İmar Planları İle Mülkiyet Hakkının Kısıtlanması Konusunda Danıştay Önemli Bir Karar Verdi

Danıştay 21.01.2021 Tarihinde vermiş olduğu bir kararla, imar planlarıyla kamusal alan olarak ayrılan taşınmazlar üzerindeki mülkiyet hakkının korunmasına ilişkin önemli bir karar verdi.

Bilindiği üzere kamu yararının gerektirdiği durumlarda özel mülkiyete konu olan taşınmazlardan bazıları da, imar planlarında kamusal alan olarak kamu hizmetlerine tahsis edilebilmektedir.

Bu durumda, kamu hizmetlerine tahsis edilmiş olan taşınmaz maliklerinin tasarruf yetkileri, ilgili taşınmaz kamulaştırılana kadar kısıtlanmaktadır.

Uygulamada süreçlerinin uzaması ve yıllar geçmesine rağmen ilgili parsellerde yer alan taşınmazların kamulaştırılmaması, hak ihlallerine sebebiyet vermektedir.

İmar planlarında kamu hizmetlerine tahsis edilen taşınmazlar, ilgili kamu idarelerince ne kadar sürede kamulaştırılmalıdır? Sürecin belirli bir süreye bağlanmamış olması, Anayasa ile güvence altına alınan mülkiyet hakkına zarar vereceğinden, 3194 sayılı İmar Kanunu kamulaştırma sürecini hükme bağlamıştır.

Buna göre, belediyeler; imar planlarının yürürlüğe girmesinden en geç üç ay içinde, bu planı tatbik etmek üzere beş yıllık imar programlarını hazırlayacaklardır. Beş yıllık imar programları içinde bulunan kamu kuruluşlarına tahsis edilen alanlar, ilgili kamu kuruluşlarına bildirilecektir. İlgili kamu kuruluşları taşınmazları, bu program süresi içinde kamulaştıracaklardır.

Dolayısıyla, 3 aylık imar programı hazırlama süreci ve 5 yıllık program uygulama süreci dikkate alındığında, kamu hizmetine tahsis edilen taşınmazların ilgili idarelerce 5 yıl 3 aylık zaman dilimi içerisinde kamulaştırılması gerekmektedir.

bu sürecin uzaması durumunda, mülkiyet hakkı kısıtlanan hak sahipleri, kamulaştırmanın yapılmama nedenine göre imar programı hazırlanmadıysa ilgili belediyeye, hazırlanıp da ilgili kamu kurumu 5 yıllık süreçte kamulaştırmadıysa ilgili kamu kurumuna karşı tazminat davası açabilecektir.

Bu kapsamda, Danıştay 6. Dairesi 2021/377 esas ve 2021/353 karar no.lu Kararıyla; ilgili taşınmazın imar planında yol ve yeşil alan olarak belirlenmesine rağmen, uzun yıllardır kamulaştırılmayarak, mülkiyet hakkının kısıtlanması nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen zararın ödenmesi yönünde hüküm vermiştir.

Malimevzuat.com