ÖZET: Bu Sayıştay kararında, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na ve Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği’ne aykırı olarak İl Özel İdaresi personeline yiyecek yardımının para temsili araçlar ile yapılmasının hukuki durumu incelenmiştir. Yönetmelik, yiyecek yardımının yalnızca yemek verme şeklinde yapılabileceğini ve nakit ödeme yapılamayacağını açıkça belirtmektedir. Bu nedenle, dışarıdan yemek temin edilmesi ve bunun için yapılan ödemelerin mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yapılan bu tür ödemeler kamu zararı oluşturmakta ve bu nedenle tazmin hükmü verilmesi gerektiği ifade edilmiştir. İlgili yönetmelik hükümleri ve kamu zararı tanımları çerçevesinde, memurlara yapılacak yiyecek yardımının sadece yemek servisi aracılığıyla gerçekleştirilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Bu durum, kamu kaynaklarının doğru ve mevzuata uygun bir şekilde kullanılmasının önemini ortaya koymaktadır.

Kamu İdaresi Türü Özel İdareler
Yılı 2015
Dairesi 1
Karar No 41643
İlam No 43254
Tutanak Tarihi 21.6.2017
Kararın Konusu Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

Konu: İl Özel İdaresi personeline yiyecek yardımının yemek verme yerine para ile temsil edilen araçlar vasıtasıyla yapılması.

6 sayılı İlamın 1. maddesiyle; … İl Özel İdaresi personeline yiyecek yardımının yemek verme yerine para ile temsil edilen araçlar vasıtasıyla … A.Ş.’den yapılması nedeniyle … TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

TEMYİZ DİLEKÇESİ;

Sorumlular:

1- … (Harcama Yetkilisi-İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü),

2- … (Harcama Yetkilisi-Mali Hizmetler Müdürü)

3- … (Gerçekleştirme Görevlisi- Sondör),

4- … (Gerçekleştirme Görevlisi-Şef),

5- … (Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni-İhale Komisyonu Üyesi),

6- … (İnşaat Mühendisi-İhale Komisyonu Üyesi),

7- … (Ziraat Mühendisi-İhale Komisyonu Üyesi),

8- … (İnşaat Mühendisi-İhale Komisyonu Üyesi, … İl Özel İdaresi),

9… (İmar ve Kentsel İyileştirme Müdür V.-İhale Komisyonu Başkanı, … İl Özel İdaresi),

Yaptıkları aynı mahiyetteki temyiz dilekçelerinde özetle;

Memurlara yapılacak yiyecek yardımı konusunda 657 sayılı Kanunun 212 nci maddesine dayanılarak çıkarılan yegane düzenleyici işlem olan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin hükümlerinde yemek yardımı yapılmasında esas ve usulleri ayrıntılı olarak düzenlendiğini, Buna göre yemek yardımının, yemek verme şeklinde yapılacağı, yemek yardımı mahiyetinde memurlara nakden ödemede bulunulamayacağı, Kurum bütçelerine yiyecek yardımı karşılığı olarak konulan ödenek memurlara yemek vermek üzere kurulan yemek servisi, yardım sandığı, demek veya bu mahiyetteki kuruluşlara ödenecek dolayısıyla yemek verme işlemini memurlara özgülemiş olan lokanta ve benzeri yerlere bu tür ödemelerin yapılamayacağını,

Bu mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memurlara yapılacak yiyecek yardımının nakit para ve para temsili araçlar sağlanarak veya civardaki lokantalardan bedeli ödenerek temin edilmesi şeklinde yapılmasının mümkün olmadığını,

Öte yandan 4734 sayılı Kamu İhale Kanununda hizmetin tanımı yapılırken “yemek hazırlama ve dağıtım” ifadelerine yer verildiğin, bu ifadeden mamul mal alımı şeklinde lokantalardan hazır yemek aliminin değil yukarıda anılan yönetmelik hükümleri çerçevesinde yemeğin hazırlatılmasının ve dağıtım hizmetinin alınmasının kastedildiğinin anlaşılmakta olduğunu,

… İl Özel İdaresince memurlara yapılabilecek yiyecek yardımının para ile temsil edilen araçlar (ticket) vasıtasıyla yapılması sonucu oluşan ….- TL kamu zararı oluştuğunun belirtildiğini,

Bilindiği üzere Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği’nin 4.maddesinde yer alan, “Yiyecek yardımının gerektirdiği giderler, yemek maliyetinin yansını aşmamak üzere bu yönetmelik kapsamına dâhil memur adedine göre kurum bütçelerine konulacak ödeneklerle karşılanır. Yemek bedelinin bütçeden karşılanmayan kısmı yemek yiyenlerden alınır.” Hükmüne dayandığını,

Yönetmeliğin 5. 6. ve 7. maddelerinden yemek yardımının, memurlara kurumlarca oluşturulacak veya oluşturulmuş yemek servisleri aracılığıyla verilmesine göre düzenlendiğini; servisler aracılığıyla verilen ve yarısı yemek yiyenlerden alınacağı belirtilen yemek maliyetinin nasıl belirleneceği ise anılan Yönetmeliğin 9. maddesinde açıklandığını, Yönetmeliğin anılan 9. maddesinde ise “Yönetmeliğin 4. maddesinin uygulanmasında kurum kadrolarında olup, yemek servisinde görevlendirilen personel giderleri kira, amortisman, su, elektrik ve havagazı giderleri yemek maliyetine dahil edilmez.” Hükmünün yer aldığını,

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 4. maddesine göre de yemek ihtiyacının ihale yolu ile temini mümkün bulunduğunu, öncelikle kurumlarının 5302 sayılı yasa gereği … ilinin tamamına hizmet verdiğin, hal böyle olunca birden fazla yerde idare binası ve teşkilatlanması bulunmakta ve bu binalarda görev yapan 657 sayılı Yasaya tabi personele hep bir arada veya her idare binasında yemek hazırlama ve dağıtımı yapılma imkanı bulunmaması sebebiyle çağın gereklerine uygun olarak daha sağlıklı bir ortamda yemek yemelerinin sağlanması amacıyla birden fazla lokanta ve restorant ile anlaşma yapacak ve ilin tamamında bu hizmeti verebilecek firmaların bu işi yapması dolayısıyla bu ihalenin yapıldığını ve ihalenin … A.Ş. üzerinde kaldığını, Yüklenici firma tarafından kurumda görev yapan memurlara anlaşmalı olduğu yerlerde yemek yiyebilmesi amacıyla kart dağıtılmış bu kartlarla memurlar öğlen yemek hizmetini aldıklarını, Firma bu yemek hizmeti karşılığında her ay sonunda yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti bedelini İdarelerine fatura ettiğini ve bu bedelin de firmaya ödendiğini,

Bu ödeme kartla memura nakdi yardım olarak değil firmaya vermiş olduğu hizmet bedelinin karşılığı olarak ödendiğini, memurların da bu kartlarla sadece yüklenici firmanın anlaşmalı olduğu lokanta, restourant vb. yerlerde yemek hizmeti aldıklarını, yani idarenin fiili imkânsızlıkları dolayısıyla yapamadığı yemek hazırlama ve dağıtım işini bu ihale vasıtasıyla yüklenici firma eliyle yaptığını, bu bedelin hesaplanmasında Yiyecek Yardım Yönetmeliğinin 5.6.7.8. ve 9. maddeleri dikkate alınarak hesaplamalar yapılmış be hesaplamalara göre ödenek konulmuş ve konulan ödenek aşılmadığını,

Kurumlar tarafından yapılan yemek hizmeti hazırlama ve dağıtım işleri ihalelerine …, …, …, … gibi yemek hizmeti veren firmaların katıldığını, Kurumlarının yaptığı ihaleyi … A.Ş. kazandığını, söz konusu firma için Sayıştay Başkanlığının resmi internet sayfasında emsal karar arama bölümünde yapılan aramada 2006 ile 2015 tarihleri arasında temyiz kurulu kararları bulunduğunu, bu kararların hepsinde de bu tür ihalenin ve yemek hizmetinin verildiği ve Sayıştay Başkanlığının bu tür yemek alımına ve ihaleye onay verdiği sadece kesintiler konusunda tereddütler oluştuğunu, sadece kurum bütçesinden karşılanacak kısım ile memur maaşından kesilecek kısımlarda yorum farklılığının bulunduğunun görüldüğünü, Temyiz Kurulu Kararlarının bazılarında yemek hizmet alım ihalesinin yapıldığı ancak kesintilerde memurlardan bütçe uygulama talimatı uyarınca kesilmesi gereken asgari tutarlar kesilmediği veya bu yönde kesinti yapılması gereken kararlar olduğunu,

Bu kararlarda;

Yönetmeliğin 9. maddesinde sayılan ve yemek maliyetlerinin büyük kısmını oluşturan kalemlerden sonra kalan maliyete karşılık Maliye Bakanlığınca memurlardan alınacak katkı paylarına ilişkin ibareleri yazılarak yapılan ibarelerin kabul edildiğinin görüldüğünü,

Ayrıca bazı kararlarda ise ;

Söz konusu olayda Yiyecek Yardımı Yönetmeliğindeki amaç 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 19. maddesine istinaden açık ihale yolu İle alım yapılmak suretiyle yerine getirilmiş olup konulmuş ödenek aşılmadığından ve Bütçe Uygulama Talimatında belirtilen tutarlar yemek yiyen memurlardan tahsil edildiğinden dilekçe ile itirazlarının kabulü ile tazmin hükmünün “KALDIRILMASINA” İbareleriyle karar verildiğinin görüldüğünü,

Söz konusu yemek hizmeti alım işinde;

… İl özel İdaresi İl Genel Meclisinin 24/11/2014 tarihli ve 79 sayılı kararı ile Memurların öğle yemeği yardımı ödeneğinin … -TL olarak belirlendiği ve bu kararın mevcudun oy birliği ile kabul edildiğini,

… İl Özel İdaresinin 2015 yılında memurlara verilecek öğle yemeği yardımı için … -TL ödenek konulduğunu, bu ödeneğin ….-TL’sinin harcandığını, 2014 yılının sonunda İl Özel İdaresi memur personeline 2015 yılında öğle yemeği verilmesi ile ilgili piyasa araştırması yapılarak yaklaşık maliyet tespit tutanağı ve … lokantacılar odası başkanlığı rayiç bedel tutanağının düzenlendiğini,

Söz konusu tutanakta da görüleceği üzere haftanın beş günü ile ilgili çıkarılan yaklaşık maliyetin bir günlük tutarı ….-TL olup, bunun 1/2 si yani Kurum katkı payı personel için çalışılan mesai günü olarak toplam aylık yaklaşık ….-TL Memur katkı payı kesildiğini, Burada personel katkı payının kesilip kesilmediği bütçeyi veya idarelerini maddi zarar uğratmasının söz konusu olmadığını, Çünkü yaklaşık maliyetin yarısının kurum tarafından ihale edilip ödemesinin yapıldığını,

Belirtilen Temyiz Kurulu kararlarından da görüleceği üzere …, …, Lokanta ve Restoran gibi yerlerden yemek hizmeti alımına ve bu tür ihalelere cevaz verildiğini, bu ihalelerde Kurumda yemek hizmeti ve sunmaya elverişli bir yer bulunmaması ve birden fazla idare binası bulunması, şehrin tamamına hizmet vermesi gibi hususlar dikkate alınarak, bu ihale sonucunda personelin çoğu tercihlerine uygun olarak yemek yemelerinin sağlandığını, memurlara nakdi yardım yapılmadığını, firmaya bu hizmet karşılığında yemek hizmeti bedeli olarak ödeme yapıldığını, belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmişlerdir.

Başsavcılık mütalaasında;

“Dilekçesinde özetle: “Kurumlarında çalışan personelin öğle yemeği ihtiyacı 4734 sayılı Kanun’un hükümlerine uygun hizmet alımı ihalesi yapıldığını ve ihale kapsamında yenen yemek bedellerinin firmaya ödenmesinin 657 sayılı Kanun’un 212. maddesine istinaden çıkarılan Memurlara Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin 4,5,6,7 ve 9. maddeleri ile 2015/1 nolu Bütçe tebliğine uygun olduğunu,

Ayrıca Bütçe Uygulama Talimatına uygun yemek yiyen memurlardan katılım bedeli alındığını, yemek hizmeti satın alınması karşılığında yapılan ödemenin yasal olduğunu ilişkin dilekçesinde belirtilen Sayıştay Temyiz Kurulu örnek kararlarının bulunduğunu ileri sürerek tazmin kararının kaldırılmasını,” istemektedir.

657 sayılı Kanun’un 212. maddesine dayanarak çıkarılan Devlet Memurları Yiyecek Yİ ardımı Yönetmeliğinin 4. maddesinde: “Yiyecek Yardımının gerektirdiği giderler, yemek maliyetinin yarısını aşmamak üzere, bu yönetmelik kapsamına memur kadrosu adedine göre kurum bütçesine konacak ödenekle karşılanır.” demektedir. Aynı Yönetmeliğin 9. maddesinde yemek maliyetinin hesaplanmasına dahil edilmeyecek kalemlerin dikkate alınarak yemek maliyetinin hesaplanması esastır.

Bu hükme göre kurum bütçesinden kadrolu memurların her gün yiyebileceği varsayılarak konulan yiyecek yardımı ödeneğini aşmamak üzere harcama yapılabilecektir.

Yemek maliyetinin bütçeden karşılanmayan kısmı yemek yiyenlerden alınır. Yemek yiyenlerden alınacak yemek ücretinin tarifesi her yılbaşında Bütçe Uygulaması Talimatı ile belirlenmektedir.

Dosyanın incelenmesinde adı geçen İl Özel İdaresi memurların öğle yemeği ihtiyacını 4734 sayılı Kanuna göre Yemek İhalesi sonucunda ihaleyi kazanan yemek firmasından karşılanmış olup yemek yiyen memurlardan 2015 yılı 1. Nolu Merkezi Yönetim Bütçe Uygulama Tebliği uygun katkı payı tahsil edildiği anlaşıldığından yapılan ödeme yasaya uygundur.

Ayrıca; benzeri olaylarla ilgili verilen tazmin kararım kaldıran birden fazla Temyiz Kurulu Kararı bulunduğundan tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesinin uygun olacağı mütalaa edilmektedir.” denilmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda; … İl Özel İdaresinde görevli memurlara Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği hükümlerine aykırı olarak yiyecek yardımı yapıldığı görülmüştür.

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 212. maddesine dayanılarak çıkarılan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin “Yemek Servisi Giderleri” başlıklı 4. maddesinde;

“Yiyecek yardımının gerektirdiği giderler, yemek maliyetlerinin yarısını aşmamak üzere, bu Yönetmelik kapsamına dahil memur kadrosu adedine göre kurum bütçelerine konulacak ödeneklerle karşılanır.

Ödenek dağıtımı yemek servisi kurulacak kurumdaki memur sayısı dikkate alınmak suretiyle yapılır.

Yemek bedelinin bütçeden karşılanamayan kısmı yemek yiyenlerden alınır. 2155 sayılı Bazı Kamu Personeline Tayın Bedeli Verilmesi Hakkında Kanun’a göre tayın bedeli verilen personel ile sözleşmeli olarak çalıştırılanların, bu Yönetmeliğe göre yiyecek yardımı yapılan yemek servislerinde yemek yemeleri halinde, yemek bedelinin tamamı kendilerinden alınır.” denilmektedir.

2015 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu eki Bazı Ödeneklerin Kullanımına ve Harcamalara İlişkin Esasları düzenleyen (E) Cetvelinin 43. maddesine göre; 657 sayılı Kanunun 212. maddesine dayanılarak hazırlanan ve 19/11/1986 tarihli ve 86/11220 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin 4. maddesi uyarınca yemek maliyetlerinin yarısını aşmamak üzere kurum bütçelerinden yapılan yemek yardımı, Ankara, İstanbul ve İzmir illerinin büyükşehir belediyesi sınırları içinde görev yapan personel için yemek maliyetlerinin azami üçte ikisi olarak uygulanabilmektedir.

Buna göre kurum bütçesinden kadrolu memurların her gün yiyebileceği ihtimaline karşılık konulan yiyecek yardımı ödeneğinden yemek maliyetinin yarısını aşmamak üzere harcama yapılabileceğinden, yemek maliyetinin bütçeden karşılanamayacak olan kısmı yemek yiyenlerden karşılanacaktır. Yemek yiyenlerden alınacak yemek ücretleri tarifesi ise her yılbaşında Bütçe Uygulama Talimatı ile asgari rakamlar üzerinden belirlenmekte olup, kurumlar yemek maliyetinin kalan kısmını karşılayacak şekilde bu rakamların daha üstünde fiyatlar tespit edebilecektir.

Bu nedenle Bütçe Uygulama Talimatı ile belirlenen miktarlar en az alınması gereken miktarı ifade etmektedir. Eğer Bütçe Uygulama Talimatında belirtilen miktarlar üzerinden kişilerden tahsil edilen bedel, yemeğin maliyetinin kalanını karşılamaya yetmiyorsa, kişilerden tahsil edilen miktarın yemeğin maliyetinin kalan kısmını karşılayacak şekilde artırılması veya yemeğin maliyetinin düşürülmesi gerekmektedir. Aksi takdirde yemek maliyetinin yarısından fazla bir miktarı bütçeden karşılanmış olacaktır ki bu da yukarıda ifade edilen Bütçe Kanunu hükmüne aykırıdır. Kaldı ki devlet memurlarının yiyecek yardımından hangi hallerde, ne şekilde faydalanacaklarını ve bu yardımın uygulanması ile ilgili esasları belirlemek amacıyla hazırlanan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği’nin “Yardım Şekli” başlıklı 3 üncü maddesinde yiyecek yardımının yemek verme şeklinde yapılacağı ve bu yardım karşılığında nakden bir ödemede bulunulmayacağı açık bir şekilde ifade edilmektedir.

Zira, bahsi geçen Yönetmeliğin “Yardımın Şartları” başlıklı 5. maddesinde yer alan: “Kurum bütçelerine yiyecek yardımı karşılığı konulan ödenek memurlara yemek vermek üzere kurulan yemek servisi, yardım sandığı, dernek veya bu mahiyette kuruluşa ödenir” hükmü karşısında, özel firmalardan yemek teminine açıkça cevaz verilmediği anlaşılmakta ise de bunun Kanunda öngörülmüş sosyal bir hak oluşu, bu hakkın bir şekilde yerine getirilmesi gerekliliği; aksi halde, yemek yardımından yemek vermek üzere kurulan yemek servisi, yardım sandığı, dernek veya bu mahiyetteki kuruluş vasıtasıyla faydalanan memurlara nazaran Kanunda öngörülmüş bir haktan mahrum bırakılma gibi eşitlik ilkesine aykırı bir durumun söz konusu olacağı hususları göz önüne alındığında, bu tür bir uygulamanın memur lehine değerlendirilerek kabul edilmesi gerekmektedir.

Dolayısıyla yemek yardımından yararlananlardan yemek maliyetinin yarısının kesilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Kamu zararı tutarı, yemek maliyetinin yarısı ile personelden kesilen bütçe uygulama talimatındaki rakamlar arasındaki farkın olması gerekmektedir.

Ayrıca bu açıklamalar çerçevesinde ihale komisyonunda yer alan şahıslarında sorumlu olmamaları gerektiği, ödeme emrini imzalayan gerçekleştirme görevlisi ve harcama yetkilisinin sorumlu olması gerektiği anlaşılmıştır.

Bu itibarla, yukarıda belirtilen hususlar dikkate alınarak yeniden hüküm tesisini teminen 6 sayılı ilamın 1. Maddesi ile verilen tazmin hükmünün BOZULARAK dosyanın kararı veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE, oy çokluğuyla,

Karar verildiği 21.06.2017 tarih ve 43254 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.

Karşı oy gerekçesi

Üye …’nın karşı oy gerekçesi:

Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği’nin 4’üncü maddesinde; ‘Yiyecek yardımının gerektirdiği giderler, yemek maliyetinin yarısını aşmamak üzere, bu Yönetmelik kapsamına dahil memur adedine göre kurum bütçelerine konulacak ödeneklerle karşılanır.

(…) Yemek bedelinin bütçeden karşılanmayan kısmı yemek yiyenlerden alınır. (…)’ hükmü yer almaktadır.

Söz konusu Yönetmeliğin 5, 6 ve 7’nci maddelerinden, memurlara yemeğin kurumlarca oluşturulacak veya oluşturulmuş yemek servisleri aracılığı ile verilmesine göre düzenlendiği anlaşılmakta; servisler aracılığı ile verilen ve yemek yiyenlerden alınacağı belirtilen yemek maliyetinin nasıl belirleneceği ise anılan Yönetmeliğin 9’uncu maddesinde açıklanmaktadır.

Yönetmeliğin 9’uncu maddesinde; ‘Yönetmeliğin 4’üncü maddesinin uygulanmasında, kurum kadrolarında olup, yemek servisinde görevlendirilen personel giderleri, kira, amortisman, su, elektrik ve havagazı giderleri yemek maliyetine dahil edilmez.’ hükmü yer almakta; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 4’üncü maddesine göre de yemek ihtiyacının ihale yolu ile temini mümkün bulunmaktadır.

Öte yandan ilgili yılı Merkezi Yönetim Bütçe Uygulama Tebliğine göre öğle yemeği hizmetinden yararlanan memurlardan yılı içinde alınması gereken asgari tutarlar belirlenmiştir.

Bu hükümler birlikte değerlendirildiğinde, yemek yiyenlerden alınacağı belirtilen yemek bedelinden, Yönetmeliğin 9’uncu maddesi ile yemek maliyetine dahil edilmeyecek unsurların düşülmesi, kalan tutarın yarısının yemek yiyenlerden alınması gerekir. İhale yolu ile yapılan yemek alımlarında ise bu unsulara tekabül eden payın düşülerek, memurlarca karşılanması gereken payın tam olarak hesabı mümkün bulunmamaktadır.

Bu nedenle, Yönetmeliğin 9’uncu maddesinde sayılan ve yemek maliyetlerinin büyük kısmını oluşturan kalemlerden sonra kalan maliyete karşılık, Maliye Bakanlığınca memurlardan alınacak asgari yemek bedellerine ilişkin yayımlanan tutarların, Yönetmeliğe göre alınması gereken tutarlar olduğunun kabul edilmesi gerekmektedir. Bu miktarın da tahsil edildiği görüldüğünden yapılan uygulama ve ödemede mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Bu itibarla, sorumlunun temyiz talebi kabuk edilerek verilen tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesi gerekir.

Üyeler …, …, …, …, … ile …’in karşı oy gerekçesi:

“657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 212 nci maddesinde: “Devlet memurlarının hangi hallerde yiyecek yardımından ne şekilde faydalanacakları ve bu yardımın uygulanması ile ilgili esaslar Maliye Bakanlığı ile Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığının birlikte hazırlayacakları bir yönetmelik ile tesbit olunur.” hükmüne yer verilmiş ve bu hüküm uyarınca hazırlanan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği’nin “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde, bu Yönetmeliğin amacının, Devlet Memurlarının yiyecek yardımından hangi hallerde, ne şekilde faydalanacaklarını ve bu yardımın uygulanması ile ilgili esasları belirlemek olduğu; “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde, bu Yönetmeliğin 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memurlar hakkında uygulanacağı; “Yardım Şekli” başlıklı 3 üncü maddesinde, yiyecek yardımının yemek verme şeklinde yapılacağı, bu yardım karşılığında nakden bir ödemede bulunulamayacağı; “Yardımın Şartları” başlıklı 5 inci maddesinde; Kurum bütçelerine yiyecek yardımı karşılığı olarak konulan ödeneğin, memurlara yemek vermek üzere kurulan yemek servisi, yardım sandığı, dernek veya bu mahiyetteki kuruluşa ödeneceği, yemek servisi, yiyecek yardımından faydalanabilecek personel sayısının asgari 50 olması ve yemekhane için elverişli yer bulunması şartıyla atamaya yetkili amirin onayı ile kurulabileceği hükümlerine yer verilmiştir.

Söz konusu ödemenin dayanağı olarak gösterilen Yönetmelik’te yer alan düzenlemeler göz önünde bulundurulduğunda, 657 sayılı Kanun’a tabi İl Özel İdaresi personeline yapılacak yiyecek yardımının kupon, kart, fiş, ticket gibi para temsili araçlar sağlanarak dışarıdan temin edilmesi şeklinde yapılması mümkün değildir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Kapsam” başlıklı 2. maddesinde, mal veya hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinin bu Kanun hükümlerine göre yürütüleceği hükme bağlanmıştır. Aynı Kanun’un tanımlar başlıklı 4 üncü maddesinde de, “Bu Kanunun uygulanmasında Hizmet: Bakım ve onarım, taşıma, haberleşme, sigorta, araştırma ve geliştirme, muhasebe, piyasa araştırması ve anket, danışmanlık, tanıtım, basım ve yayım, temizlik, yemek hazırlama ve dağıtım, toplantı, organizasyon, sergileme, koruma ve güvenlik, meslekî eğitim, fotoğraf, film, fikrî ve güzel sanat, bilgisayar sistemlerine yönelik hizmetler ile yazılım hizmetlerini, taşınır ve taşınmaz mal ve hakların kiralanmasını ve benzeri diğer hizmetleri, .. ifade eder.” şeklinde tanımlanmıştır.

İhale dokümanında yer alan bilgilere göre, para temsili araçlar ile yemek ihtiyacının dışarıdan karşılanması, Kamu İhale Kanunu’nun yukarıya alınan hizmet tanımı kapsamında bulunmamaktadır.

5018 sayılı Kanun’un 71. maddesi 1. fıkrasında kamu zararı tanımlanmış, 2. fıkrasında da bu zararın belirlenmesinde esas alınacak kriterler düzenlenmiştir. 5018 sayılı Kanun’da, “Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması” işlemi de kamu zararının belirlenmesinde esas alınacak kriterlerden birisi olarak sayılmıştır. Yukarıdaki açıklamalardan anlaşılacağı üzere, para temsili araçlar ile yemek ihtiyacının dışarıdan karşılanması ile ilgili belediyenin işlemi, Yiyecek Yardımı Yönetmeliği ve Kamu İhale Kanunu’na aykırı olduğundan, bu işlem neticesi yapılan ödeme, mevzuatta öngörülmeyen bir ödeme mahiyetindedir. Ayrıca, müteahhit ve belediye memurlarına yapılan ödeme işlemi neticesinde de kamu kaynağında azalma meydana gelmiş ve kamu zararı oluşmuştur.

Bu nedenlerle, ihale bedelinin tamamına tazmin hükmü verilmesi yerinde olduğundan tazmin hükmünün tasdikine karar verilmesi gerekir.

İÇERİĞE İLİŞKİN KISA SORU VE CEVAPLAR:
Sorular:
1) Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği ne işlevde bulunmakta?
2) 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Kapsam” başlıklı 2 ncı maddesinde ne gibi düzenlemeler yapılmıştır?
3) 5018 Sayılı Kanun’un 71 inci maddesinin 1 ve 2 nci fıkralarında neler yer almaktadır?
Cevaplar:
1) Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği, yiyecek yardımından hangi hallerde ne şekilde faydalanacaklarını ve bu yardımın uygulanması ile ilgili esasları belirlemektedir.
2) 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde mal veya hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinin bu Kanun hükümlerine göre yürütüleceği ve kamu ihale kanunu uygulanmasında hizmet tanımı yapılmıştır.
3) 5018 sayılı Kanun’un 71 inci maddesinin 1.fıkrasında kamu zararı tanımlanmış, 2. fıkrasında da bu zararın belirlenmesinde esas alınacak kriterler düzenlenmiştir.

Tanım soruları:
1) Mevzuat nedir?