|
ÖZET: Başvuran, Çorum Sungurlu Devlet Hastanesi’nde Klinik Mühendislik Hizmetleri Birim Sorumlusu olarak çalışırken, kendisine verilen ikaz yazısının iptalini talep etmiştir. İdare, bu ikazın disiplin cezası niteliği taşımadığı gerekçesiyle başvuranın talebini reddetmiştir. Ancak Danıştay 12. Dairesi, ikazın özlük dosyasına konulması durumunda başvuranın hukuki durumunu olumsuz etkileyebileceğini belirterek, bu işlemin idari davaya konu olabileceğini vurgulamıştır.
Somut olayda, başvuranın eğitime katılmamasının nedenleri arasında iletişim eksiklikleri ve idarenin sorumlulukları bulunmaktadır. İdarenin, eğitim ve seminer gibi faaliyetlere katılacak personeli belirleme sürecinde başvuranın sorumlu tutulması, adil bir soruşturma yürütülmediği anlamına gelmektedir. Bu nedenle, başvuranın ikaz yazısının geri alınması gerektiği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, başvuranın ikaz yazısının geri alınması hususunda Çorum Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü’ne tavsiyede bulunulmuştur. İdarenin bu tavsiyeye uyması için 30 gün içinde işlem tesis etmesi gerekmektedir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/9146-S.21.14806
BAŞVURU NO : 2021/330
KARAR TARİHİ : 22/06/2021
TAVSİYE KARARI
ÇORUM VALİLİĞİ İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın kendisine yazılan ikaz yazısının iptali talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 05/01/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Sungurlu Devlet Hastanesinde Klinik Mühendislik Hizmetleri Birim Sorumlusu olarak görev yapmakta olduğunu, 15.06.2020 tarihinde personel şubedeki görevlinin çalışma odasına geldiğini ve şahsına sözel olarak 09.07.2020 tarihinde Çorum’da Klinik Mühendislik Hizmetleri Birim Sorumlusu eğitimi yapılacağını, eğitime katılacak personel olarak isminin yazıldığını söylediğini, bunun haricinde tarafına yazılı tebligat yapılmadığını, daha sonra 01.07.2020 tarihinde barkod numaralı yazı ile
29.06.2020 tarih ve – – / sayılı Klinik Müh. Hiz. Birim Sor. Eğitimi konulu
Makam Olurunun Müdür Yardımcısı tarafından EBYS üzerinden tarafına havale edildiğini, telefonunda yüklü olan EBYS uygulamasından ilgili evrakı açtığını ve eğitimin yapılacağı tarih, saat ve yer bilgililerini okuduğunu, ancak telefondan evrak ekleri açılmadığı için ekleri açamadığını, eğitime katılacağı gün olan
09.07.2020 günü mesai başlangıcında ayrılışının yapılması için personel şubede görevliye bilgi verdiğini
ve eğitime katılmak üzere görev yaptığı ilçeden eğitime katılmak üzere yola çıktığını, aynı gün görevlinin kendisini telefonla aradığını ve makam olurunun kendilerinde olmadığını bu nedenle ayrılışını yapamadıklarını söylemesi üzerine telefonunda bulunan EBYS uygulamasından ekran fotosu alarak makam olurunu gönderdiğini, gönderdiği evrak bilgilerine göre ilgilinin evrak biriminden makam oluruna ulaştığını ve evrakı kendisine havale ettirdiğini, evrak tarihçesinde evrakın kendisine havalesi 01.07.2020 14:02:47 olarak görünürken işi takip etmekte görevli personel şubeye evrakın eğitim bittikten sonra 09.07.2020 13:51 de havale edildiğini gördüğünü, eğitime katıldıktan yaklaşık 35-40 gün sonra Sungurlu Devlet Hastanesince alınan 02.09.2020 tarih ve sayılı Başhekimlik Makamı Olur’u gereğince bu konu ile ilgili bilgisine başvurulmak üzere 28.09.2020 tarihinde saat 14:50’de soruşturma biriminde hazır bulunmasının istendiğini ve kendisine 30.06.2020 tarih ve sayılı yazıya istinaden “Eğitime katılacak yedek sorumlu olarak
’nun katılacağından haberiniz var mıydı?” sorusunun yöneltildiğini, kendisinin
ifadesinde personel şubedeki görevli tarafından eğitim için isminin yazıldığının söylendiğini, ayrıca EBYS üzerinden de makam olurunun tarafına gönderildiğini, evrakı telefonda yüklü uygulamadan açtığını ve yazı eki açılmadığı için eğitime katılacak başka personel olup olmadığını görmediğini, ayrıca bahse konu kişinin adının yazıldığını görseydi eğitime beraber katılacaklarını beyan ettiğini, 12.10.2020 tarihli gizli ibareli rapor gereğinin ifası konulu bir yazı ile 657 sayılı DMK’nun ilgili hükümleri gereğince yapılan disiplin soruşturması neticesinde EBYS sistemi üzerinden gönderilen evrakların eklerinin tamamı ile birlikte okunması ve bu konuda daha hassas davranılması hususunda sözel olarak ikaz edilmesinin uygun görüldüğünü ve bu hususun tarafına yazılı olarak tebliğ edildiğini, ikaz yazısının iptal edilmesi ve özlük dosyasından çıkarılması için dilekçe ile iki defa müracaat etmesine rağmen Başhekimlik tarafından işlemin iptalinin kabul edilmediğini, hastane içerisindeki hiyerarşiye uyulmaması, yetkili kişiler tarafından evrakın ilgili birimlere havale edilmemesi ve iletişimsizlikten kaynaklı nedenlerden dolayı yedek sorumlu olarak eğitime katılacak olan personelin eğitime katılamadığını, eğitim ve seminer gibi faaliyetlere katılacak personelin isimlerinin idare tarafından belirlendiğini ve personel şube aracılığı ile ilgili personele tebliğ edildiğini, bu olayda eğitime kimin katılıp katılmayacağını takip etmesi ve bununla ilgili iş ve işlemleri yürütmesi gereken personel kendisiymiş gibi soruşturma neticesinde şahsının sorumlu tutulduğunu, eğitime katılmayan personelin eğitime katılmaması ile hiçbir dahili olmamasına rağmen adil bir soruşturma yürütülmediğini, bu olaydan şahsının sorumlu tutulduğunu ve soruşturma neticesinde sözlü ikaz adı altında yazılı bir uyarı yapılarak bu işlemin bir cezalandırma yöntemi olarak kullanıldığını ifade ederek, Danıştay 12. Dairesinin 2007/4720 E., 2010/1065 K. sayılı Kararı ve Kamu Denetçiliği Kurumunun 24.07.2017 tarih ve 2017/1645 sayılı Tavsiye Kararı göz önünde bulundurularak başvurusunun kabul edilmesini ve idare tarafından adil olarak yürütülmeyen bir soruşturma neticesinde haksız bir şekilde tarafına sözlü ikaz adı altında yazılı olarak yapılan ikaz yazısının geri alınmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 09/03/2021 tarihli ve sayılı bilgi ve belge isteme yazısına cevaben gönderilen
Çorum Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün 26/03/2021 tarihli ve sayılı yazısı ve eklerinde; 2.1. Klinik Mühendislik Birim Sorumluları Eğitiminin İl Sağlık Müdürlüğü tarafından yıllık olarak yapılmakta olduğu, İl Sağlık Müdürlüğü tarafından gönderilen 30/06/2020 tarih ve sayılı yazı ve eklerinde eğitim programı ve eğitime katılacakların makam onaylı yazısının bulunduğu, ayrıca bahse konu yazıda eğitime katılımın zorunlu olduğu, eğitime katılmayan personel hakkında yasal işlem başlatılacağının belirtildiği, Hastanede EBYS (Elektronik Belge Yönetim Sistemi) üzerinden evrakların hiyerarşik olarak iletilmekte olduğu, her birim sorumlusunun günlük kendi birimi ile ilgili yazılan takip etme mesuliyetinin bulunduğu, Hastanede birim sorumlularının kullanabileceği sayıda bilgisayar bulunduğu, birim sorumluları tarafından yazıların ekleri ile birlikte incelenerek birlikte çalıştıkları ekip arkadaşlarına birimleri ile ilgili konuları iletmelerinin gerektiği, 2.2. Hastanenin Klinik Mühendislik Biriminin İdari ve Mali İşler Müdürlüğüne bağlı olduğu, birim sorumlusunun V.H.K.İ. , yedek sorumlunun da V.H.K.İ.
olduğu, 2.3. İl Sağlık Müdürlüğünün 20/07/2021 tarih ve sayılı yazısında 09/07/2020 tarihinde yapılan klinik mühendislik hizmetleri birim sorumlularına yapılan eğitime katılmayan personelden yasal mazereti olmayanların Başhekimlikçe incelenerek işlem tesis edilmesinin bildirildiği, eğitime katılmayan
’ndan eğitime katılmama sebebini açıklaması için savunma istendiği, kendisinin savunma cevabında yapılan eğitimden haberdar edilmemiş olduğunu belirtmesi üzerine disiplin soruşturmasının açıldığı, yapılan soruşturma sonucunun ’ye Disiplin Amiri İdari ve
Mali İşler Müdürü tarafından 12/10/2020 tarih sayılı yazı yazılarak
tebliğ edildiği, ’nin 13/10/2020 tarihli itiraz dilekçesinin Disiplin Amiri tarafından değerlendirilerek cevap verildiği, 2.4. ’nin 14/12/2020 tarihinde verdiği dilekçeye istinaden İl Sağlık Müdürlüğü disiplin birimi ile yapılan görüşmede, sözel ya da yazılı ikazın disiplin cezası olmaması ve özlük dosyasına konulmaması sebebi ile bir işlem yapılamayacağının teyit edildiği, bu durumun kendisine sözlü ve yazılı olarak bildirildiği, belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında;
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” hükmü bulunmaktadır.
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde;
“Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmü mevcuttur.
5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun; 5.1. 10 uncu maddesinde; “Devlet memurları amiri oldukları kuruluş ve hizmet birimlerinde kanun, tüzük ve yönetmeliklerle belirlenen görevleri zamanında ve eksiksiz olarak yapmaktan ve yaptırmaktan, maiyetindeki memurlarını yetiştirmekten, hal ve hareketlerini takip ve kontrol etmekten görevli sorumludurlar.”, 5.2. 11 inci maddesinde; “Devlet memurları kanun, tüzük ve yönetmeliklerde belirtilen esaslara uymakla ve amirler tarafından verilen görevleri yerine getirmekle yükümlü ve görevlerinin iyi ve doğru yürütülmesinden amirlerine karşı sorumludurlar.”, 5.3. 109 uncu maddesinde; “Memurlar, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası esas alınarak kurumlarınca tutulacak personel bilgi sistemine kaydolunurlar. Her memur için bir özlük dosyası tutulur. Özlük dosyasına, memurun mesleki bilgileri, mal bildirimleri; varsa inceleme, soruşturma, denetim raporları, disiplin cezaları ile ödül ve başarı belgesi verilmesine ilişkin bilgi ve belgeler konulur. Memurların başarı, yeterlik ve ehliyetlerinin tespitinde, kademe ilerlemelerinde, derece yükselmelerinde, emekliye ayrılmalarında veya hizmetle ilişkilerinin kesilmesinde, hizmet gerekleri yanında özlük dosyaları göz önünde bulundurulur. Özlük dosyalarının tutulma esasları ile özlük dosyalarında yer alacak belgelere ilişkin usûl ve esaslar Devlet Personel Başkanlığınca belirlenir.”, 5.4. 125 inci maddesinde; “Özel kanunların disiplin suçları ve cezalarına ilişkin hükümleri saklıdır.”, 5.5. 126 ncı maddesinde; “Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezaları disiplin amirleri tarafından; kademe ilerlemesinin durdurulması cezası, memurun bağlı olduğu kurumdaki disiplin kurulunun kararı alındıktan sonra, atamaya yetkili amirler il disiplin kurullarının kararlarına dayanan hallerde Valiler tarafından verilir.” hükümleri bulunmaktadır.
6. Kamu Personeli Genel Tebliğinde (Seri No: 2);
“…Özlük Dosyası Sekiz Bölümden Oluşur:
1. BÖLÜMDE;ilk defa-yeniden-naklen atamaya ilişkin belgeler, 2. BÖLÜMDE; öğrenim durumu, bildiği yabancı diller ve derecesi, yaptığı lisansüstü eğitim-staj ve incelemeleri ile ilgili belgeler, katıldığı her türlü eğitim faaliyetine ilişkin belgeler, kendisi tarafından verilen yayın ve eserlerine ilişkin bilgiler, 3. BÖLÜMDE; memurun kullandığı izinlere ilişkin belgeler, 4. BÖLÜMDE; memur hakkında yapılan disiplin soruşturmalarına ilişkin evraklar ile verilen disiplin cezaları, yargı organlarınca memur hakkında verilmiş karar örnekleri, görevden uzaklaştırmaya ilişkin belgeler ile varsa inceleme, soruşturma ve denetim raporları, 5. BÖLÜMDE; kurumlarca gerekli görülmesi halinde memurun maaş, ücret, harcırah ve sair parasal haklarına ilişkin belgeler, emeklilik durumuna ilişkin belgeler, bakmakla yükümlü olduğu kişilere ilişkin bildirimler, mal beyannameleri ile sendika üyeliğine ilişkin belgeler, 6. BÖLÜMDE; memurun adaylık ve asli memurluğa atanmasına ilişkin belgeler, derece ve kademe ilerlemeleri, sınıf, yer, unvan, görev değişiklikleri ile ilgili belgeler, geçici görevlendirilmesine ilişkin belgeler, 7. BÖLÜMDE; ödül, başarı ve üstün başarı belgesi verilmesine ilişkin bilgi ve belgeler, 8. BÖLÜMDE; askerlik durumu, mecburi hizmet yükümlülüğü ve özürlülük durumuna ilişkin belgeler ile yukarıdaki bölümler kapsamına girmeyen memurun hizmet durumuna ilişkin diğer mesleki bilgi ve belgeler, saklanır.” hükümlerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Tavsiye Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran, Çorum Sungurlu Devlet Hastanesinde Klinik Mühendislik Hizmetleri Birim Sorumlusu olarak çalıştığını, ikaz ile uyarma şeklinde bir disiplin cezası mevzuatta bulunmamasına rağmen Çorum Sungurlu
Devlet Hastanesi İdari ve Mali İşler Müdürlüğü makamı tarafından eğitime katılmayan personel hakkında yürütülen soruşturma sonucunda kendisine iletilen 14/12/2020 tarihli ikaz yazısının iptalini talep etmektedir.
9. İlgili İdare olan Çorum Sungurlu Devlet Hastanesi Başhekimliği tarafından başvuranın ikaz yazısının iptaline ilişkin 14/12/2020 tarihinde verdiği dilekçeye istinaden İl Sağlık Müdürlüğü disiplin birimi ile yapılan görüşmede, sözel ya da yazılı ikazın disiplin cezası olmaması sebebiyle başvuranın talebi hakkında bir işlem yapılamayacağı savunulmaktadır.
10. Danıştay 12. Dairesinin 2007/4720 E., 2010/1065 K. sayılı Kararında; “Davacının tutum ve davranışlarında daha dikkatli ve tutarlı davranması hususunda ikaz edilmesine ilişkin işlem her ne kadar disiplin cezası niteliği taşımasa da, davacının özlük dosyasına konulması karşısında davacı hakkında davalı idarenin takdir yetkisini kullanacağı çeşitli işlemlerde dikkate alınması olasılığı karşısında; davacının hukuki durumuna ciddi etkiler yapabileceği görüldüğünden söz konusu işlemin idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olduğu açıktır.” ifade edilmiştir.
11. Amirin, sorumluluğundaki işleri sevk ve idare etmesinin bir gereği olarak emrindeki memura ikaz yazısı ile görevlerini hatırlatması, işlerin daha dikkatli ve düzenli yürütülmesi gerektiğini belirtmesi ve hatalı işlerin bir daha yapılmamasını tembihlemesi mümkündür. Ancak bu yazıların; kamu hizmetinin görülmesinde belirgin bir önem taşıması, amir tarafından bir ceza aracı olarak kullanılmaması ve amirin kişisel değerlendirmelerinden ibaret olmaması gerekmektedir 12. Somut ikaz yazısı üzerinden yapılan değerlendirme neticesinde; kamu idarelerinde eğitim ve seminer gibi faaliyetlere katılacak personelin isimlerinin makam onayıyla belirlendiği ve personel/eğitim birimi tarafından ilgili personele tebliğ edildiği, somut olay özelinde ise makam olurunun EBYS üzerinden gönderildiği, başvuranın evrakı telefonda yüklü uygulamadan açtığı ve yazı eki açılmadığı için eğitime katılacak başka personel olup olmadığını göremediği, kaldı ki başvuranın bahse konu kişinin adının yazıldığını görseydi eğitime beraber katılacaklarını beyan ettiği, dolayısıyla başvuran tarafından keyfi ve kasti olarak diğer personelin eğitime katılmasının engellenmesi gibi bir durumun söz konusu olmadığı, her ne kadar ilgili idare tarafından başvuranın ikaz edilmesine ilişkin işlemin disiplin cezası niteliğini taşımadığı ve ikaz yazısının özlük dosyasına konulmadığı ifade edilmiş olsa da başvurana “sözel olarak ikaz” adı altında Genel Evrak Birimi üzerinden kayıtlı bir yazı gönderilerek bu işlemin bir cezalandırma yöntemi olarak kullanıldığı anlaşıldığından başvurana verilen ikaz yazısının amacına uygun düşmediği değerlendirilerek geri alınması gerektiği kanaati oluşmuştur.
13. Ayrıca, Kurumumuza 03/03/2017 tarihinde aynı konuda (başvurana yazılan ikaz yazılarının iptali talebi ile) yapılmış olan 2017/1645 numaralı başvuru için Kurumumuzca 24/08/2017 tarihinde verilen
Tavsiye Kararında, başvurana yazılan ikaz yazılarının hizmet gereklerine uygun olmadığı değerlendirilerek, geri alınması hususunda ilgili idareye tavsiyede bulunulduğu tespit edilmiştir.
14. Yukarıdan beri anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat, yargı kararları ve Kurumumuzun emsal tavsiye kararı birlikte değerlendirildiğinde; idare tarafından başvurana “sözel olarak ikaz” adı altında yazılı olarak verilen ikaz yazısının veriliş amacına ve hizmet gereklerine uygun olmadığından geri alınması yönünde idareye tavsiyede bulunulması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 15. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, böylece
“kararların gerekçeli olması ve makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı; İdarenin, başvurucuya verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği, bu nedenle
“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup, Çorum İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜNE;
Başvurana yazılan ikaz yazısının geri alınması hususunda ÇORUM VALİLİĞİ İL SAĞLIK
MÜDÜRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA;
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca; ÇORUM
VALİLİĞİ İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Bu kararın BAŞVURANA ve ÇORUM VALİLİĞİ İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi