İmar planında yol olarak düzenlenen alanda bulunan futbol sahasının kaldırılması veya imar planına uygun hale getirilmesi talebi (KDK)

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2023/6469-S.23.10671

BAŞVURU NO : 2023/896

KARAR TARİHİ : 29/05/2023

TAVSİYE KARARI ,TCKN:

Adres:

BAŞVURUYA KONU İDARE : KARTEPE BELEDİYE BAŞKANLIĞI

BAŞVURUNUN KONUSU : İmar planında yol olarak düzenlenen yerde bulunan futbol sahasının kaldırılması veya imar planına uygun sınırlar içerisine alınması talebi hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 17/01/2023

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran tarafından Kurumumuza yapılan başvuruda; 1.1. 17/10/2022 tarihinde kayıt altına alınan ilk şikayet dilekçesinde kayıtlı hususlarda özetle; Mahallesinde bulunan Çocuk Parkı içerisinde yer alan futbol sahasının, imar planında yol olmasına rağmen Ada parselde yer alan arsa üzerinde bulunan binalarına bitişik olarak yapıldığı, halı saha ile çocuk yatak odaları ve oturma odasının camı arasında sadece 2 metrelik mesafe bulunduğu, şiddetli şekilde top ve çocuk gürültüsüne maruz kaldıkları, Kartepe Belediyesine hitaben

31.08.2021 tarih ve sayılı dilekçe ile başvuru yaptığı, ancak dilekçesine herhangi bir dönüş

olmamasından dolayı 10.10.2021 tarih ve nolu CİMER başvurusunda durumu belirttiği, buna istinaden verilen cevap yazısında mevcut futbol sahasının imar planından önce yapıldığı ve ilgili kurumlara bilgi verildiği şeklinde cevap verildiği, ancak verilen cevabın üzerinden 12 aylık süre geçmesine rağmen başvuru ekinde sunulan aplikasyon krokisinde yer alan mevcut imar planına uygun düzeltici herhangi bir işlem yapılmadığı iddia ve ifade edilerek başvuru konusu futbol sahasının imar planına uygun sınırlar içerisine alınması veya kaldırılması talebinde bulunulmuştur.

1.2. Başvurunun incelenmesi neticesinde “…İmar planında yol olarak düzenlenen yerde bulunan futbol sahasının kaldırılması veya imar planına uygun sınırlar içerisine alınması talebi ile ilgili olarak gerekli değerlendirmenin yapılması suretiyle tesis edilecek işlemlerin sonucundan başvurana ve Kurumumuza gerekçeli açıklama yapılması ve imar planına uygun olarak başvuru konusu alanda gerçekleştirilecek

çalışmalara ilişkin bilgi verilmesini teminen…” 07/11/2022 tarih ve sayılı

Gönderme Kararı verilmiştir.

1.3. 17/01/2022 tarihinde başvuran tarafından benzer taleplerle Kurumumuza yeniden şikayet başvurusu yapılmıştır.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Kamu Denetçiliği Kurumumuzca verilecek karara esas olmak üzere başvuru belgesinde yer alan talebin karşılanabilmesi ve eğer mümkünse ilgili idare ile başvurucu arasında muhtemel bir dostane çözümün tesisi amacı ile 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu hükümleri uyarınca inceleme ve araştırma gerçekleştirilmiştir. 6328 sayılı Kanunun “Bilgi ve belge istenmesi” başlıklı 18’inci maddesi hükmü uyarınca 23/02/2023 tarih ve sayılı yazı ile Kartepe Belediye Başkanlığından bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur.

2.1. Kartepe Belediye Başkanlığı Park ve Bahçeler Müdürlüğünden alınan 08/03/2023 tarih ve sayılı yazıda özetle;

“… ilçemiz Mahallesi Çocuk Parkı içerisinde yer alan futbol sahasına ses ve görüntü kaydedici özellikli ekipman montajı Bilgi işlem Müdürlüğünce gerçekleştirilmiştir. Yapılan takip neticesinde çoğu zaman boş olan söz konusu parkta çocukların futbol oynadığı ve az da olsa zaman zaman yüksek sesler haricinde normal bir çocuk parkı ses kayıtlarından fazlasına rastlanmamıştır. Konu ile alakalı müdürlüğümüze yapılan şikayet (CİMER) başvuruları ve tarafımızca verilen cevap yazıları Ek 2 de tarafınıza sunulmuştur.” açıklamasına,

2.2. Kartepe Belediye Başkanlığı Hukuk İşleri Müdürlüğünden alınan 08/03/2023 tarih ve sayılı yazıda özetle;

“Park ve Bahçeler Müdürlüğünün 07/03/2023 tarihli ve sayılı ilgi yazısı gereğince, müdürlüğümüzü ilgilendiren 7. maddeye istinaden, Başvuru konusu talep hakkında

‘Yargı organlarında görülmekte olan veya yargı organlarınca karara bağlanmış uyuşmazlıklar’ bulunmamaktadır.” açıklamasına,

2.3. Kartepe Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğünden alınan 10/03/2023 tarih ve sayılı yazıda özetle;

“ İlgi sayılı yazınız incelenmiş olup, Kartepe İlçesi mahallesinde bulunan parkı ile ilgili Zabıta Müdürlüğümüze gelen Kartepe Kaymakamlığının sayılı Açık Kapı şikayetine istinaden Zabıta Müdürlüğü ekiplerimiz tarafından 22.03.2022 tarihinde yapılan kontrol neticesinde herhangi bir olumsuzluk tespit edilemediğine dair evraklar ek’te gönderilmiştir.” açıklamasına,

2.4. Kartepe Belediye Başkanlığı Plan ve Proje Müdürlüğünden alınan 03/04/2023 tarih ve sayılı yazıda ise özetle;

“…imar planı ve plan notu talebine ilişkin Parkı ve ada nolu parselin planlama süreci incelendiğinde, Eski Uzunçiftlik Belediye Meclisinin 06.02.2004 tarih ve sayılı kararı ile onaylanan

mülga Uzunciftlik 1/1000 Ölçekli Uygulama İmar Planı’nda ada nolu parsel “Konut Alanı” kullanımı, Parkının bulunduğu alan ise “Oyun Alanı ve 4.00 metre genişliğinde imar yolu” kullanımı olarak planlanmıştır. (EK.1)

Bu süreçte Belediyemizce Kartepe’nin bütününde yapılan Kartepe Genel Plan Revizyonu çalışmaları kapsamında Kocaeli Büyükşehir Belediye Meclisi’nin 14.12.2017 tarih ve sayılı kararı ile onaylanan

1 nolu Planlama Bölgesi 1/1000 ölçekli Revizyon Uygulama İmar Planı’nda söz konusu alana ilişkin

kullanım kararları korunduğu belirlenerek yine ada nolu parsel “Konut Alanı” kullanımı, bahse konu

Parkının bulunduğu alan ise “Oyun Alanı ve 4.00 metre genişliğinde imar yolu” kullanımı olarak planlanmış olup Uygulama İmar Planı ile ilgili planlama süreçleri tamamlanarak planlar kesinleşmiştir. (EK.2) Ayrıca söz konusu konut alanı ve park alanı kullanımları ile ilgili Uygulama İmar

Planı Plan Hükümlerinde özel bir hüküm bulunmamaktadır.

… Parkında içerisinde bulunan futbol sahasının yürürlükteki imar planı ile uyumlu olmadığı tespit edilmiştir. (EK.3)” açıklamasına yer verilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın;

3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkraları; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .”

3.2. “Sağlık hizmetleri ve çevrenin korunması” başlıklı 56’ncı maddesinin birinci ve ikinci fıkraları;

“Herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek Devletin ve vatandaşların ödevidir.”

4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun;

4.1. “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrası; “ Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,

4.2. “İnceleme ve araştırma” başlıklı 20’nci maddesinin birinci fıkrası; “Kurum, inceleme ve araştırmasını başvuru tarihinden itibaren en geç altı ay içinde sonuçlandırır.”,

5. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun, “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14 üncü maddesi; “Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla; İmar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı… ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar … hizmetlerini yapar veya yaptırır…”

6. 3194 sayılı İmar Kanunu’nun;

6.1. “Genel esas” başlıklı 3’üncü maddesi; “Herhangi bir saha, her ölçekteki plan esaslarına, bulunduğu bölgenin şartlarına ve yönetmelik hükümlerine aykırı maksatlar için kullanılamaz.”

6.2. “Tanımlar” başlıklı 5’inci maddesi;“Bu Kanunda geçen terimlerden bazıları aşağıda tanımlanmıştır.

…Uygulama İmar Planı; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plandır…”

6.3. “Planların hazırlanması ve yürürlüğe konulması” başlıklı 8’inci maddesi; “… (Ek: 12/7/20136495/73 md.) Arazi kullanımı ve yapılaşmada sadece mekânsal strateji planları, çevre düzeni planları ve imar planları kararlarına uyulur…”

IV. KAMU DENETÇİSİ FATMA BENLİ YALÇIN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

7. Kamu Denetçisi tarafından dosya kapsamında yapılan değerlendirme neticesinde, başvuru konusuna ilişkin “Tavsiye Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme

8. Uyuşmazlık konusu 1 nolu paragrafta ifade edildiği üzere özetle; imar planında yol olarak düzenlenen yerde bulunan futbol sahasının kaldırılması veya imar planına uygun sınırlar içerisine alınması talebi hakkındadır.

9. İdare tarafından Kurumumuza sunulan bilgi ve belgelerin tetkik edilmesinden;

9.1. Yürürlükte bulunan 14/12/2017 tarihli ve 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı’nda başvuranın evinin bulunduğu ada numaralı parselin “Konut Alanı”, şikayete konu futbol sahasının içinde bulunduğu

Çocuk Parkı’nın ise “Oyun Alanı ve 4.00 metre genişliğinde imar yolu” kullanımı olarak planlandığı,

9.2. 06/02/2004 tarihli mülga Uzunciftlik 1/1000 Ölçekli Uygulama İmar Planı’nda bahse konu parsellerin kullanım amacının aynı olduğu, Kartepe Genel Plan Revizyonu çalışmaları sırasında bu parsellerin kullanım kararlarının korunduğu, bir başka deyişle 2004 yılından beri bahse konu parsellerin niteliğinde bir değişikliğe gidilmediği,

9.3. Çocuk Parkı’nın yürürlükte bulunan imar planı öncesinde 2010 yılından yapımının tamamlandığı, Uygulama İmar Planı’nda başvuranın evinin bulunduğu ada numaralı parsel ile

Çocuk Parkı arasında 4 metre imar yolu planlanmış olmasına rağmen başvuru dilekçesinde ifade edildiği üzere ada numaralı parsel ile Çocuk Parkı’nın bitişik durumda bulunduğu ve

imar yolunun açılmadığı, imar planı ile uyumsuzluk oluşturan bu durumun idarenin yazısı ile de teyit edildiği,

9.4. Çocuk Parkı içerisindeki futbol sahasında top ve çocuk seslerinden kaynaklanan gürültü şikayeti ile ilgili olarak ise futbol sahasında ses ve görüntü kaydedici özellikli ekipmanın mevcut olduğu, idare tarafından görüntülerin incelenmesi neticesinde çoğu zaman boş olan söz konusu parkta çocukların futbol oynadığı ve az da olsa zaman zaman yüksek sesler haricinde normal bir çocuk parkı ses kayıtlarından fazlasına rastlanmadığı şeklinde açıklamada bulunulduğu anlaşılmıştır.

10. 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 3’üncü maddesinde, herhangi bir sahanın, her ölçekteki plan esaslarına, bulunduğu bölgenin şartlarına ve yönetmelik hükümlerine aykırı maksatlar için kullanılamayacağı; 8’inci maddesinde ise, arazi kullanımı ve yapılaşmada sadece mekânsal strateji planları, çevre düzeni planları ve imar planları kararlarına uyulacağı hüküm altına alınmıştır. Bu hükümlere göre arazi kullanımı ve yapılaşmada imar planlarının esas alınması ve imar planına aykırı uygulamalar söz konusu olduğunda fiili durum ile imar planının birbirine uyumlu hale getirilmesi gerekmektedir.

11. Yukarıda açıklanan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuruya konu Çocuk

Parkı, yürürlükte bulunan Uygulama İmar Planına göre “Oyun Alanı ve 4.00 metre genişliğinde imar yolu” olarak planlanmışken adada bulunan parseller ile bitişik durumda inşa edilmiş olması ve fiili durumda

4.00 metre genişliğindeki imar yolunun mevcut olmaması yürürlükteki Uygulama İmar Planı’na aykırılık

oluşturduğundan idare tarafından Uygulama İmar Planı ile fiili durumun birbirine uyumlu hale getirilmesi için gerekli çalışmaların yapılması gerektiği; şikayetçinin futbol sahasındaki gürültüden kaynaklanan şikayeti ile ilgili olarak ise alandaki mevcut ses ve görüntü kaydedici özellikli ekipmanların düzenli olarak incelenmesi ve parkta görev alan belediye personeli tarafından da gerekli takibin yapılması suretiyle gürültüden kaynaklanan şikayetlerin ortaya çıktığı durumlarda gerekli tedbirlerin alınması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

12. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarih ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; ilgili idareden istenilen bilgi ve belgelerin makul süre içerisinde gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği tespit edilmiştir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

13. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)

dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup ilgili idarenin işlem ya da eylemine karşı

Kocaeli İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

İlgili mevzuat hükümleri, yukarıda yer verilen açıklamalar ve dosya kapsamına göre, BAŞVURUNUN

KABULÜNE;

Başvuruya konu parkın fiili durumu ile Uygulama İmar Planı’ndaki kullanım amacının birbirine uyumlu hale getirilmesi ve gürültüden kaynaklanan şikayetlere yönelik gerekli tedbirlerin alınması hususunda

KARTEPE BELEDİYE BAŞKANLIĞI’NA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,

Kararın BAŞVURANA ve KARTEPE BELEDİYE BAŞKANLIĞINA tebliğ edilmesine,

6328 sayılı Kanunun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, idare tarafından bu karar üzerine tesis

edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi