TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/5515-S.8285
BAŞVURU NO : 2019/397
KARAR TARİHİ : 12/07/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : İli içi yer değiştirme sistemi değiştirilmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 11/01/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Avukat … …’ın yasal temsilcisi olduğu Türk Eğitim-Sen adına yaptığı başvuruda; İl içi yer değiştirmelerde ataması yapılmayan öğretmenlerin sıraya alınması ve sıraların yılda iki kere çalıştırılmasına yönelik meri mevzuatta değişiklik yapılması hususunda Milli Eğitim
Bakanlığı’na 12.10.2018 tarihinde başvuruda bulunulduğu ancak İdarenin 60 gün içinde cevap vermeyerek talebi zımnen reddettiği, dilekçelerine cevap verilmemesi hususunun 3071 sayılı
Kanunun 7 nci maddesi ve “İyi Yönetişim İlkelerine” aykırı olduğu, söz konusu mevzuat gereğince Milli Eğitim Bakanlığı’nın olumlu veya olumsuz olarak dilekçelerine cevap vermesi gerektiği, 1.1. Şu an yürürlükte olan mevzuatta; Milli Eğitim Bakanlığı’nca yapılan il içi yer değiştirmelerde sıra sisteminin uygulanmadığı, yer değiştirme döneminde ataması yapılmayan personelin atama talebi sona ermekte olduğu, yani, öğretmenlerin yıl içinde bir sefer yer değişikliği yapabildiği, ancak 2015 yılı öncesinde il içi yer değiştirmelerde sıra sisteminin uygulandığı ve sırası gelen personelin atamasının yapıldığı, 1.2. 04.03.2006 tarih ve 26098 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Mülga Milli Eğitim
Bakanlığı Öğretmenlerin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin 22. Maddesinde; “İl içi yer değiştirmelerde sıra sisteminin hakim olduğu ve sıra sisteminin ertesi yılın Şubat ayına kadar devam ettiği”nin hüküm altına alındığı, 1.3. 06.05.2010 tarih ve 27573 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Mülga Milli Eğitim
Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin 34. Maddesine göre ise; İli içi yer değiştirmelerde ataması yapılmayan öğretmenler Ağustos ayına kadar sıraya alındığı, sıraya alınan öğretmenlerin ataması yapıldığı, ancak yürürlükte olan 15.10.2015 tarihli Yönetmelikte sıra uygulamasına son verildiği, 1.4. İl içi yer değiştirmelerde sıra uygulamasının devam etmesi halinde; İl içi ve iller arası yer değiştirmeler ile emeklilik ve ölüm gibi nedenlerle norm kadroların boşalması durumunda,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
boşalan norm kadrolara sırayı bekleyen öğretmenlerin atamasının yapılabileceği, mevcut uygulamada il içi sıraya alınma işlemi yapılmadığından yüksek puanlı öğretmenlerin atamasının norm kadro açığı olmaması nedeniyle gerçekleşemediği ve 1 sene bekleme mecburiyetinde kaldıkları ancak bu 1 yıllık süre içerisinde düşük puanlı öğretmenlerin çeşitli nedenlerle atama isteyip atamasının yapılabildiğini ifade ederek, 1.5. “Milli Eğitim Bakanlığı’nın kendisine gönderilen dilekçelere zamanında cevap vermesi” ve “İl içi yer değiştirmesi yapılamayan öğretmenlerin sıraya alınması ve sıraların yılda iki kere çalıştırılması” hususlarında Tavsiye Kararı alınmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Milli Eğitim Bakanlığı’nın 04.03.2019 tarihli ve … sayılı ile 17.06.2019 tarih ve … sayılı cevabi yazılarında 652 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin “Atama” başlıklı 37’nci maddesinin 3 üncü ve 4 üncü fıkrasına istinaden öğretmen atamalarını düzenlediği, 2.1. Bakanlığın kadrolarında görev yapan kadrolu öğretmenlerin isteğe ve mazerete bağlı il içi ve iller arası yer değişikliklerine ilişkin iş ve işlemlerin, mezkur Kanun Hükmünde
Kararnamenin dayanak alındığı 17.04.2015 tarih ve 29329 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan
Millî Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama Ve Yer Değiştirme Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda gerçekleştirildiği, 2.2. Ayrıca 2016 yılından bu yana Bakanlıkça 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 4/B maddesi kapsamındaki öğretmenler için, 03.08.2016 tarihli ve 29790 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik hükümleri doğrultusunda da öğretmen atama işlemleri gerçekleştirildiği, 2.3. Tüm bu yer değişikliği ve öğretmen atama işlemlerinin, eğitim-öğretim faaliyetlerinin sağlıklı yürütülmesi adına yarıyıl ve yaz tatillerinde olacak şekilde planlandığı ve bu işlemlerin kısıtlı bir zaman içerisinde yoğun bir çalışma temposunu gerektirdiği, 2.4. Bakanlıkça yaz dönemine ilişkin atama, yer değiştirme işlemlerinin bir hayli yoğun geçmekte olduğu, bu işlemlerin sağlıklı ve hatasız yürütülmesi adına kontenjan belirlemenin sağlıklı bir şekilde yapılması gerektiği, Bakanlıkça her türlü yer değişikliklerine ilişkin işlemlerin tercih ve hizmet puanı üstünlüğüne göre gerçekleştirilmekte olduğu, il içi isteğe bağlı yer değişikliklerinde öğretmenlere, il içerisinde alanında ihtiyaç bulunsun veya bulunmasın, tüm eğitim kurumlarının tercih başvurusuna açıldığı ve öğretmenlerce 40 (kırk) eğitim kurumuna kadar tercih işlemi yapılabilmekte olduğu, 2.5. Sendikanın talebinin en büyük handikabının, yüksek hizmet puanlı bir öğretmenin sırasının ilk kez çalıştırılıp “alt sıralarda bulunan bir tercihine” atanması sonrasında, aynı eğitim döneminde aynı tercihler üzerinden yapılacak ikinci sıra atamasında, ilk atamada atanan yüksek hizmet puanlı öğretmenin daha önceki tercihlerinden birinin boşalması durumunda bu tercihine daha düşük hizmet puanlı bir öğretmenin atanma ihtimalinin olduğu, aynı tercihler üzerinden düşük puanlı bir öğretmenin ikinci atamada yüksek bir sıraya atanmasının hayatın olağan akışına ve yönetmeliğin hizmet puanı üstünlüğü esasına aykırı bir durum oluşturacağı” ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
3. “18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın
3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında ; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 14.09.2011 tarih ve 28054 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 652 sayılı Millî Eğitim
Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 37 nci
Maddesinin; 5.1. 3 üncü fıkrasında: “Öğretmenlerin Bakanlıkça belirlenen hizmet bölge veya alanlarında en az üç eğitim öğretim yılı görev yapması esastır. Bunların yer değiştirme suretiyle atamaları her yıl yapılan atama plan ve programları çerçevesinde eğitim öğretim faaliyetlerini etkilemeyecek şekilde sonuçlandırılır. Bakanlıkça belirlenen özür gruplarına bağlı yer değiştirmeler ise yaz tatillerinde yapılır.”, 5.2. 4 üncü fıkrasında: “Öğretmenlerin yer değiştirme suretiyle atamalarında uyulacak temel ilkeler, özür grupları, hizmet bölgeleri ve alanları, hizmet puanı ve diğer hususlara ilişkin usûl ve esaslar yönetmelikle belirlenir.”, 6. 17.04.2015 tarih ve 29329 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Milli Eğitim Bakanlığı
Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin; 6.1. 52 inci Maddesinin 1 inci Fıkrasında; “ Öğretmenlerden yer değiştirme yapılacak yılın
30 Eylül tarihi itibarıyla kadrolarının bulunduğu eğitim kurumunda üç yıllık çalışma süresini
tamamlayanlar il içinde, bulundukları ilde üç yıllık çalışma süresini tamamlayanlar ise iller arasında yer değiştirme isteğinde bulunabilir…” 6.2. “Yer değiştirmelerde esas alınacak hususlar” Başlıklı 10 uncu Bölümünün 55 inci
Maddesinde: “1) Öğretmenlerin yer değiştirmeleri Bakanlıkça belirlenen takvime göre yapılır.
(2) Yer değiştirmelere ilişkin iş ve işlemler Bakanlığın internet sitesinde duyurulur. Yer değiştirme başvuruları duyuruda belirtilen süre içinde elektronik ortamda yapılır. Elektronik ortamda yapılmayan başvurular ile onaylatılmayan başvurular geçersiz sayılır. Başvurular şahsen ya da noter aracılığıyla vekâlet verilen kişilerce yapılabilir.
(3) Tercihe bağlı yer değiştirmeler hizmet puanı üstünlüğüne göre yapılır. Hizmet puanlarının hesabında yer değiştirme başvurularının son günü esas alınır. Hizmet puanının eşitliği hâlinde sırasıyla; öğretmenlikteki hizmet süresi daha fazla olana, öğretmenliğe daha önce başlayana öncelik verilir; eşitliğin devamı hâlinde ise atanacak öğretmen bilgisayar kurası ile belirlenir”, 7. Mülga 06.05.2010 tarih ve 27573 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Milli Eğitim
Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 34 üncü Maddesinde; “İl içinde yer değiştirme talebinde bulunan öğretmenlerin yer değiştirme suretiyle atamaları, tercih ettikleri eğitim kurumları itibarıyla yapılan sıraya bağlı olarak haziran ve ağustos aylarında birer
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
kez olmak üzere eğitim kurumlarının öğretmen ihtiyacı çerçevesinde hizmet puanı üstünlüğüne göre gerçekleştirilir. Ataması yapılamayanların sıraları ağustos ayı sonu itibarıyla iptal edilir.
İller arası isteğe ve zorunlu çalışma yükümlülüğüne bağlı yer değiştirme talebinde bulunan öğretmenlerin yer değiştirme suretiyle atamaları, alanlar itibarıyla belirlenen kontenjan ölçüsünde tercih edilen eğitim kurumlarına hizmet puanı üstünlüğüne göre ilgili yılın haziran ayı içinde yapılır.”, hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SAADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
IV. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. Başvuran; “Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı okul/kurumlarda görev yapan öğretmenlerden il içi yer değişikliği yapılamayan öğretmenlerin sıraya alınması ve yılda iki kere bu sıralamaya göre yer değişikliği yapılması” hususunda Tavsiye Kararı verilmesini talep etmektedir.
10. “Öğretmenlerin isteğe bağlı il içi yer değiştirme işlemleri”nin, ilgili mülga yönetmelik kapsamında, senede sıra usulü ile 2 kere gerçekleştiği, ilk yer değişikliği işlemleri neticesinde talebi doğrultusunda yer değişikliği yapılamayan öğretmenlerin aynı yılın Ağustos ayında yapılan ikinci yer değiştirme işleminden yararlanabildiği,
10.1. Aynı hususta yürürlükte olan mevzuatta ise; öğretmenlerin il içi yer değiştirme işlemlerinin ,“30 Eylül tarihi itibariyle kadrolarının bulunduğu eğitim kurumunda üç yıllık çalışma süresini tamamlamak” şartıyla, Bakanlıkça belirlenecek takvim çerçevesinde gerçekleştiği, öğretmenlerin il içerisinde alanında ihtiyaç bulunsun veya bulunmasın tüm eğitim kurumlarına başvuruda bulunabildiği ve öğretmenlerce 40 (kırk) eğitim kurumuna kadar tercih işlemi yapılabildiği, yapılan bu uygulamanın ilgili mevzuata uygun olduğu, diğer taraftan
Milli Eğitim Bakanlığı’nda görevli öğretmen sayısı göz önünde bulundurulduğunda yer değiştirme işlemlerinin senede bir seferden çok yapılmasının Bakanlıkta iş yükünü önemli ölçüde artıracağı,
10.2. Ayrıca il içi yer değişikliğinde sıra sisteminin yılda iki kez uygulanmasının, hizmet puanı esasına dayanan atama sistemine aykırı sonuçlar doğurabileceği görülmektedir. Şöyle ki, ilk yer değişikliği sırasında hizmet puanına bağlı olarak üst sıralardaki tercihlerine değil de daha alt sıradaki tercihine yerleştirilen öğretmenden daha düşük hizmet puanına sahip olan başka bir öğretmenin, ikinci yer değişikliği sırasında söz konusu üst sıralarda tercih edilen okullara atanması fiilen mümkün olabilmektedir.
anlaşılmıştır.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
11. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; İdarenin işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
12. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin; başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun davrandığı, ancak işleme karşı başvuru yollarını belirtmemesi nedeniyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
12.1. Diğer taraftan; idarenin başvuranın dilekçesine cevap vermediğinin iddia edildiği, bu hususta, idarece bilgi belge isteme yazısına verilen cevapta “başvuranın dilekçesine cevap verildiği” hususunda bir bilgi bulunmadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle kendisine yapılan başvurulara yasal süre içerisinde cevap vermesi önerilmektedir.
V. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
13. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.