|
ÖZET: Başvuran, Çankırı Üniversitesi’nden Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi’ne doçent olarak atanmasının ardından sürekli görev yolluğu talep etmiş, ancak bu talep idare tarafından reddedilmiştir. İdare, başvuranın atamasının “ilk atama” olarak gerçekleştirildiğini, dolayısıyla sürekli görev yolluğu ödenemeyeceğini belirtmiştir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na göre, memurların başka bir kuruma naklen atanması gerektiği ve bu tür atamaların belirli şartlara tabi olduğu vurgulanmıştır.
Danıştay, başvuranın atamasının naklen atama değil, ilk atama olarak değerlendirildiğini ve bu nedenle sürekli görev yolluğuna hak kazanamayacağını belirtmiştir. 6245 sayılı Harcırah Kanunu çerçevesinde, sürekli görev yolluğunun yalnızca naklen atanan personele ödenebileceği ifade edilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın sürekli görev yolluğu talebinin reddedilmesi yönündeki idari işlemde hukuka aykırı bir durum bulunmadığına karar verilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/4689-S.23.7600
BAŞVURU NO : 2022/14742
KARAR TARİHİ : 10/04/2023
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : BOLU ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
Başvuranın sürekli görev yolluğu talebi hakkındadır.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 10/10/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran ; Çankırı Karatekin Üniversitesinde Doçent kadrosunda çalışmakta iken naklen Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesine Doçent olarak atamasının geçekleştiği ve 23.08.2022 tarihinde göreve başladığı, ancak Çankırı-Bolu arası sürekli görev yolluğu ücretinin tarafına ödenmeyeceğinin kendisine bildirildiğini ifade ederek sürekli görev yolluğu ücretinin tarafına yasal faizi ile ödenmesini talep etmektedir.
1.1. Başvuru ekinde; 29.08.2022 tarihinde başvuranın Çankırı’dan Bolu’ya taşındığını içeren Yerleşim Yeri
Bilgileri Raporu, bulunduğu görülmüştür.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Bilgi – belge isteme yazımıza istinaden Bolu İzzet Baysal Üniversitesi Rektörlüğü’nün cevabi yazısı ve ekinde yer alan belgelerde: Başvuran Çankırı Üniversitesi’nde görev yapmakta iken Bolu İzzet Baysal
Üniversitesi’nin öğretim üyeliği ilanına başvuruda bulunduğu ve 2547 sayılı Kanunun 27. Maddesi kapsamında Fen – Edebiyat Fakültesi’ne atamasının yapılarak 23.08.2022 tarihinde görevine başladığı, akabinde başvuranın görev yolluğu talebinin Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın 29.04.2021 tarihli sayılı yazısına istinaden reddedildiği, ilgili yazıda ‘memur ve öğretim elemanlarının sadece 657 sayılı
Kanuna tabi memur kadrolarına atanabilecekleri bunun dışında 2914 ve 2547 sayılı Kanun kapsamında yüksek öğretim kurumlarının öğretim elemanı kadrolarına naklen atama yönünde düzenleme olmadığı, bu bağlamda, başvurana sürekli görev yolluğu ödeme yapılma imkanının bulunmadığı’ ifade edildiği ve
09.11.2018 tarihli ve 30590 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı
Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi Sınav ile Giriş Sınavlarına Hakkında Yönetmelik
ve 6245 sayılı Harcırah Kanunun 10 uncu maddesine değinilerek sürekli görev yolluğu ödemesinin yapılma imkanının bulunmadığı” ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi;
“…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler….”
4. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrası; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun;
5.1. “Memurların bir kurumdan diğerine nakilleri” başlıklı 74 üncü maddesinde “Memurların bu
Kanuna tabi kurumlar arasında, kurumların muvafakatı ile kazanılmış hak dereceleri üzerinden veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde derece yükselmesi suretiyle, bulundukları sınıftan veya öğrenim durumları itibariyle girebilecekleri sınıftan, bir kadroya nakilleri mümkündür. .…”,
5.2. “Memurların kurumlarınca görevlerinin ve yerlerinin değiştirilmesi” başlıklı 76 ncı maddesinde
“Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler… .”,
6. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun “Doçentlik ve Atama” başlıklı 24’üncü maddesinde; “a)
Doçentlik başvuruları, Üniversitelerarası Kurulca belirlenen takvime göre yılda en az iki kez yapılır.
Doçentlik başvuruları için aşağıdaki şartlar aranır: (3) (1) Bir lisans diploması aldıktan sonra, doktora ile tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık unvanını veya Üniversitelerarası
Kurulun önerisi üzerine Yükseköğretim Kurulunca tespit edilen belli sanat dallarının birinde yeterlik kazanmış olmak.…”
7. 6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun;
7.1.“Tarifler” başlıklı 3 üncü maddesinde, “ a. Harcırah: Bu Kanuna göre ödenmesi gereken yol masrafı, gündelik, aile masrafı ve yer değiştirme masrafından birini, birkaçını veya tamamını; … İfade eder.”,
7.2. “Harcırahın unsurları” başlıklı 5 inci maddesinde; “Harcırah; yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafını ihtiva eder. İlgili, bu kanun hükümlerine göre bunlardan birine, birkaçına veya tamamına müstahak olabilir.”,
7.3. “Yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafının birlikte verilmesini icabettiren haller” başlıklı 10 uncu maddesinde; “Yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafı aşağıdaki hallerde verilir: 1. Yurt içinde veya yurt dışında görev yapmakta iken yurt içinde veya yurt
dışındaki sürekli bir göreve naklen atanan ya da yabancı ülkelerdeki memuriyet merkezi değiştirilen memur ve hizmetlilere yeni görev yerlerine kadar; …”
hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuran; Çankırı Üniversitesi Fen Fakültesi Matematik Bölümünde Doçent olarak görev yapmakta iken Bolu İzzet Baysal Üniversitesi Matematik Bölümü Başkanlığı’na doçent olarak atamasının gerçekleşmesi akabinde görev yolluğu talep ettiği ancak talebinin reddedilmesine istinaden görev yolluğunun ödenmesi talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.
10. İdarece gönderilen bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde, başvuranın atamasının naklen atama olarak değil “ilk atama” şeklinde gerçekleştirildiği gerekçesiyle sürekli görev yolluğu ödenemediği anlaşılmaktadır.
11. Bilindiği üzere Devlet memurlarının başka bir kuruma, kadrosuna uygun bir göreve geçmesi kurumlar arası naklen atama yoluyla gerçekleşmektedir. Bu bağlamda naklen atama, 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununun 74 üncü maddesinde düzenlenmiş olup söz konusu düzenlemede de yer verildiği üzere memurun başka bir kuruma kadrosuna uygun bir göreve atanmayı talep etmesinin ardından görev yapma talebiyle başvurulan kurumun ve hâlihazırda görev yapılan kurumun naklen atanma işlemine muvafakat vermesi ile naklen atama işlemi gerçekleşmektedir.
12. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda; bir görevin ifası için görev yerinden ayrılan memurlara yol giderleri ve gündeliklerin özel kanun hükümlerine göre ödeneceği öngörülmekte, 6245 sayılı Harcırah
Kanununun 5. maddesinde harcırahın yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafını ihtiva ettiği belirtilerek dört unsuru olduğu hükmüne yer verilmekte, 10. maddesinin birinci fıkrasında ise, yurt içinde veya dışındaki daimi bir vazifeye yeniden veya naklen tayin olunanlarla yabancı memleketlerdeki memuriyet merkezi tebdil olunan veyahut bu yerlerden yurt içinde diğer bir daimi vazifeye tayin edilen memur ve hizmetlilere yeni vazife mahallerine kadar yol masrafı yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafının birlikte verileceği hüküm altına alınmaktadır.
13. Danıştay 8. Dairesinin 03.05.2019 tarih ve sayılı Kararında, üniversitelerin ihtiyaç duydukları alandaki öğretim elemanlarını gerekli şartları taşımaları halinde bir tür açıktan atama usulü ile göreve başlatabilecekleri, bir başka anlatımla, öğretim elemanlarının farklı bir üniversiteye naklen veya muvafakat yoluyla atanmalarının mümkün olmadığı vurgulanmaktadır.
14. Bir Üniversitenin, çalışmış olduğu kurumdan muvafakat alarak gelen akademik personele, nakil bildirim formu getirmeleri halinde sürekli görev yolluğu ödenip ödenmeyeceğine ilişkin görüş talebinde bulunması üzerine, Hazine ve Maliye Bakanlığı Kamu Mali Yönetim ve Dönüşüm Genel Müdürlüğü tarafından 29/04/2021 tarih ve sayılı yazısı ile, “… memurların ve öğretim elemanlarının ancak 657 sayılı
Kanuna tabi memur kadrolarına naklen atanabilecekleri, bunun dışında 2914 sayılı Kanun ve 2547 sayılı
Kanun kapsamında yükseköğretim kurumlarının öğretim elemanı kadrolarına naklen atanabilmelerine
yönelik bir düzenlemenin bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu çerçevede, 657 sayılı Kanun ile 2914 sayılı
Kanun ve 2547 sayılı Kanun kapsamında görev yapanların yükseköğretim kurumlarının öğretim elemanı kadrolarına naklen atanabilmelerinin mümkün olmaması nedeniyle söz konusu personele sürekli görev yolluğunun ödenmesine imkan bulunmadığı mütalaa edilmektedir. ” yönünde görüş bildirildiği görülmektedir.
15. Benzer biçimde, Mülga Devlet Personel Başkanlığının “Üniversitede görev yapan memurlar ile öğretim elemanlarının aynı Üniversitede yahut başka bir üniversitede münhal bulunan öğretim elemanı kadrolarına 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 76 ncı veya 74 üncü maddesi çerçevesinde naklen atanıp atanmayacağı hususunda” konuya ilişkin 28.03.2019 tarih ve sayılı görüş yazısında; “…Farklı bir personel kanununa tabi bir kurumda ve farklı bir statüde görev kabul edenlerin yeni görevlerine atanmalarının 657 sayılı Kanunun 74 üncü ve 76 ncı maddelerinde sözü edilen anlamda
“nakil” olarak kabul edilmesinin mümkün bulunmadığı görülmekte olup; memurların, başka bir statüye geçebilmeleri için istihdam edildikleri memurluk statülerinin sona ermesi gerekmekte, ancak istifa etmeleri halinde öğretim elemanı kadrolarına atanmaları mümkün olmaktadır. Yukarıdaki hüküm ve açıklamalar çerçevesinde; 1- Kamu kurum ve kuruluşlarında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi olarak görev yapan personelin, Üniversitenizde münhal bulunan 2914 sayılı Kanuna tabi öğretim elamanı kadrolarına naklen atanmasının mümkün olmadığı, ancak memuriyet statüsünden ayrılmak suretiyle atanabileceği, 2Üniversitenizde, 657 sayılı Kanuna tabi olarak görev yapan personelin, öğretim elemanı kadrolarına, 2914 ve 2547 sayılı Kanunlarda belirtilen usule uygun olarak atanabileceği; 657 sayılı Kanunun 76 ncı maddesi uyarınca kurum içi naklen atanmasının mümkün bulunmadığı, 3- Öğretim elemanı kadrolarında görev yapan personelin, hali hazırda görev yaptığı üniversite yahut farklı bir üniversiteye, 2914 ve 2547 sayılı
Kanunlarda belirtilen usule uyularak istihdam edilebileceği; 657 sayılı Kanunun 76 ncı veya 74 üncü maddesi çerçevesinde naklen atanamayacağı mütalaa edilmektedir.” İfadelerine yer verilmektedir.
16. Nitekim, Sayıştay 8. Dairesinin 2019 yılı 211 karar ve ilam numaralı 13.04.2021 tutanak tarihli kararında; “6245 sayılı Harcırah Kanunu uyarınca, sürekli görev yolluğuna hak kazanabilmek için kişinin, yurt içinde veya yurt dışında görev yapmakta iken yurt içindeki veya yurt dışındaki sürekli bir göreve naklen atanması, naklen atamadan söz edilebilmesi için de her iki kurumda da yapılan görevin 657 sayılı
Kanuna tabi bir görev olması gerektiği açıktır. Diğer taraftan, gerçekleştirilecek olan atama, kişinin personel durumunda bir değişiklik meydana getirecek ise; yapılacak olan işlemin naklen atama kapsamında değerlendirilmesi mümkün değildir. Örnek vermek gerekirse; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu kapsamında görev yapmakta olan akademik personelin, 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu kapsamında bir kadroya atanması halinde yapılan işlemin naklen atama kapsamında değerlendirilmesi mümkün değildir. Nitekim, sorgu konusu olayda, … Lisesi’nde öğretmen olarak görev yapmakta iken
… Üniversitesi’nde öğretim görevlisi olarak görevlendirilen …’nun, bahse konu geçiş işlemi de bir naklen atama yoluyla değil, ilk atama şeklinde gerçekleştirilmiştir. Zira, somut olayda …, 657 sayılı
Devlet Memurları Kanunu’na tabi bir görevi ifa ederken, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’na tabi bir göreve geçiş yapmıştır. Konu hakkında sorumlular tarafından gönderilen savunmalarda, kişinin geldiği kurumun muvafakat verdiği belirtilmişse de, muvafakat verme işlemi her iki kurumun da aynı personel rejimine tabi olması durumunda hüküm ifade etmektedir. Bu nedenle, sorgu konusu olayda gelinen kurumca verilen muvafakat yazılarının hukuki bir dayanağı bulunmamaktadır. Bu itibarla, … Lisesi’nde öğretmen olarak görev yapmakta iken … Üniversitesi’nde öğretim görevlisi olarak görevlendirilen …’na, mevzuata aykırı olarak sürekli görev yolluğu ödenmesi neticesinde kamu zararına sebebiyet verildiği görülmüşse de sorumlular tarafından gönderilen savunmalardan, sorgu konusu edilen TL’nin … tarihli ve
… sayılı banka dekontu ile ilgiliden tahsil edildiği anlaşıldığından, konu hakkında ilişilecek bir husus kalmadığına, yapılan tahsilatın ilamda gösterilmesine, oy birliğiyle karar verildi.”, yine, benzer şekilde, Sayıştay 8. Dairesinin 2019 yılı 2019 karar ve ilam numaralı 10.06.2021 tutanak tarihli kararında,
“… Devlet Hastanesinde hemşire olarak görev yapmakta olan …., …. Üniversitesinde öğretim görevlisi olarak görevlendirilmiştir. Öğretim görevlileri sözleşme ile üniversitelerde görev yapmaktadırlar. Yapılan görevlendirme nedeniyle sürekli görev yolluğu ödenebilmesi için atama yapılan görevin 657 sayılı Kanun’a tabi bir görev olması gerekmektedir. Sorgu konusu olayda …, 657 sayılı Kanuna tabi bir görevi ifa ederken, 2547 sayılı Kanuna tabi bir göreve geçiş yapmıştır. Bu itibarla …. Devlet Hastanesinde hemşire olarak görev yapmakta iken, …. Üniversitesinde öğretim görevlisi olarak görevlendirilen
….’ya, sürekli görev yolluğu ödenmesi sonucu oluşan … TL kamu zararının Harcama Yetkilisi ……
ve Gerçekleştirme Görevlisi ……’ya ortaklaşa ve zincirleme ödettirilmesine karar verilmesi gerekmekteyse de; Söz konusu tutarın yargılama sırasında sorumlularca ibraz edilen … tarihli ve … işlem numaralı muhasebe işlem fişi ile …’dan tahsil edildiği anlaşıldığından … TL hakkında ilişilecek bir husus kalmadığına, yapılan tahsilatın ilamda gösterilmesine oy birliğiyle karar verildi.” İfadelerine yer verildiği görülmektedir.
17. Somut olayda, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri, yargı kararları ve görüş yazıları ışığında, 6245
Sayılı Harcırah Kanuna göre sürekli görev yolluğunun naklen ataması yapılan personele verileceğinin hükme bağlandığı, başvuranın Bolu İzzet Baysal Üniversitesi Matematik Bölümü Başkanlığı’na doçent olarak atanmasının ise ilk atama olarak gerçekleştirildiği, söz konusu atamayı 657 sayılı Kanunun 74 üncü ve 76 ncı maddelerinde sözü edilen anlamda “nakil” olarak kabul etmeye imkan bulunmadığı hususları göz önünde bulundurularak, başvurana sürekli görev yolluğu ödenmemesi gerektiği değerlendirilmektedir.
17.1. Ayrıca; Kurumumuz tarafından incelenen aynı konuda yapılan 19.10.2022 tarihli başvuruda,
29.11.2022 tarihinde 2022/23571 sayısı ile Ret Kararı verilmiştir.
18. Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırma neticesinde, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri, yargı kararları ve görüş yazıları kapsamında yapılan açıklamalar doğrultusunda, ilgili idarenin başvurana sürekli görev yolluğu ödememesi yönünde tezahür eden idari işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
19. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Bolu İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve BOLU ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi