|
ÖZET: Başvuru, vergi ihbarında bulunulan mükellef hakkında yapılması gereken incelemelerin gecikmesi nedeniyle, mükellefin 6736 sayılı Kanun kapsamında matrah artırımında bulunmasına ve vergi incelemesi yapılmamasına dair iddiaları içermektedir. Başvuran, 24 Ağustos 2015 tarihinde Vergi İletişim Merkezine (VİMER) yaptığı ihbar başvurularının yaklaşık bir buçuk yıl boyunca incelenmediğini, bu durumun mükellefin matrah artırımında bulunmasına yol açtığını belirtmiştir.
Gelir İdaresi Başkanlığı ve Vergi Denetim Kurulu, başvuranın ihbarlarının ilgili komisyonlarca değerlendirildiğini ve mükellef hakkında inceleme yapılmasına yönelik karar alındığını ifade etmiştir. Ancak, mükellefin 6736 sayılı Kanun kapsamında matrah artırımında bulunması nedeniyle incelemenin gerçekleştirilemediği belirtilmiştir. İlgili idareler, başvurana çeşitli tarihlerde bilgilendirmeler yapmış, ancak başvuranın iddialarında herhangi bir ihmal veya kusur tespit edilmemiştir. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun reddine karar vermiştir. İlgili idarelerin işlemlerinin hukuka uygun olduğu ve başvuranın iddialarının geçersiz olduğu sonucuna varılmıştır. Başvurana, kararın tebliği ile birlikte yargı yolunun açık olduğu bildirilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 14151-14151 |sayi|36311982-101.07.05-E.36311982-101.07.05-E.
BAŞVURU NO : 2017/7477 2017/ 7477
KARAR TARİHİ : 16/11/2017 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : 1-Vergi Denetim Kurulu (VDK)
(Çukurambar Mahallesi Dumlupınar Bulvarı
No:33 06530 Çankaya/ANKARA)
2-Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) (Devlet
Mahallesi Merasim Cad . No:9 / 1 06450
Çankaya /ANKARA)
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuru, vergi ihbarında bulunulan mükellefle ilgili olarak yapılması gereken değerlendirme ve incelemelerin uzaması nedeniyle, söz konusu mükellefin 6736 sayılı Kanun hükümleri uyarınca matrah artırımında bulunmasına ve hakkında vergi incelemesi yapılmamasına sebebiyet verildiğine ilişkin iddialar hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 08/06/2017 8.6.2017
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, , ve no.lu vergi ihbar başvurularıyla 24/ 08/ 2015 tarihinde Vergi
İletişim Merkezine (VİMER’e) başvuruda bulunduğunu, konuyla ilgili bilgi ve belgeleri ilgili
İdareye sunduğunu, VİMER başvurularının yaklaşık bir buçuk yıllık süre zarfında incelemeye alınmadığını, İdarelerin ihbar değerlendirme sürecini uzattığını ve müfettiş görevlendirmesi yapmadığını, bu durumun ihbar ettiği mükellefin 6736 sayılı Kanun uyarınca matrah artırımında
1 / 8bulunmasına ve bu Kanun uyarınca hakkında vergi incelemesi yapılmamasına sebebiyet verdiğini
iddia ederek Kurumumuza başvuruda bulunmuştur .
II. İDARELERİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Gelir İdaresi Başkanlığı’nın 28/ 08/ 2017 tarihli ve sayılı cevabi yazısı ve eklerinde özetle; 2.1. Gaziantep Vergi Dairesi Başkanlığı bünyesinde 2012/ 1 sayılı Vergi Denetimi ve Koordinasyonu
İç Genelgesi uyarınca İhbar ve İnceleme Taleplerini Değerlendirme Komisyonu oluşturulduğunu, bu doğrultuda Başkanlığa gelen ihbarların bu Komisyona sunulduğunu, 2.2. Başvuran tarafından yapılan , ve no.lu ihbar başvurularının VİMER tarafından 26/ 08/ 2015, 28/ 08/ 2015 ve 01/ 09/ 2015 tarihlerinde adı geçen Vergi Dairesi Başkanlığına aktarıldığı, söz konusu ihbarlar hakkında yukarıda bahsi geçen Komisyon tarafından 08/ 10/ 2015 tarih ve sayılı karar alındığı, bu kararda “Denetim Koordinasyon Müdürlüğünce başvuru sahibi ile görüşülmesi, bilgi ve belge temin edilmesi ile ihbarda belirtilen konu hakkında araştırma yapılması, yapılan çalışmaların Komisyona sunulması” hususlarına yer verildiği, 2.3. Bu karar uyarınca, ihbarların 13/ 10/ 2015 tarihinde Denetim Servisine teslim edildiği, özel yetkili yoklama memurlarınca yapılan tespitlerin 09/ 11/ 2015 tarihinde Denetim Grup Müdürlüğüne gönderildiği, yapılan tespitlerin 11/ 11/ 2015 tarihli bilgi formu ekinde Komisyona sunulduğu, Komisyon tarafından alınan 13/ 11/ 2015 tarih ve sayılı kararla mükellefin 2015 yılı hesaplarının incelemeye sevkine karar verdiği, 2.4. Bu doğrultuda ilgili Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından Gaziantep Küçük ve Orta Ölçekli
Mükellefler Grup Başkanlığı’na 16/ 11/ 2015 tarih ve sayılı inceleme talebi yazısı yazıldığı, 2.5. VİMER aracılığıyla intikal eden bütün başvurular hakkında yapılan işlem sonuçlarıyla ilgili olarak VİMER’e bilgi girişi yapıldığı, ayrıca başvuranın değişik tarihlerde yapmış olduğu bilgi ve belge talepleri hakkında elektronik ve yazılı ortamda gereken bilgilendirmelerin yapıldığı, 2.6. İhbar edilen mükellefin 6736 sayılı Kanun kapsamında matrah artırımında bulunduğu hususları belirtilmiştir .
3. Vergi Denetim Kurulu’nun 11/ 08/ 2017 tarihli ve sayılı cevabi yazısı ve eklerinde özetle; 3.1. Başvuranın, , ve no.lu ihbar mesajlarının Gaziantep Vergi Dairesi
Başkanlığı’nın 16/ 11/ 2015 tarihli ve E . sayılı yazısı ekinde Gaziantep Küçük ve Orta Ölçekli
Mükellefler Grup Başkanlığı’na gönderildiği, Grup Başkanlığı kayıtlarına 18/ 11/ 2015 tarih ve sayılı evrak kayıt numarasıyla kaydedilerek değerlendirilmek üzere İhbar ve İnceleme
Taleplerini Değerlendirme Komisyonu’na sevk edildiği, değerlendirilen ihbar mesajlarıyla ilgili olarak 1 Nolu İhbar ve İnceleme Taleplerini Değerlendirme Komisyonu tarafından 19/ 11/ 2015 tarihli ve sayılı ihbar değerlendirme karar tutanağı düzenlendiği ve ihbar edilen ödevli hakkında inceleme kararı alınarak görev havuzunda inceleme görevi oluşturulduğu,
2 / 83.2. Başvuran tarafından 21/ 05/ 2016 tarih ve referans numarası ile VDK internet
sitesine yapılan ihbar mesajının, ilgili Grup Başkanlığı kayıtlarına 23/ 05/ 2016 tarih ve evrak kayıt numarasıyla kayıt edilerek değerlendirmek üzere İhbar ve İnceleme Taleplerini
Değerlendirme Komisyonu’na sevk edildiği, adı geçen Komisyon tarafından değerlendirilen ihbar mesajıyla ilgili olarak, 31/ 05/ 2016 tarihli ve sayılı ihbar değerlendirme karar tutanağı düzenlendiği ve ihbarın ihbar edilen mükellef hakkında daha önce sayılı kararla oluşturulan inceleme göreviyle birlikte değerlendirilmesine karar verildiği, Komisyon karar tutanağıyla ilgili olarak VDK internet sitesine bilgi girişi yapıldığı, konuyla ilgili olarak Gaziantep
Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından ilgili Grup Başkanlığına gönderilen başvuranın 07/ 07/ 2016 tarihli ve sayılı başvurusunda belirttiği , ve no.lu VİMER başvurularıyla ilgili olarak, 27/ 07/ 2017 tarihli ve sayılı yazıyla başvurana bilgi verildiği, 3.3. Yine başvuran tarafından Başbakanlık İletişim Merkezi (BİMER) aracılığıyla yapılan 24/ 08/ 2016 tarih ve başvuru no.lu bilgi edinme mesajının, Grup Başkanlıkları kayıtlarına 14/ 10/ 2016 tarih ve evrak kayıt numarası ile kayıt altına alındığı, bu mesaja istinaden 17/ 10/ 2016 tarihli ve sayılı yazıyla başvurana bilgi verildiği, 3.4. Sonrasında, başvuran tarafından BİMER aracılığıyla yapılan 27/ 09/ 2016 tarih ve başvuru no.lu bilgi edinme mesajının, Grup Başkanlıklarınca 02/ 11/ 2016 tarih ve evrak kayıt numarasıyla kayıt altına alındığı, bu mesaja istinaden başvurana 02/ 11/ 2016 tarihli ve sayılı bilgi yazısı yazıldığı, ancak söz konusu yazının adresinin kapalı olması gerekçesiyle posta idaresi tarafından başvurana tebliğ edilemediği, 3.5. Başvurana ihbarda bulunmuş olduğu mükellefle ilgili olarak yazılan bilgi yazılarında; ihbar ettiği mükellefin Grup Başkanlığı İhbar ve İnceleme Taleplerini Değerlendirme Komisyonu tarafından incelemeye sevk edildiği ve vergi müfettişi görevlendirilmesi için VDK’dan onay beklendiği hususunun belirtildiği, 3.6. Adı geçen Komisyon tarafından yapılan kontrollerde ihbar edilen mükellefin 6736 sayılı Kanun kapsamında matrah artırımında bulunduğunun tespit edildiği , bu Kanun uyarınca artırım yapılan yıllar için vergi incelemesi yapılamayacağından, ihbar edilen mükellef hakkındaki inceleme görevinin bahsi geçen Komisyon tarafından düzenlenen 27/ 10/ 2016 tarihli ve evrak sayılı iptal tutanağıyla hıfz edilmek suretiyle iptal edildiği, konuyla ilgili olarak başvurana yazılan yazının adresinin kapalı olması gerekçesiyle posta idaresi tarafından Kurumlarına iade edildiği, 3.7. Başvuran tarafından, Gelir İdaresi Başkanlığı Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliğine yapılan 18/ 02/ 2017 tarihli ve başvuru no.lu bilgi edinme başvurusuyla ilgili olarak, ihbarda bulunduğu mükellefin 6736 sayılı Kanun hükümlerinden faydalanması nedeniyle hakkında vergi incelemesi yapılamayacağına ilişkin olarak 03/ 03/ 2017 tarihli ve E sayılı yazıyla başvurana bilgi verildiği hususlarında açıklamalarda bulunulmuştur .
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma
3 / 8hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Vatandaşlar…kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve
şikâyetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir .…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir .”, 5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde; “ Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir” , 6. 3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanunun “Dilekçe hakkı ” başlıklı 3 üncü maddesinde; “Türk vatandaşları kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikayetleri hakkında, Türkiye Büyük Millet Meclisine ve yetkili makamlara yazı ile başvurma hakkına sahiptirler .”, 7. 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanununun, “Bilgi edinme hakkı” başlıklı 4 üncü maddesinde; “Herkes bilgi edinme hakkına sahiptir .…”, “ Bilgi verme yükümlülüğü” başlıklı 5 nci maddesinde; “Kurum ve kuruluşlar, bu Kanunda yer alan istisnalar dışındaki her türlü bilgi veya belgeyi başvuranların yararlanmasına sunmak ve bilgi edinme başvurularını etkin, süratli ve doğru sonuçlandırmak üzere, gerekli idarî ve teknik tedbirleri almakla yükümlüdürler . …”, “Başvuruların cevaplandırılması” başlıklı 12 nci maddesinde; “Kurum ve kuruluşlar, bilgi edinme başvurularıyla ilgili cevaplarını yazılı olarak veya elektronik ortamda başvuru sahibine bildirirler . Başvurunun reddedilmesi hâlinde bu kararın gerekçesi ve buna karşı başvuru yolları belirtilir .”, 8. 1905 sayılı Menkul ve Gayrimenkul Emval İle Bunların İntifa Hakları ve Daimi Vergilerin
Mektumatı Muhbirlerine Verilecek İkramiye Hakkında Kanunun 6 ncı maddesinde; “Bina, arazi ve arsalardan tahrir harici kalanlar ile kazanç, hayvanlar, veraset ve intikal, muamele, dahili istihlak ve damga gibi daimi vergilerden yanlış beyanname vermek veya çift defter tutmak veya sair suretlerle ketmedilmiş olanları haber verenlere tahakkuk edecek vergi ve misil cezaları mecmuu
üzerinden aşağıdaki nispetler dahilinde ikramiye verilir :
500 liraya kadar yüzde 15
5 000 liraya kadar, 500 liradan yukarı olan kısım için ” 30
15 000 liraya kadar, 5 000 liradan yukarı olan kısım için ” 20
15 000 liradan yukarı olan kısım için ” 10
Bu nispetlere göre hesap olunacak ikramiyenin üçte biri verginin kati surette tahakkukunda ve üçte ikisi verginin tahsili akabinde verilir . Muhbirleri mevcut olupta tahakkuk muamelesi henüz intaç edilmemiş olan bu kabil mektumların muhbirlerine dahi işbu maddenin hükümlerine göre ikramiye verilir . …”, 9. 213 sayılı Vergi Usul Kanununun “Maksat” başlıklı 4 üncü maddesinde; “Vergi incelemesinden maksat, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak tespit etmek ve sağlamaktır .”, “İncelemede uyulacak esaslar” başlıklı 140 ıncı maddesinde; “Vergi incelemesi yapanlar, yaptıkları inceleme sırasında aşağıdaki esaslara uymaya mecburdurlar : 1. İncelemeye tabi olana, bunun mevzuunu işe başlamadan evvel açık olarak izah ederler; 2. Vergi incelemesine başlanıldığı hususunu bir tutanağa bağlayarak bir örneğini nezdinde vergi incelemesi yapılana
4 / 8verirler . Ayrıca, tutanağın bir örneğini bağlı olduğu birime, diğer örneğini de ilgili vergi dairesine
gönderirler . …”, 10. 6736 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanunun “İnceleme ve tarhiyat safhasında bulunan işlemler” başlıklı 4 üncü maddesinin 1 inci fıkrasında; “ Bu
Kanunun kapsadığı dönemlere ilişkin olarak, bu Kanunun yayımlandığı tarihten önce başlanıldığı hâlde, tamamlanamamış olan vergi incelemeleri ile takdir, tarh ve tahakkuk işlemlerine bu Kanunun matrah ve vergi artırımına ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla devam edilir . Bu işlemlerin tamamlanmasından sonra tarh edilen vergilerin %50’si ile bu tutara gecikme faizi yerine bu
Kanunun yayımlandığı tarihe kadar Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutar ile bu tarihten sonra ihbarnamenin tebliği üzerine belirlenen dava açma süresinin bitim tarihine kadar hesaplanacak gecikme faizinin tamamının, vergi aslına bağlı olmayan cezalarda cezanın
%25’inin; ihbarnamenin tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içerisinde yazılı başvuruda bulunularak, ilk taksit ihbarnamenin tebliğini izleyen aydan başlamak üzere ikişer aylık dönemler hâlinde altı eşit taksitte ödenmesi şartıyla vergi aslının %50’sinin, vergi aslına bağlı olmayan cezalarda cezanın
%75’inin, vergilere bu Kanunun yayımlandığı tarihe kadar uygulanan gecikme faizinin ve vergi aslına bağlı cezaların tamamının tahsilinden vazgeçilir .” aynı maddenin 8 inci fıkrasında; “Bu madde uygulamasında incelemeye başlama tarihi, 213 sayılı Kanunun 140 ıncı maddesine göre tayin olunur .”, “Matrah ve vergi artırımı” başlıklı 5 inci maddesinin 1 inci fıkrasında; “Mükellefler, bu fıkrada belirtilen şartlar dâhilinde gelir ve kurumlar vergisi matrahlarını artırdıkları takdirde, kendileri hakkında artırımda bulunulan yıllar için yıllık gelir ve kurumlar vergisi incelemesi ve bu yıllara ilişkin olarak bu vergi türleri için daha sonra başka bir tarhiyat yapılmaz . …”, 11. Maliye Bakanlığının 20/ 01/ 2000 tarih ve 2000/ 1 sıra nolu Vergi İhbarları İç Genelgesinde;
“… Vergi daireleri veya Defterdarlıklara gönderilen ihbar ve şikayetlerle ilgili olarak yapılacak vergi inceleme taleplerine, mükelleflerin durumuna ilişkin bilgilerle, yoklama tutanakları veya varsa diğer tespitler eklenecek, mahallinde yapılaması gereken işlemler tamamlanmaksızın bu dilekçeler inceleme talebiyle ilgili birimlere intikal ettirmeyecektir .”, 12. Gelir İdaresi Başkanlığının 23/ 02/ 2012 tarih ve 2012/ 1 sıra nolu Vergi Denetimi ve
Koordinasyonu İç Genelgesi; “ … Vergi Dairesi Başkanlıklarına gelen vergi incelemesi talepli ihbar ve şikâyetler ile Başkanlığın bağlı birimlerinden gelen inceleme talepleriyle ilgili olarak verimliliğin artırılması ve ilgili birimin tespiti amacıyla Vergi Dairesi Başkanlıklarında ‘ İhbar ve
İnceleme Taleplerini Değerlendirme Komisyonu’ oluşturulması uygun görülmüştür . … 2.1.2.
Komisyon; Vergi Dairesi Başkanlığına doğrudan yapılan, diğer vergi dairesi Başkanlıkları/
Defterdarlıklar ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarından gelen, vergi incelemesi talebi içerikli ihbar ve şikayetleri değerlendirmeye tabi tutarak … form esas almak suretiyle görüş bildirir ve bahse konu evrakları Vergi Dairesi Başkanının onayına sunar. Onaylanan formlar Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından ilgili birime gönderilir .”, 13. Vergi Denetim Kurulu Başkanlığının 16/ 02/ 2015 tarihli İhbar ve İnceleme Taleplerini
Değerlendirme Komisyonlarının oluşturulması ile Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin
Yönergesinin 9 uncu maddesinin 1 inci fıkrasında; “ Komisyonlar; Grup Başkanlıkları, Vergi
Dairesi başkanlıkları veya Defterdarlıklar ile diğer kurum ve kuruluşlardan intikal ettirilen inceleme taleplerini değerlendirmeye tabi tutar .”,
5 / 814. Vergi Denetim Kurulu Başkanlığının 04/ 03/ 2015 tarihli ve 2015/ 1 sıra no.lu İhbar ve
İnceleme Taleplerini Değerlendirme Genelgesinde “… 1- Grup Başkanlıklarına intikal eden vergi inceleme talepleri ile ihbar ve şikayetler Grup başkanlığı Komisyonlarında anılan Yönergede yer alan usul ve esaslar çerçevesinde değerlendirmeye tabi tutulacaktır . Yönergenin 12 nci maddesinin
Başkanlığımıza verdiği yetkiye dayanarak, Grup Başkanlığı Komisyonlarında değerlendirilen ihbar ve şikayet başvurularına dair ön değerlendirmelerin Vergi Denetim Kurulu Bilgi İşlem Sistemi (VDKBİS) üzerinden Kurul Başkanlığı Komisyonunun onayına sunulması uygun görülmüştür . …” düzenlemelerine yer verilmiştir .
IV. KAMU DENETÇİSİ HÜSEYİN YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
15. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; ihbar konusu olayla ilgili olarak İdarelerce işlemlere başlandığı, konunun ilgili komisyonlarda değerlendirildiği, bu komisyonlarda ihbar edilen mükellef hakkında vergi incelenmesi yapılmasına yönelik karar alındığı, ihbar edilen mükellefin matrah artırımında bulunması nedeniyle gerekli incelemenin yapılamadığı, ayrıca konuyla ilgili olarak adı geçen İdareler tarafından elektronik ve yazılı ortamda başvurana bilgilendirme yapıldığı tespit edilmiştir . üm bu durumlar karşısında; başvuranın iddia ettiği hususlarda ilgili İdarelerin herhangi bir kusuru olduğuna yönelik bir tespit yapılamamış, adı geçen İdareler tarafından yapılan iş ve işlemlerde hukuka aykırı bir husus bulunmadığı kanaat ve sonucuna varılmıştır . Bu nedenlerle, başvuranın talebinin Reddi gerektiği yönünde hazırlanan Ret Karar önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 16. Başvuran, VİMER’e ihbar başvurularında bulunduğunu, konuya ilişkin bilgi ve belgeleri ilgili
İdareye sunduğunu, VİMER başvurularının yaklaşık bir buçuk yıllık süre zarfında incelemeye alınmadığını, İdarelerin ihbar değerlendirmesini uzattığını ve müfettiş görevlendirmesi yapmadığını, bu durumun ihbar ettiği mükellefin 6736 sayılı Kanun hükümleri uyarınca matrah artırımında bulunmasına ve hakkında vergi incelemesi yapılmamasına sebebiyet verdiğini iddia ederek
Kurumumuza başvuruda bulunmuştur .
17. 2 ve 3 no.lu paragraflarda değinildiği üzere; ilgili İdareler tarafından Kurumumuza gönderilen yazılarda; ihbar edilen mükellefin usulüne uygun olarak 6736 sayılı Kanun hükümlerinden faydalandığı ve bu nedenle söz konusu mükellef hakkında vergi incelemesi yapılamadığı hususları ifade edilmiştir .
18. 6736 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin 1 inci fıkrasında; mükelleflerin, bu fıkrada belirtilen şartlar dâhilinde gelir ve kurumlar vergisi matrahlarını artırdıkları takdirde, kendileri hakkında artırımda bulunulan yıllar için yıllık gelir ve kurumlar vergisi incelemesi ve bu yıllara ilişkin olarak bu vergi türleri için daha sonra başka bir tarhiyat yapılmayacağı hüküm altına alınmıştır .
İdarelerin Kurumumuza gönderdiği bilgi ve belgeler doğrultusunda; söz konusu Kanun hükümleri kapsamında matrah artırımında bulunan ihbar edilen mükellefle ilgili olarak vergi incelemesi yapılmasına imkân bulunmamaktadır .
19. Başvuran ihbar ettiği mükellefin matrah artırımıyla ilgili olarak, İdarelerin ihbar
6 / 8değerlendirilmesini uzatması ve müfettiş görevlendirmesi yapmaması nedenleriyle, ihbar ettiği
mükellefin 6736 sayılı Kanun uyarınca matrah artırımında bulunmasına ve hakkında vergi incelemesi yapılmamasına sebebiyet verildiğini iddia etmektedir .
20. 1905 sayılı Kanun, mevcut vergi kayıp ve kaçağının vergi idaresine haber verilmesi halinde kesinleşecek vergi ve cezalara uygulanacak belirli nispetlerde ikramiyenin muhbire verilmesini öngörmekte olup; Kanun ile vergi kayıp ve kaçağının önlenmesi amaçlanmaktadır . 1905 sayılı
Kanun hükümleri uyarınca ihbar ikramiyesi ödenebilmesi için idarenin bilgisi dışında kalan bir verginin ihbar edilmesi, bunun muhbir tarafından sunulan somut delillere dayanması ve yapılan vergi incelemesiyle bu durumun ortaya çıkarılması gerekmektedir . Yukarıda da değinildiği üzere ihbar edilen mükellefin matrah artırımından faydalanması nedeniyle hakkında vergi incelemesi yapılamamıştır .
21. 2 no.lu paragrafta değinildiği üzere; başvuranın ihbar başvurularının ilk olarak Gaziantep Vergi
Dairesi Başkanlığı’na iletildiği, ilgili İdare nezdinde bulunan İhbar ve İnceleme Taleplerini
Değerlendirme Komisyonu tarafından konunun değerlendirildiği, Komisyonun ihbar konusuyla ilgili araştırma yapılması için Denetim Koordinasyon Müdürlüğüne yazı yazdığı, özel yetkili yoklama memurlarınca yapılan tespitlerin Denetim Grup Müdürlüğüne teslim edildiği, yapılan tespitler doğrultusunda Komisyonun 13/ 11/ 2015 tarih ve sayılı kararıyla mükellefin 2015 yılı hesaplarının incelemeye sevk edilmesine karar verildiği, bu doğrultuda ilgili Vergi Dairesi
Başkanlığı tarafından Gaziantep Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığı’na 16/ 11/ 2015 tarihli inceleme talebi yazısı yazıldığı anlaşılmıştır . Ayrıca adı geçen Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından, başvuranın VİMER aracılığıyla intikal eden başvurularıyla ilgili olarak söz konusu sistem aracılığıyla bilgilendirmeler yapıldığı, başvuranın değişik tarihlerde yapmış olduğu bilgi ve belge talepleri hakkında elektronik ve yazılı ortamda bilgilendirmeler yapıldığı tespit edilmiştir .
22. Yine 3 no.lu paragrafta değinildiği üzere; Gaziantep Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup
Başkanlığı tarafından konuyla ilgili olarak, konunun değerlendirilmek üzere ilgili İdare bünyesinde bulunan İhbar ve İnceleme Taleplerini Değerlendirme Komisyonu’na sevk edildiği, Komisyon tarafından 19/ 11/ 2015 tarihli ihbar değerlendirme karar tutanağı düzenlendiği ve ihbar edilen mükellef hakkında vergi incelemesi yapılması kararı alınarak görev havuzunda inceleme görevi oluşturulduğu , başvuranın 21/ 05/ 2016 tarihinde Vergi Denetim Kurulu İnternet sitesine yapılan ihbar mesajının değerlendirmek üzere İhbar ve İnceleme Taleplerini Değerlendirme
Komisyonu’na sevk edildiği, adı geçen Komisyon tarafından ihbarın aynı mükellef hakkında daha önceki kararla oluşturulan inceleme göreviyle birlikte değerlendirilmesine karar verildiği, başvuranın
VİMER ve BİMER aracılığıyla yapmış olduğu başvurularıyla ilgili olarak kendisine bilgi verildiği veya yazı yazıldığı hususları anlaşılmıştır .
23. 21 nci ve 22 inci paragraflarda değinildiği üzere; ilgili İdareler, ihbar edilen mükellef hakkında vergi incelemesi yapılması gerektiği kanaatine varmış olup, ihbar edilen mükellefin 6736 sayılı
Kanun kapsamında matrah artırımda bulunması nedeniyle bu incelemenin yapılamadığı sonucuna varılmıştır .
24. Diğer taraftan, başvuranın ilk olarak 24/ 08/ 2015 tarihinde yapmış olduğunu belirttiği VİMER
7 / 8başvurusunun, Gaziantep Vergi Dairesi Başkanlığı’nın kayıtlarına 26/ 08/ 2015 tarihinde girdiği ve
ihbar edilen mükellefin ise 25/ 10/ 2016 tarihinde matrah artırımında bulunduğu tespit edilmiştir . İlgili
Komisyon tarafından yapılan kontrollerde bahsi geçen mükellefin 6736 sayılı Kanun kapsamında matrah artırımda bulunulduğunun tespit edilmesi üzerine, söz konusu mükellef hakkındaki inceleme görevinin 27/ 10/ 2016 tarihli iptal tutanağıyla hıfz edilmek suretiyle iptal edildiği anlaşılmıştır .
25. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; yukarıda yer alan tespitler ve ilgili
İdarelerce yapılan işlemler dikkate alındığında, ihbar konusu olayla ilgili olarak İdarelerce işlemlere başlandığı, konunun ilgili komisyonlarda değerlendirildiği, bu komisyonlarda ihbar edilen mükellef hakkında vergi incelenmesi yapılmasına yönelik karar alındığı, ihbar edilen mükellefin matrah artırımında bulunması nedeniyle gerekli incelemenin yapılamadığı, ayrıca konuyla ilgili olarak adı geçen İdareler tarafından elektronik ve yazılı ortamda başvurana bilgilendirme yapıldığı tespit edilmiştir . Tüm bu durumlar karşısında; başvuranın iddia ettiği hususlarda ilgili İdarelerin herhangi bir kusuru olduğuna yönelik bir tespit yapılamamış, adı geçen İdareler tarafından yapılan iş ve işlemlerde hukuka aykırı bir husus bulunmadığı kanaat ve sonucuna varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 26. İyi yönetim ilkelerine, 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir . Başvuranın, şikayet dilekçesine VDK ve GİB tarafından verilen cevaplarda, hangi sürede hangi mercilere başvurabileceği bilgisinin verilmediği görülmüş olup, ilgili İdarelerin “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edilmiştir . Adı geçen İdarelerin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
27. 6328 sayılı Kanun’un 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, kararın başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili İdarelerin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Gaziantep Vergi Mahkemesinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın, BAŞVURANA, VERGİ DENETİM KURULU’NA ve GELİR İDARESİ
BAŞKANLIĞI’NA tebliğ edilmesine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi