|
ÖZET: İl Özel İdaresi bünyesindeki Habur Tır Parkı’nda, iş yoğunluğu nedeniyle hafta sonları dahil her gün 12 saat çalışma yapılmaktadır. Bu durum, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu çerçevesinde, personelin fazla çalışma ücreti alıp almayacağı konusunda bir değerlendirme gerektirmiştir. Anayasa’nın 128. maddesi ve 657 sayılı kanunun ilgili maddeleri, memurların çalışma süreleri ve fazla çalışma durumlarını düzenlemektedir.
657 sayılı kanunun 99. ve 100. maddeleri, memurların haftalık 40 saat çalışma süresini belirlerken, 178. madde ise fazla çalışma durumlarını ve ücretlendirmeyi ele almaktadır. Bu maddeye göre, olağanüstü haller veya işin gereği olarak fazla çalışma yapılması durumunda, bu çalışmaların ücretle karşılanması için Bakanlar Kurulu kararı gerekmektedir. Ancak, kurumlar, personeli fazla çalışma ücreti ödemeden de çalıştırabilir; bu durumda, her sekiz saatlik fazla çalışma için bir gün izin verilir. Sonuç olarak, mevcut yasal düzenlemelere göre, belirtilen personelin fazla çalışma ücreti alması mümkün değildir. Bunun yerine, normal mesai saatleri dışındaki çalışmalar için izin verilmesi ve bu izinlerin belirli kurallar çerçevesinde kullandırılması gerekmektedir. |
T.C.
MALİYE BAKANLIĞI
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü
Sayı : B.07.0.BMK.0.15-115460-35 10/03/2006* 3587
Konu : Fazla Çalışma Ücreti
İÇİşLERİ BAKANLIĞINA
(Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü)
İlgi : 22/01/2006 tarihli ve B.05.O.MAH.0.71.00.01/440 sayılı yazı.
İlgi yazının incelenmesinden, İl Özel İdaresi bünyesinde Bütçe İçi İktisadi İşletme olarak kurulan Habur Tır Parkında işlerin yoğunluğu ve sürekliliği nedeniyle hafta sonu da dahil her gün 12 saat çalışıldığı ve bu çalışma karşılığında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personele fazla çalışma ücreti ödenip ödenmeyeceği konusunda Bakanlığımız görüşünün talep edildiği anlaşılmaktadır.
1- Anayasanın 128 nci maddesinin ikinci fıkrasında;
“Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. ”
hükmü yer almaktadır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 99 uncu maddesinde, memurların haftalık çalışma sürelerinin genel olarak 40 saat olduğu, 100 üncü maddesinde de günlük çalışma saatlerinin merkezde Bakanlar Kurulunca illerde ise valiler tarafından belirleneceği öngörülmüş bulunmaktadır.
Diğer taraftan, Devlet memurlarına hangi hallerde fazla çalışma yaptırılacağı ve fazla çalışma ücretinin nasıl belirleneceği 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 178 inci maddesinde düzenlenmiş bulunmaktadır. Söz konusu maddenin (A) fıkrasında;
“A) 99 ve 100 üncıü maddeler hükümleri uyarınca tespit olunan günlük çalışma saatleri dışında;
a. Salgın hastalık ve tabii afet gibi olağanüstü hallerin olması (bu hallerin devamı süresince),
b.Fabrika, atelye, şantiye, işletme gibi yerlerde İş Kanununa tabi olarak işçi çalıştıran kurumlarca hizmetin gereği olarak işçi ile birlikte çalışma saatleri ve günü dışında çalışmanın zorunlu bulunması,
hallerine münhasır olmak üzere, yaptırılacak fazla çalışmalar ücretle
karşılanır.ukarıda sayılan hallerde yaptırılacak fazla çalışmanın süresi ve saat başına ödenecek ücret Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenir. ”
hükmüne yer verilerek, Devlet memurlarına salgın hastalık ve tabii afetler gibi olağanüstü hallerin meydana gelmesi ve fabrika, atelye, şantiye, işletme gibi yerlerde İş Kanununa tabi olarak işçi çalıştıran kurumlarca hizmetin gereği olarak işçi ile birlikte çalışma saatleri ve günü dışında çalışmanın zorunlu bulunması durumlarında fazla çalışma yaptırabileceği ve bu kapsamda yapılan fazla çalışmanın ücretle karşılanacağı belirtilmiştir. Ancak, yukarıda
belirtilen hallerde yapılan fazla çalışma karşılığında ücret ödenebilmesi için Bakanlar Kurulu Kararı gerekmektedir.
Ayrıca, maddenin (B) fıkrasında ise;
“Kurumlar gerektiği takdirde personelini günlük çalışma saatleri dışında fazla çalışmaücreti verilmeksizin çalıştırabilirler. Bu durumda personele yaptırılacak fazla çalışmanın
her sekiz saati için bir gün hesabıyla izin verilir. Ancak, bu suretle verilecek iznin en çok on günlükkısmı yıllık izinle birleştirilerek yılı içinde kullandırılabilir ”
denilmek suretiyle, Devlet memurlarının fazla çalışma ücreti ödenmeksizin çalıştırılmaları hali ve bu durumda yapılacak işlemler düzenlemiştir.
Buna göre, mevcut yasal düzenlemeler çerçevesinde söz konusu personele fazla çalışma ücreti ödenmesine imkan bulunmamakta olup, normal mesai saatleri dışındaki çalışmaları karşılığında ilgililere yukarıda belirtilen maddenin (B) fıkrası uyarınca izin verilmesi, verilecek izinlerin en çok (10) gününün yıllık izinle birleştirilerek, diğerlerinin ise uygun görülen zamanlarda münferit olarak kullandırılması mümkün bulunmaktadır. Bilgilerini arz ederim.
Bakan a.
Cebrail YILMAZER
Bütçe ve Mali Kontrol
Genel Müdür Yardımcısı