|
ÖZET: Hatay İl Göç İdaresi Müdürlüğü’nde İl Göç Uzman Yardımcısı olarak görev yapan başvuran, 2021, 2022 ve 2023 yıllarında İskenderun ve Reyhanlı ilçelerine yapılan geçici görevlendirmeleri için yurtiçi geçici görev yolluğu ödemesi talep etmiştir. İdare, başvuranın ikametgahının İskenderun’da olması nedeniyle bu ödemelerin yapılmadığını belirtmiştir. Ancak, 6245 sayılı Harcırah Kanunu’na göre, memuriyet mahalli dışındaki görevlendirmelerde yolluk ve yevmiye ödemesi yapılması gerektiği vurgulanmıştır.
Başvuranın İskenderun’da kiralık ev tutması, ikametgahının orada olduğu anlamına gelmeyeceği ve Reyhanlı’daki görevlendirmede de servis hizmetinin bulunması, yevmiye ödemesinin yapılmaması gerektiğini ortaya koymaktadır. Bu nedenle, başvuranın geçici görev yolluğu ve yevmiye ödemelerinin yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, idareye bu ödemelerin yapılması yönünde tavsiyede bulunulmuştur. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/10925-S.23.17406
BAŞVURU NO : 2023/5763
KARAR TARİHİ : 31/08/2023
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : GÖÇ İDARESİ BAŞKANLIĞI
Yurtiçi geçici görev yolluğu ödemelerinin yapılması taleplidir.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 22/04/2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran özetle; Hatay İl Göç İdaresi Müdürlüğü emrinde sicil numarası ile İl Göç Uzman
Yardımcısı olarak görev yapmakta olduğunu, asli görev yeri olan ve Antakya’da bulunan Hatay İl Göç
İdaresi Müdürlüğüne yaklaşık 60 km uzaklıkta bulunan İskenderun ilçesine görevlendirildiğini ve servis hizmeti olmadığından İskenderun’da ev kiralamak zorunda kaldığını, Reyhanlı ilçesine yapılan görevlendirmesi sürecinde Antakya-Reyhanlı arasında servis hizmeti bulunduğunu, ancak yemek ödemesi yapılmadığını, İskenderun ve Reyhanlı ilçelerine 2021, 2022 ve 2023 yıllarında yapılan görevlendirmeleri nedeniyle yurt içi geçici görev yolluğu alma hakkı doğduğunu, 06/01/2023 ve 03/02/2023 tarihlerinde konuya ilişkin başvuru yaptığını, 06/01/2023 tarihinden itibaren 30 günlük süre 06/02/2023 tarihli deprem ve OHAL ilanı öncesi dolmasına rağmen başvurularına cevap verilmediğini, daha önce aynı konu ile ilgili dava açmış bir iş arkadaşının lehine mahkemece karar verildiğini (Hatay 1. İdare Mahkemesinin
E. / ve K. / sayılı kararı) belirtmiş olup yapılan görevlendirmelere ilişkin 06/01/2023 ve 03/02/2023 tarihlerinde talep etmiş olduğu yurtiçi geçici görev yolluğu ödemelerinin yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 08/05/2023 tarihli ve – sayılı bilgi ve belge talebine istinaden Göç
İdaresi Başkanlığı Hukuk Müşavirliği tarafından gönderilen 01/06/2023 tarihli ve – sayılı yazıda özetle; İskenderun İlçe Çalışma Grubu Başkanlığına yapılan görevlendirmede personelin ikametgâhının İskenderun ilçesi olması ve Reyhanlı İlçe Çalışma Grubu Başkanlığına yapılan görevlendirmede Hatay İl Göç İdaresi Müdürlüğünün araçları ile gidilip gelinmesi nedenleriyle söz konusu görevlendirmelerin memuriyet mahallinde olduğunun kabul edildiği, Hatay Valiliği (İl Göç İdaresi
Müdürlüğü) tarafından başvurana 6245 sayılı Harcırah Kanunu ve Harcırah Kanunu Genel Tebliği (Seri
No: 39) uyarınca yurtiçi geçici görev yolluğu ödenmediği belirtilmiş ve talep edilen belgeler yazı ekinde gönderilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın;
3.1) “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
3.2) “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” bölümünde yer alan “Genel ilkeler” başlıklı 128
