|
ÖZET: Başvuru, Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından yapılan ikramiye ödemesine yönelik bir iddiayı içermektedir. Başvuran, 5216 Sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 22. maddesi uyarınca, ikramiye almaya hak kazandığını belirtmesine rağmen, karar tarihinden sonra personel listesinin değiştirilmesi sonucu ikramiyesinin ödenmediğini iddia etmektedir. Bu durumun hukuka aykırı olduğunu savunarak, ödenmesi gereken ikramiye tutarının yasal faiziyle birlikte kendisine ödenmesini talep etmiştir.
Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı, başvurana ikramiye ödenmemesinin gerekçelerini açıklamıştır. İlk olarak, ikramiye ödemesinin 5216 sayılı Kanun çerçevesinde yapıldığı, ancak bazı personellerin disiplin soruşturmaları nedeniyle listeden çıkarıldığı belirtilmiştir. Başvuranın da geçmişte disiplin soruşturmalarına maruz kaldığı ve bu nedenle ikramiye ödemesinin uygun bulunmadığı ifade edilmiştir. Ayrıca, yapılan düzeltmelerin kamu menfaatine uygun olduğu ve idarenin hatalı işlemlerini düzeltme yetkisine sahip olduğu vurgulanmıştır. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun reddine karar vermiştir. İdarenin, ikramiye ödemelerinde belirli kriterlere göre hareket etmesinin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu değerlendirilmiştir. Başvuranın, idarenin kararına karşı yargı yoluna başvurma hakkı bulunmaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/12103-S.24.18354
BAŞVURU NO : 2024/7779
KARAR TARİHİ : 06.11.2024
RET KARARI
,TCKN:
Adres:
ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : İkramiye ödemesi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 22.06.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; 5216 Sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunun 22.
maddesi 3. fıkrası kapsamında Ankara Büyükşehir Belediye Encümeni’nin 07.03.2024 tarih ve sayılı kararı ile ikramiye almaya hak kazanan personel listesinde olmasına rağmen karar tarihinden sonra ekli isim listesinde değişiklik yapılarak (isim listesi değiştirilerek) kazanılmış mali hakkı olan ikramiyenin ödenmemesi suretiyle oluşan hukuka uygun olmayan idari işlemin giderilmesi ve hakkında ödenmesine karar verilen yasal ikramiye tutarının yasal faizi ile birlikte ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı Hukuk Müşavirliğinin 25.09.2024 tarihli ve sayılı yazısı ve eklerinde özetle;
2.1. İdaremiz Hukuk Müşavirliğince alınan 28.02.2024 tarihli ve sayılı Başkanlık Oluru ile Olur ekinde bulunan personel listesinde ismi bulunan personellere 5216 sayılı Kanunun 22. maddesi uyarınca 1 kez ikramiye verilmesi hususunun Encümene havale edildiği, Encümenin 07.03.2024 tarihli ve sayılı kararı ile listede belirtilen 45 memur kadrolu personele, 2023 yılındaki özverili ve mesai mefhumu gözetilmeksizin yürüttükleri başarılı çalışmaları dikkate alınarak ikramiye verilmesine karar verildiği,
2.2. Hukuk Müşavirliğinin 08.03.2024 tarihli ve sayılı yazısı ile Encümen kararının İnsan
Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkanlığına bildirildiği, 14.03.2024 tarihli ve sayılı yazısı ile de ödeme emri ve ikramiye bordrosunun, ödeme yapılmak üzere Mali Hizmetler Dairesi Başkanlığına gönderildiği,
2.3. Bu süreçte Hukuk Müşavirliği İdari ve Mali İşler Şube Müdürü olarak görev yapan ın raporlu olması ve yerine İcra Takip Şube Müdürü ’ın vekalet ediyor olması sebebiyle, Başkanlık Oluru ekindeki personel listesinde “2023 yılı içerisinde hakkında disiplin soruşturması yürütülen, disiplin cezası alan ve doğum, hastalık vb. sebeplerle uzun süre çalışma gerçekleştiremeyen” personellerin de isimlerinin sehven yer aldığının tespit edildiği, bu nedenle Hukuk Müşavirliğinin 27.03.2024 tarihli ve sayılı yazısı ile 45 kişilik personel listesi yerine, yeniden düzenlenen 40 kişilik personel listesinin esas alınması hususunun İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkanlığına bildirildiği,
2.4. Söz konusu bilgilendirme üzerine, Hukuk Müşavirliğinin Mali Hizmetler Dairesi Başkanlığına hitaben yazdığı 28.03.2024 tarihli ve sayılı yazısı ile yeniden düzenlenen ödeme emri doğrultusunda ödeme yapılması hususunun bildirildiği,
2.5. Yapılan bu revizyon işlemine esas olmak üzere, 07.03.2024 tarihli ve sayılı Encümen kararının kamu menfaati doğrultusunda revize edilmesi hususunun Encümene havalesine ilişkin 07.05.2024 tarihli ve sayılı yeni bir Başkanlık Olurunun alındığı, Encümenin 09.05.2024 tarihli ve sayılı kararı ile ikramiye verilecek personelin ekli liste doğrultusunda yeniden düzenlenmesine karar verildiği,
2.6. Başvurucunun Hukuk Müşavirliğine hitaben sunduğu 02.05.2024 tarihli dilekçesi ile özetle, hak kazandığını iddia ettiği ikramiyenin hesabına yatırılmasının teminini talep ettiği, 09.05.2024 tarihli ve sayılı Encümen kararının, Hukuk Müşavirliğinin 14.05.2024 tarihli ve sayılı yazısı ile
İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkanlığına ve Mali Hizmetler Dairesi Başkanlığına bildirildiği ve ikramiye ödemelerinin, yeniden düzenlenen 40 personelin yer aldığı listeye göre yapıldığı,
2.7. Yapılan ikramiye ödemesinin, 5216 sayılı Kanunun 22. maddesine istinaden gerçekleştirildiği, mezkur maddede “Sözleşmeli ve işçi statüsünde çalışanlar hariç belediye memurlarına, başarı durumlarına göre toplam memur sayısının % 10’unu ve Devlet memurlarına uygulanan aylık katsayının (30.000) gösterge rakamı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarı geçmemek üzere hastalık ve yıllık izinleri dahil olmak üzere, çalıştıkları sürelerle orantılı olarak encümen kararıyla yılda en fazla iki kez ikramiye ödenebilir.” denildiği,
2.8. İkramiye ödenmesine ilişkin alınan ilk Encümen kararı ekindeki listede 2023 yılı içerisinde hakkında disiplin soruşturması yürütülen, disiplin cezası alan ve doğum, hastalık vb. sebeplerle uzun süre çalışma gerçekleştiremeyen 5 personelin de sehven yer alması sebebi ile yukarıda izah edilen düzeltme yoluna gidildiği ve bu hususta yeni bir Encümen kararı alındığı,
2.9. Başvurucu hakkında, Hukuk Müşavirliğince 29.08.2022 tarihinde bir disiplin soruşturması başlatıldığı, soruşturma neticesinde başvurucunun hukuka aykırı eyleminin tespit edildiği, Hukuk Müşavirliğinin 24.01.2023 tarihli ve sayılı yazısı ile başvurucunun yalnızca sözlü olarak uyarıldığı, başkaca bir disiplin cezası uygulanmadığı, yine Hukuk Müşavirliğinin 15.09.2023 tarihli ve sayılı yazısı ile başvurucu hakkında başka bir disiplin soruşturması başlatıldığı, yürütülen soruşturma sırasında başvurucunun hukuka aykırı eyleminin tespit edildiği, ancak Hukuk Müşavirliğinin
26.10.2023 tarihli ve sayılı yazısı ile 657 sayılı Kanunun 127. maddesi uyarınca zamanaşımı
nedeniyle ceza verilmesine yer olmadığına dair karar verildiği, yine başvurucu hakkında, Hukuk Müşavirliğinin 26.03.2024 tarihli ve sayılı yazısı ile başka bir soruşturma başlatıldığı, mezkur soruşturma neticesinde başvurucu hakkında Hukuk Müşavirliğinin 27.05.2024 tarihli ve sayılı yazısı ile kınama cezası verildiği, başvurucu tarafından mezkur disiplin cezasına karşı itiraz yoluna başvurduğu ve itirazının Disiplin Kurulu tarafından reddedildiği, başvurucu tarafından mezkur
kınama cezasının iptali talebiyle Ankara 14. İdare Mahkemesi sayılı dosyayla dava açtığı, davanın halihazırda derdest olduğu, özetle başvurucu hakkında üç ayrı disiplin soruşturması bulunduğu, bu soruşturmalardan biri neticesinde hukuka aykırılık tespit edilmesine rağmen disiplin cezası uygulanmayarak ikazla yetinildiği, diğer soruşturma neticesinde hukuka aykırı eylem tespit edilmesine rağmen zamanaşımı nedeniyle ceza verilmediği, diğer soruşturma neticesinde de başvurucu hakkında kınama cezası verildiği hususları göz önüne alındığında, “başarı durumu” nazara alınarak gerçekleştirilen ikramiye uygulamasına başvurucunun da dahil edilmesinin yerinde ve hukuken uygun olmadığı, aksi bir durumun kamu menfaatine ve hakkaniyete aykırı ve kendi içinde çelişki doğuracağı, ancak başvurucunun Kurumunuza sunduğu başvuru dilekçesinde, hakkında yürütülen disiplin soruşturmalarına hiç değinilmediği,
2.10. Ayrıca başvurucu dışında, listede bulunmasına rağmen düzeltme sonrası listede bulunmayan 2 personelin disiplin soruşturmalarının bulunması, diğer 2 personelin ise ikramiye dönemi içerisinde doğum izninde bulunması sebebiyle ikramiye uygulamasından çıkarıldığı, başka bir ifadeyle başvurucu özelinde herhangi bir mobbingin mevcut olmadığı, yalnızca yapılan hatanın düzeltme yoluyla giderildiği, İnsan
Kaynakları ve Eğitim Dairesinin tüm birimlere hitaben yazdığı 19.04.2024 tarihli ve sayılı yazısı ile ikramiye teklifleri Encümene havale edilmeden önce İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkanlığından uygun görüş alınmasının talep edildiği, bu yazı doğrultusunda Basın, Yayın ve Halkla İlişkiler Dairesi
Başkanlığı personellerine ödenmesi planlanan ikramiyeyle ilgili olarak İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi
Başkanlığının 10.05.2024 tarihli ve sayılı yazısında “yazınız ekinde adı geçenlerin özlük dosyalarının tetkikinde, 2023 yılına ait disiplin cezalarının olmadığı görülmüş olup, başarı durumlarına ilişkin Dairemizce herhangi bir olumlu ve/veya olumsuz değerlendirme bulunmamaktadır” denildiği, görüldüğü üzere personele ödenecek ikramiye konusunda disiplin ve başarı kıstaslarının esas olduğu,
2.11. Yukarıda izah edilen tüm hususlar nazara alındığında, ikramiye ödenmesine ilişkin alınan ilk
Encümen kararı ekindeki personel listesinin sehven hatalı düzenlendiğinin tespiti üzerine bu hatanın düzeltme suretiyle giderildiği ve yapılan düzeltmeye ilişkin yeni bir Encümen kararı alındığı, idarenin hatalı işlemini geri almada ya da düzeltmede her zaman muhtariyetinin bulunduğu, kaldı ki bahsedilen düzeltmenin, başarı durumu ya da fiili çalışma süresi ikramiye hak etmeye uygun olmayan personellere ikramiye ödenmesinin önüne geçtiğinden dolayı kamu menfaati açısından elzem olduğu, bu durumun tarafsızlık ve eşitlik ilkesine hiçbir halel getirmeyeceği, aksine hakkaniyete uygun olacağı,
2.12. İdarenin takdir yetkisinin kamu yararı ve meslek gerekleriyle sınırlı olduğu, şikayete konu ikramiye uygulamasında İdarece hakkında disiplin soruşturması yürütülen, disiplin cezası alan, doğum, hastalık vb.
sebeplerle uzun süre çalışma gerçekleştiremeyen personeller kapsam dışı bırakılarak kamu zararının önüne geçildiği, özverili çalışma gerçekleştiren personellerin mesleki gayretlerinin ödüllendirildiği,
2.13. Revizyona ilişkin alınan Encümen kararının halihazırda yürürlükte olduğu, karara karşı başvurucu ya da 3. kişiler tarafından yargı yoluna başvurulduğuna ilişkin herhangi bir kayda rastlanmadığı, aynı şekilde başvurucunun İdareye hitaben sunduğu ve kendisine ikramiye ödenmesini talep ettiği dilekçesinin zımnen reddi işlemine karşı yasal süresi içinde yargı yoluna başvurduğuna ilişkin herhangi bir kayda da rastlanmadığı,
2.14. Başvurucu tarafından mobbing iddiasıyla ya da iş arkadaşları/disiplin amiriyle aralarında bir uyuşmazlık bulunduğuna ilişkin İdaremize yapılmış herhangi bir başvuru kaydına rastlanmadığı,
Hususları bildirilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun “Personel istihdamı” 22 nci maddesinin üçüncü fıkrasında “(Mülga üçüncü fıkra: 24/10/2011-KHK-661/60 md.) Sözleşmeli ve işçi statüsünde çalışanlar hariç belediye memurlarına, başarı durumlarına göre toplam memur sayısının % 10’unu ve Devlet memurlarına uygulanan aylık katsayının (30.000) gösterge rakamı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarı geçmemek üzere hastalık ve yıllık izinleri dahil olmak üzere, çalıştıkları sürelerle orantılı olarak encümen kararıyla yılda en fazla iki kez ikramiye ödenebilir.”
Hükümleri düzenlenmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
6. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; 5216 Sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunun 22.
maddesi 3. fıkrası kapsamında Ankara Büyükşehir Belediye Encümeni’nin 07.03.2024 tarih ve sayılı kararı ile ikramiye almaya hak kazanan personel listesinde olmasına rağmen karar tarihinden sonra ekli isim listesinde değişiklik yapılarak (isim listesi değiştirilerek) kazanılmış mali hakkı olan ikramiyenin ödenmemesi suretiyle oluşan hukuka uygun olmayan idari işlemin giderilmesi ve hakkında ödenmesine karar verilen yasal ikramiye tutarının yasal faizi ile birlikte ödenmesini talep etmektedir.
8. İdarenin sunduğu bilgi belge eklerinde özetle;
8.1. Yapılan ikramiye ödemesinin, 5216 sayılı Kanunun 22 nci maddesine istinaden gerçekleştirildiği, mezkur maddede belediye memurlarına, başarı durumlarına göre çalıştıkları sürelerle orantılı olarak encümen kararıyla yılda en fazla iki kez ikramiye ödenebileceğinin düzenlendiği, ikramiye ödenmesine ilişkin alınan ilk Encümen kararı ekindeki listede 2023 yılı içerisinde hakkında disiplin soruşturması yürütülen, disiplin cezası alan ve doğum, hastalık vb. sebeplerle uzun süre çalışma gerçekleştiremeyen 5 personelin de sehven yer alması sebebi ile düzeltme yoluna gidildiği ve bu hususta yeni bir Encümen kararı alındığı,
8.2. Başvurucu hakkında, Hukuk Müşavirliğince 29.08.2022 tarihinde bir disiplin soruşturması başlatıldığı, soruşturma neticesinde başvurucunun hukuka aykırı eyleminin tespit edildiği, Hukuk Müşavirliğinin
24.01.2023 tarihli ve sayılı yazısı ile başvurucunun yalnızca sözlü olarak uyarıldığı, başkaca bir
disiplin cezası uygulanmadığı, yine Hukuk Müşavirliğinin 15.09.2023 tarihli ve sayılı yazısı ile başvurucu hakkında başka bir disiplin soruşturması başlatıldığı, yürütülen soruşturma sırasında başvurucunun hukuka aykırı eyleminin tespit edildiği, ancak Hukuk Müşavirliğinin 26.10.2023 tarihli ve sayılı yazısı ile 657 sayılı Kanunun 127. maddesi uyarınca zamanaşımı nedeniyle ceza verilmesine yer olmadığına dair karar verildiği, yine başvurucu hakkında, Hukuk
Müşavirliğinin 26.03.2024 tarihli ve sayılı yazısı ile başka bir soruşturma başlatıldığı, mezkur soruşturma neticesinde başvurucu hakkında Hukuk Müşavirliğinin 27.05.2024 tarihli ve sayılı yazısı ile kınama cezası verildiği,
8.3. Ayrıca başvurucu dışında, listede bulunmasına rağmen düzeltme sonrası listede bulunmayan 2 personelin disiplin soruşturmalarının bulunması, diğer 2 personelin ise ikramiye dönemi içerisinde doğum izninde bulunması sebebiyle ikramiye uygulamasından çıkarıldığı, başka bir ifadeyle başvurucu özelinde herhangi bir mobbingin mevcut olmadığı, yalnızca yapılan hatanın düzeltme yoluyla giderildiği, ikramiye ödenmesine ilişkin alınan ilk Encümen kararı ekindeki personel listesinin sehven hatalı düzenlendiğinin tespiti üzerine bu hatanın düzeltme suretiyle giderildiği ve yapılan düzeltmeye ilişkin yeni bir Encümen kararı alındığı, idarenin hatalı işlemini geri almada ya da düzeltmede her zaman muhtariyetinin bulunduğu, kaldı ki bahsedilen düzeltmenin, başarı durumu ya da fiili çalışma süresi ikramiye hak etmeye uygun olmayan personellere ikramiye ödenmesinin önüne geçtiğinden dolayı kamu menfaati açısından elzem olduğu, bu durumun tarafsızlık ve eşitlik ilkesine hiçbir halel getirmeyeceği, aksine hakkaniyete uygun olacağı, İdarenin takdir yetkisinin kamu yararı ve meslek gerekleriyle sınırlı olduğu, şikayete konu ikramiye uygulamasında İdarece hakkında disiplin soruşturması yürütülen, disiplin cezası alan, doğum, hastalık vb.
sebeplerle uzun süre çalışma gerçekleştiremeyen personeller kapsam dışı bırakılarak kamu zararının önüne geçildiği, özverili çalışma gerçekleştiren personellerin mesleki gayretlerinin ödüllendirildiği açıklanmıştır.
9. Yukarıdaki açıklamalar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat birlikte değerlendirildiğinde; idarece, başvurana ikramiye ödenmemesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
10. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup idarece yürütülen işlemlerde her ne kadar yapılan hatanın düzeltme yoluyla giderildiği, ikramiye ödenmesine ilişkin alınan ilk Encümen kararı ekindeki personel listesinin sehven hatalı düzenlendiğinin tespiti üzerine bu hatanın düzeltme suretiyle giderildiği ve yapılan düzeltmeye ilişkin yeni bir Encümen kararı alındığı anlaşılmışsa da ilk yayınlanan 45 kişilik personel listesinde başvuranın kendi adını görmesi üzerine bir beklenti içerisine girdiği ve sonrasında yeniden düzenlenen 40 kişilik personel listesinde isminin yer almamasının iyi yönetim ilkelerinden olan belirlilik ilkesine aykırı düştüğünün kabulü gerekmektedir. İdarenin yaptığı eylem ve işlemlerde beklenen özen ve titizliğin her aşamada gösterilmesi gerektiği değerlendirilerek, idarenin bundan böyle bahse konu iyi yönetim ilkesine uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
11. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa)
dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞINA tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi