|
ÖZET: Başvuran, Düzce Üniversitesi İmalat Mühendisliği bölümünden mezun olup, bölüm adının değişmesi nedeniyle Kamu Personel Seçme Sınavı (KPSS) kılavuzlarında eşdeğerlik talep etmektedir. Yükseköğretim Kurulu, 07/11/2018 tarihinde yaptığı toplantıda, “Makine ve İmalat Mühendisliği” ile “İmalat Mühendisliği” programlarının kazandırdığı bilgi ve becerilerin eşdeğer olmadığına karar vermiştir. Bu karar, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 43/b maddesi uyarınca, Üniversitelerarası Kurulun görüşü doğrultusunda alınmıştır.
Yükseköğretim Kurulu, Düzce Üniversitesi’nin program adının değiştirilmesini uygun bulmasına rağmen, başvuranın mezuniyetinin bölüm ismi değişikliği öncesinde gerçekleştiğini ve bu nedenle eşdeğerlik talebinin reddedildiğini belirtmiştir. Ayrıca, yapılan incelemelerde, iki program arasındaki müfredat farklılıklarının, eşdeğerlik sağlanmasını engellediği tespit edilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın talebi hukuka uygun bulunmamış ve başvurusu reddedilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/7122-S.10856
BAŞVURU NO : 2019/5869
KARAR TARİHİ : 09/08/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın İmalat Mühendisliği ile Makine ve İmalat
Mühendisliği programlarına eşdeğerlik verilerek aynı haklardan yararlanma imkânı sağlanması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 11/03/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran; Düzce Üniversitesi İmalat Mühendisliği bölümünden 1997 yılında başarıyla
mezun olduğunu, ilgili bölümden mezun olduktan sonra bölüm isminin Makine ve İmalat
Mühendisliği olarak değiştirildiğini, mezun oldukları bölüm itibarıyla Kamu Personel Seçme
Sınavı (KPSS) sonuçları doğrultusunda açılan kadrolarda 4707 (Üretim Mühendisliği, Üretim
Sistemleri Mühendisliği, İmalat Mühendisliği lisans programlarının birinden mezun olmak.)
nitelik koduyla yer almakta olduklarını, almış oldukları eğitim itibarıyla “Makine
Mühendisliği” ve “Makine ve İmalat Mühendisliği” ile aynı statüde olmalarına rağmen 4639 (Makine Mühendisliği veya Makina Mühendisliği lisans programından mezun olmak.) nitelik kodu ile yerleşilen kadrolara dahil olamadıklarını belirterek, kendilerinin 4639 nitelik kodunun içerisine dahil edilmelerini veya kendilerine “Makine ve İmalat Mühendisi” unvanı verilerek bu kapsama girmelerinin sağlanması yoluyla mağduriyetlerinin giderilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının konuya ilişkin 09/05/2019 tarihli ve … sayılı yazısı ve
eklerinde özetle;
2.1) 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 2880 sayılı Kanunla değişik 43/b maddesi
uyarınca, aynı meslek bilim dallarında, eğitim-öğretim yapan üniversitelerde eğitim-öğretim, metot, kapsam, öğretim süresi ve yıl içindeki değerlendirme esasları bakımından eşdeğer olması ve öğrenimden sonra kazanılan unvanların aynı ve elde edilen hakların eşdeğer sayılması hususundaki yetkinin Üniversitelerarası Kurulun önerisi üzerine Yükseköğretim Kuruluna ait bulunduğu,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
2.2) Düzce Üniversitesi Rektörlüğünün, Teknoloji Fakültesi İmalat Mühendisliği program
adının Makine ve İmalat Mühendisliği programı olarak değiştirilmesi konusundaki teklifinin 14/06/2017 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında incelenmiş olduğu ve 2547 sayılı Kanunun 2880 sayılı Kanunla değişik 7/d-2 maddesi uyarınca, mevcut öğrencilerin statülerinin korunması şartıyla söz konusu teklifin uygun görüldüğü,
2.3) 16/12/2015 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında 2547 sayılı Kanunun
2880 sayılı Kanunla değişik 43/b maddesi uyarınca Üniversitelerarası Kurulun görüşü de
dikkate alınarak, İmalat Mühendisliği programlarındaki ders içeriği ve yeterliliklerin, Makine
Mühendisliği programındaki yeterliliklerden farklı olmasından dolayı “Makine Mühendisliği” programı ile “İmalat Mühendisliği” programının eşdeğer olmadığına karar verildiği,
2.4) 27/03/2013 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında; 2547 sayılı Kanunun
2880 sayılı “Kanun’la değişik 43/b maddesi uyarınca, Üniversitelerarası Kurul Başkanlığının
görüşü de dikkate alınarak, “Makine ve İmalat Mühendisliği” programı mezunlarının “Makine
Mühendisliği” programı ile eşdeğer olduğuna karar verildiği,
2.5) 02/10/2013 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında; 2547 sayılı Kanunun
2880 sayılı Kanunla değişik 43/b maddesi uyarınca Üniversitelerarası Kurul Başkanlığının
görüşü de dikkate alınarak, TMMOB Makine Mühendisleri Odasının, Bilecik Şeyh Edebali
Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makine ve İmalat Mühendisliği Bölümü mezunlarının 27/03/2013 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararı göz önünde bulundurularak, üyeliklerinin “Makine ve İmalat Mühendisi” olarak değil “Makine Mühendisi” olarak değiştirilmesini talep ettikleri ifade edilerek, hangi akademik ve bilimsel kriterlere dayandırıldığı ve kişilerin almış oldukları eğitim müfredatlarının göz önünde bulundurulup bulunulmadığı hususlarının tekrar incelendiği ve kararda söz konusu bölümün müfredatı göz önünde bulundurulduğundan herhangi bir değişikliğe ihtiyaç olmadığına karar verildiği,
2.6) Sonuç olarak, 07/11/2018 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında; 2547
sayılı Kanun’un 2880 sayılı Kanun’la değişik 43/b maddesi uyarınca; Üniversitelerarası
Kurulun görüşü de dikkate alınarak. Makina ve İmalat Mühendisliği” veya “Makina ve Üretim
Mühendisliği” programlarının kazandırdığı bilgi ve beceriler bakımından “İmalat
Mühendisliği” Programı ile eşdeğer olmadığına karar verildiği,
açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının; Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi
başlıklı 42’nci maddesinde; “Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz.
Öğrenim hakkının kapsamı kanunla tespit edilir ve düzenlenir. (…)”, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, ayrıca, “Yükseköğretim kurumları” başlıklı 130’uncu maddesinde; “Çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile; ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversiteler Devlet tarafından kanunla kurulur …” hükmü yer almaktadır.
4) 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun
Görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmü yer almaktadır.
5) Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Komisyonu’nun 3 Mart 1992 tarihli 1992/54
sayılı ve BM Genel Kurulu’nun 20 Aralık 1993 tarihli 48/134 sayılı kararlarıyla kabul edilen İnsan Haklarının Geliştirilmesi ve Korunması İçin Kurulan Ulusal Kuruluşların
Statüsüne İlişkin İlkeler (Paris Prensipleri) ’de; “(…)Ulusal kuruluşlar, yürürlükteki yasaları, mevzuatı ve yasa tasarıları ile yasa önerilerini incelerler ve metinlerin, insan haklarının temel ilkeleriyle uyumlu hale getirilmeleri için uygun gördükleri tavsiyeleri yaparlar; gerek gördükleri takdirde, yeni yasaların kabul edilmesini, yürürlükteki yasaların uyumlu hale getirilmesini ve idari önlemlerin alınmasını veya değiştirilmesini tavsiye ederler.
(…)Ulusal düzeyde yürürlükte olan yasaların, mevzuatın ve uygulamaların, insan haklarına ilişkin uluslararası belgeler ve mekanizmalarla uyumlu hale getirilmesini ve hayata geçirilmesini teşvik ederler ve sağlarlar.” kararına yer verilmiştir.
6) 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun;
6.1) “Yükseköğretim Kurulunun görevleri” başlıklı 7’nci maddesinin birinci fıkrasının
(d) bendi; “Devlet kalkınma planlarının ilke ve hedefleri doğrultusunda ve yükseköğretim planlaması çerçevesi içinde; …
(2) Bir üniversite içinde fakülte, enstitü ve yüksekokul açılmasına, birleştirilmesi veya kapatılması ile ilgili olarak doğrudan veya üniversitelerden gelecek önerilere dayalı kararlar almak ve gereği için Milli Eğitim Bakanlığına sunmak, …”,
6.2) “Lisans düzeyinde öğretim” başlıklı 43’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi;
“Aynı meslek ve bilim dallarında, eğitim – öğretim yapan üniversitelerde, eğitim – öğretim, metod, kapsam, öğretim süresi ve yıl içindeki değerlendirme esasları bakımından eşdeğer olması ve öğrenimden sonra kazanılan unvanların aynı ve elde edilen hakların eşdeğer sayılması hususu Üniversitelerarası Kurulun önerisi üzerine; öğretmen yetiştiren birimler için belirtilen esasların tespiti Milli Eğitim Bakanlığı ile de işbirliği yapılarak, Yükseköğretim
Kurulunca düzenlenir.”
hükümlerini haizdir.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7) Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya
kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
8) Düzce Üniversitesi “İmalat Mühendisliği” bölümünden 1997 yılında İmalat Mühendisi
unvanıyla mezun olan başvuran, 1’inci paragrafta belirtildiği üzere İmalat Mühendisliği bölümünün “Makine ve İmalat Mühendisliği” ile eşdeğerliğinin sağlanmasını ve bölümünün
Kamu Personeli Seçme Sınavı (KPSS) kılavuzlarında “Makine ve İmalat Mühendisliği” bölümü ile eşdeğer bölümler arasında gösterilmesini talep etmektedir. 2’nci paragrafta bahsedildiği üzere; Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının konuya ilişkin yazısı uyarınca 07/11/2018 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında; 2547 sayılı Kanunun 2880 sayılı Kanunla değişik 43/b maddesi uyarınca; Üniversitelerarası Kurulun görüşü de dikkate alınarak. “Makina ve İmalat Mühendisliği” veya “Makina ve Üretim Mühendisliği” programlarının kazandırdığı bilgi ve beceriler bakımından “İmalat Mühendisliği” Programı ile eşdeğer olmadığına karar verilmiştir.
9) Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırma neticesinde elde edilen bulgular yönünden;
Düzce Üniversitesi Rektörlüğü’nün, Teknoloji Fakültesi İmalat Mühendisliği program adının
Makine ve İmalat Mühendisliği programı olarak değiştirilmesi konusundaki teklifinin
Yükseköğretim Yürütme Kurulu tarafından uygun bulunduğu, bununla birlikte başvuranın
Düzce Üniversitesine kaydının ve mezuniyetinin bölüm isim değişikliği öncesinde gerçekleşmiş olduğu ve başvuranın “İmalat Mühendisliği” ile Makine ve İmalat Mühendisliği” programlarının eşdeğer sayılması talebiyle ilgili olarak 07/11/2018 tarihli Yükseköğretim
Yürütme Kurulu toplantısında; 2547 sayılı Kanunun 2880 sayılı Kanunla değişik 43’üncü maddesinin (b) bendi uyarınca; Üniversitelerarası Kurulun görüşü de dikkate alınarak. “Makina ve İmalat Mühendisliği” veya “Makina ve Üretim Mühendisliği” programlarının kazandırdığı bilgi ve beceriler bakımından “İmalat Mühendisliği” Programı ile eşdeğer olmadığına karar verildiği tespit edilmiştir.
10) Mevzuat yönünden yapılan araştırma çerçevesinde; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun
43 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde; aynı meslek ve bilim dallarında, eğitim –
öğretim yapan üniversitelerde, eğitim – öğretim, metod, kapsam, öğretim süresi ve yıl içindeki değerlendirme esasları bakımından eşdeğer olması ve öğrenimden sonra kazanılan unvanların aynı ve elde edilen hakların eşdeğer sayılması hususunun Üniversitelerarası Kurulun (ÜAK)
önerisi üzerine Yükseköğretim Kurulunca düzenleneceği hükme bağlandığından
Yükseköğretim Kurulun bu konuda karar alma yetkisini haiz olduğu tespit edilmiştir.
11) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; konunun öncesinde
Üniversitelerarası Kurul tarafından “bilimsel özerklik” çerçevesinde bahse konu bölümlerin müfredatları ile kazandırdığı bilgi ve beceriler bakımından incelendiği, konuyla ilgili hazırlanan
Fen Teknik Bilimleri Eğitim Konseyi raporunda makina ve imalat mühendisliği programının, imalat mühendisliği temel alanına yönelik kazanılması gereken bilgi ve becerileri yaklaşık %
57 oranında garanti ettiği, yaklaşık % 43 oranındaki eksikliğin esas olarak; makina-kontrol
mühendisliği ve endüstri mühendisliği kapsamına karşılık gelen eksik derslerden kaynaklandığı tespit edilerek bahse konu programların eşdeğer olmadığının raporlandığı, bu çerçevede
“Makina ve İmalat Mühendisliği” veya “Makina ve Üretim Mühendisliği” Programlarının kazandırdığı bilgi ve beceriler bakımından “İmalat Mühendisliği” Programı ile eşdeğer olmadığına ilişkin Fen Teknik Bilimleri Eğitim Konseyi raporunun kabulüne ÜAK Yönetim
Kurulunun 17/10/2018 tarihli 201/8 sayılı toplantısında karar verildiği ve nihai safhada konuyla ilgili olarak ÜAK Başkanlığının önerisi üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından işlem tesis edildiği anlaşıldığından İdarenin başvuruya konu işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
12) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup;
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı, tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
13) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının
başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden arta kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞINA tebliğ edilmesine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.