|
ÖZET: İl genel meclislerinde komisyonların oluşturulmasıyla ilgili mevzuat ve uygulama esasları üzerinde durulmaktadır. 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun 16. maddesi, ihtisas komisyonlarının her siyasi parti grubunun ve bağımsız üyelerin meclisteki üye sayısına oranlanarak oluşturulacağını belirtmektedir. Bu durum, il genel meclislerinde grup kurma hakkının sürdürülmesi ve komisyon üyeliklerinin belirlenmesi açısından önem taşımaktadır.
Özellikle, Saadet Partisi’nden istifa eden bir üyenin bağımsız olarak devam etmesi durumunda, partinin komisyonlardaki temsilinin nasıl şekilleneceği sorusu gündeme gelmektedir. Mevzuatta, siyasi partilerin grup oluşturmasında herhangi bir oran veya yüzde şartı bulunmadığı için, komisyonların yeniden yapılandırılması yasal bir zorunluluk olarak değerlendirilmektedir. Ayrıca, Konya İl Genel Meclisi örneğinde olduğu gibi, ihtisas komisyonlarına üye belirlenirken basit oran yönteminin benimsenmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu yöntem, temsilde adalet ilkesine uygun bir dağılım sağlamakta ve her partinin meclisteki temsil oranına göre komisyon üyeliklerinin belirlenmesine olanak tanımaktadır. |
T.C.
İÇİşLERİ BAKANLIĞI
Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü
Sayı : B.05.0.MAH.0.06.01.00/24321-40448 Konu : Komisyon OluŞturulması.
23/08/2010
ŞANLIURFA İL ÖZEL İDARESİNE
İlgi : 31/05/2010 tarihli ve 5070 sayılı yazınız.
İlgi yazıda; il genel meclisinin toplam 55 üyeden oluŞtuğu, Saadet Partisine mensup bir il genel meclis üyesinin partisinden istifa ettiği ve bağımsız meclis üyesi olarak çalıŞacağı belirtilerek, 7 kiŞilik komisyonlarda 1 üye, 5 kiŞilik komisyonlarda 1 üyeye sahip Saadet Partisinin grup kurma hakkının devam edip etmeyeceği ve ihtisas komisyonlarındaki üyeliklerinin düŞüp düŞmeyeceği sorulmaktadır.
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 16 ncı maddesinin ikinci fıkrasında “İhtisas komisyonları, her siyasî parti grubunun ve bağımsız üyelerin il genel meclisindeki üye sayısının meclis üye tam sayısına oranlanması suretiyle oluŞturulur. Eğitim, kültür ve sosyal hizmetler komisyonu, imar ve bayındırlık komisyonu, çevre ve sağlık komisyonu ile plân ve bütçe komisyonu kurulması zorunludur.” hükmü,
İl Genel Meclisi ÇalıŞma Yönetmeliği’nin 20 nci maddesinin ikinci fıkrasında ise “Komisyonlar, her siyasi parti grubunun ve bağımsız üyelerin meclisteki üye sayısının meclis üye tam sayısına oranlanması suretiyle oluŞturulur. İhtisas komisyonlarına siyasi parti grupları aday gösterebileceği gibi, üyeler de o partiden aday olabilir. Birden fazla komisyonda görev almak mümkündür.” hükmü yer almaktadır.
Yukarıdaki hükümler birlikte değerlendirildiğinde; ilgili mevzuatta il genel meclisindeki siyasi partilerin grup oluŞturmasında herhangi bir oran veya yüzde Şartı bulunmamaktadır. Genel Müdürlüğümüzce, ihtisas komisyonlarının 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 16 ncı maddesinin “İhtisas komisyonları, her siyasî parti grubunun ve bağımsız üyelerin il genel meclisindeki üye sayısının meclis üye tam sayısına oranlanması suretiyle oluŞturulur” hükmüne göre yeniden oluŞturulmasının yasal bir zorunluluk olduğu değerlendirilmektedir.
Bilgilerinizi rica ederim.
Yavuz Selim KÖşGER
Bakan a.
Genel Müdür
T.C.
İÇİşLERİ BAKANLIĞI
Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü
Sayı : B.05.0.MAH.0.06.01.00/12274-40195 12/ 5 /2009 Konu : İhtisas komisyonlarının oluŞturulması.
KONYA VALİLİĞİNE
İlgi : 20/4/2009 tarihli ve 4339 sayılı yazınız.
İlgi yazınızda, Konya İl Genel Meclisi toplam üye sayısının 100 olduğu, bu üyelerden 78 inin Ak Parti’ye, 19 unun MHP’ye, 2 sinin CHP’ye 1 inin SP’ye ait olduğu, İl Genel Meclisinin 9/4/2009 tarihli ve 75 sayılı Kararı gereğince 3 er kiŞiden oluŞacak ihtisas komisyonlarına üye belirlenmesinde tereddüde düŞüldüğü ve uygulamanın nasıl olması gerektiği sorulmaktadır.
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunun İhtisas Komisyonları baŞlıklı 16 ıncı maddesinde İhtisas komisyonlarının, her siyasi parti grubunun ve bağımsız üyelerin il genel meclisindeki üye sayısının meclis üye tam sayısına oranlanması suretiyle oluŞturulacağı hükme bağlanmıŞtır. Ayrıca İl Genel Meclisi ÇalıŞma Yönetmeliğinin 20 inci maddesinde, komisyonların, her siyasi parti grubunun ve bağımsız üyelerin meclisteki üye sayısının meclis üye tam sayısına oranlanması suretiyle oluŞturulması öngörülmüŞtür. Görüldüğü gibi, her iki düzenlemede de, ihtisas komisyonlarında parti guruplarının ve bağımsız üyelerinin kaç kiŞi ile temsil edileceği hususu üye sayılarının, meclis üye tam sayısına oranlanması suretiyle olacağı hükme bağlanmıŞtır.
Diğer taraftan konuyla iliŞkili olarak, Sivas Bölge İdare Mahkemesinin Erzincan İl Genel Meclisi ihtisas komisyonlarına yapılan üye seçimine iliŞkin almıŞ olduğu Y.D. İtiraz No: 2008/215 sayılı ve 25/9/2008 tarihli kararında, ihtisas komisyonlarına üye dağılımında “basit oran yönteminin” benimsenmesi gerektiği, zira bu yöntemle ihtisas komisyonlarına üye dağılımının yapılmasının “temsilde adalet” ilkesine daha uygun düŞtüğü belirtilmektedir.
Buna göre, Konya İl Genel Meclisinin üye sayısı 100 olduğuna göre, basit oran yöntemiyle Ak Parti üye sayısı 78/100=0.78×3=2.34 MHP üye sayısı 19/100=0.19×3=0.57 sonucuna ulaŞıldığından, 3 üyeden oluŞan komisyonların 2 Ak Parti’li ve 1 MHP’li üyeden oluŞması gerektiği değerlendirilmektedir.
Bilgi ve gereğini rica ederim.
Ercan TOPACA
Vali
Bakan a.
Genel Müdür