İl Daimi Encümeni’nin kira süresi uzatma yetkisi İl Genel Meclisi tarafından iptal edilemez; yerel yönetimlerin yetki sınırları belirlenmiştir. (Danıştay)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk

ÖZET: Danıştay, kaplıcaların kira süresinin uzatılması konusunda yetkili organın İl Daimi Encümeni olduğunu ve bu organın aldığı kararların İl Genel Meclisi tarafından iptal edilemeyeceğini belirlemiştir. İdare Mahkemesi, İl Genel Meclisi’nin, İl Daimi Encümeni tarafından alınan kira süresinin uzatılması kararını reddeden kararının iptali yönündeki itirazı kabul etmiştir.

Kararda, 2490 sayılı Arttırma, Eksiltme ve İhale Kanunu ile 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun ilgili maddeleri gereğince, il özel idarelerine ait ihalelerin yürütülmesinin yalnızca İl Daimi Encümeni tarafından yapılabileceği vurgulanmıştır. Bu durum, İl Genel Meclisi’nin, İl Daimi Encümeni’nin yetkisini aşan bir karar almasının hukuken mümkün olmadığını ortaya koymaktadır.

Sonuç olarak, Danıştay, İl Daimi Encümeni’nin kararının kesin olduğunu ve bu kararın İl Genel Meclisi tarafından ortadan kaldırılamayacağını ifade ederek, İl Genel Meclisi’nin kararını iptal etmiştir. Bu durum, yerel yönetimlerin yetki sınırlarının belirlenmesi açısından önemli bir içtihat oluşturmuştur.

1. Daire         1986/425 E.  ,  1986/438 K.

“İçtihat Metni”

Daire : BİRİNCİ DAİRE
Karar Yılı : 1986
Karar No : 438
Esas Yılı : 1986
Esas No : 425
Karar Tarihi : 31/12/010

KAPLICALARIN KİRAYA VERİLMESİ VE KİRA SÜRESİNİN UZATILMASI KONUSUNDA YETKİLİ ORGANIN İL DAİMİ ENCÜMENİ OLDUĞU VE İL DAİMİ ENCÜMENİNİN MEVZUATÇA DOĞRUDAN KENDİSİNE VERİLEN YETKİ VE GÖREVİN KULLANMASIYLA İLGİLİ OLARAK ALDIĞI BU KONUDAKİ KARARLARININ İL GENEL MECLİSİNCE ORTADAN KALDIRILAMAYACAĞI HK.

… İl Genel Meclisinin, İl Daimi Encümenin, … Kaplıcalarının kira süresinin 3 yıl uzatılmasına ilişkin kararının reddi yolundaki kararına karşı, İdaresi Umumiyei Vilayet Kanununun 135.maddesi uyarınca … Valisi tarafından yapılan itiraza ilişkin dilekçe ve ekleri, İdare Mahkemesinin itirazın görev yönünden reddine ilişkin kararıyla Dairemize gönderilmiş olmakla incelendi.
Gereği görüşülüp düşünüldü:
… Özel İdaresine ait … Kaplıcalarının İl Daimi Encümeni kararıyla 5 yıl süreyle … A.Ş.ye kiraya verildiği, 16.3.1982 tarihinde yürürlükte bulunan 2490 sayılı Arttırma, Eksiltme ve İhale Kanununun 68.maddesinde, il özel idarelerine ait arttırma, elsiltme ve ihalelerin bu Yasanın hükümleri içinde doğrudan doğruya il daimi encümenlerince yapılacağının, 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 2990 sayılı Yasayla değiştirilen 13.maddesinin beşinci fıkrasında ise, il özel idarelerine ait ihalelerin il daimi encümenince bu Yasa hükümlerine göre yürütüleceğinin hükme bağlanmış olması karşısında, … Kaplıcalarının kiraya verilmesi ve kira süresinin uzatılması konusunda yetkili organın … İl Daimi Encümeni olduğunda ve bu konuda İl Daimi Encüme nince alınan kararın kesin olup İl Genel Meclisinin onayına bağlı bulunmadığında kuşku yoktur.
İdarei Umumiyei Vilayet Kanununun 128.maddesinde il genel meclisinin görüşeceği ve vali tarafından yapılan açıklamanın üçte iki çoğunlukla yeterli görülmemesi durumunda tutanağa bağlayarak İçişleri Bakanlığına sunacağı yazılı olan konular, il genel meclisinin bir yıl önceki toplantısında alınan kararların uygulanma ve yürütülmesine ilişkin olarak vali tarafından meclise verilen izahname ile aynı konuda il daimi encümeni tarafından düzenlenen mütalaanamedir. Şu durumda il daimi encümeninin, meclisin bir önceki yıl toplantısında almış olduğu kararın uygulanması niteliğinde olmayıp, yasaların doğrudan kendisine verdiği
yetki ve görevin kullanılmasıyla almış olduğu kararların, bu madde hükmü uyarınca il genel meclisince görüşülüp ortadan kaldırılabilmelerine olanak bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, itirazın kabulüyle … İl Genel Meclisinin, İl Daimi Encümeninin, … Kaplıcalarının kira süresinin 3 yıl uzatılmasına ilişkin kararının reddi yolundaki kararının iptaline karar verildi.

İÇERİĞE İLİŞKİN KISA SORU VE CEVAPLAR:
1. **Daire**: Dairemiz ne kadar yaşındadır?
Cevap: 1986 yılında kurulmuştur.

2. **Karar Yılı** : Karar yılı nedir?
Cevap: İdari yargı kararlarının verildiği yıl.

3. **Kaplcaların Kira Verilmesi**: Kapluların kiraya verilmesi konusuyla hangi organ ilgilenir?
Cevap: Yetkili organ, İl Daimi Encümeni’dir.

4. **İçtihat Metni**: İçtihat metni nedir?
Cevap: Yargı kararlarının gerekçe bölümünde yer alan açıklamadır.

5. **Yetkili Organ** : Kapluların kiraya verilmesi ve kira süresinin uzatılmasıyla yetkili organ kimdir?
Cevap: Yetkili organ İl Daimi Encümeni’dir.

6. **İptal Kararı**: İptal kararı nedir?
Cevap: Yargı tarafından, bir kararın geçersiz kılınması işlemidir.

7. **Daire** : İçişleri Bakanlığına bağlı olan yetki ve göreviyle, İdare Mahkemesinin, İl Daimi Encümenince alınan kararların reddini inceleyen organ kimdir?
Cevap: Birinci Daire’dir.

8. **Yetki**: Kapluların kiraya verilmesi ve kira süresinin uzatılması konusundaki yetki kimde bulunur?
Cevap: Yetkili organ İl Daimi Encümeni’dir.

9. **Kiralanan Yer**: Kaplıcalar nelerdir?
Cevap: Kaplıcalar; sağlık kuralları açısından tatlı ve tuzlu suyun bir arada bulunduğu yerlerdir.

10. **Tatlı Sular**: Tatlı sular ne demektir?
Cevap: Su, saf ve içilebilir halde ise tatlı su olarak nitelenir.

11. **İl Daimi Encümeni** : Kapluların kiraya verilmesi ve kira süresinin uzatılmasıyla yetkili organ kimdir?
Cevap: Yetkili organ İl Daimi Encümeni’dir.

12. **Yasa**: Kaplıcaların kiraya verilmesi ve kira süresinin uzatılmasıyla ilgili yasa ne demektir?
Cevap: Yasa; İdarei Umumiyei Vilayet Kanununun 135.maddesidir.

13. **İptal Kararı** : İptal kararı ne demektir?
Cevap: Yargı tarafından, bir kararın geçersiz kılınması işlemidir.