İmar planı değişikliğinin 1580 sayılı Belediye Kanunu’na uygunluğu ve hukuka aykırılık bulunmadığı değerlendirmesi (Danıştay)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk

ÖZET: Danıştay, 10.11.1994 tarihli ve 86/137 sayılı Belediye Meclisi kararının iptali istemini değerlendirmiştir. İtiraz, söz konusu imar planı değişikliğinin 1580 sayılı Belediye Kanunu’nun 74. maddesine aykırı olduğu iddiasına dayanmaktadır. Ancak yapılan incelemede, imar planı değişikliğinin mevcut yeşil alanları değiştirmediği ve yalnızca imar yolunun yerinin değiştirilmesine yönelik olduğu tespit edilmiştir.

Bilirkişi raporunda, tevhid ve ifraza ilişkin belediye encümeni kararının yasaya aykırı olduğu belirtilse de, Danıştay, imar planı değişikliğinin bu işlemin bir sonucu olmadığını, aksine bu değişikliğin uygulanmasına yönelik bir işlem olduğunu vurgulamıştır. Dolayısıyla, imar planı değişikliğinin hukuka aykırı olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, Danıştay, itirazı reddederek, imar planı değişikliğine ilişkin Belediye Meclisi kararında hukuka aykırılık bulunmadığına karar vermiştir. Bu karar, imar mevzuatına uygun olarak tesis edilmiş işlemlerin geçerliliğini koruduğunu göstermektedir.

1. Daire         1998/3 E.  ,  1998/8 K.

“İçtihat Metni”

T.C.
D A N I Ş T A Y
BİRİNCİ DAİRE
Esas No : 1998/3
Karar No : 1998/8

… Belediye Meclisinin 10.11.1994 günlü, 86/137 sayılı kararının, 1580 sayılı Kanunun 74 üncü maddesine göre incelenerek gereğinin yapılmasına ilişkin İçişleri Bakanlığın 5.1.1998 günlü, B.050.MAH.006.0001.521.97.23.21.56446 sayılı yazısında aynen:
“… Belediyesi hakkında, Mülkiye Başmüfettişi … tarafından düzenlenen 25.11.1997 tarih ve 117/59 sayılı inceleme ve soruşturma raporunda; … Belediye Meclisinin mevzuata aykırı olan 10.11.1994 tarih ve 86/137 sayılı kararının, 1580 sayılı Belediye Kanununun 74. maddesi uyarınca iptal edilmesi kanaat ve sonucuna varıldığı bildirilmektedir.
Söz konusu rapor ve ekleri ilişikte gönderilmiştir.
1580 sayılı Kanununun 74 üncü maddesi uyarınca gereği müsaadelerine arz ederim.” denilmekte olduğundan konu incelenerek;
Gereği Görüşülüp Düşünüldü:
İstem, … İli, … Mahallesi, … pafta, … ada, …, …, …, …, ve … sayılı parsellerinde içinde bulunduğu alanda yapılan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin kabulüne ilişkin Belediye Meclisinin 10.11.1994 günlü, 86/137 sayılı kararının 1580 sayılı Belediye Kanununun, 74 üncü maddesi gereğince iptali istemine ilişkindir.
Dosyanın incelenmesinden; sözkonusu … ada, …, …, … ve … parsel sayılı taşınmazların 17.3.1989 tarihinde yapılan parselasyon işlemi ile … isimli şahıs adına kaydedildiği, aynı pafta ve ada üzerinde … parsel sayılı taşınmazın ise yol artığı olarak 26.1.1995 tarihinde yeniden ihdas suretiyle … Belediyesi adına kaydedildiği, daha sonra belediye meclisinin 10.11.1994 tarihli, 86/137 sayılı kararı ile imar planınıda değişiklik yapılarak adanın kuzeyinden geçen imar yolunun güneye kaydırıldığı, bu değişikliğin uygulanabilmesi için belediye encümeninin 17.1.1997 günlü, 195 sayılı kararıyla
… adına kayıtlı, …, …, …, … parsel sayılı taşınmazlar ile yol ve yeşil alan olarak … Belediyesi adına kayıtlı taşınmazların tevhid ve ifrazına karar verildiği, bilirkişi incelemesinin de bu tevhid ve ifraza yönelik olduğu, imar planı değişikliğinin şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararı yönünden bir incelemesinin yapılmadığı anlaşılmaktadır.
3194 sayılı İmar Kanununun 8 inci maddesinin (b) bendinde, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planlarının, 18 inci maddesinin 1 inci fıkrasında, imar planına uygun parselasyon planlarının belediyelerce yapılacağı, 6 ncı fıkrasında parselasyon planı yapılmış bir parselde imar planı ile yeniden bir düzenleme yapılabileceği ve 15 inci maddesinde de imar parselasyon planı tamamlanmış olan yerlerde yapılacak ifraz veya tevhidin bu planlara uygun olmasının şart olduğu hükme bağlanmıştır.
Olayda, Mülkiye Başmüfettişince yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporda, tevhid ve ifraza ilişkin belediye encümeni kararı yasaya aykırı olduğundan imar planı değişikliğinin de yasaya aykırı olduğu ve iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmış ise de; imar planı değişikliği işlemi tevhid ve ifraz işleminin bir sonucu olmayıp, aksine imar planı değişikliğinin uygulanmasına yönelik olarak tesis edilmiş bir işlemdir. İptali istenen belediye meclisi kararının içeriği incelendiğinde, mevcut yeşil alanların değiştirilmesine ilişkin bir düzenleme bulunmadığı, salt adanın kuzeyinden geçen yolun güneye aktarılmasına ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.
Bu halin imar mevzuatına aykırı bir durum yarattığı iddia edilmediği gibi, tevhid ve ifrazla ortaya çıkan uygulama esas alınarak, plan değişikliğinin kusurlandırılması mümkün değildir.
Açıklanan nedenlerle imar planı değişikliğine ilişkin … Belediye Meclisinin 10.11.1994 günlü, 86/137 sayılı kararında hukuka aykırılık bulunmadığından, itirazın reddine ve dosyanın Danıştay Başkanlığına sunulmasına 19.1.1998 gününde oybirliğiyle karar verildi.

İÇERİĞE İLİŞKİN KISA SORU VE CEVAPLAR:
1. İçişleri Bakanı’na ait bir yazının konusu ne olabilir?

Cevap: Yazı, Belediye Meclisinin 10.11.1994 tarihli, 86/137 sayılı kararının iptal edilmesine ilişkin bir talep içermektedir.

2. İmar planı değişikliğine ilişkin olarak hangi maddeler önemlidir?

Cevap: İmar planı değişikliğine ilişkin olarak 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 8 inci maddesinin (b) bendinde, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planlarının, 18 inci maddesinin 1 inci fıkrasında, imar planına uygun parselasyon planlarının belediyelerce yapılması, 6 ncı fıkrasında parselasyon planı yapılmış bir parselde imar planı ile yeniden bir düzenleme yapabildiği ve 15 inci maddesinde de imar parselasyon planı tamamlanmış olan yerlerde yapılacak ifraz veya tevhidin bu planlara uygun olmasının şart olduğu hususları önemlidir.

3. İmar planı değişikliğinin uygulanabilmesi için ne gereklidir?

Cevap: İmar planı değişikliğinin uygulanabilmesi için tevhid ve ifraz işlemlerinin imar mevzuatına uygun olarak yapılması gereklidir.

4. İmar planı değişikliği işlemi tevhid ve ifraz işleminin bir sonucu mıdır?

Cevap: Hayır, imar planı değişikliği işlemi tevhid ve ifraz işleminin bir sonucu değildir, aksine imar planı değişikliğinin uygulanmasına yönelik olarak tesis edilmiş bir işlemdir.

5. İmar mevzuatına aykırılık bulunmadığına dair ne belirtiliyor?

Cevap: Açıklanan nedenlerle imar planı değişikliğine ilişkin … Belediye Meclisinin 10.11.1994 günlü, 86/137 sayılı kararında hukuka aykırılık bulunmadığından, itirazın reddine ve dosyanın Danıştay Başkanlığına sunulmasına 19.1.1998 gününde oybirliğiyle karar verildi.

6. T.C. İmar Kanunu’nun 3194 sayılı maddesinde ne olduğu?

Cevap: T.C. İmar Kanununun 3194 sayılı maddesinde imar planı değişikliğinin uygulanabilmesi için tevhid ve ifraz işlemlerinin imar mevzuatına uygun olarak yapılması gereklidir.

7. Danıştay Başkanlığına sunulma kararı ne anlama gelir?

Cevap: Danıştay Başkanlığına sunulma kararı, itirazın reddine ve dosyanın Danıştay Başkanlığına sunulmasına 19.1.1998 gününde oybirliğiyle karar verildiği anlamına gelir.

8. İmar planı değişikliğine ilişkin Belediye Meclis Kararı’nın içeriği nedir?

Cevap: İmar planı değişikliğine ilişkin Belediye Meclis Kararı’nın içeriğinde, mevcut yeşil alanların değiştirilmesine ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır.

9. T.C. Danıştay Başkanlığı ne yapar?

Cevap: T.C. Danıştay Başkanlığı, dosyanın incelenmesi ve karar verilmesi için sorumluluktur.

10. İmar planı değişikliğinin hukuki durumunu nasıl belirleriz?

Cevap: İmar planı değişikliğinin hukuki durumunu belirirken imar mevzuatına uygun olarak tesis edilmiş olması önemlidir.