inci maddesinde: “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin
birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Yolluk giderleri ve gündelikleri” başlıklı 177 nci
maddesinde “Bu Kanun hükümlerine tabi Devlet memurlarından bir görevin ifası için sürekli veya geçici olarak görev yerinden ayrılanların yol giderleri ve gündelikleri, yolluklar hakkındaki özel kanun hükümlerine göre ödenir…”,
6) 6245 sayılı Harcırah Kanununun;
6.1) “Kanunun şümulü” başlıklı 1 inci maddesinde “a) Umumi Muvazeneye dahil dairelerle mülhak ve
hususi bütçeli idareler (Köy bütçeleri hariç) ve bunlara bağlı sabit ve mütedavil sermayeli müesseseler; b) (Değişik: 25/6/1958-7145/1 md.) Hususi kanunlarla kurulmuş banka ve teşekküller; (Denizcilik Bankası
Türk Anonim Ortaklığı, Türkiye Vakıflar Bankası Türk Anonim Ortaklığı ve Türk Havayolları Anonim
Ortaklığı hariç); c) Yukarıdaki (a) ve (b) fıkralarında yazılı daire, idare, banka, teşekkül ve müesseselerin sermayesinin yarısından fazlasına sahip bulundukları teşekkül ve müesseseler;
Tarafından ödenecek harcırah bu kanun hükümlerine tabidir.”,
6.2) “Harcırahın unsurları” başlıklı 5 inci maddesinde “Harcırah; yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve
yer değiştirme masrafını ihtiva eder. İlgili, bu kanun hükümlerine göre bunlardan birine, birkaçına veya tamamına müstahak olabilir.”,
6.3) “Muvakkat vazife harcırahı (Yol masrafı ve yevmiye)” başlıklı 14 üncü maddesinde “Aşağıda
gösterilen memur ve hizmetlilere muvakkat vazife harcırahı olarak yol masrafı ile yevmiye verilir ve hamal (Cins ve adedi beyannamede gösterilmek suretiyle) bagaj ve ikametgah veya vazife mahalli ile istasyon,
iskele veya durak arasındaki nakil vasıtası masrafları da ayrıca tediye olunur:
1) Birinci maddede yazılı kurumlara ait bir vazifenin ifası maksadıyla muvakkaten yurt içinde veya dışında
başka bir yere gönderilenlere;…”,
6.4) “Memuriyet mahalli dışına gönderilenlerin gündeliği” başlıklı 39 uncu maddesinde (Değişik:
11/12/1981 – 2562/16 md.) “Resmi bir görevle memuriyet mahalli içinde bir yere gönderilenlere gündelik verilmez. Geçici bir görevle memuriyet mahalli dışındaki bir yere gönderilenlerden, buralarda ve yolda öğle (saat 13.00) ve akşam (saat 19.00) yemeği zamanlarından birini geçirenlere 1/3, ikisini geçirenlere 2/3 oranında ve geceyi de geçirenlere tam gündelik verilir.”,
6.5) “Geçici görev gündeliğinin verilebileceği azami süre” başlıklı 42 nci maddesinde “Geçici bir görev
ile başka bir yere gönderilenlere, görev mahalline varış tarihinden itibaren bu Kanuna göre verilen
gündelikler:
a. Yurtiçinde bir yıllık dönem zarfında aynı yerde, aynı iş için ve aynı şahsa 180 günden fazla verilemez.
İlk 90 gün için tam, takibeden 90 gün için 2/3 oranında ödenir…”,
6.6) “Harcırahın sureti tediye ve mahsubu” başlıklı 59 uncu maddesinin üçüncü ve dördüncü
fıkralarında “Daimi memuriyetle bir yere gönderilenler gidecekleri mahalle varış tarihinden ve muvakkat vazife ile gönderilenler de memuriyetleri mahalline dönüş tarihlerinden itibaren bir ay zarfında harcırah beyannamelerini, evrakı müspiteleri ile birlikte dairesi amirine tevdi ederler. Memurun kendisinden evvel veya sonra hareket eden ailesi için avans para verildiği takdirde bu bir aylık müddet, ailenin evvel gitmesi halinde memur veya hizmetlinin yeni vazifesi mahalline varış tarihinden ve sonra gitmesi halinde de bunların memur veya hizmetli nezdine muvasalatları tarihinden itibaren hesap olunur.
Beyannameyi alan daire amirleri bunu vize ettikten sonra taşrada mahallin en büyük malmemuruna ve merkezde de alakadar mali mercie vermekle mükelleftirler.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde hazırlanan “Tavsiye Karar
Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8) Hatay İl Göç İdaresi Müdürlüğü bünyesinde İl Göç Uzman Yardımcısı olarak görev yapmakta olan
başvuran tarafından; 2021, 2022 ve 2023 yıllarında İskenderun ve Reyhanlı ilçelerine yapılan görevlendirmelerine ilişkin talep etmiş olduğu yurtiçi geçici görev yolluğu ödemelerinin yapılması talep edilmektedir.
9) Dosya kapsamından;
9.1) Başvuranın İskenderun Çalışma Grup Başkanlığına;
01/11/2020 – 01/05/2021 tarihleri arasında Hatay Valiliğinin 26/10/2020 tarihli Olur yazısı, 01/05/2021 – 01/11/2021 tarihleri arasında Hatay Valiliğinin 31/03/2021 tarihli Olur yazısı, 07/06/2021 – 01/10/2021 tarihleri arasında Hatay Valiliğinin 04/06/2021 tarihli Olur yazısı ve 01/10/2021 – 30/10/2021 tarihleri arasında Hatay Valiliğinin 24/09/2021 tarihli Olur yazısı ile geçici olarak görevlendirildiği,
9.2) Başvuranın Reyhanlı İlçe Çalışma Grup Başkanlığına;
05/09/2022 – 31/12/2022 tarihleri arasında Hatay Valiliğinin 25/08/2022 tarihli Olur yazısı ve
01/01/2023 – 30/06/2023 tarihleri arasında Hatay Valiliğinin 30/12/2022 tarihli Olur yazısı ile geçici olarak görevlendirildiği,
9.3) www.turkiye.gov.tr adresinden 24/05/2023 tarihinde alındığı anlaşılan ‘Tarihçeli Yerleşim Yeri
Bilgileri Raporu’ndan başvuranın yerleşim yeri adresinin Yozgat ilinde, diğer adresinin Afyonkarahisar ilinde olduğu, dolayısıyla Hatay iline yapılan ataması sonrası başvuran tarafından adres bilgilerinin güncellenmemiş olduğu,
9.4) Başvuran tarafından 05/09/2022-31/12/2022 tarih aralığında Reyhanlı İlçe Çalışma Grup Başkanlığına
yapılan görevlendirmesi için 03/01/2023 tarihli ‘Geçici Görev Yolluğu Bildirimi’ ile harcırah talebinde bulunulduğu; 01/01/2023-31/01/2023 ve 01/02/2023-02/02/2023 tarih aralıklarında Reyhanlı İlçe Çalışma
Grup Başkanlığına yapılan görevlendirmesi için 03/02/2023 tarihli ‘Geçici Görev Yolluğu Bildirimi’ ile harcırah talebinde bulunulduğu,
9.5) Başvuran tarafından 01/01/2021-30/06/2021 tarih aralığında İskenderun İlçe Çalışma Grup
Başkanlığına yapılan görevlendirmesi için -kira sözleşmesi de dikkate alınarak- bila tarihli ‘Geçici Görev
Yolluğu Bildirimi’ ile harcırah talebinde bulunulduğu,
9.6) Başvuranın kiracı olarak imzaladığı görülen Barbaros Mah. 139 Sok. No: K: İskenderun/Hatay
adresine ilişkin 15/12/2020 sözleşme başlangıç tarihli Kira Sözleşmesinin bir yıl süreli olduğu anlaşılmıştır.
10) 6245 sayılı Kanunun; 14 üncü maddesinde, bu Kanun kapsamındaki kurumlara ait bir görev yapılması
amacıyla geçici olarak yurt içinde veya dışında başka bir yere gönderilenlere geçici görev harcırahı olarak yol gideri ile yevmiye verileceği ve hamal (cins ve adedi beyannamede gösterilmek suretiyle) bagaj ve ikametgâh veya görev yeri ile istasyon, iskele veya durak arasındaki nakil vasıtası giderlerinin de ayrıca ödeneceği hükme bağlanmış; 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde, memuriyet mahalli dışındaki yerler “başka yer” olarak tanımlanmıştır. Söz konusu hükümler gereği, Kuruma ait bir görevin yapılması amacıyla geçici olarak yurtiçinde memuriyet mahalli dışına gönderilen personele geçici görev yolluğu verilmesi gerekmektedir.
11) Somut olayda, Hatay İl Göç İdaresi Müdürlüğü bünyesinde İl Göç Uzman Yardımcısı olarak görev
yapmakta olan başvuranın; 2021, 2022 ve 2023 yıllarında Kuruma ait görevlerin yapılması amacıyla
İskenderun ve Reyhanlı İlçe Çalışma Grup Başkanlıklarına geçici olarak görevlendirmesinin yapıldığı hususunda tereddüt bulunmamaktadır.
12) Başvuran tarafından; Antakya’da yer alan asıl görev yeri Hatay İl Göç İdaresi Müdürlüğüne yaklaşık
60 km uzaklıkta bulunan İskenderun İlçe Çalışma Grubu Başkanlığına görevlendirildiği ve servis hizmeti
olmadığından İskenderun’da ev kiralamak zorunda kaldığı, Reyhanlı İlçe Çalışma Grup Başkanlığına yapılan görevlendirmesi sürecinde Antakya-Reyhanlı arasında servis hizmeti bulunduğu, ancak yemek ödemesi yapılmadığı ifade edilmiştir. İdare tarafından ise İskenderun İlçe Çalışma Grubu Başkanlığına yapılan görevlendirmede personelin ikametgâhının İskenderun ilçesi olması ve Reyhanlı İlçe Çalışma
Grubu Başkanlığına yapılan görevlendirmede Kurum araçları ile gidilip gelinmesi nedenleriyle söz konusu görevlendirmelerin memuriyet mahallinde olduğu kabul edildiğinden başvurana 6245 sayılı Kanun uyarınca yurtiçi geçici görev yolluğu ödemesi yapılmadığı belirtilmiştir.
13) Bu kapsamda; geçici bir görevle memuriyet mahalli dışındaki bir yer olan İskenderun İlçe Çalışma
Grup Başkanlığına gönderilen başvuranın, geçici olarak görevlendirmesinin yapıldığı İskenderun ilçesinde konut kiralamasının, ikametgâhının İskenderun ilçesi olması sonucunu doğurmayacağı ve ikametgâhının
İskenderun ilçesinde olduğundan bahsedilemeyeceği değerlendirilmiş, Reyhanlı İlçe Çalışma Grup
Başkanlığına yapılan geçici görevlendirme sürecinde ise Antakya-Reyhanlı arasında servis hizmeti bulunduğu, ancak yevmiye ödemesinin yapılmadığı anlaşılmakla memuriyet mahalli dışına
görevlendirildiği açık olan başvurana 6245 sayılı Kanunda belirtilen esaslar çerçevesinde geçici görev yolluğu ödemesinin yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
14) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; Hatay İl Göç İdaresi Müdürlüğü bünyesinde
görev yapmaktayken memuriyet mahalli dışı olan İskenderun İlçe Çalışma Grup Başkanlığına geçici olarak görevlendirilen başvurana 2021 yılında yapılan söz konusu görevlendirmeler için geçici görev yolluğu, memuriyet mahalli dışı olan Reyhanlı İlçe Çalışma Grup Başkanlığına 2022 ve 2023 yıllarında yapılan bahsi geçen geçici görevlendirmeler için yevmiye ödenmemesi işleminde hukuka ve hakkaniyete uyarlık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
15) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi
Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde, başvuranın harcırah talep dilekçelerine cevap verildiğine dair herhangi bir verinin idare tarafından dosyaya sunulmadığı anlaşılmış olup idarenin “nezaket”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik”, “haklı beklentiye uygunluk”, “makul sürede karar verme”, “kararların gerekçeli olması”, “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ
tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Hatay İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre; BAŞVURUNUN KABULÜNE,
Başvurana; 2021 yılında İskenderun İlçe Çalışma Grup Başkanlığına yapılan geçici görevlendirmeler için geçici görev yolluğunun, 2022 ve 2023 yıllarında Reyhanlı İlçe Çalışma Grup Başkanlığına yapılan geçici görevlendirmeler için yevmiye ödemesinin, 6245 sayılı Kanunda belirtilen esaslar çerçevesinde, yapılması yönünde GÖÇ İDARESİ BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca; idare
tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın BAŞVURAN ile GÖÇ İDARESİ BAŞKANLIĞINA tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi