ÖZET: İlk tescil motorlu kara taşıtı ticareti yapan iş yerlerinin ve açık alanda sergilenen ikinci el motorlu kara taşıtı pazarlarının ruhsatlandırılması için belirli şartların sağlanması gerekmektedir. İlgili yönetmeliklere göre, iş yerlerinin açılabilmesi için yetkili idarelerden işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınması zorunludur. İş yerleri, ticari faaliyetlerin yürütülebilmesi için gerekli olan fiziksel ve hukuki koşullara uygun olarak düzenlenmelidir.

Açık alanda sergilenen ikinci el motorlu kara taşıtı pazarları, ikinci sınıf gayrisıhhi müessese olarak sınıflandırılmakta ve belirli kriterlere tabi tutulmaktadır. Bu pazarların, çevreye zarar vermemesi, uygun ulaşım imkanlarına sahip olması ve belirli büyüklükte alanlar üzerinde kurulması gerekmektedir. Ayrıca, pazarların zemin yapısı, güvenlik önlemleri ve ziyaretçi ihtiyaçlarını karşılayacak olanaklar gibi unsurlar da dikkate alınmalıdır.

Ruhsatlandırma sürecinde, her iki faaliyet türü için de yönetmeliklerde belirtilen özel ve genel şartların yerine getirilmesi zorunludur. Bu kapsamda, iş yerlerinin ruhsatlandırılması için gerekli belgelerin ve bilgilerin eksiksiz olarak sunulması, yetkili idareler tarafından yerinde kontrol edilerek değerlendirilecektir.

Not: İlk tescil motorlu kara taşıtı ticareti faaliyet konulu iş yerlerinin ve açık alanda sergilenen ikinci el motorlu kara taşıtı pazarlarının ruhsatlandırılmasında aranması gereken şartlar hk.

T.C.

ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI
Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü

Sayı : 71188846-045.02-221395 26/10/2020 Konu : Görüş (İlk Tescil Motorlu Kara Taşıtı Ticareti)

DAĞITIM YERLERİNE

İlgi : … tarihli ve … sayılı yazınız.

İlgide kayıtlı yazınız ile ilk tescil motorlu kara taşıtı ticaretifaaliyet konuluiş yerlerinin sınıf değerlendirilmesinin nasıl yapılacağı ve hangi şartlara haiz olduğu, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in (Ek-2)’de yer alan “İkinci Sınıf Gayrisıhhi Müesseseler” başlıklı bölümün “9-Diğerleri” başlıklı alt bölümündeki “9.29-(Ek: RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/12 md.) Açık alanda sergilenen ikinci el motorlu kara taşıtı pazarları,” hükmünde belirtilen iş yerlerinin taşıyacağı şartların ne olduğu konusunda tereddütler yaşandığı belirtilmiş olup konuya ilişkin Bakanlığımız görüşü talep edilmektedir.

Bilindiği üzere İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (t) bendinde; “İş yeri: Ticari, sınai, zirai veya mesleki bir faaliyetin ya da girişimin icrasına tahsis edilen veya bu faaliyetlerde kullanılan, kara ya da su üzerindeki açık veya kapalı alanda bulunan sabit ya da mobil yerleri” hükmü,
6 ncı maddesinin birinci fıkrasında “Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır.” ve üçüncü fıkrasında “İşyeri açmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1 ve 2’de yer alan durumlarına uygun formu doldurarak yetkili idareye başvurur.” hükmü,
9 uncu maddesinde “Bu Yönetmelik kapsamına girmesine rağmen adı ve nitelikleri belirtilmeyen sıhhî bir işyerinin açılması halinde, benzeri işyerleri için öngörülen esaslara göre işlem yapılır.

Bu Yönetmelik ile sınıf tespiti yapılmamış gayrisıhhî müesseseler için sınıf tespiti; ilgili tesisin neden olabileceği kirleticilerin nitelik ve niceliği ile izalesi konusundaki proje ve açıklama raporu, neden olabileceği çevre sağlığı riskleri, açıklamalı proses akım şeması, eğer kurulu ise kapasite raporu (yoksa kişinin beyanı), toplam motor gücü, toplam personel sayısı ve tesisin diğer özelliklerine ilişkin bilgi ve belgeler dikkate alınarak Sağlık Bakanlığı tarafından yapılır.” hükmü,
23 üncü maddesinde “İkinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müessese açmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler; işin özelliğine göre bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen kriterlere uygun olarak işyerini düzenledikten sonra bu Yönetmeliğin eki Örnek 2’de yer alan başvuru formunu doldurarak yetkili idareye ibraz eder.

Yetkili idareler, ikinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müesseseler için yapılacak beyan ve incelemelerde; insan sağlığına zarar verilmemesi, çevre kirliliğine yol açılmaması, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemeleri esas alır.

…” hükmü yer almaktadır.

Ayrıca aynı Yönetmelik’in (Ek-2)’de yer alan “İkinci Sınıf Gayrisıhhi Müesseseler” başlıklı bölümün “9-Diğerleri” başlıklı alt bölümü “9.29-(Ek: RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/12 md.) Açık alanda sergilenen ikinci el motorlu kara taşıtı pazarları,” hükmünü ve “Üçüncü Sınıf Gayrisıhhi Müesseseler” başlıklı bölümünün “8-Diğerleri” Başlıklı alt bölümü, “8.14- (Ek: RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 md.) İkinci el motorlu kara taşıtı ticareti yapılan iş yerleri:
8.14.1- (Ek: RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 md.) Öncelikle faaliyet konusuyla ilgili toplu iş yerlerinde açılması esastır.

8.14.2- (Ek: RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 md.) Tapu kütüğünde dükkân, mağaza, ofis ve büro gibi iş yeri niteliğini haiz bağımsız bölüm olacaktır.

8.14.3-(Ek: RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 md.) Ana gayrimenkulün kayıtlı bulunduğu tapu kütüğünde, mesken olarak gösterilen bağımsız bölüm bulunmayacaktır.

8.14.4-(Ek: RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 md.) Açık ve kapalı faaliyet alanı büyüklüğü, en az altmış metrekaresi teşhir alanı olmak kaydıyla seksen metrekareden az olmayacaktır.

8.14.5-(Ek: RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 md.) Kapalı teşhir alanında

sıvılaştırılmış petrol gazı ve sıvılaştırılmış veya sıkıştırılmış doğalgaz kullanan araç bulundurulmayacaktır.

8.14.6- (Ek: RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 md.) Giriş ve çıkış kapısı kolay tahliyeye imkan verecek nitelikte olacaktır.

8.14.7- (Ek: RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 md.) Çevreye, altyapıya ve trafiğe getirdiği yük ile can ve mal güvenliği riskine ilişkin Valilik görüşü alınacaktır.

8.14.8- (Ek: RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 md.) Aynı iş yerinde en fazla iki tacir veya esnaf ve sanatkâr ikinci el motorlu kara taşıtı ticaretiyle iştigal edecektir. Bu durumda, iş yerinin açık ve kapalı faaliyet alanı büyüklüğü, en az yüz yirmi metrekaresi teşhir alanı olmak kaydıyla yüz altmış metrekareden az olmayacaktır.

8.14.9- (Ek: RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 md.) İş yerinde ikinci el motorlu kara taşıtı ticaretinden başka ticari faaliyette bulunulmayacaktır. Bu hüküm, ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti yapılan iş yerlerine ilişkin diğer şartların karşılanması kaydıyla, işyeri açma ve çalışma ruhsatındaki ana faaliyet konusu ilk tescil motorlu kara taşıtı ticareti olan işletmelere uygulanmaz.

8.14.10- (Ek: RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 md.) Mali sorumluluk sigortası yaptırılacaktır.

8.14.11- (Ek: RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 md.) İdari büro ve kabul yeri ile taşıt teşhir alanı aynı adreste olacak ve iş yerinin bulunduğu ana gayrimenkulün ortak kullanım alanları taşıt teşhir alanı olarak kullanılmayacaktır.

8.14.12- (Ek: RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 md.) Açık ve kapalı faaliyet alanı dışında yol, kaldırım ve benzeri yerlerde motorlu kara taşıtı teşhir edilmeyecektir.

8.14.13- (Ek: RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 md.) Faaliyet sınıfı için aranması gereken genel şartlar ile bu alt bölümün ilgili alt maddelerindeki özel şartlar, işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmeden önce yerinde kontrol edilecektir.” hükmünü amirdir.

Öte yandan, İkinci El Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik’in 20 nci maddesi “(1) (Değişik: RG-15/8/2020-31214)İkinci el motorlu kara taşıtı pazarları yetkili idare veya bu faaliyet konusunda iş yeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenen işletmeler tarafından kurulur ve işletilir.

(2) İkinci el motorlu kara taşıtı pazarları aşağıdaki nitelikleri haiz olmalıdır:
a) Çevreye ve trafiğe yük getirmeyen, ikamet amacıyla kullanılan yerlere uzaklığı yeterli olan ve uygun ulaşım imkânı bulunan alanlarda kurulması.

b) Nüfusu on binden az olan yerleşim yerlerinde en az beş bin metrekare, on binden fazla olan yerleşim yerlerinde en az on bin metrekare büyüklüğünde olması.

c) İkinci el motorlu kara taşıtı satışı için ayrılan alanların zemininin beton, asfalt veya diğer uygun malzemelerden oluşturulması ve olumsuz hava şartlarından korunmaya uygun tedbirlerin alınmış olması.

ç) İhtiyacı karşılayacak şekilde hoparlör sistemi, çöp kutusu, aydınlatma sistemi, yangın söndürme araç ve gereci, güvenlik kamerası, zabıta bürosu, kadın ve erkekler için ayrı ayrı ibadet yeri, taşıt yıkama yeri, tuvalet ve dinlenme alanı bulunması.

d) Ortak kullanım alanlarının engelliler de dikkate alınarak tasarlanmış olması.

e) On bin metrekareden küçük olan ikinci el motorlu kara taşıtı pazarlarında en az üç bağımsız giriş ve çıkış kapısı, on bin metrekareden büyük olan ikinci el motorlu kara taşıtı pazarlarında ise en az beş bağımsız giriş ve çıkış kapısının bulunması, giriş ve çıkışların iç ve dış trafiği aksatmayacak şekilde düzenlenmesi ve yönlendirme levhalarıyla gösterilmesi.

f) Ziyaretçilerin ihtiyacını karşılayacak şekilde ücretsiz otopark alanına sahip olması.” hükmünü amirdir.

Diğer taraftan, açık alanda sergilenen ikinci el motorlu kara taşıtı pazarları ikinci sınıf gayrisıhhi müessese olarak belirlenmiştir.

Yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri çerçevesinde, her iki faaliyet konusuyla ilgili İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in 23 üncü maddesi hükümleri gözetilmek suretiyle;
1- İlk tescil motorlu kara taşıtı ticareti faaliyet konulu iş yerlerinin ruhsatlandırılmasında İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in “Üçüncü Sınıf Gayrisıhhi Müesseseler” başlıklı bölümünün “8-Diğerleri” başlıklı alt bölümünün 8.14 maddesinde belirtilen özel şartlar ile Yönetmelik’teki genel şartların aranması;
2- Açık alanda sergilenen ikinci el motorlu kara taşıtı pazarlarının ruhsatlandırılmasında İkinci El Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik’in 20 nci maddesinde sayılan şartlar ile İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’teki genel şartların aranması gerektiği değerlendirilmektedir.

Bilgilerini rica ederim.

Bakan a.

Genel Müdür