|
ÖZET: Başvuru, Adana Vergi Dairesi Başkanlığı’na yapılan bir vergi ihbarı ile ilgilidir. Başvuranın avukatı, müvekkilinin bir firma hakkında vergi kaçırdığına dair ihbar dilekçesi sunduğunu ve gerekli belgeleri teslim ettiğini belirtmiştir. Ancak, ihbar ikramiyesinin ödenmediğini iddia ederek, hazırlanan raporun iptalini ve ikramiyenin hesaplanarak ödenmesini talep etmiştir.
Gelir İdaresi Başkanlığı, ihbar ikramiyesinin ödenmesiyle ilgili usul ve esasların 1905 sayılı kanun çerçevesinde düzenlendiğini açıklamıştır. İlgili raporlar doğrultusunda, müvekkilin ihbar ettiği firmanın işlemlerinin vergi kanunlarına uygun olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, ihbar ikramiyesinin ödenebilmesi için gerekli şartların sağlanmadığı belirtilmiştir. Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı’nın yazısında, başvuranın taleplerinin hukuka uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, başvurunun reddine karar verilmiş ve bu karar ilgili taraflara tebliğ edilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın hak arama özgürlüğüne ilişkin süreçlerin doğru bir şekilde yürütülmesi gerektiğini vurgulamıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/11540-S.17871
BAŞVURU NO : 2019/9338
KARAR TARİHİ : 14/11/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : Adana Vergi Dairesi Başkanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Vergi ihbarı hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 02/05/2019
I.BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1.Başvuran vekili Avukat …, müvekkili …’ın bir firma hakkında vergi kaçırdığı iddiası ile ihbar dilekçesi verdiğini, ayrıntılı olarak tüm bilgi ve belgeleri teslim ettiğini, incelemeler sonucunda rapor hazırlandığını, ihbar ikramiyesinin tarafına ödenmediğini iddia edip hazırlanan raporun iptalini, ihbar ikramiyesinin hesaplanıp ödenmesini talep etmektedir.
II.İDARELERİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2.Kurumumuz tarafından bilgi-belge isteme yazısına istinaden Gelir İdaresi
Başkanlığı’ndan alınan 05/08/2019 tarih ve … sayılı cevabi yazının tetkikinden özetle;
2.1.İhbar ikramiyesinin ödemesiyle ilgili usul ve esasların 1905 sayılı “Menkul ve Gayrimenkul
Emval İle Bunların İntifa Hakları ve Daimi Vergilerin Mektumatı Muhbirlerine Verilecek
İkramiye Hakkında Kanun” ile düzenlendiği,
2.2….’ın… hakkında yapmış olduğu ihbarla ilgili olarak, Vergi Müfettişinin 18/08/2017 tarihli
Görüş ve Öneri Raporunu tanzim ettiği,
2.3.Söz konusu raporun Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı’nın yazısı ile intikal ettiği,
2.4.Söz konusu rapora istinaden, 1905 sayılı Kanun hükümlerinin doğrultusunda “İkramiye
Hesap Çizelgesi” düzenlendiği,
2.5.Kati tahakkuk eden ve tahsil eden vergi ve ceza miktarı üzerinden hesaplanan 1.844,40 TL ihbar ikramiyesi ödeneğinin …’a ödenmek üzere Yüreğir Vergi Dairesi Müdürlüğünce kullanılmak üzere Adana Defterdarlığı Muhasebe Müdürlüğüne gönderildiği,
2.6.Ödeneğin gönderildiğinin bilgisinin Adana Vergi Dairesi Başkanlığı’na bildirildiği,
2.7.Adana Vergi Dairesi Başkanlığı’ndan alınan Yüreğir Vergi Dairesi Müdürlüğünün yazısında, …’a ihbar ikramiyesinin ödeme emrinin düzenlendiği,
2.8.Muhbirin dilekçesine istinaden SGK borçlarına mahsup edilmek üzere Defterdarlık
Muhasebe Müdürlüğüne gönderildiğinin belirtildiği,
3.Kurumumuz tarafından bilgi-belge isteme yazısına istinaden Vergi Denetim Kurulu
Başkanlığı’ndan alınan 22/08/2019 tarih ve … sayılı cevabi yazı ve eklerinin tetkikinden özetle; belirtilen hususlar ile ilgili olarak Adana Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup
Başkanlığı’ndan alınan yazı ve eklerinin gönderildiği,
4.Kurumumuz tarafından bilgi-belge isteme yazısına istinaden Adana Küçük ve Orta
Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığı’ndan alınan 16/08/2019 tarih ve … sayılı yazının tetkikinden özetle;
4.1…. tarafından “… firmasının vergi kayıp kaçağına sebebiyet verdiği” iddiasıyla adı geçen firma hakkında Adana Vergi Dairesi Başkanlığı’na verilen ihbar dilekçesi ve ekleri Grup
Başkanlığı’nın İhbar ve İnceleme Taleplerini Değerlendirme Komisyonunca incelendiği ve
Grup Başkanlığı’nın “Adı geçen firmanın konuyla ilgili olarak 2013 yılı hesap ve işlemlerinin incelenmesine” karar verildiği,
4.2….’a Grup Başkanlığı tarafından yazı ile bilgi verildiği,
4.3.Firma hakkında Görüş ve Öneri Raporunun düzenlendiği ve Kurul Başkanlığı’na gönderildiği,
4.4….’ın Grup Başkanlığı’na verdiği 20/06/2018 tarihli dilekçeye 22/06/2018 tarihinde cevap verildiği,
4.5….’ın Grup Başkanlığı’na verdiği 10/08/2018 tarihli dilekçesine ise 13/09/2018 tarihinde cevap verildiği,
4.6….’ın Kurul Başkanlığı’na verdiği 20/09/2018 tarihli dilekçesi, Kurul Başkanlığı tarafından 27/09/2018 tarihinde Grup Başkanlığı’na iletildiği ve konunun ilgili Rapor Değerlendirme
Komisyonunca yeniden değerlendirmesi neticesinde, “İhbar konusu hususlarla ilgili olarak yapılacak başkaca bir işlemin bulunmadığı” belirtildiği ayrıca söz konusu değerlendirmeyi içeren yazı ise Grup Başkanlığı tarafından 12/10/2018 tarihinde Kurul Başkanlığı’na iletildiği,
4.7….’ın Grup Başkanlığı’na verdiği 09/01/2019 tarihli dilekçesine 17/01/2019 tarihinde cevap verildiği,
4.8…. tarafından Bakanlık aleyhine Adana 1. Vergi Mahkemesi’nin … esas numarası ile açılan davada verilen 26/02/2019 tarihli ve … sayılı “Dava dilekçesinin … reddine” dair kararın
Bakanlığa 18/03/2019 tarihinde tebliğ edildiği,
4.9.Öte yandan aynı ihbarcı … tarafından başka bir firma hakkında yapılan ihbar neticesinde tanzim olunan Görüş ve Öneri Raporu ile muhbirin hak ettiği önerilen ihbar ikramiyesine karşı ihbarcı tarafından itiraz edildiği,
5.Hazine ve Maliye Bakanlığı Başhukuk Müşavirliği ve Muhakemat Genel
Müdürlüğü’nün 20/03/2019 tarih ve … sayılı Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı’na gönderdiği, Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı’nın da 25/03/2019 tarih ve … sayılı yazı ile
Adana Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığı’na ilettiği yazı da; …arafından
Bakanlık aleyhine Adana 1. Vergi Mahkemesi’nin 2019/127 esas numarası ile açılan davada verilen 26/02/2019 tarihli ve … sayılı, “Dava dilekçesinin … reddine” dair kararın Bakanlığa 18/03/2019 tarihinde tebliğ edildiği,
6.Kurumumuz tarafından bilgi-belge isteme yazısına istinaden Adana Küçük ve Orta
Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığı’ndan alınan 11/10/2019 tarih ve … sayılı yazının tetkikinden özetle;
6.1. …hakkında Vergi Müfettişi tarafından düzenlenen VTR-Genel Raporu’nda,
6.1.1.Mükellef kurumun almış olduğu senet toplam alacağıyla makul olduğu kanaat ve sonucuna varıldığı,
6.1.2.Bu nedenle mükellef kurum açısından 2013 hesap dönemine ilişkin belgesiz alış ve satış konusunda eleştirilecek bir hususa rastlanmadığı,
6.1.3.Mükellef kurum açısından 2012 hesap dönemine ilişkin ihbara ilişkin değerlendirmeler kapsamında vergilendirme konusunda eleştirilecek bir hususa rastlanmadığı,
6.2.Dilekçede ileri sürülen hususların, Vergi Müfettişi tarafından düzenlenen VTR-Genel
Raporunda yapılan tespitlerle değerlendirildiği,
6.3.…firmasının 2013 yılı hesap ve işlemlerinin bu hususlar ile ilgili olarak tekrar incelenmesine gerek bulunmadığı,
7.Kurumumuz tarafından bilgi-belge isteme yazısına istinaden Vergi Denetim Kurulu
Başkanlığı’ndan alınan 22/10/2019 tarih ve …sayılı cevabi yazının ekinde yer alan Adana
1 inci Vergi Mahkemesi’nin … esas, … karar numaralı kararında özetle;
“…2577 sayılı Yasanın 3 üncü maddesi hükmüne uygun olmayan dava dilekçesinin, aynı yasanın 15 inci maddesinin 1/d bendi hükmü uyarınca bu kararın bildirim tarihinden itibaren otuz gün içinde belirtilen noksanlıklar tamamlanarak yeniden dava açılmak üzere reddine…
oybirliğiyle karar verildiği…” şeklinde ifade edilmiştir.
III.İLGİLİ MEVZUAT
8.Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde;
“Vatandaşlar… kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.”,
9.6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci
maddesinde;
“Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir”,
10.1905 sayılı Menkul ve Gayrimenkul Emval İle Bunların İntifa Hakları ve Daimi
Vergilerin Mektumatı Muhbirlerine Verilecek İkramiye Hakkında Kanunun 6 ncı maddesinde;
“Bina, arazi ve arsalardan tahrir harici kalanlar ile kazanç, hayvanlar, veraset ve intikal, muamele, dahili istihlak ve damga gibi daimi vergilerden yanlış beyanname vermek veya çift defter tutmak veya sair suretlerle ketmedilmiş olanları haber verenlere tahakkuk edecek vergi
ve misil cezaları mecmuu üzerinden aşağıdaki nispetler dahilinde ikramiye verilir:
500 liraya kadar yüzde 15
5 000 liraya kadar, 500 liradan yukarı olan kısım için ” 30
15 000 liraya kadar, 5 000 liradan yukarı olan kısım için ” 20
15 000 liradan yukarı olan kısım için ” 10
Bu nispetlere göre hesap olunacak ikramiyenin üçte biri verginin kati surette tahakkukunda ve üçte ikisi verginin tahsili akabinde verilir. Muhbirleri mevcut olupta tahakkuk muamelesi henüz intaç edilmemiş olan bu kabil mektumların muhbirlerine dahi işbu maddenin hükümlerine göre ikramiye verilir. …”,
11.213 sayılı Vergi Usul Kanununun,
11.1.“Maksat” başlıklı 134 üncü maddesinde;
“Vergi incelemesinden maksat, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak tespit etmek ve sağlamaktır.”,
11.2.“İncelemede uyulacak esaslar” başlıklı 140 ıncı maddesinde;
“Vergi incelemesi yapanlar, yaptıkları inceleme sırasında aşağıdaki esaslara uymaya
mecburdurlar:
1.İncelemeye tabi olana, bunun mevzuunu işe başlamadan evvel açık olarak izah ederler;
2.Vergi incelemesine başlanıldığı hususunu bir tutanağa bağlayarak bir örneğini nezdinde vergi incelemesi yapılana verirler.
Ayrıca, tutanağın bir örneğini bağlı olduğu birime, diğer örneğini de ilgili vergi dairesine gönderirler…”,
12.Maliye Bakanlığının 20/01/2000 tarih ve 2000/1 Sıra Nolu Vergi İhbarları İç
Genelgesinde;
“… Vergi daireleri veya Defterdarlıklara gönderilen ihbar ve şikayetlerle ilgili olarak yapılacak vergi inceleme taleplerine, mükelleflerin durumuna ilişkin bilgilerle, yoklama tutanakları veya varsa diğer tespitler eklenecek, mahallinde yapılaması gereken işlemler tamamlanmaksızın bu dilekçeler inceleme talebiyle ilgili birimlere intikal ettirmeyecektir.”,
13.Gelir İdaresi Başkanlığı’nın 23/02/2012 tarih ve 2012/1 Sıra Nolu Vergi Denetimi ve
Koordinasyonu İç Genelgesi;
“… Vergi Dairesi Başkanlıklarına gelen vergi incelemesi talepli ihbar ve şikâyetler ile
Başkanlığın bağlı birimlerinden gelen inceleme talepleriyle ilgili olarak verimliliğin artırılması ve ilgili birimin tespiti amacıyla Vergi Dairesi Başkanlıklarında ‘İhbar ve İnceleme Taleplerini
Değerlendirme Komisyonu’ oluşturulması uygun görülmüştür…
Komisyon; Vergi Dairesi Başkanlığına doğrudan yapılan, diğer vergi dairesi Başkanlıkları/
Defterdarlıklar ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarından gelen, vergi incelemesi talebi içerikli ihbar ve şikâyetleri değerlendirmeye tabi tutarak… form esas almak suretiyle görüş bildirir ve bahse konu evrakları Vergi Dairesi Başkanının onayına sunar. Onaylanan formlar Vergi
Dairesi Başkanlığı tarafından ilgili birime gönderilir.”,
14.Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı’nın 16/02/2015 tarihli İhbar ve İnceleme Taleplerini
Değerlendirme Komisyonlarının oluşturulması ile Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin
Yönergesinin 9 uncu maddesinin 1 inci fıkrasında;
“Komisyonlar; Grup Başkanlıkları, Vergi Dairesi başkanlıkları veya Defterdarlıklar ile diğer kurum ve kuruluşlardan intikal ettirilen inceleme taleplerini değerlendirmeye tabi tutar.”,
15.Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı’nın 04/03/2015 tarihli ve 2015/1 sıra no.lu İhbar ve
İnceleme Taleplerini Değerlendirme Genelgesinde,
“… 1- Grup Başkanlıklarına intikal eden vergi inceleme talepleri ile ihbar ve şikayetler Grup başkanlığı Komisyonlarında anılan Yönergede yer alan usul ve esaslar çerçevesinde değerlendirmeye tabi tutulacaktır.
Yönergenin 12 nci maddesinin Başkanlığımıza verdiği yetkiye dayanarak, Grup Başkanlığı
Komisyonlarında değerlendirilen ihbar ve şikayet başvurularına dair ön değerlendirmelerin
Vergi Denetim Kurulu Bilgi İşlem Sistemi (VDKBİS) üzerinden Kurul Başkanlığı
Komisyonunun onayına sunulması uygun görülmüştür. …”
hükümlerine amirdir.
IV.KAMU DENETÇİSİ HÜSEYİN YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
16.Başvuran vekilinin iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin “Ret Karar Önerisi”
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V.DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A.Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
17.Başvuran vekili Avukat …, müvekkili …’ın bir firma hakkında vergi kaçırdığı iddiası ile ihbar dilekçesi verdiğini, ayrıntılı olarak tüm bilgi ve belgeleri teslim ettiğini, incelemeler sonucunda rapor hazırlandığını, ihbar ikramiyesinin tarafına ödenmediğini iddia ettiği hazırlanan raporun iptalini, ihbar ikramiyesinin hesaplanıp ödenmesini talep ettiği tespit edilmiştir.
18.Gelir İdaresi Başkanlığı’nın Kurumumuza verdiği 05/08/2019 tarih ve … sayılı cevap yazısı tetkik edildiğinde, ihbar ikramiyesinin ödemesiyle ilgili usul ve esasların 1905 sayılı
“Menkul ve Gayrimenkul Emval İle Bunların İntifa Hakları ve Daimi Vergilerin Mektumatı
Muhbirlerine Verilecek İkramiye Hakkında Kanun” ile düzenlendiği, …’ın … hakkında yapmış olduğu ihbarla ilgili olarak, Vergi Müfettişinin 18/08/2017 tarihli Görüş ve Öneri Raporunu tanzim ettiği, söz konusu raporun Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı’nın yazısı ile intikal ettiği, söz konusu rapora istinaden, 1905 sayılı Kanun hükümlerinin doğrultusunda “İkramiye Hesap
Çizelgesi” düzenlendiği, kati tahakkuk eden ve tahsil eden vergi ve ceza miktarı üzerinden hesaplanan 1.844,40 TL ihbar ikramiyesi ödeneğinin …’a ödenmek üzere Yüreğir Vergi Dairesi
Müdürlüğünce kullanılmak üzere Adana Defterdarlığı Muhasebe Müdürlüğüne gönderildiği, ödeneğin gönderildiğinin bilgisinin Adana Vergi Dairesi Başkanlığı’na bildirildiği, Adana
Vergi Dairesi Başkanlığı’ndan alınan Yüreğir Vergi Dairesi Müdürlüğünün yazısında, …’a ihbar ikramiyesinin ödeme emrinin düzenlendiği, muhbirin dilekçesine istinaden SGK borçlarına mahsup edilmek üzere Defterdarlık Muhasebe Müdürlüğüne gönderildiğinin belirtildiği belirtilmiştir.
19.Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı’nın Kurumumuza verdiği 22/08/2019 tarih ve ..sayılı cevap yazısı tetkik edildiğinde, belirtilen hususlar ile ilgili olarak Adana Küçük ve Orta
Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığı’ndan alınan yazı ve eklerinin gönderildiği belirtilmiştir.
20.Adana Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığı’ndan alınan 16/08/2019 tarih ve 16564 sayılı yazı tetkik edildiğinde; … tarafından “… firmasının vergi kayıp kaçağına sebebiyet verdiği” iddiasıyla adı geçen firma hakkında Adana Vergi Dairesi
Başkanlığı’na verilen ihbar dilekçesi ve ekleri Grup Başkanlığı’nın İhbar ve İnceleme
Taleplerini Değerlendirme Komisyonunca incelendiği ve Grup Başkanlığı’nın “Adı geçen firmanın konuyla ilgili olarak 2013 yılı hesap ve işlemlerinin incelenmesine” karar verildiği, …’a Grup Başkanlığı tarafından yazı ile bilgi verildiği, firma hakkında Görüş ve Öneri
Raporunun düzenlendiği ve Kurul Başkanlığı’na gönderildiği, …’ın Grup Başkanlığı’na verdiği 20/06/2018 tarihli dilekçeye 22/06/2018 tarihinde cevap verildiği, …’ın Grup
Başkanlığı’na verdiği 10/08/2018 tarihli dilekçesine ise 13/09/2018 tarihinde cevap verildiği, …’ın Kurul Başkanlığı’na verdiği 20/09/2018 tarihli dilekçesi, Kurul Başkanlığı tarafından 27/09/2018 tarihinde Grup Başkanlığı’na iletildiği ve konunun ilgili Rapor
Değerlendirme Komisyonunca yeniden değerlendirmesi neticesinde, “İhbar konusu hususlarla ilgili olarak yapılacak başkaca bir işlemin bulunmadığı” belirtildiği ayrıca söz konusu değerlendirmeyi içeren yazı ise Grup Başkanlığı tarafından 12/10/2018 tarihinde Kurul
Başkanlığı’na iletildiği, …’ın Grup Başkanlığı’na verdiği 09/01/2019 tarihli dilekçesine 17/01/2019 tarihinde cevap verildiği, … tarafından Bakanlık aleyhine Adana 1. Vergi
Mahkemesi’nin … esas numarası ile açılan davada verilen 26/02/2019 tarihli ve …sayılı “Dava dilekçesinin… reddine” dair kararın Bakanlığa 18/03/2019 tarihinde tebliğ edildiği, öte yandan aynı ihbarcı … tarafından başka bir firma hakkında yapılan ihbar neticesinde tanzim olunan
Görüş ve Öneri Raporu ile muhbirin hak ettiği önerilen ihbar ikramiyesine karşı ihbarcı tarafından itiraz edildiği belirtilmiştir.
21.Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı’nın Kurumumuza verdiği 25/03/2019 tarih ve ..sayılı yazı tetkik edildiğinde, … tarafından Bakanlık aleyhine Adana 1. Vergi Mahkemesi’nin …
esas numarası ile açılan davada verilen 26/02/2019 tarihli ve … sayılı “Dava dilekçesinin…
reddine” dair kararın Bakanlığa 18/03/2019 tarihinde tebliğ edildiği belirtilmiştir.
22.Adana Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığı’ndan alınan 11/10/2019 tarih ve … sayılı yazı tetkik edildiğinde, …hakkında Vergi Müfettişi tarafından düzenlenen
VTR-Genel Raporu’nun, “…Mükellef kurumun almış olduğu senet toplam alacağıyla makul olduğu kanaat ve sonucuna varıldığı, bu nedenle mükellef kurum açısından 2013 hesap dönemine ilişkin belgesiz alış ve satış konusunda eleştirilecek bir hususa rastlanmadığı, mükellef kurum açısından 2012 hesap dönemine ilişkin ihbara ilişkin değerlendirmeler kapsamında vergilendirme konusunda eleştirilecek bir hususa rastlanmadığı” şeklinde olduğu, dilekçede ileri sürülen hususların, Vergi Müfettişi tarafından düzenlenen VTR-Genel
Raporunda yapılan tespitlerle değerlendirildiği, … firmasının 2013 yılı hesap ve işlemlerinin bu hususlar ile ilgili olarak tekrar incelenmesine gerek bulunmadığı belirtilmiştir.
23.Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı’nın Kurumumuza verdiği 22/10/2019 tarih ve …sayılı cevap yazısı tetkik edildiğinde, Adana 1 inci Vergi Mahkemesi’nin … esas, …
karar numaralı kararının olduğu, bu kararda özetle; “…2577 sayılı Yasanın 3 üncü maddesi hükmüne uygun olmayan dava dilekçesinin, aynı yasanın 15 inci maddesinin 1/d bendi hükmü uyarınca bu kararın bildirim tarihinden itibaren otuz gün içinde belirtilen noksanlıklar tamamlanarak yeniden dava açılmak üzere reddine… oybirliğiyle karar verildiği”, şeklinde olduğu belirtilmiştir.
24.1905 sayılı Kanun, mevcut vergi kayıp ve kaçağının vergi idaresine haber verilmesi ve
sonucunda kesinleşecek vergi ve cezalara uygulanacak belirli nispetlerde ikramiye verilmesini öngörmekte olup; Kanun ile vergi kayıp ve kaçağının önlenmesi amaçlanmaktadır. 1905 sayılı
Kanun hükümleri uyarınca ihbar ikramiyesi ödenebilmesi için idarenin bilgisi dışında kalan bir verginin ihbar edilmesi, bunun muhbir tarafından sunulan somut delillere dayanması ve yapılan vergi incelemesiyle bu durumun ortaya çıkarılması gerekmektedir.
25.1905 sayılı Kanunun 6 ncı maddesine göre ihbar ikramiyesi ödenebilmesi için; ihbarcının
ihbar ettiği konu hakkında vergi kayıp ve kaçağının vergi inceleme raporları ile tespit edilmesi ve buna göre tarh edilen vergi ve cezaların kat’i tahakkuk etmesi ve matrah farkı ile ihbar arasında illiyet bağının bulunup bulunmadığını belirten bir görüş raporunun düzenlenmesi ve bu görüş raporunda muhbire ihbar ikramiyesi ödeneceğinin belirtilmesi gerekmektir.
26.Başvuruya konu olayda “…Mükellef kurumun almış olduğu senet toplam alacağıyla makul olduğu kanaat ve sonucuna varıldığı, bu nedenle mükellef kurum açısından 2013 hesap dönemine ilişkin belgesiz alış ve satış konusunda eleştirilecek bir hususa rastlanmadığı, mükellef kurum açısından 2012 hesap dönemine ilişkin ihbara ilişkin değerlendirmeler kapsamında vergilendirme konusunda eleştirilecek bir hususa rastlanmadığı” şeklinde bir rapor düzenlendiği tespit edilmiştir.
27.Danıştay 3. Dairesinin 06.04.1990 tarih ve E:1990/25, K:1990/1661 sayılı kararında;
“…02/04/1980 tarihli ihbar dilekçesine konu şirketler adına tahakkuk ettirilen vergiler dolayısıyla 1905 sayılı Kanunun 6 ıncı maddesi uyarınca ihbar ikramiyesi ödenen davacının diğer paravan şirketler dolayısıyla da ihbar ikramiyesi ödenmesi yolundaki talebinin cevap verilmemek suretiyle reddedilmesine dair Maliye ve Gümrük Bakanlığı işlemine karşı açılan davayı, dava dosyası ile ihbar dilekçesinin incelenmesinden …Sanayi ve Ticaret A.Ş ile ….Ticaret ve ….ile ilgili olarak ihbarda bulunulduğu ve bu ihbardan dolayı 1905 sayılı Kanun hükümlerine göre ihbar ikramiyesi ödendiğinin anlaşıldığı, anılan şahıs ve firmalar dışında ihbar ikramiyesine hak kazanılabilmesi için ihbarın açık ve seçik olması mevcut maddi delillerde eklenmek suretiyle yetkili makamlara intikal ettirilmesi ve vergi zıyaı bulunduğu hususunun bütün çıplaklığıyla kanıtlanması gerektiği, inceleme elemanlarınca bir ihbarın değerlendirilmesi sırasında lüzum görülen diğer şahıs ve firmalar nezdinde incelemeye başlanması ve kişisel tecrübe ve bulgular sonucunda diğer firma ve şahıslar hakkında da vergi ve ceza tarhiyatı yapılmasının muhbire ihbar ikramiyesi verilmesi için yeterli neden teşkil etmediği bu nedenle muhbirin dilekçesini, ihbar dilekçesi olarak kabulüne olanak bulunmadığı gerekçesiyle reddeden Ankara 7 inci Vergi Mahkemesinin 28.09.1989 tarih ve
E:1988/403, K:1989/586 sayılı Kararının bozulması isteminin reddine karar verilmiştir…” hükmüne yer verilmiştir.
28.Danıştay 3. Dairesinin E:2016/7644, K:2016/7839 sayılı kararında;
“…Mahkemece verilen dilekçe ret kararı üzerine davacı tarafından yenilenen dava dilekçesiyle ihbar ettiği mükellef hakkında yapılan incelemelere ilişkin bilgi ve belgelerin kendisine verilmesi istemiyle yaptığı başvurunun 213 sayılı Kanunun “Vergi Mahremiyeti” başlıklı 5 inci maddesi kapsamında değerlendirilmesi sonucunda tesis edilen 12/08/2014 tarih ve 82065 sayılı işlemin iptalinin istenildiği anlaşılmış olup Vergi Mahkemesince bu işlemin hukuka uygun olup olmadığına karar verilmesi yeterliyken, davacının ihbar ikramiyesine hak kazanıp kazanmadığı hususunda da inceleme ve değerIendirme yapılmak suretiyle hüküm kurulması, İdari Yargılama
Usulü Kanununun 22 ve 24’üncü maddelerine uygun düşmemişse de davanın reddi yoluyla verilen kararda sonucu itibariyle hukuka aykırılık görülmemiştir…” hükmüne yer verilmiştir.
29.Bu kapsamda; söz konusu mevzuat hükümleri doğrultusunda, ihbar edilen şirketin işlemlerinin vergi kanunlarına uygun olduğu raporla tespit edildiği, bu raporların hukuka uygun olduğu, ilgili idare tarafından tesis edilen işlemde mevzuata aykırı bir hususun olmadığı tespit edilmiştir.
30.Başvuran vekilinin iddiaları, idarenin açıklamaları, ilgili mevzuat hükümleri, konuyla ilgili yargı kararları ile tüm dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirildiğinde; başvuran vekilinin talepleri hakkında, ihbar edilen şirketin işlemlerinin vergi kanunlarına uygun olduğu raporla tespit edildiği, bu raporların hukuka uygun olduğu dikkate alındığında, idarenin işlemlerinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilmemiştir.
B.İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
31.İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir.
Başvuranın, dilekçesine idare tarafından verilen cevapta, hangi sürede hangi mercilere başvurabileceği bilgisinin verilmediği görülmüş olup, ilgili idarenin “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edilmiştir. Adı geçen idarenin bundan sonra bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI.HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
32.04/06/2012 tarih ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 17 inci maddesinin sekizinci fıkrasına göre Kamu Denetçiliği Kurumuna, dava açma süresi içinde yapılan başvuru, işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurmakta olup, anılan Kanunun “Dava açma süresinin yeniden işlemeye başlaması” başlıklı 21 inci maddesinde, Kamu Denetçiliği
Kurumunun inceleme ve araştırmasını, başvuru tarihinden itibaren altı ay içinde sonuçlandıramaması hâlinde durmuş olan dava açma süresinin kaldığı yerden işlemeye başlayacağı belirtilmiş; Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve
Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 38 inci maddesinin dördüncü fıkrasında da Kurumun inceleme ve araştırmasını, başvuru tarihinden itibaren, altı ay içinde sonuçlandıramaması halinde durumun gerekçesiyle birlikte başvurana tebliğ edileceği ve durmuş olan dava açma süresinin tebliğden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacağı belirtilmiştir. Bu kapsamda incelemenin altı ayda bitirilememe gerekçesi ve dava açma süresinin kaldığı yerden yeniden işlemeye başlayacağı hususu başvurana 30/10/2019 tarihli ve … sayılı yazı ile bildirilmiştir.
VII.KARAR
Açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın, BAŞVURANA, BAŞVURAN VEKİLİNE, GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI’NA ve VERGİ DENETİM KURULU BAŞKANLIĞI’NA TEBLİĞ EDİLMESİNE,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi