|
ÖZET: Başvuran, Rize İl Emniyet Müdürlüğü kadrosunda görevli polis memuru olarak, 31 Temmuz 2022 tarihinde ihraç edilmiştir. Rize İdare Mahkemesi’nin 23 Eylül 2023 tarihli kararıyla görevine geri dönen başvuran, açıkta kaldığı süre boyunca eksik ödendiğini iddia ettiği promosyon ücretinin yasal faiziyle birlikte ödenmesini talep etmektedir. Başvuru, 15 Kasım 2023 tarihinde Kamu Denetçiliği Kurumu’na yapılmıştır.
Rize İl Emniyet Müdürlüğü, başvuranın ihraç edildiği dönemde maaş ödemelerinin Ziraat Bankası üzerinden yapıldığını, göreve döndükten sonra ise Vakıfbank üzerinden maaş ödemelerine başlandığını belirtmiştir. Başvuranın, ihraçta kaldığı süre boyunca alması gereken promosyon tutarının hesaplanması için gerekli yazışmalar yapılmış, ancak banka bu talepleri reddetmiştir. İlgili mevzuat ve protokoller doğrultusunda, başvuranın ihraç edilmemiş olsaydı, promosyon ödemesinden yararlanabileceği tespit edilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın eksik kalan promosyon ödemelerinin yasal faiziyle birlikte ödenmesi gerektiğine karar vermiştir. Rize İl Emniyet Müdürlüğü’ne, bu konuda yeni bir işlem tesis edilmesi yönünde tavsiyede bulunulmuş ve kararın 30 gün içinde uygulanması zorunlu kılınmıştır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/4143-S.24.6611
BAŞVURU NO : 2023/18136
KARAR TARİHİ : 24.04.2024
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : RİZE İL EMNİYET MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Eksik ödendiği iddia edilen promosyon ücreti hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 15.11.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda, başvuran özetle; Rize İl Emniyet Müdürlüğü kadrosunda görevli polis memuru olduğunu, 31.07.2022 tarihinde ihraç edildiğini, Rize İdare Mahkemesinin kararı ile
23.09.2023 tarihinde görevine geri döndüğünü, açıkta kaldığı tarihler ile kamu görevinden ihraç edildiği
ve mahkeme kararıyla görevine geri döndüğü tarihler arasındaki promosyon ücretinin tarafına eksik ödendiğini belirterek gerekli incelemenin yapılmasını ve Vakıfbank tarafından eksik ödenen promosyon bedelinin yasal faiziyle birlikte tarafına ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARELERİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuru konusu uyuşmazlığın çözümü adına Rize İl Emniyet Müdürlüğünden bilgi ve belge talep edilmiştir. İlgili idare tarafından gönderilen cevabi yazı ve eklerinde özetle;
2.1. Rize İl Emniyet Müdürlüğü Derepazarı İlçe Emniyet Amirliği kadrosunda görevliyken 31.07.2022 tarihinde kamu görevinden çıkarılan başvuranın Rize İdare Mahkemesinin 14/07/2023 tarih / Esas ve / sayılı kararı ile kamu görevine iade olarak 23.08.2023 tarihinde Rize Emniyet Müdürlüğü il merkezinde göreve başladığı,
2.2. Başvurana, 24.07.2016 tarihinde Rize/Derepazarı İlçe Emniyet Amirliği emrinde görev yapmaya başlamış olması sebebiyle kamu görevinden çıkartılmadan önce maaş ödemeleri; Rize/Derepazarı İlçe
Emniyet Amirliği tarafından Ziraat Bankası Derepazarı Şubesinde bulunan hesabı üzerinden yapıldığı,
promosyon ödemelerinin ise yine Derepazarı İlçe Emniyet Amirliği ile Ziraat Bankası Derepazarı Şube
Müdürlüğü arasında akdedilen promosyon protokolü çerçevesinde yapıldığı, 2.3. Başvuranın, Derepazarı İlçe Emniyet Amirliği bünyesinde görevli iken 31.07.2022 tarihinde kamu görevinden çıkarılması akabinde 23.08.2023 tarihinde Rize İl Emniyet Müdürlüğü kadrosunda göreve başlamış olması sebebiyle göreve iade olduğu tarih itibariyle maaş ödemeleri Vakıfbank Rize Şubesi üzerinden ödenmeye başlandığı ve bu tarihte yürürlükte bulunan, Vakıfbank Rize Şubesi ile Rize İl
Emniyet Müdürlüğü arasında imzalanmış olan 14/11/2022 tarihinden 13/11/2025 tarihine kadar 3 (üç) yıl (36 ay) süre ile geçerli olmak üzere her personele 27.000,00 TL promosyon ödenmesi yapılmasını öngören protokolün 1. Maddesinin (b) bendi: “Üç yıllık dönem için kişi başı 27.000,00 TL peşin ödeme yapılacak, protokole sonradan dahil olacak personel için ise; katılım tarihleri itibarı ile geriye kalan aylara tekabül eden miktar kadar ödeme yapılacaktır…” hükmü kapsamında adı geçen personele yeniden kamu görevine başladığı tarihten sonraki ilk maaş ödeme dönemi olan Eylül 2023 döneminden bu promosyon protokolünün sona ereceği maaş dönemi olan Kasım 2025 maaş dönemi arasını kapsayan aylara ilişkin kıstelyevm olarak hesaplanan 19.500,00 TL promosyon ödemesinin yapıldığı, 2.4. Şikayete konu promosyonun Müdürlükleri ile Vakıfbank Rize Şubesi arasında imzalana 01.06.2022 tarihli ek protokolün ayrılmaz bir parçası olan Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez ve Ek Protokol Yapacak
Taşra Teşkilatı Personel Maaş Promosyon İhalesi Teknik Şartnamesi şartları gereğince başvurucu personele ödenmesi gerektiği Müdürlüğümüzce mütalaa edilerek konunun Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanunu’nun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Halında Yönetmeliğin “Dostane Çözüm” başlıklı 33/A maddesi kapsamında yeniden değerlendirilmesi yönünde Vakıfbank Rize Şubesine yazı yazıldığı, Banka tarafından şikayet konusu döneme ilişkin promosyon ödemesi yapılmayacağının bildirildiği, 2.5. Başvuranın ihraçta kaldığı döneme ilişkin geçmişe dönük olarak ödenen maaşını Vakıfbank Rize
Şubesinde adına açık bulunan maaş hesabında 7 gün beklettiğinden bahisle bu dönemlere ilişkin olarak tarafına banka promosyonu ödemesi yapılması konusunda Vakıfbank Rize Şubesi ile gerekli yazışmaların yapılması talebiyle Müdürlüklerine vermiş olduğu 25.09.2023 tarihli dilekçesi üzerine başvuranın talebinde belirtmiş olduğu dönemlerde yürürlükte bulunan promosyon protokolleri çerçevesinde ilgili görevde olmuş olsaydı hak edeceği promosyon tutarları hesaplanarak gerekli değerlendirmenin yapılması yönündeki yazının banka şubesine gönderildiği, 2.6. Konuya ilişkin olarak bankanın idarelerine göndermiş olduğu ve başvurana ihraç olmadan önce
Vakıfbank şubesi üzerinden maaş ödemesi yapılmadığını gerekçe göstererek talebe ilişkin ödeme yapılamayacağını belirttiği 12.10.2023 tarih ve sayılı cevabi yazısının başvurana tebliğ edildiği, 2.7. Başvuruya konu edilen Promosyon ödemelerinin 2007/21, 2008/18, 2010/17 sayılı Başbakanlık
Genelgeleri çerçevesinde Vakıfbank Rize Şubesi İle Müdürlükleri arasında akdedilen protokoller kapsamında ödenmeye devam edildiği, 2.8. Başvurana, Derepazarı İlçe Emniyet Amirliği bünyesinde görev yapmakta iken Derepazarı İlçe
Emniyet Amirliği ile Ziraat Bankası Derepazarı Şubesi arasında akdedilen ve 15.01.2021 tarihinden itibaren 5 yıl süreyle geçerli olan promosyon protokolü çerçevesinde toplu promosyon ödemesi tam olarak aldığı, ayrıca başvuranın 23.08.2023 tarihinde Rize İl Emniyet Müdürlüğü kadrosunda göreve başlamış olması sebebiyle göreve iade olduğu tarih itibariyle maaş ödemelerinin Vakıfbank Rize Şubesi üzerinden yapılmaya başlandığı ve bu tarihte yürürlükte bulunan, Vakıfbank Rize Şubesi ile Rize İl Emniyet
Müdürlüğü arasında imzalanmış olan 14/11/2022 tarihinden 13/11/2025 tarihine kadar 3 (üç) yıl (36 ay)
süre ile geçerli olmak üzere her personele 27.000,00 TL promosyon ödenmesi yapılmasını öngören
protokolün 1. Maddesinin (b) bendi: “Üç yıllık dönem için kişi başı 27.000,00 TL peşin ödeme yapılacak, protokole sonradan dahil olacak personel için ise; katılım tarihleri itibarı ile geriye kalan aylara tekabül eden miktar kadar ödeme yapılacaktır…” hükmü kapsamında başvurana yeniden kamu görevine başladığı tarihten sonraki ilk maaş ödeme dönemi olan Eylül 2023 döneminden bu promosyon protokolünün sona ereceği maaş dönemi olan Kasım 2025 maaş dönemi arasını kapsayan aylara ilişkin kıstelyevm olarak hesaplanan 19.500,00 TL promosyon ödemesi yapıldığı, 2.9. Başvuranın ihraçta kaldığı döneme dair ise geçmişe dönük toplu ödemenin yapıldığı 31.07.2022 tarihinden 23.08.2023 tarihine kadar ki sürelere ilişkin olarak Vakıfbank Rize Şubesi ile Rize İl Emniyet
Müdürlüğü arasında imzalanmış bulunan 14/11/2022 tarihinden 13/11/2025 tarihine kadar 3 (üç) yıl (36 ay) süre ile geçerli olmak üzere her personele 27.000,00 TL promosyon ödenmesi yapılmasını öngören protokol kapsamında Müdürlüklerince bankaya promosyon hesaplama tablosu ve ödeme talebi yazısı gönderildiği, ancak bankanın bu talebe istinaden ödeme yapamayacağını bildirdiği, 2.10. Başvuranın kamu görevinden çıkarılmamış olsa ve kamu görevinden çıkarıldığı tarih itibariyle Rize
İl Emniyet Müdürlüğü kadrosunda göreve başlamış olsa idi ihraçta kaldığı döneme ilişkin olarak 15.08.2022-15.10.2022 dönemi arası yürürlükte bulunan promosyon protokolü gereği 900,00TL, 15.11.2022-15.08.2023 dönemi yürürlükte bulunan promosyon protokolü gereği ise 7.500,00 TL olmak üzere toplamda 8.400,00TL promosyon ödemesi yapılması gerektiğinin hesaplandığı, 2.11. Promosyon ödemeleri Emniyet Genel Müdürlüğü ile Vakıflar Bankası Emniyet Genel Müdürlüğü
Ankara Şubesi arasında 02.03.2022 tarihli Teknik Şartname (hükümleri çerçevesinde 18.03.2022 tarihinde imzalanan ve taşra birimlerinin de katılımını öngören protokol kapsamında Müdürlükleri ile Vakıfbank
Rize Şubesi arasında 01.06.2022 tarihinde imzalan protokol ve bu protokole ilişkin ek şartlara dair protokoller çerçevesinde ödenmekte olduğu, bu bağlamda Müdürlükleri ile Vakıfbank Rize Şubesi arasında 01.06.2022 tarihinde imzalan protokolün Diğer Hususlar Başlıklı 5.4 üncü maddesinde; “Bu
Protokol ve Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez ve Ek Protokol Yapacak Taşra Teşkilatı Personel Maaş
Promosyon İhalesi Teknik Şartnamesi ayrılmaz bir parçası olup protokol süresinin tamamlanmasına kadar yürürlükleri birlikte değerlendirilir” ifadesine yer verildiği, ilgili teknik şartnamenin 10-Ödemeye ilişkin hükümler başlıklı 10.1. maddesinde promosyon ödemesi Muhasebat Genel Müdürlüğü 34 Sıra nolu Genel tebliği gereğince maaş ödemesinin bankada 2 iş günü bekletilmesine bağlandığı, başvuranın ihraçta kaldığı döneme ilişkin kendisine ödenen toplu maaşını 7 gün bankada beklettiğinden bahisle tarafına promosyon ödenmesini talep etmiş olması sebebiyle yukarıda izah edilen sebeplerle Banka tarafından gerekli promosyon ödemesinin yapılması gerektiğinin idarelerince mütalaa edildiği, Bildirilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının,
3.1.“Kanun önünde eşitlik” başlıklı 10 uncu maddesinin beşinci fıkrası; “Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar”, 3.2. “Mülkiyet hakkı” başlıklı 35 inci maddesinde; “Herkes, mülkiyet ve miras haklarına sahiptir. Bu haklar, ancak kamu yararı amacıyla, kanunla sınırlanabilir. Mülkiyet hakkının kullanılması toplum yararına aykırı olamaz.”,
3.3.“Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler”,
3.4. 125 inci maddesinin yedinci fıkrası; “İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür”,
4. Birleşmiş Milletler İnsan Haklarının Geliştirilmesi ve Korunması İçin Kurulan Ulusal
Kuruluşların Statüsüne İlişkin İlkeler/Paris Prensiplerinde; “…Ulusal kuruluşlar, yürürlükteki yasaları, mevzuatı ve yasa tasarıları ile yasa önerilerini incelerler ve metinlerin, insan haklarının temel ilkeleriyle uyumlu hale getirilmeleri için uygun gördükleri tavsiyeleri yaparlar; gerek gördükleri takdirde, yeni yasaların kabul edilmesini, yürürlükteki yasaların uyumlu hale getirilmesini ve idari önlemlerin alınmasını veya değiştirilmesini tavsiye ederler. Ulusal düzeyde yürürlükte olan yasaların, mevzuatın ve uygulamaların, insan haklarına ilişkin uluslararası belgeler ve mekanizmalarla uyumlu hale getirilmesini ve hayata geçirilmesini teşvik ederler ve sağlarlar.”,
5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 28’inci maddesinde: “(1) Danıştay, Bölge İdare
Mahkemeleri, İdare ve Vergi Mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz (30) günü geçemez.”
6. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her
türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir”,
7. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 164 üncü maddesinin dördüncü fıkrasında; “Üçüncü fıkra kapsamına giren personelin her türlü özlük haklarının ve tahakkuk işlemlerinin belli merkezlerden yapılabilmesi ve ödemelerin bankacılık sistemi aracılığı ile gerçekleştirilmesi için gerekli düzenlemeleri yapmaya ve gerekli tedbirleri almaya Maliye Bakanlığı yetkilidir.”,
8.20/07/2007 tarihli ve 26588 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2007/21 sayılı Başbakanlık
Genelgesinin 4 üncü maddesinde; “Banka tarafından verilecek promosyon miktarının tamamı personele dağıtılacaktır”, 5 inci maddesinde; “Dağıtılacak promosyonlar, ilgili banka tarafından personel adına açılan hesaba aktarılmak suretiyle ödenecektir”,
9. 17/07/2012 tarihli ve 28356 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Muhasebat Genel Müdürlüğünün
34 Sıra No lu Genel Tebliğinin 1 inci maddesinde; “Bu Tebliğin amacı, merkezi yönetim kapsamında
yer alan kamu idarelerinde görevli kamu görevlileri ve işçilerin aylık ödemelerinin bankacılık sistemi aracılığı ile gerçekleştirilmesine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10. Kamu Denetçisi tarafından dosya kapsamında yapılan değerlendirme neticesinde, başvuru konusuna ilişkin “Tavsiye Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden 11. Başvuran şikayet başvurusunda özetle, açıkta kaldığı tarihler ile kamu görevinden ihraç edildiği ve mahkeme kararıyla görevine geri döndüğü tarihler arasındaki promosyon ücretinin eksik ödendiğini belirterek eksik ödenen promosyon bedelinin yasal faiziyle birlikte tarafına ödenmesini talep etmektedir.
12. İlgili idareden edinilen bilgi ve belgelerden; başvuranın, Rize İl Emniyet Müdürlüğü Derepazarı İlçe
Emniyet Amirliği kadrosunda görevliyken 31.07.2022 tarihinde kamu görevinden çıkarıldığı, Rize İdare
Mahkemesinin 14/07/2023 tarih / Esas ve / sayılı kararı ile kamu görevine iade olarak
23.08.2023 tarihinde Rize Emniyet Müdürlüğü il merkezinde göreve başladığı, başvuranın göreve iade
olduğu tarih itibariyle maaş ödemeleri Vakıfbank Rize Şubesi üzerinden ödenmeye başlandığı ve bu tarihte yürürlükte bulunan, Vakıfbank Rize Şubesi ile Rize İl Emniyet Müdürlüğü arasında imzalanmış olan 14/11/2022 tarihinden 13/11/2025 tarihine kadar 3 (üç) yıl (36 ay) süre ile geçerli olmak üzere her
personele 27.000,00 TL promosyon ödenmesi yapılmasını öngören protokolün 1. Maddesinin (b) bendi:
“Üç yıllık dönem için kişi başı 27.000,00 TL peşin ödeme yapılacak, protokole sonradan dahil olacak personel için ise; katılım tarihleri itibarı ile geriye kalan aylara tekabül eden miktar kadar ödeme yapılacaktır…” hükmü kapsamında adı geçen personele yeniden kamu görevine başladığı tarihten sonraki ilk maaş ödeme dönemi olan Eylül 2023 döneminden bu promosyon protokolünün sona ereceği maaş dönemi olan Kasım 2025 maaş dönemi arasını kapsayan aylara ilişkin kıstelyevm olarak hesaplanan 19.500,00 TL promosyon ödemesinin yapıldığı, başvuranın ihraçta kaldığı döneme dair ise geçmişe dönük toplu ödemenin yapıldığı 31.07.2022 tarihinden 23.08.2023 tarihine kadar ki sürelere ilişkin olarak
Vakıfbank Rize Şubesi ile Rize İl Emniyet Müdürlüğü arasında imzalanmış bulunan 14/11/2022 tarihinden 13/11/2025 tarihine kadar 3 (üç) yıl (36 ay) süre ile geçerli olmak üzere her personele 27.000,00 TL promosyon ödenmesi yapılmasını öngören protokol kapsamında Müdürlüklerince bankaya promosyon hesaplama tablosu ve ödeme talebi yazısı gönderildiği, ancak bankanın bu talebe istinaden ödeme yapamayacağını bildirdiği, öte yandan başvuranın ihraçta kaldığı döneme ilişkin geçmişe dönük olarak ödenen maaşını Vakıfbank Rize Şubesinde adına açık bulunan maaş hesabında 7 gün beklettiğinden bahisle bu dönemlere ilişkin olarak tarafına banka promosyonu ödemesi yapılması konusunda Vakıfbank
Rize Şubesi ile gerekli yazışmaların yapılması talebiyle Müdürlüklerine vermiş olduğu 25.09.2023 tarihli dilekçesi üzerine başvuranın talebinde belirtmiş olduğu dönemlerde yürürlükte bulunan promosyon protokolleri çerçevesinde ilgili görevde olmuş olsaydı hak edeceği promosyon tutarları hesaplanarak gerekli değerlendirmenin yapılması yönündeki yazının banka şubesine gönderildiği, ancak banka tarafından talebin reddedildiği anlaşılmıştır.
13. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 164 üncü maddesinde; madde kapsamına giren personelin her türlü özlük haklarının ve tahakkuk işlemlerinin belli merkezlerden yapılabilmesi ve ödemelerin bankacılık sistemi aracılığı ile gerçekleştirilmesi için gerekli düzenlemeleri yapmaya ve gerekli tedbirleri almaya Maliye Bakanlığı yetkili olduğu hükme bağlanmıştır. Söz konusu düzenleme gereğince çıkarılan 17/07/2012 tarihli ve 28356 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Muhasebat Genel Müdürlüğünün 34 Sıra
No lu Genel Tebliği ise, kamu personelinin maaşlarının bankalar vasıtasıyla ödenmesine yönelik usul ve esasları belirlemiştir.
14. Bu doğrultuda kamu personelinin maaşlarının ödenmesi için ilgili kurumlarla anlaşan bankalar, söz konusu mali haklara ilişkin protokoller akdetmekte ve bu protokoller gereğince elde ettiği gelirler üzerinden “promosyon” adı verilen ek mali imkanları ilgili kurumlara sağlamaktadır. Bankaların sunduğu bu imkânların, kamu kurum-kuruluşları tarafından ne şekilde değerlendirileceği ve personelin bunlardan yararlanıp yararlanmayacağına ilişkin uygulamada yeknesaklığın bulunmayışı sebebiyle 20/07/2007 tarihli ve 26588 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2007/21 sayılı Başbakanlık Genelgesi hazırlanmıştır.
15. Söz konusu Genelge, bankalarla yapılacak protokollere ilişkin uyulması gereken genel çerçeveyi çizmiş olup promosyon ödemeleri bağlamındaki tereddütleri bir noktaya kadar gidermiştir. Ancak zaman içinde değişen şartlarla birlikte, Genelgenin 4 üncü ve 5 inci maddelerinin yeniden ele alınması gerekmiş ve bu kapsamda söz konusu maddelerde değişiklik öngörmek üzere sırasıyla 2008/18 sayılı ve 2010/17 sayılı
Başbakanlık Genelgeleri çıkarılmıştır. 2007/21 sayılı Genelgenin 5 inci maddesindeki değişiklikle, kamu kurum ve kuruluşlarının promosyon ödemelerini ne miktarda ve ne kadar sürede yapacaklarına ilişkin sınırlayıcı hüküm ortadan kaldırılmıştır. Böylece ilgili kurumların kendi öznel şartlarını değerlendirerek bu ödemeyi yapmaları hususunda geniş bir takdir sahası oluşturulmuştur. Söz konusu Genelgenin 4 üncü maddesinde yapılan değişiklikle ise, bankadan alınacak promosyon miktarının tamamının personele dağıtılacağı esası benimsenmiş ve bu suretle promosyon bedelinin üçte birine kadarki kısmının ilgili kurum personelinin ihtiyaçları doğrultusunda kullanılabileceğine ilişkin yaklaşım terkedilmiştir. Bu hususlar, promosyon bedelinin, kamu personelinin aylık veya ücretinin tamamlayıcı parçası olduğu gerçeğinin kabulüne işaret etmektedir.
16. Dosyadaki bilgi ve belgelerde; Derepazarı İlçe Emniyet Amirliği ile Ziraat Bankası Derepazarı Şubesi arasında akdedilen ve 15.01.2021 tarihinden itibaren 5 yıl süreyle geçerli olan promosyon protokolü çerçevesinde toplu promosyon ödemesinin başvurana tam olarak ödendiği, dolayısıyla başvurana
Derepazarı İlçe Emniyet Amirliği ile Ziraat Bankası Derepazarı Şubesi arasında akdedilen sözleşme çerçevesinde 15.01.2021-15.12.2025 tarihleri arası için promosyon ödemesinde bulunulduğu, öte yandan başvuranın 23.08.2023 tarihinde Rize İl Emniyet Müdürlüğü kadrosunda göreve başlatılmış olması sebebiyle göreve iade olduğu tarih itibariyle maaş ödemelerinin Vakıfbank Rize Şubesi üzerinden yapılmaya başlandığı ve bu tarihte yürürlükte bulunan, Vakıfbank Rize Şubesi ile Rize İl Emniyet
Müdürlüğü arasında imzalanmış olan 14/11/2022 tarihinden 13/11/2025 tarihine kadar 3 (üç) yıl (36 ay)
süre ile geçerli olmak üzere her personele 27.000,00 TL promosyon ödenmesi yapılmasını öngören protokolün 1. Maddesinin (b) bendi: “Üç yıllık dönem için kişi başı 27.000,00 TL peşin ödeme yapılacak, protokole sonradan dahil olacak personel için ise; katılım tarihleri itibarı ile geriye kalan aylara tekabül eden miktar kadar ödeme yapılacaktır…” hükmü kapsamında başvurana yeniden kamu görevine başladığı tarihten sonraki ilk maaş ödeme dönemi olan Eylül 2023 döneminden bu promosyon protokolünün sona ereceği maaş dönemi olan Kasım 2025 maaş dönemi arasını kapsayan aylara ilişkin kıstelyevm olarak hesaplanan 19.500,00 TL promosyon ödemesi yapıldığı, ancak başvuranın kamu görevinden uzakta kalması nedeniyle Kurum Maaş Ödeme Protokolleriyle imza altına alınan ve kurum personeline ödenen banka promosyonun 7.500 TL’lik tutarını alamadığı, dolayısıyla başvuranın kamu görevinden uzak kaldığı dönemde alması gereken toplam 7.500 TL banka promosyonundan mahrum bırakıldığı anlaşılmıştır.
17. Hukuk devletinin gereklerinden biri de idarenin hukukla bağlı olması ve hukuka aykırı işlem ve eylemlerinden dolayı kişilere verdiği zararların tazmini olup, Anayasanın 125 inci maddesinde de İdarenin, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu açıkça hüküm altına alınmıştır.
18. Bu doğrultuda, idare mahkemesi kararı ile görevine geri dönen başvuranın ihraç edilmemiş olsaydı mevcut personel olarak promosyon ödeme sözleşmesine dahil edilecek ve maaşının banka aracılığıyla yatırılması nedeniyle promosyon ücretinden yararlanabilecekti. Başvuranın idarenin hukuka aykırı işlemi nedeniyle bu imkândan mahrum kaldığı dikkate alındığında; idarenin hatalı işlemi nedeniyle oluşan külfetin başvurana yükletilemeyeceği, başvuranın eksik kalan promosyon ödemelerinin idare tarafından karşılanması gerektiği tespit edilmiştir.
19. Danıştay 12. Dairesinin 30/11/1998 tarih ve E:1995/6978, K:1998/2918 sayılı kararı ile onanan Ankara 2. İdare Mahkemesinin 14/10/1993 tarih ve E:1992/182, K:1993/1398 sayılı kararında; “… görevine son verilmesine dair işlemin idare mahkemesince iptali, Danıştay’ca da onanması üzerine 30/09/1991 tarihinde göreve iade edilen davacının, görevine son verilmesine dair işlemin hukuka aykırılığının mahkeme kararı ile sabit olması nedeniyle bu işlemden doğan zararınızın idarece tazmin edilmesinin Anayasanın 125 inci maddesi ve bu yolda ki idare hukuku ilkesi gereği olduğu, davacının zararını, alamadığı aylıkları ile sınırlı tutmaya olanak bulunmadığından açıkta kaldığı sürede aylık ve özlük haklarını zamanında alamaması nedeniyle uğradığı zararın yasal faiz ödenerek tazmininin gerektiği …” hükmüne varılmıştır.
20. Yukarıdan beri anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; idare mahkemesi kararı çerçevesinde göreve başlayan başvurana, ihraç edildiği tarihi takip eden aybaşından göreve başladığı tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal hakların ödenmesi gerektiği, ayrıca başvuranın idarenin tesis etmiş olduğu idari işlem nedeniyle kendi iradesi dışında görevinden uzak kaldığı, idarenin haksız işlemi nedeniyle oluşan külfetin başvurana yükletilemeyeceği, başvurana mahrum kaldığı miktar kadar promosyon ödemesinin yasal faiziyle birlikte yapılmasının gerektiği kanaatine varılmış olup başvuranın banka promosyonu ödenmesi talebinin ilgili idare tarafından reddedilmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı tespit edilmiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden 21. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; İdarenin “kararların gerekçeli olması ilkesi” ile “karara karşı başvuru yolları gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkelere de uygun hareket etmesi önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
22. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Kararın idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup ilgili İdarenin işlemine karşı Rize İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre, BAŞVURUNUN KABULÜNE,
Başvuranın mahrum kaldığı promosyon tutarının ödenmesi yönünde, yeni bir işlem tesisi için RİZE İL
EMNİYET MÜDÜRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, RİZE İL
EMNİYET MÜDÜRLÜĞÜ tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın BAŞVURAN ve RİZE İL EMNİYET MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi