmüştür.

            İdarenin hizmetinde kullanılmak üzere yüklenici tarafından tahsis edilecek olan kontrol aracı ve servis aracına ilişkin akaryakıt giderinin kimin tarafından karşılanacağına ilişkin düzenleme yapılmadığı ve ayrıca birim fiyat teklif cetvelinde de söz konusu araçların belirtilmediği görüldüğünden ve araç maliyetinin en önemli kısmını da akaryakıt giderinin oluşturduğu göz önüne alındığında, söz konusu araca ilişkin maliyetin teklif maliyetini etkileyeceği ve teklifin oluşturulmasında tereddüt yaratacağı  sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale işlemleri ile ihale kararının iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi gereğince, ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,

 
Esasta
   Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

1- 4734 sayılı Kanun Temel İlkeler başlıklı 5. maddesinin 1. fıkrasında ” İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur” hükmü yer almaktadır.

İncelemeye konu ihalede 7 adet ihale dökümanının satın alındığı 3 isteklinin teklif verdiği, yapılan inceleme sonucunda verilen tekliflerden bir adedinin yaklaşık maliyetin altında olduğu, diğer tekliflerin tamamının yaklaşık maliyetin üzerinde bulunduğu gözönüne alındığında, anılan ihalede 4734 sayılı Kanunun 5. maddesinin 1. fıkrasında öngörülen “rekabet ve kaynakların verimli kullanılması” ilkesinin oluşmadığı anlaşılmıştır.

            2- Teknik şartnamenin 10 uncu maddesinde caddelerde her gün çöp toplama ve nakli hizmeti yapılacağı belirtilmiştir.

            Bu durum için çöp araçları için öngörülen çalışma günlerine ilişkin cetvellerin de teknik şartname ekinde yer aldığı görülmüştür.

            İhale dokümanında ihale konusu işte 46 personelin çalışacağı düzenlemiştir.

            İdarece başvuru sahibine verilen cevapta da ihale süresince 10,5 takvim günü resmi ve dini bayram tatilinin bulunduğu ve tekliflerin bahse konu tatil ve bayram günlerini dikkate alınarak verilmesi gerektiği ve ihaleye katılan tüm firmalarında bunu göz önünde bulundurarak tekliflerini verdikleri ve diğer firmaların resmi tatil ve bayram günlerine ilişkin olarak tereddüde düşmediği belirtilmek suretiyle, resmi ve dini bayramlarda personel çalıştırılmasının öngörülmüş olduğu kabul edilmiştir.

İhale konusu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olmamasına ve Kamu İhale Genel Tebliğinde resmi ve dini bayram günlerinde personel çalıştırılacak ise kişi sayısı ve çalıştırılacak günlerin belirtilmesinin gereğinin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları ile sınırlandırılmış olmasına rağmen, incelenen ihalede idarece tatil ve bayram günlerinin dikkate alınmak suretiyle teklif verilmesi gerektiği kabul edildiğinden dokümanda çalıştırılacak kişi ve çalışılacak gün sayısının açık ve net bir şekilde düzenlenmediği anlaşıldığından düzenlemedeki eksikliğin teklif maliyetini etkileyeceği ve sağlıklı teklif oluşturulmasını ve değerlendirilmesini engelleyecek nitelikte olduğu sonucuna varılmıştır.

İncelemeye konu ihalenin açıklanan nedenlerle de iptal edilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, karara katılıyorum.