|
ÖZET: Bu Yargıtay kararı, imar uygulaması sırasında bedele dönüştürülen davacı payının takdir edilen karşılığının artırılması istemine ilişkindir. Davacı, taşınmazının bir kısmının düzenleme ortaklık payı olarak kesildiğini ve kalan kısmının bedelinin ödenmediğini iddia ederek dava açmıştır. İlk Derece Mahkemesi, davanın kabulüne karar vermiş, ancak davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Bölge Adliye Mahkemesi, imar uygulamasının hukuka uygun olduğunu ve bedelin Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre güncellenmesinin isabetsiz olmadığını belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararını düzelterek onaylamıştır. Temyiz aşamasında ise davalı idare vekilinin itirazları, usul ve kanuna uygun bulunarak reddedilmiştir. Sonuç olarak, mahkeme, imar uygulaması sırasında yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğunu, bedelin belirlenmesinde herhangi bir hata olmadığını vurgulamış ve davalı idarenin temyiz itirazlarını reddederek Bölge Adliye Mahkemesi kararını onamıştır. |
5. Hukuk Dairesi 2024/1789 E. , 2024/8861 K.
“İçtihat Metni”
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 39. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1502 Esas, 2023/2077 Karar
DAVA TARİHİ : 16.01.2020
KARAR : Esastan ret/Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 6. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/37 Esas, 2022/241 Karar
Taraflar arasındaki imar uygulaması sırasında bedele dönüştürülen davacı payına takdir edilen karşılığı artırılması istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonucunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddi ile kamu düzeni gereğince İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin İstanbul ili, Ataşehir ilçesi, İçerenköy Mahallesi 1089 ada 33 parsel sayılı taşınmazın maliki iken davalı idare tarafından 16.02.1994 tarihinde yapılan şuyulandırma çalışmaları sırasında, müvekkilin taşınmazdaki 230.00 m² hissesinden 63.97 m²lik kısım düzenleme ortaklık payı kesildikten sonra kendisine 166.93 m² yer verilmesi gerekirken, 2741 ada l parsel sayılı taşınmazdan 111.00 m² yer tahsis edilerek eksik kalan 55.93 m²lik kısmın bedele dönüştürüldüğünü, yapılan bu işlemler için noter tebligatı yapılmadığını, bedele dönüştürülen paya takdir edilen bedelin de müvekkiline ödenmediğini belirterek belirlenecek bedelin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı idareden tahsilini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın husumet yönünden reddini, davanın Kadıköy Belediye Başkanlığına yönlendirilmesini, aksi halde davaya davalı olarak dahil edilmesini, davanın hak düşürücü süre yönünden reddini ve zamanaşımı itirazlarının kabulünü talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu taşınmazın sorumluluğunun Kadıköy Belediye Başkanlığına ait olduğunu, belediyenin kurulma aşamasında diğer belediyelerin sınırlarından devralınan alacak borç durumunun nüfus oranına göre taksim edildiğini, bu konuda Kadıköy Belediye Başkanlığı ile müvekkil belediye arasında protokol yapıldığını, bu protokol uyarınca iş bu dava konusu yapılan borçlardan müvekkil idarenin sorumlu olmadığını, davanın Kadıköy Belediye Başkanlığına ihbar edilmesi istendiği halde edilmediğini, 30 günlük dava açma süresinin geçmesi nedeniyle davanın reddi gerektiğini, davacının müracaatı üzerine ödeme emri belgesi düzenlendiğini, davanın reddi gerektiğini, ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa niteliğindeki taşınmaza 6745 sayılı Kanun’un 35 inci maddesi ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’na (2942 sayılı Kanun) eklenen Geçici madde 12 uyarınca uygulamanın tapuda tescil edildiği tarih değerlendirme tarihi olarak esas alınıp, emsal karşılaştırması sonucu tespit edilen bedelin, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi tablosuna göre dava tarihine güncellenmesi suretiyle değer biçilmesinde bir isabetsizlik olmayıp mahkeme kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu belirtilerek eldeki davanın niteliği itibarıyla 2942 sayılı Kanun’un geçici 12 nci maddesinin ikinci fıkrası yollamasıyla uygulanacak 2942 sayılı Kanun’un geçici 6 ncı maddesinin yedinci fıkrası hükmü gereğince yargılama harçları ve vekâlet ücretinin maktu olarak belirlenmesi gerektiğinden, İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak harç ve vekâlet ücretine ilişkin düzeltme yapılarak yeniden hüküm kurulmuştur.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, imar uygulaması sırasında bedele dönüştürülen davacı payına takdir edilen karşılığın artırılması istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 359 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
2. 2942 sayılı Kanun’un 6745 sayılı Kanun ile değişik geçici 12 nci maddesi.
3. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Dava konusu İstanbul ili, Ataşehir ilçesi, İçerenköy Mahallesi 1089 ada 33 parsel sayılı taşınmazda imar uygulaması yapıldığı ve bedele dönüştürülen toplam 55.93 m²lik payının bedelinin ödenmediği anlaşıldığından, arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 6745 sayılı Kanun’un 35 inci maddesi ile 2942 sayılı Kanun’a eklenen Geçici madde 12 uyarınca uygulamanın tapuda tescil edildiği tarih değerlendirme tarihi olarak esas alınıp emsal karşılaştırması sonucu tespit edilen bedelin, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi tablosuna göre dava tarihine güncellenmesi suretiyle değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.
3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davalı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,19.11.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.