ÖZET: Manisa İl Genel Meclisi tarafından hazırlanan YarıŞma ve Ödül Yönetmelik Taslağı ile ilgili olarak T.C. İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü, ilgili görüşünü iletmiştir. 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu çerçevesinde, il özel idaresinin görev ve sorumlulukları belirlenmiştir. Bu kapsamda, il genel meclisinin karar organı olduğu ve icrai bir görevi bulunmadığı vurgulanmıştır. Ayrıca, il genel meclisinin görevleri arasında stratejik planlama, bütçe onayı ve imar planlarının görüşülmesi gibi konular yer almaktadır.

Yönetmelik Taslağında belirtilen ödül verme ve diğer hususların, il özel idaresinin ve il genel meclisinin yasal görevleri arasında olmadığı ifade edilmiştir. 5302 sayılı kanunun ilgili maddeleri ile 5393 sayılı Belediye Kanunu’ndaki düzenlemelerin, taslakta yer alan konularla bağlantılı olmadığı sonucuna varılmıştır. Bu bağlamda, taslağın hukuki bir dayanağı bulunmadığı ve mevcut mevzuatla uyumlu olmadığı belirtilmiştir.

Sonuç olarak, ilgili Yönetmelik Taslağının il genel meclisinde kabul edilmesinin mümkün olmadığı değerlendirilmiştir. Bu durum, il özel idaresinin işleyişi ve yönetimsel yetkileri açısından önemli bir husustur.

T.C.

İÇİşLERİ BAKANLIĞI
Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü

Sayı : B.05.0.MAH.0.06.01.00/ 28514-40594 Konu : Yönetmelik

09/11/2009

MANİSA VALİLİĞİNE

İlgi: 16/10/2009 tarihli ve 9655 sayılı yazınız.

İlgi yazıda, Manisa İl Genel Meclisi tarafından hazırlanan YarıŞma ve Ödül Yönetmelik Taslağı konusunda Bakanlığımız görüŞü sorulmaktadır.

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun;
İl özel idaresinin görev ve sorumlulukları baŞlıklı 6 ncı maddesinde, “İl özel idaresi mahallî müŞterek nitelikte olmak Şartıyla; a) Gençlik ve spor Sağlık, tarım, sanayi ve ticaret; Belediye sınırları il sınırı olan BüyükŞehir Belediyeleri hariç ilin çevre düzeni plânı, bayındırlık ve iskân, toprağın korunması, erozyonun önlenmesi, kültür, sanat, turizm, sosyal hizmet ve yardımlar, yoksullara mikro kredi verilmesi, çocuk yuvaları ve yetiŞtirme yurtları; ilk ve orta öğretim kurumlarının arsa temini, binalarının yapım, bakım ve onarımı ile diğer ihtiyaçlarının karŞılanmasına iliŞkin hizmetleri il sınırları içinde, b) İmar, yol, su, kanalizasyon, katı atık, çevre, acil yardım ve kurtarma; orman köylerinin desteklenmesi, ağaçlandırma, park ve bahçe tesisine iliŞkin hizmetleri belediye sınırları dıŞında yapmakla görevli ve yetkilidir.” hükmü getirilmiŞtir.

İl genel meclisi baŞlıklı 9 uncu maddesinde, “İl genel meclisi, il özel idaresinin karar organıdır ve ilgili kanunda gösterilen esas ve usullere göre ildeki seçmenler tarafından seçilmiŞ üyelerden oluŞur” denilmiŞtir.

İl genel meclisinin görev ve yetkileri baŞlıklı 10 uncu maddesinde ,“İl genel meclisinin görev ve yetkileri Şunlardır:
a) Stratejik plân ile yatırım ve çalıŞma programlarını, il özel idaresi faaliyetlerini ve personelinin performans ölçütlerini görüŞmek ve karara bağlamak.

b) Bütçe ve kesinhesabı kabul etmek, bütçede kurumsal kodlama yapılan birimler ile fonksiyonel sınıflandırmanın birinci düzeyleri arasında aktarma yapmak.

c) Belediye sınırları il sınırı olan BüyükŞehir Belediyeleri hariç İl çevre düzeni plânı ile belediye sınırları dıŞındaki alanların imar plânlarını görüŞmek ve karara bağlamak.

d) Borçlanmaya karar vermek.

e) Bütçe içi iŞletmeler ile Türk Ticaret Kanununa tâbi ortaklıklar kurulmasına veya bu ortaklıklardan ayrılmaya, sermaye artıŞına ve gayrimenkul yatırım ortaklığı kurulmasına karar vermek.

f) TaŞınmaz mal alımına, satımına, trampa edilmesine, tahsisine, tahsis Şeklinin değiŞtirilmesine veya tahsisli bir taŞınmazın akar haline getirilmesine izin; üç yıldan fazla kiralanmasına ve süresi yirmibeŞ yılı geçmemek kaydıyla bunlar üzerinde sınırlı aynî hak tesisine karar vermek.

g) şartlı bağıŞları kabul etmek.

i) İl özel idaresi adına imtiyaz verilmesine ve il özel idaresi yatırımlarının yap-iŞlet veya yap-iŞlet-devret modeli ile yapılmasına, il özel idaresine ait Şirket, iŞletme ve iŞtiraklerin özelleŞtirilmesine karar vermek.

j) Encümen üyeleri ile ihtisas komisyonları üyelerini seçmek.

k) İl özel idaresi tarafından çıkarılacak yönetmelikleri kabul etmek.

l) Norm kadro çerçevesinde il özel idaresinin ve bağlı kuruluŞlarının kadrolarının ihdas, iptal ve değiŞtirilmesine karar vermek.

m) Yurt içindeki ve yurt dıŞındaki mahallî idareler ve mahallî idare birlikleriyle karŞılıklı iŞbirliği yapılmasına karar vermek.

n) Diğer mahallî idarelerle birlik kurulmasına, kurulmuŞ birliklere katılmaya veya ayrılmaya karar vermek.

o) İl özel idaresine kanunlarla verilen görev ve hizmetler dıŞında kalan ve ilgililerin isteğine bağlı hizmetler için uygulanacak ücret tarifesini belirlemek” ve Meclis baŞkanlık divanı baŞlıklı 11 inci maddesinin beŞinci fıkrasında, “Meclis baŞkanı, meclis çalıŞmalarında düzeni sağlamakla yükümlüdür” hükmü getirilmiŞtir.

Kanunun Vali baŞlıklı 29 uncu maddesinde, “Vali, il özel idaresinin baŞı ve tüzel kiŞiliğinin temsilcisidir.” denilmiŞ,
Valinin Görev ve Yetkileri baŞlıklı 30 uncu maddenin (h) bendinde “İl genel meclisi ve encümen kararlarını uygulamak.” ve (o) bendinde, “Kanunlarla il özel idaresine verilen ve il genel meclisi veya il encümeni kararını gerektirmeyen görevleri yapmak ve yetkileri kullanmak.” hükümleri getirilmiŞtir.

İlgili Yönetmelik Taslağına dayanak olarak alınan 21/5/1986 tarih ve 3289 sayılı Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünün TeŞkilat ve Görevleri Hakkında Kanun, birinci maddesinde belirtildiği üzere “BaŞbakanlığa bağlı, merkezde katma bütçeli ve tüzel kiŞiliğe sahip Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünün, taŞrada ise özel bütçeli Gençlik ve Spor İl ve İlçe Müdürlüklerinin kurulmasına, teŞkilat, görev ve yetkilerine ait esas ve usulleri” düzenlemek amacını taŞımaktadır.

Yönetmelik Taslağında 5302 sayılı Kanununun dayanak olarak atıf yapıldığı 6/a, 7/a-b, 31, 62, 65 inci maddeleri de konuyla ilgili bulunmamaktadır. Ayrıca 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunda ödül vermekle ilgili 5393 sayılı Belediye Kanunundakine benzer (14/b) ayrı bir düzenleme bulunmamaktadır.

Konunun incelenmesi sonucunda;
İlgili Yönetmelik Taslağında sayılan ödül verme ve diğer hususlar, il özel idaresinin ve il genel meclisinin Kanunda sayılmıŞ görevleri arasında bulunmamaktadır. 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununda il genel meclisinin il özel idaresinin karar organı olduğu ve meclisin icrai nitelikte bir görevinin bulunmadığı, il genel meclisi baŞkanın yetkisinin meclis çalıŞmalarını yönetmek ve düzeni sağlamak olduğu, il özel idaresinin baŞı ve tüzel kiŞiliğinin temsilcisinin vali olduğu ve il genel meclisi ve encümen kararlarını uygulamanın valinin görevleri arasında olduğu hüküm altına alınmıŞtır.

Ayrıca söz konusu Yönetmelik Taslağına dayanak gösterilen 3289 sayılı Kanunun 4644 sayılı Kanunla değiŞik ek 3 üncü maddesinin il özel idareleriyle ilgili bir düzenlemeye dayanak teŞkil edemeyeceği ve 5302 sayılı Kanunun atıf yapılan maddelerinin de yönetmelikte düzenlenen konularla ilgisinin olmadığı, bu nedenle hukuki dayanaktan yoksun ve mevcut mevzuatta bulunmayan bir takım düzenlemeleri içeren Yönetmelik Taslağının il genel meclisinde kabulünün mümkün olmadığı değerlendirilmektedir.

Bilgi ve gereğini rica ederim.

Ercan TOPACA
Vali
Bakan a.

Genel Müdür